Ο ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ: Ο ΗΡΩΙΚΟΣ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

  

ΤΟΥ ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού.

     Οι Μάρτυρες κατέχουν την πρωτοπορία στη χορεία των αγίων της Εκκλησίας μας, διότι έδωσαν τη μαρτυρία τους για το Χριστό και την επισφράγισαν με το μαρτύριό τους. Αντάλλαξαν τη ζωή τους με την πίστη στον αληθινό Θεό, δίνοντας έμπρακτα το παράδειγμα του πιο μεγάλου ηρωισμού στην ιστορία του κόσμου, αψηφώντας τους φρικτούς διωγμούς των ειδωλολατρών.

      Ένας από αυτούς είναι και ο Μεγαλομάρτυς άγιος Δημήτριος. Γεννήθηκε και έζησε στη Θεσσαλονίκη στα χρόνια των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού (284-304) και Μαξιμιανού (286-305), σε μια εποχή εξαιρετικά δύσκολη για την Εκκλησία, διότι στα χρόνια αυτά είχαν ξεσπάσει οι φοβερότεροι διωγμοί κατά των Χριστιανών, όπου ολόκληρα νέφη μαρτύρων έχυσαν το αίμα τους για την πίστη τους στο Χριστό.

        

   Από τους πιστούς γονείς του κληρονόμησε βαθιά ευσέβεια. Αυτό τον έκανε να γίνει ένας ένθερμος  χριστιανός νέος, στολισμένος με τις αρετές και τα χαρίσματα που απορρέουν από τη χριστιανική ζωή. Η αξιόλογη μόρφωσή του τον ανέδειξε και δάσκαλο της χριστιανικής πίστης. Οι γνώσεις του και προπαντός το λαμπρό του παράδειγμα έλκυε πλήθος ειδωλολατρών στη σώζουσα πίστη του Χριστού. 

      

    Ως έφηβος κλήθηκε να υπηρετήσει στο ρωμαϊκό στρατό. Θεώρησε όμως καθήκον του να κάνει γνωστό στο νέο περιβάλλον το Σωτήρα Χριστό, ως τον αληθινό Θεό. Ο ενθουσιασμός του και το λαμπρό παράδειγμά του μετέστρεψαν πλήθος στρατιωτών στη νέα πίστη. 

    

     Αυτό όμως δεν κράτησε πολύ. Το ρωμαϊκό κράτος και ιδιαίτερα ο ρωμαϊκός στρατός, έτρεφε φοβερό μίσος κατά του Χριστιανισμού. Κατά χιλιάδες συλλαμβάνονταν οι χριστιανοί και οδηγούνταν στα μαρτύρια. Ο φημισμένος Δημήτριος δε θα μπορούσε να μείνει κρυφός. Με την επίσκεψη του φοβερού Μαξιμιανού στη Θεσσαλονίκη, ήταν από τους πρώτους που συνελήφθη. Αφού ομολόγησε με θάρρος την πίστη του στο Χριστό, κλείστηκε στις φυλακές και περίμενε με καρτερία το μαρτύριο.

       

    Ο υπερφίαλος και αλαζονικός αυτοκράτορας έφερε μαζί του έναν φοβερό γιγαντόσωμο και κακούργο στρατιώτη τον Λυαίο, ο οποίος καυχιόταν πως οι «θεοί» του είχαν δώσει ανίκητη δύναμη ώστε να νικά κάθε μη πιστό της ειδωλολατρίας. Επιδεικτικά ο Μαξιμιανός οργάνωσε στο στάδιο της πόλης αγώνες, καλώντας όλους όσοι ήθελαν να πολεμήσουν μαζί του, με σκοπό να μειώσει το Θεό των Χριστιανών στα μάτια του ειδωλολατρικού όχλου.

 

     Φόβος και τρόμος κατέλαβε τους θεσσαλονικείς, διότι πίστευαν ότι δεν θα έβγαιναν ζωντανοί από τα χέρια του γίγαντα ειδωλολάτρη. Ένας όμως πιστός νέος από τον κύκλο του Δημητρίου, ονόματι Νέστωρ, θεώρησε μεγάλη προσβολή την πρόκληση των μισαλλόδοξων ειδωλολατρών και αποφάσισε να παλέψει με τον Λυαίο. Πρώτα όμως έσπευσε στη φυλακή να συμβουλευθεί το Δημήτριο κα να ενδυναμωθεί από αυτόν. 

    

     Ο Νέστωρ πήρε μεγάλο θάρρος, πήγε στο στάδιο, αντιπαρατάχτηκε με τον αλαζονικό Λυαίο και τον θανάτωσε, προς μεγάλη απογοήτευση και καταισχύνη του ειδωλολατρικού όχλου και ανείπωτη χαρά των Χριστιανών.

        

 

      Ο φοβερός Μαξιμιανός καταντροπιάστηκε από το γεγονός αυτό. Δεν περίμενε ένας αδύναμος νέος να σκοτώσει το καύχημά του, τον γίγαντα Λυαίο. Το γεγονός αυτό τον εξαγρίωσε και  τον έστρεψε κατά του δέσμιου Δημητρίου. Έδωσε διαταγή να μεταβεί ένα απόσπασμα στρατιωτών στις φυλακές,  να  κατατρυπήσουν το δέσμιο Δημήτριο με τις λόγχες τους, ώστε να υποστεί αργό και βασανιστικό θάνατο. Ο άγιος υπέμεινε με πρωτοφανές θάρρος το μαρτύριο, συγχωρώντας τους δημίους του και δοξολογώντας το Θεό. 

 

     Ο ένδοξος Μεγαλομάρτυς Δημήτριος παρέδωσε την αγία του

ψυχή στον Κύριο, λαβαίνοντας τον τιμημένο και αμάραντο στέφανο του μαρτυρίου. Κατόπιν αποκεφάλισαν και τον άγιο Νέστορα. Το τίμιο λείψανό του, όπως και του αγίου Νέστορα, τα παρέλαβαν οι πιστοί με μεγάλη ευλάβεια, όπως ταιριάζει σε ήρωες της πίστης του Χριστού και τα ενταφίασαν με τιμές. 

 

        Ο Άγιος Δημήτριος και μετά το θάνατό του ευεργετούσε τους θεσσαλονικείς με άπειρα θαύματα. Κάποιος συγκρατούμενος του Αγίου ονόματι Λούπος, κατά την ώρα του μαρτυρίου, έβαψε το δακτυλίδι του μάρτυρα στο τίμιο αίμα του, με το οποίο κατόπιν έκανε πολλά  θαύματα. Αλλά συνελήφθη και αυτός και υπέστη μαρτυρικό θάνατο. Ο τάφος του αγίου Δημητρίου ανέβλυζε πολύτιμο μύρο, θεραπεύοντας πλήθος ασθενών, ακόμα και ειδωλολάτρες, οι οποίοι γινόταν κατόπιν ένθερμοι Χριστιανοί. Ο άγιος και νεκρός ακόμα συνέχιζε να μεταστρέφει ανθρώπους στο Χριστό!

      

     Επί Μεγάλου Κωνσταντίνου, όταν σταμάτησαν οι διωγμοί κατά της Εκκλησίας, οι πιστοί της Θεσσαλονίκης έκτισαν ναό στον τόπο του μαρτυρίου του αγίου και τον ανακήρυξαν προστάτη της πόλης τους.

      Αργότερα τον 5^ο αιώνα κατεδαφίστηκε ο παλιός ναός και στη θέση του κτίστηκε μεγαλόπρεπη βασιλική, η οποία δεσπόζει μέχρι σήμερα στην συμπρωτεύουσα και μέσα σ’ αυτή φυλάσσονταν τα θαυματουργά λείψανά του. Αυτά όμως αργότερα, την εποχή της Φραγκοκρατίας, τα άρπαξαν οι αιρετικοί παπικοί Φράγκοι και τα μετέφεραν στη Δύση, προς μεγάλη λύπη των πιστών της Θεσσαλονίκης και όλων των Ορθοδόξων. 

    

    Μόνο το κενό μνημείο του αγίου έμεινε στα υπόγεια του μεγαλόπρεπου ναού, για παρηγοριά των πιστών. Ευτυχώς όμως πριν λίγα χρόνια, η παπική «εκκλησία» επέστρεψε στην πόλη του αγίου την τίμια κάρα του, η οποία φυλάσσεται στο ναό του, ως το πολυτιμότερο σέβασμα της πόλεως.

       

    Η μνήμη του αγίου Δημητρίου εορτάζεται στις 26 Οκτωβρίου και του αγίου Νέστορα την επομένη ημέρα. Οι θεσσαλονικείς, όπως και όλοι οι όπου γης ορθόδοξοι, τιμούν όπως ταιριάζει τον προστάτη και πολιούχο τους και εκείνος ανταποκρίνεται. Δεν είναι βεβαίως τυχαίο πως η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης έγινε στις 26 Οκτωβρίου 1912, ημέρα της μνήμης του!  

 

ΚΥΡΙΑΚΗ 25 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026 ΣΤ΄ ΛΟΥΚΑ (Λουκ. η΄ 27-39) (Γαλ. β΄ 16-20)

  

"Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού".

Η αυθεντική κοινωνία

«και ιμάτιον ουκ ενεδιδύσκετο και εν οικία ουκ έμενεν»

  Ο άνθρωπος διαχρονικά αναζητεί εναγωνίως την ελευθερία του, πλην όμως δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που δοκιμάζει στο βάθος μεγάλη απογοήτευση.

 Λησμονεί πολλές φορές δυστυχώς τη μεγάλη αλήθεια ότι ο Χριστός είναι ο αληθινός ελευθερωτής του κόσμου. Ο δαιμονισμένος που παρουσιάζει η σημερινή ευαγγελική περικοπή θεραπεύθηκε μόλις ακριβώς συνάντησε τον Χριστό. Τον είδαμε να μεταβάλλεται ριζικά και να γίνεται νέα ύπαρξη.

 Από γυμνός γίνεται «ιματισμένος» και από αλλοπρόσαλλος «σωφρονών», όπως χαρακτηριστικά περιγράφεται η περίπτωσή του. Ζούσε πριν σε μνήματα και σε έρημους τόπους, μετά όμως επικοινωνεί και μάλιστα με τον πιο αυθεντικό τρόπο με τους συνανθρώπους του. Η επιθετικότητα και η καταστροφική μανία που τον καταλάμβαναν μεταβάλλονται τώρα σε ορμή κοινωνικότητας και σχέσης με τους γύρω του.

Η κοινωνικότητα

 Η κοινωνικότητα είναι ουσιώδες γνώρισμα της ανθρώπινης φύσης, γεγονός που αναγνώρισε από την αρχή και η φιλοσοφική σκέψη. Η κοινωνικότητα που εκδηλώνει ο άνθρωπος διαφέρει εκείνης των άλλων δημιουργημάτων και κινείται σ’ ένα ανώτερο αλλά και τελειότερο ορίζοντα. Εκφράζεται  μάλιστα και στην κατακόρυφη διάστασή της ως θρησκευτικότητα.

 Η κοινωνικότητα του ανθρώπου εκδηλώνεται σαφώς με την υπέρβαση της ατομικότητάς του. Αυτή πραγματοποιείται με την ανιδιοτελή αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον. Η αγάπη ξεπερνά τα όρια του ατόμου. Γιατί καθιστά τον άνθρωπο πρόσωπο που σπεύδει να συναντήσει τον άλλο με ανοικτές αγκάλες και με πλήρη αποδοχή και ανοχή.

 Ο χριστιανός από μια άλλη θεώρηση είναι κατ’ εξοχήν κοινωνικός αλλά και «αντικοινωνικός». Είναι «αντικοινωνικός» γιατί απαρνείται τον κόσμο και τα πράγματα του κόσμου για να δοθεί ολοκληρωτικά στον Θεό. Ταυτόχρονα όμως είναι κοινωνικός γιατί στον Θεό και με τον Θεό βρίσκει την αληθινή αγάπη και κοινωνεί με ολόκληρο τον κόσμο.

  Όπως ο Χριστός, έτσι και ο πιστός αφήνει τον εαυτό του να γίνει πλησίον για κάθε άνθρωπο. Η πίστη που δεν έχει τις κοινωνικές προεκτάσεις τις οποίες υπαγορεύει η αγάπη, είναι πίστη θεωρητική και νεκρή, χωρίς νόημα και περιεχόμενο. Ο χριστιανός δεν μπορεί να αισθάνεται ευχαριστημένος όταν κλείνεται στον εαυτό του και αδιαφορεί για τις ανάγκες του πλησίον του.

  Τελικά, η αληθινή ανθρώπινη κοινωνία αναπτύσσεται στο πρότυπο της Αγίας Τριάδας. Παρά την ασύλληπτη διαφορά μεταξύ Θεού και ανθρώπου, ο Τρισυπόστατος Θεός προβάλλεται στην Εκκλησία ως πρότυπο για ολόκληρη την ανθρωπότητα και για κάθε άνθρωπο ξεχωριστά. Το Τριαδικό πρότυπο βρίσκει την ιδανική εφαρμογή του στη ζωή της Εκκλησίας.

  Η Εκκλησία, όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, είναι τύπος και εικόνα «του σύμπαντος κόσμου». Αυτό φανερώνει όχι μόνο τη θέση των χριστιανών μέσα στην κοινωνία, αλλά και την αποστολή της Εκκλησίας στον κόσμο.

Η θεραπεία

 Η ένταξη του ανθρώπου στην αληθινή κοινωνία που υπόσχεται η Εκκλησία προϋποθέτει την απελευθέρωσή του αλλά και τη γιατρειά του από τις λογής ασθένειες που αδυσώπητα τον προσβάλλουν. Ο δαιμονισμένος θεραπεύτηκε από το μεγάλο γιατρό, τον Χριστό. Καμιά ασθένεια,  μας διαβεβαιώνει η Εκκλησία, δεν παραμένει αθεράπευτη.

 Ο άνθρωπος που αφήνει την ύπαρξή του να είναι συνδεδεμένη με τον Θεό στο πρόσωπο του Χριστού γιατρεύεται από όλες τις «ασθένειες» που τόσο βασανιστικά τον καθηλώνουν στο κρεβάτι της μοναξιάς και της ακοινωνησίας. Αυτό αποτυπώνεται και στην εξωτερική του εμφάνιση, όπως είδαμε στο θαύμα της θεραπείας του δαιμονισμένου.

 Η παρουσία της αγάπης του Χριστού έδινε μεγάλη πληρότητα στον εαυτό του ώστε το μόνο που φοβόταν ήταν ο κίνδυνος να περιπέσει στην προηγούμενη κατάστασή του. Ο άνθρωπος που είναι ενωμένος με τον Χριστό αισθάνεται μεγάλη ασφάλεια. Μέσα του κατοικεί ο Χριστός και γι’ αυτό γίνεται απόστολος και μάρτυράς του. Όπως συνέβη με το δαιμονισμένο που «απήλθεν κηρύσσων όσα εποίησεν αυτώ ο Ιησούς».

Αγαπητοί αδελφοί, ο άνθρωπος μπορεί και σήμερα να δεχθεί στη ζωή του τον Ελευθερωτή Χριστό. Είναι ο μόνος που μπορεί να τον απαλλάξει από κάθε καταλυτική δύναμη του κακού.

 Είναι Εκείνος που φυγαδεύει από τον άνθρωπο τις δυνάμεις του κακού και το διασώζει με όλα τα χαρακτηριστικά της «κατ’ εικόνα Θεού» δημιουργίας του. Τον αποκαθιστά στην πιο αυθεντική κοινωνικότητα «ιματισμένον και σωφρονούντα».

Χριστάκης Ευσταθίου,

Θεολόγος

Κυριακὴ ΣΤ΄ Λουκᾶ – Εὐαγγελικὸ καί Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 25 Ὀκτωβρίου 2026

 

Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 25 Ὀκτωβρίου 2026, Κυριακὴ ΣΤ΄ Λουκᾶ (Λουκ. η΄ 27-39)

27 Ἐξελθόντι δὲ αὐτῷ ἐπὶ τὴν γῆν ὑπήντησεν αὐτῷ ἀ­­­νήρ τις ἐκ τῆς πόλεως, ὃς εἶχε δαιμόνια ἐκ χρόνων ἱκανῶν, καὶ ἱμάτιον οὐκ ἐνε­διδύσκετο καὶ ἐν οἰκίᾳ οὐκ ἔμενεν, ἀλλ᾿ ἐν τοῖς μνήμασιν. 28 ἰδὼν δὲ τὸν Ἰησοῦν καὶ ἀ­νακράξας προσέπεσεν αὐ­­­τῷ καὶ φωνῇ μεγάλῃ εἶπε· τί ἐμοὶ καὶ σοί, Ἰησοῦ, υἱὲ τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου; δέο­μαί σου, μή με βασανί­σῃς. 

29 παρήγγειλε γὰρ τῷ πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ ἐξελθεῖν ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου. πολλοῖς γὰρ χρόνοις συνηρπά­κει αὐτόν, καὶ ἐδεσμεῖτο ἁ­­­λύσεσι καὶ πέδαις φυλασσόμενος, καὶ διαρρήσσων τὰ δεσμὰ ἠλαύνετο ὑπὸ τοῦ δαίμονος εἰς τὰς ἐρήμους. 30 ἐπηρώτησε δὲ αὐτὸν ὁ Ἰη­σοῦς λέγων· τί σοί ἐστιν ὄνομα; ὁ δὲ εἶπε· λεγεών· ὅ­­­τι δαιμόνια πολλὰ εἰσῆλθεν­ εἰς αὐτόν· 31 καὶ παρεκάλει αὐτὸν ἵνα μὴ ἐπιτάξῃ αὐτοῖς εἰς τὴν ἄβυσσον ἀπελθεῖν. 32 ἦν δὲ ἐκεῖ ἀγέλη χοίρων ἱκανῶν βοσκομένων ἐν τῷ ὄ­­ρει· καὶ παρεκάλουν αὐτὸν ἵνα ἐπιτρέψῃ αὐτοῖς εἰς ἐ­­­κείνους εἰσελθεῖν· καὶ ἐπέ­τρεψεν αὐτοῖς. 

33 ἐξελθόντα δὲ τὰ δαιμό­νια ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου εἰσ­ῆλθον εἰς τοὺς χοίρους, καὶ ὥρμησεν ἡ ἀγέλη κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν λίμνην καὶ ἀπεπνίγη. 34 ἰδόντες δὲ οἱ βόσκοντες τὸ γεγενημένον ἔφυγον, καὶ ἀπήγγειλαν εἰς τὴν πόλιν καὶ εἰς τοὺς ἀγρούς.

 35 ἐξῆλθον δὲ ἰδεῖν τὸ γεγο­νός, καὶ ἦλθον πρὸς τὸν Ἰησοῦν καὶ εὗρον καθήμενον­ τὸν ἄνθρωπον, ἀφ᾿ οὗ τὰ ­δαιμόνια ἐξεληλύθει, ἱματι­σμέ­νον καὶ σωφρονοῦντα παρὰ τοὺς πόδας τοῦ Ἰη­σοῦ, καὶ ἐφοβήθησαν. 36 ἀπήγγειλαν δὲ αὐτοῖς οἱ ἰδόντες πῶς ἐσώθη ὁ δαιμονισθείς. 37 καὶ ἠρώτησαν αὐτὸν ἅ­­­παν τὸ πλῆθος τῆς περιχώ­ρου τῶν Γαδαρηνῶν ἀπελ­θεῖν ἀπ᾿ αὐτῶν, ὅτι φόβῳ με­γάλῳ συνείχοντο. αὐτὸς δὲ ἐμβὰς εἰς τὸ πλοῖ­ον ὑπέ­στρεψεν.

 38 ἐδέετο δὲ αὐτοῦ ὁ ἀνήρ, ἀφ᾿ οὗ ἐξεληλύθει τὰ δαιμόνια, εἶναι σὺν αὐτῷ· ἀπέλυσε δὲ αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς λέγων· 39 ὑπόστρεφε εἰς τὸν οἶκόν σου καὶ διηγοῦ ὅσα ἐποίησέ σοι ὁ Θεός. καὶ ἀπῆλθε καθ᾿ ὅλην τὴν πόλιν κηρύσσων ὅσα ἐποίησεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

27 Κι ὅταν βγῆκε στή στεριά, τόν συνάντησε κάποιος ἄνθρωπος πού καταγόταν ἀπό τήν πόλη, ὁ ὁποῖος εἶχε μέσα του δαιμόνια ἀπό πολλά χρόνια. Αὐ­τός δέν φοροῦσε πάνω του ροῦχα οὔτε ἔμενε σέ σπίτι, ἀλλά ζοῦσε μέσα στά μνήματα. 28 Ὅταν ὅμως εἶδε τόν Ἰησοῦ, ἀπό τό φόβο του ἔβγαλε μιά δυνατή κραυγή, ἔπεσε στά πόδια του καί μέ φωνή μεγάλη εἶπε: Ποιά σχέση ὑπάρχει ἀνάμεσα σέ μένα καί σέ σένα καί τί ζητᾶς ἀπό μένα, Ἰησοῦ, Υἱέ τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου; Σέ παρακαλῶ, μή μέ βασανίσεις καί μή μοῦ ἐπιβάλεις τήν τιμωρία νά κλειστῶ ἀπό τώρα μέσα στά σκοτάδια τοῦ Ἅδη.

 29 Καί εἶπε τά λόγια αὐτά ὁ δαιμονισμένος, διότι ὁ Ἰη­σοῦς εἶχε διατάξει τό ἀκάθαρτο δαιμονικό πνεῦ­μα νά βγεῖ ἀπό τόν ἄνθρωπο. Διότι ἀπό πολλά χρόνια τόν εἶ­­χε κυριεύσει, καί τοῦ δη­μιουργοῦσε ἄγρια ἔξαψη. Γι’ αὐ­­τό τόν ἔδεναν μέ ἁλυσίδες καί μέ σιδερένια δεσμά στά πόδια, καί τόν φύλαγαν νά μήν κάνει κανένα κακό σέ κανέναν. Ἀλλά αὐτός ἔσπαζε τά δεσμά καί συρόταν βίαια ἀπό τόν δαίμονα στίς ἐρημιές. 30 Τόν ρώτησε τότε ὁ Ἰησοῦς: Ποιό εἶναι τό ὄνομά σου; Κι αὐτός τοῦ ἀπάντησε: Λεγεών, δηλαδή ταξιαρχία στρα­τιωτῶν. Καί εἶχε αὐτό τό ὄνομα, διότι εἶχαν μπεῖ μέσα στόν ἄνθρωπο αὐτό ὄχι μόνο ἕνα ἀλλά πολλά δαι­­μόνια. 31 Καί τά δαιμόνια αὐτά μέ τό στόμα τοῦ δαιμονισμένου τόν παρακα­λοῦσαν νά μήν τά διατάξει νά πᾶνε στά τρίσβαθα τοῦ Ἅδη. 32 Στό μεταξύ ἐκεῖ κοντά ἦταν ἕνα κοπάδι ἀπό πολλούς χοί­ρους πού ἔβοσκαν στό βουνό. Καί τά δαιμόνια τόν παρακαλοῦσαν νά τούς ἐπιτρέψει νά μποῦν σ’ ἐκείνους τούς χοίρους. Καί ὁ Κύριος τούς τό ἐπέτρεψε, ἐπειδή αὐτοί πού ἔτρε­­­­­­φαν τούς χοίρους τό ἔκαναν αὐτό παραβαίνοντας τό Μω­­σαϊκό νόμο, ὁ ὁποῖος ἀπαγόρευε τό χοι­ρινό κρέας ὡς ἀκάθαρτο. Μέ τόν τρόπο αὐτό ὁ Κύριος τιμώρησε τήν παρανο­μία τους αὐτή. 33 Κι ἀφοῦ βγῆκαν τά δαιμόνια ἀπ’ τόν ἄνθρωπο, μπῆκαν στούς χοίρους. Τότε τό κοπάδι ὅρμησε μέ ἀσυ­γκράτητη μανία πρός τό γκρεμό, κι ἔπεσε κάτω στή λίμνη καί πνίγηκε. 34 Μόλις εἶδαν αὐτό πού ἔγινε ἐκεῖνοι πού ἔβοσκαν τούς χοίρους, ἔφυγαν καί ἀνήγγειλαν τό συμβάν τῆς κα­­ταστροφῆς τῶν χοίρων στούς κατοίκους τῆς πόλεως καί σ’ ὅσους ἔμεναν ἔξω στήν ὕπαιθρο.

 35 Τότε οἱ ἄνθρωποι βγῆκαν ἀπό τήν πόλη καί τά περίχωρα γιά νά δοῦν αὐτό πού ἔγινε, καί ἦλθαν στόν Ἰησοῦ. Καί πράγματι, βρῆκαν τόν ἄνθρωπο ἀπό τόν ὁποῖο εἶχαν βγεῖ τά δαιμόνια νά κάθεται κοντά στά πόδια τοῦ Ἰησοῦ καί νά εἶναι ντυμένος καί σωφρονισμένος. Καί φοβήθηκαν. 36 Κι ὅσοι εἶχαν δεῖ τό περιστατικό τούς διηγήθηκαν πῶς ἔγινε καλά καί σώθηκε ὁ δαιμονισμένος. 37 Τότε ὅλο τό πλῆθος τῆς περιφέρειας τῶν Γαδαρηνῶν παρακάλεσαν τόν Ἰησοῦ νά φύγει ἀπό κοντά τους, διότι κυριεύθηκαν ἀπό μεγάλο φόβο ὅταν εἶδαν τή δίκαιη τιμωρία πού ἐπιβλήθηκε σ’ ἐκείνους πού ἐξέ­τρε­φαν χοίρους παρά τήν ἀπαγόρευση τοῦ νόμου. Καί ὁ Ἰησοῦς μπῆκε στό πλοῖο καί ἐπέστρεψε στό μέρος ἀπό τό ὁποῖο εἶχε ἔλθει.

 38 Ὁ ἄνθρωπος ὅμως ἀπό τόν ὁποῖο εἶχαν βγεῖ τά δαιμόνια τόν παρακαλοῦσε νά μένει μαζί του. Ὁ Ἰησοῦς ὅμως τοῦ ἔδωσε τήν ἐντολή νά φύγει λέγοντας: 39 Γύρισε πίσω στό σπίτι σου καί νά διηγεῖσαι ὅσα σοῦ ἔκανε ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος σέ ἀπάλλαξε ἀπό τά δαιμόνια. Κι ἐκεῖνος ἔφυγε καί διεκήρυττε σ’ ὅλη τήν πόλη ὅσα τοῦ ἔκανε ὁ Ἰησοῦς.

 

 

Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 25 Ὀκτωβρίου 2026, Κυριακῆς ΚΑ΄ Ἐπιστολῶν (Γαλ. β΄ 16-20)

Ἀδελφοί, εἰδότες ὅτι οὐ δικαιοῦται ἄνθρωπος ἐξ ἔργων νόμου ἐὰν μὴ διὰ πίστεως ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, καὶ ἡ­μεῖς εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν ἐπι­στεύ­σαμεν, ἵνα δικαιωθῶμεν ἐκ πίστεως Χριστοῦ καὶ οὐκ ἐξ ἔργων νόμου, διότι οὐ δικαιωθήσεται ἐξ ἔργων νόμου πᾶσα σάρξ. εἰ δὲ ζητοῦντες δικαιωθῆναι ἐν Χριστῷ εὑρέθημεν καὶ αὐτοὶ ἁμαρτωλοί, ἆρα Χριστὸς ἁμαρτίας διάκονος; μὴ γένοιτο. εἰ γὰρ ἃ κατέλυσα ταῦτα πάλιν οἰκοδομῶ, παραβάτην ἐμαυτὸν συνίστημι. ἐγὼ γὰρ διὰ νόμου νόμῳ ἀπέθανον, ἵνα Θεῷ ζήσω. Χριστῷ συνεσταύρωμαι· ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός· ὃ δὲ νῦν ζῶ ἐν σαρκί, ἐν πίστει ζῶ τῇ τοῦ υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀγαπήσαντός με καὶ παραδόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἐμοῦ.

 

Νεοελληνική Απόδοση

¹⁶ Επειδή όμως εγνωρίσαμεν καλά ότι ο άνθρωπος δεν γίνεται δίκαιος, δεν αποκτά την δικαίωσιν ενώπιον του Θεού από τας τυπικάς διατάξστου μωσαϊκού Νομου, αλλά μόνον δια της φωτισμένης ενεργείας και ενεργού πίστεως στον Ιησούν Χριστόν, και ημείς επιστεύσαμεν στον Χριστόν Ιησούν, δια να γίνωμεν δίκαιοι από την πίστιν και με την πίστιν στον Χριστόν και όχι από τα έργα του μωσαϊκού Νομου. Διότι, όπως άλλωστε έχει γραφή και εις την Παλαιάν Διαθήκην, “δεν θα δικαιωθή ποτέ κανείς από τα έργα του Νομου”. ¹⁷ Εάν δε ημείς, αφήσαντες τον Νομον και ζητούντες να επιτύχωμεν την δικαίωσίν μας δια της πίστεως και επικοινωνίας μας με τον Ιησούν Χριστόν, ευρεθήκαμεν στο κεφαλαιώδες αυτό θέμα αμαρτωλοί, τότε έρχεται στο στόμα το παράλογον ερώτημα· άρα γε ο Χριστός που μας εκάλεσεν εις αυτόν τον δρόμον, μας ηπάτησε και είναι υπηρέτης αμαρτίας; Μη γένοιτο να σκεφθώμεν ποτέ τέτοιαν βλασφημίαν. ¹⁸ Διότι, εάν εκείνα τα οποία έχω καταργήσει ως άχρηστα, δηλαδή τα τυπικά έργα του μωσαϊκού Νομου, αυτά πάλιν επαναφέρω εις την ισχύν και τα τηρώ, αποδεικνύω τον ευατόν μου παραβάτην, διότι έτσι ομολογώ, ότι η προηγουμένη παραμέλησις των τυπικών διατάξεων του Νομου ήτο αμαρτία. ¹⁹ Αυτό όμως δεν είναι αληθινό, διότι εγώ δια του Νομου, τον οποίον κατήργησα και ο οποίος καταδικάζει εις θάνατον κάθε παραβάτην, έχω πλέον αποθάνει δι’ αυτόν, δια να ζήσω πλέον εν τω Θεώ, χάρις εις την πίστιν μου προς τον Χριστόν. ²⁰ Εγώ έχω σταυρωθή μαζή με τον Χριστόν και δεν ζω πλέον εγώ, ο παλαιός φυσικός άνθρωπος, αλλά ζη μέσα μου ο Χριστός. Αυτήν δε την ζωήν που ζω μέσα στο σώμα μου τώρα, την ζω με την χάριν και την δύναμιν της πίστεως στον Υιόν του Θεού, ο οποίος με έχει αγαπήσει και παρέδωκε τον ευατόν του εις σταυρικόν θάνατον, δια την σωτηρίαν μου.

 ***************************************************

 

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

1. Ὁριστικὴ διαγραφὴ

 

Ἡ σημερινὴ ἀποστολικὴ περικοπὴ τῆς θείας Λειτουργίας ἀναγινώσκεται ἀπὸ τὴν πρὸς Γαλάτας ἐπιστολή. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος γράφει στοὺς Χριστιανοὺς τῆς Γαλατίας γιὰ νὰ τοὺς συμβουλέψει, διότι εἶχαν ἐπηρεασθεῖ ἀπὸ ψευδεῖς διδασκαλίες καὶ θεωροῦσαν ὅτι γιὰ τὴ σωτηρία τους ἦταν ἀπαραίτητη ἡ τήρηση τοῦ Μωσαϊκοῦ Νόμου. Μεταξὺ τῶν ἄλλων ἐπισημαίνει ὅτι ὁ ἄνθρωπος δὲν σώζεται μὲ τὴν τήρηση τῶν τυπικῶν διατάξεων τοῦ Νόμου, ἀλλὰ μόνο μὲ τὴν πίστη στὸν Ἰησοῦ Χριστό. «Εἰ γὰρ ἃ κατέλυσα ταῦτα πάλιν οἰκοδομῶ, παραβάτην ἐμαυτὸν συνίστημι», τονίζει. Ἂν ἐπανέρχομαι σ᾿ ἐκεῖνα ποὺ προηγουμένως κατήργησα, ἀποδεικνύομαι παραβάτης τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ. 

 

Ὁ Ἀπόστολος ζητεῖ κάτι δύσκολο ἀπὸ τοὺς πιστούς· νὰ κάνουν μιὰ ὑπέρβαση. Νὰ γκρεμίσουν μέσα τους ἕναν κόσμο, τὸν κόσμο τῶν τυπικῶν διατάξεων τοῦ Νόμου καὶ νὰ τὸν ἀντικαταστήσουν μὲ τὴν πίστη στὸν Ἰησοῦ Χριστό.

 

Μιὰ ἀντίστοιχη ὑπέρβαση ζητεῖ κι ἀπὸ ἐμᾶς ὁ Θεός. Νὰ γκρεμίσουμε ὁλοκληρωτικὰ μέσα μας τὸν κόσμο τῆς ἁμαρτίας. Νὰ μὴν ἐπανερχόμαστε σὲ ὅ,τι ἀφήσαμε πίσω μας, προκειμένου νὰ πλησιάσουμε τὸν Κύριο καὶ νὰ συνδεθοῦμε μαζί Του. Νὰ διαγράψουμε ὁριστικὰ τὸ ἁμαρτωλὸ παρελθόν μας, τὴν παλαιὰ ζωή μας, τὴν ἐκτροπὴ σὲ συνήθειες καὶ πάθη ποὺ μὲ τὴ βοήθεια τοῦ Θεοῦ εἴχαμε ξεπεράσει, τὴν ἀναστροφὴ μὲ πρόσωπα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα εἴχαμε κρατήσει ἀπόσταση γιὰ νὰ διαφυλάξουμε τὴν ἀκεραιότητα τῆς ψυχῆς μας. Ἂς προσέχουμε πολύ! Τὰ πάθη εἶναι φιλεπίστροφα. Ἀκόμη κι ἂν γιὰ κάποιον καιρὸ νιώθουμε ὅτι ἔχουν ἀτονίσει μέσα μας, εὔκολα μποροῦν νὰ ἐπανέλθουν καὶ ἐκ νέου νὰ μᾶς αἰχμαλωτίσουν. Ἂν ἀναζητοῦμε, λοιπόν, τὴν παλαιὰ ζωή μας, ἀποδεικνυόμαστε τελικὰ παραβάτες τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ.

 

2. Ὁ Χριστὸς ἐπαναλαμβανόμενος

 

Ὅμως, ὄχι. Δὲν εἶμαι παραβάτης, σημειώνει στὴ συνέχεια τῆς ἐπιστολῆς ὁ Ἀπόστολος. Ἔχω πεθάνει ὡς πρὸς τὸν παλαιὸ νόμο, γιὰ νὰ ζήσω γιὰ τὸν Θεό. «Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός». Δὲν ζῶ πλέον ἐγώ, ἀλλὰ ζεῖ μέσα μου ὁ Χριστός. Εἶναι συγκλονιστικὴ ἡ διατύπωση τοῦ θείου Παύλου. Θεωροῦσε νεκρὸ τὸν ἑαυτό του. Σὰν νὰ μὴ ζοῦσε ὁ ἴδιος. Μέσα του ζοῦσε ὁ Χριστός. Ἐκεῖνος κυριαρχοῦσε στὶς πράξεις, στὰ λόγια, στὶς ἐπιθυμίες, στὰ συναισθήματα, στὶς σκέψεις του. Ἀγαποῦσε, συγχωροῦσε, συμπεριφερόταν ὅπως ὁ Χριστός. Ἡ ζωή του ἦταν μιὰ ἐπανάληψη τῆς ζωῆς τοῦ Χριστοῦ.

 

 

Αὐτὸ συμβαίνει καὶ σὲ κάθε Ἅγιο τῆς Ἐκκλησίας μας. Μελετώντας τὰ συναξάρια τῶν Ἁγίων εἶναι σὰν νὰ διαβάζουμε τὸ Εὐαγγέλιο. Στὴ ζωὴ τῶν Ἁγίων προεκ­τείνεται καὶ ἐπαναλαμβάνεται ἡ ζωὴ τοῦ Χριστοῦ. Συναντοῦμε τὸν ἴδιο Θεό, τὶς ἴδιες θεῖες ἐνέργειες, τὶς ἴδιες θεῖες ἀλήθειες. «Κάθε Ἅγιος εἶναι ὁ Χριστὸς ἐπαναλαμβανόμενος» (Ἄνθρωπος καὶ Θεάνθρωπος, σελ. 99), γράφει ὁ ἅγιος Ἰουστίνος Πόποβιτς.

 

Αὐτὸ θὰ συμβεῖ καὶ σ᾿ ἐμᾶς, ἂν νεκρώσουμε τὸν ἁμαρτωλὸ ἑαυτό μας. Θὰ ζήσουμε τότε μιὰ ἄλλη ζωή, τὴ ζωὴ τοῦ Χριστοῦ. Ὁ νοῦς, ἡ καρδιά, τὰ ἐλατήρια, οἱ διαθέσεις, ὅλα θὰ εὐωδιάζουν Χριστό. Θὰ φανερώνεται καὶ στὴ δική μας ζωὴ ἡ ζωὴ τοῦ Χριστοῦ. Θὰ ἐφαρμόζεται στὴν καθημερινότητά μας τὸ Εὐαγγέλιο. Θὰ γίνει ἡ ζωή μας μιὰ συνέχεια τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου. Διότι ὅταν ὁ Κύριος κατοικεῖ μέσα στὸν ἄνθρωπο, τόν μεταμορφώνει, τὸν ἐξαγιάζει, τὸν καθιστᾶ ἕνα μικρὸ Χριστὸ κατὰ Χάριν.

 

3. Ὁ δικός μου Θεὸς

 

Στὸ τέλος τῆς περικοπῆς ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος στρέφει τὸν λόγο του στὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία φανε­ρώθηκε κυρίως κατὰ τὴ σταυρική του θυσία. «Ἐν πίστει ζῶ τῇ τοῦ υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀγαπήσαντός με καὶ παραδόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἐμοῦ», ἐπισημαίνει. Δηλαδή, ζῶ ἐμπνεόμενος καὶ κυριαρχούμενος ἀπὸ τὴν πίστη στὸν Ἰησοῦ Χριστό, ὁ ὁποῖος μὲ ἀγάπησε καὶ παρέδωσε τὸν ἑαυτό του γιὰ τὴ δική μου σωτηρία. Στὴ διατύπωση αὐτὴ τοῦ Ἀποστόλου φαίνεται ἡ προσωπικὴ σχέση ποὺ εἶχε μὲ τὸν Χριστό. Σὰν νὰ ἔγινε ἄνθρωπος καὶ νὰ θυσιάσθηκε ὁ Κύριος μόνο γι᾿ αὐτόν, προσωπικὰ γιὰ τὸν Παῦλο. Αὐτὸ ἔνιωθε ὁ Ἀπόστολος.

 

Καὶ πράγματι, ἐνῶ ὁ Χριστὸς ἔγινε ἄνθρωπος καὶ θυσιάσθηκε γιὰ τὴ σωτηρία ὅλων τῶν ἀνθρώπων, ταυτόχρονα ἐπιτέλεσε τὸ σχέδιο τῆς θείας Οἰκονομίας γιὰ τὸν καθένα μας ξεχωριστά, μὲ προσωπικὴ ἀγάπη. «Ὅλα τὰ ὑπέστη γιὰ μένα, σὰν νὰ ἤμουν ὁ μοναδικὸς ἄνθρωπος στὴ γῆ», μπορεῖ νὰ σκεφθεῖ ὁ καθένας μας. Διότι γιὰ τὸν Θεὸ δὲν εἴμαστε ἀδιάφοροι ἀριθμοὶ ἑνὸς πλήθους, ἀλλὰ πρόσωπα μοναδικὰ μὲ ἀξία ἀπροσμέτρητη. 

 

Τόση τιμὴ μᾶς ἀποδίδει ὁ Θεός! Ἡ ἀγάπη του δὲν περιγράφεται μὲ λόγια, οὔτε χωρεῖ στὴν ἀνθρώπινη λογική. Ὅταν τὴν ἀναλογίζεται κανείς, μόνο νὰ Τὸν εὐγνωμονεῖ μπορεῖ καὶ νὰ Τὸν δοξάζει μὲ τὰ λόγια καὶ τὴ θεάρεστη ζωή του.

  ***************************************************

ΚΥΡΙΑΚΗ 18 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026 ΛΟΥΚΑ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΚΑΙ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΟΥ (Λουκ. ι΄ 16-21) (Κολ. δ’ 5-11, 14-18)

 

"Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού".

Ιατρός ουράνιος και οικουμένης ευαγγελιστής

«Ὁ ἀκούων ὑμῶν ἐμοῦ ἀκούει, καὶ ὁ ἀθετῶν ὑμᾶς ἐμὲ ἀθετεῖ»

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

Σήμερα η αγία μας Εκκλησία τιμά και γεραίρει τη μνήμη του αγίου ευαγγελιστού και αποστόλου Λουκά. Του θεόπνευστου συγγραφέως του τρίτου Ευαγγελίου και των Πράξεων των Αποστόλων, του επιστήθιου φίλου και συνεργάτη του αποστόλου Παύλου, του «ιατρού του αγαπητού» (Κολ. δ’ 14).

Ταυτόχρονα, η σημερινή μέρα μάς φέρνει ενώπιον δύο θεόπνευστων αγιογραφικών κειμένων, μέσα από τα οποία αποκρυπτογραφούμε βαθύτερα νοήματα και μηνύματα της χριστιανικής αποστολής και της ουράνιας κλήσεως του κάθε πιστού μέσα στον κόσμο.

Στο ευαγγελικό ανάγνωσμα, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός απευθύνεται προς τους Εβδομήκοντα Μαθητές, τους οποίους απέστειλε «ανά δύο προ προσώπου αυτού εις πάσαν πόλιν και τόπον» (Λουκ. ι΄ 1). Μετά την επιστροφή τους, οι Μαθητές είναι πλημμυρισμένοι από αισθήματα χαράς επειδή ακόμη και τα δαιμόνια υποτάσσονται στο Όνομά Του. Ο Κύριος όμως βλέπουμε να μετατοπίζει το κέντρο της χαράς τους από τα εντυπωσιακά θαυμαστά σημεία στην ουσία της σωτήριας αλήθειας του: «Μη χαίρετε ότι τα πνεύματα υμίν υποτάσσεται· χαίρετε δε ότι τα ονόματα υμών εγράφη εν τοις ουρανοίς» (Λουκ. ι΄ 20).

Εδώ είναι που εστιάζει η μεγάλη ευλογία και η πραγματική χαρά. Όχι σε πρόσκαιρες και κατευθύνσεις και δυνάμεις που αναδεικνύονται σε μια επίγεια αναγνώριση, αλλά η εγγραφή της ύπαρξής μας στο Βιβλίο της Ζωής. Αμέσως μετά, ο Κύριος αγαλλιάται των Πνεύματι και ευχαριστεί τον Πατέρα, διότι απέκρυψε τα μυστήρια της Βασιλείας από τους «σοφούς και συνετούς» του κόσμου τούτου και τα απεκάλυψε στα «νήπια» (Λουκ. ι΄ 21), δηλαδή στους ταπεινούς, τους καθαρούς στην καρδιά και δεκτικούς της Χάριτος.

Ο Λουκάς

Ο Ευαγγελιστής Λουκάς υπήρξε ακριβώς ένα τέτοιο «νήπιο» της Θείας Χάριτος, παρότι κατείχε την υψηλή παιδεία της εποχής του, ακόμα και την ιατρική επιστήμη. Κατόρθωσε όμως να υποτάξει την σοφία του στην απλότητα της πίστεως και να καταστεί δοχείο της Θείας Αποκαλύψεως.

Στο αποστολικό ανάγνωσμα που ακούσαμε σήμερα, ο απόστολος Παύλος, γράφοντας προς τους Κολασσαείς, αποκαλύπτει την πρακτική εφαρμογή αυτής της ουράνιας κλήσεως. Μας προτρέπει λοιπόν τόσο ξεκάθαρα: «Εν σοφία περιπατείτε προς τους έξω, τον καιρόν εξαγοραζόμενοι» (Κολ. δ΄ 5). Μας ζητά επομένως να συμπεριφερόμαστε με διακριτικότητα και σύνεση απέναντι στους ανθρώπους που δεν είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν τον Χριστό, αξιοποιώντας κάθε ευκαιρία που προσφέρεται στην παρούσα ζωή για να μαρτυρούμε την αιώνια αλήθεια.

Προχωρεί ακόμα πιο πέρα ο μεγάλος απόστολος: «Ὁ λόγος ὑμῶν πάντοτε ἐν χάριτι, ἅλατι ἠρτυμένος» (Κολ. δ΄ 6). Ο λόγος του χριστιανού, του κάθε μέλους της Εκκλησίας θα πρέπει να έχει τη δρόσο και την ευγένεια της Χάριτος, να είναι «αλατισμένος» με την πνευματική και όχι την κοσμική σοφία. Σε αυτή τη διάσταση επενεργεί θεραπευτικά και προστατευτικά απέναντι στην πνευματική σήψη, δίνοντας απάντηση «ἑκάστῳ πῶς δεῖ ὑμᾶς ἀποκρίνεσθαι».

Αυτόν τον «εν χάριτι λόγον» εξέφερε πιστά ο Ευαγγελιστής Λουκάς. Με την γλαφυρή και πνευματική γραφίδα του μάς διέσωσε παραβολές ανεκτίμητης αξίας – όπως εκείνες του Καλού Σαμαρείτη και του Φιλεύσπλαχνου Πατέρα – αποτύπωσε κατ’ εξοχήν την αξία της προσευχής και της μετάνοιας και ιστόρησε με μοναδικό τρόπο τη μορφή της Υπεραγίας Θεοτόκου, τόσο με το λόγο του όσο και με την εικονογραφική τέχνη, καθώς η Παράδοση τον φέρει ως τον πρώτο αγιογράφο της Παναγίας μας, την οποία τόσο ευλαβούμαστε και εδώ στην Κύπρο.

Μέσα στο σκοτάδι της φυλακής της Ρώμης, όταν όλοι εγκατέλειψαν τον απόστολο Παύλο, εκείνος δεν παραλείπει να γράψει με μεγάλη συγκίνηση: «Λουκᾶς ἐστι μόνος μετ’ ἐμοῦ» (Β΄ Τιμ. δ΄ 11). Με την όλη βιωτή του, ο Λουκάς δεν ήταν μόνο ιατρός των σωμάτων, αλλά και ο πιστός και ανιδιοτελής συνεργός στο Ευαγγέλιο του Χριστού.

Αγαπητοί αδελφοί, σήμερα καθώς τιμούμε τη μεγάλη μορφή του αγίου και ευαγγελιστού Λουκά, καλούμαστε να αξιολογήσουμε και να επαναπροσδιορίσουμε και τη δική μας πορεία μέσα στην Εκκλησία. Κάποια ερωτήματα προβάλλουν τόσο ξεκάθαρα: Μπορούμε και εμείς να γευθούμε την χαρά της εγγραφής του ονόματός μας στους ουρανούς ή αναζητούμε μόνο τις επίγειες δόξες;

 Είναι ο λόγος μας «ἐν χάριτι καὶ ἅλατι ἠρτυμένος», γεμάτος αγάπη, επιείκεια και παράκληση, ή βρίθει από κατακρίσεις και εγωισμούς; Είμαστε πρόθυμοι ακόμα να είμαστε δίπλα στους αδελφούς μας και στον Χριστό, όπως ο Λουκάς δίπλα στον Παύλο, ακόμα και στις πιο δύσκολες ώρες της δοκιμασίας;

 Ας παρακαλέσουμε τον άγιο και ευαγγελιστή Λουκά να πρεσβεύει στον Κύριο για την επούλωση των τραυμάτων της ψυχής και του σώματός μας, ώστε με ταπεινό και «νήπιο» φρόνημα, να αξιωθούμε κι εμείς της ουράνιας Βασιλείας. Αμήν.

 

Χριστάκης Ευσταθίου,

Θεολόγος

Τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ – Εὐαγγελικὸ καί Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 18 Ὀκτωβρίου 2026

 

Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 18 Ὀκτωβρίου 2026, Τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ (Λουκ. ι΄ 16-21)

16 Ὁ ἀκούων ὑμῶν ἐμοῦ ἀκούει, καὶ ὁ ἀθετῶν ὑμᾶς ἐμὲ ἀθετεῖ· ὁ δὲ ἐμὲ ἀθετῶν ἀθετεῖ τὸν ἀποστείλαντά με. 17 Ὑπέστρεψαν δὲ οἱ ἑβδομήκοντα μετὰ χαρᾶς λέγοντες· Κύριε, καὶ τὰ δαιμόνια ὑποτάσσεται ἡμῖν ἐν τῷ ὀνόματί σου. 18 Εἶπε δὲ αὐτοῖς· ἐθεώρουν τὸν σατανᾶν ὡς ἀστραπὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πεσόντα. 19 ἰδοὺ δίδωμι ὑμῖν τὴν ἐξουσίαν τοῦ πατεῖν ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ, καὶ οὐδὲν ὑμᾶς οὐ μὴ ἀδικήσῃ. 20 πλὴν ἐν τούτῳ μὴ χαίρετε, ὅτι τὰ πνεύματα ὑμῖν ὑποτάσσεται· χαίρετε δὲ ὅτι τὰ ὀνόματα ὑμῶν ἐγράφη ἐν τοῖς οὐρανοῖς. 21 Ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἠγαλλιάσατο τῷ πνεύματι ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν· ἐξομολογοῦμαί σοι, πάτερ, κύριε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, ὅτι ἀπέκρυψας ταῦτα ἀπὸ σοφῶν καὶ συνετῶν, καὶ ἀπεκάλυψας αὐτὰ νηπίοις· ναί, ὁ πατήρ, ὅτι οὕτως ἐγένετο εὐδοκία ἔμπροσθέν σου.

Ἑρμηνεία Π.Ν. Τρεμπέλα

16 Διότι ὅποιος ἀκούει ἐσᾶς καί ὑπακούει σέ σᾶς, ἀκούει ἐμένα καί ὑπακούει σέ μένα. Κι ὅποιος παρακούει ἐσᾶς, παρακούει ἐμένα. Κι ἐκεῖνος πού παρακούει ἐμένα, παρακούει τόν Θεό, πού μέ ἔστειλε στόν κόσμο. Κάθε λοιπόν παρακοή καί περιφρόνηση πού θά δείξουν οἱ ἄνθρωποι σέ σᾶς εἶναι σάν νά τήν δείχνουν στόν ἴδιο τόν ἐπουράνιο Θεό.

17 Ἐπέστρεψαν ἀπό τήν περιοδεία τους οἱ ἑβδομήντα μαθητές μέ χαρά κι ἔλεγαν: Κύριε, ἀκόμη καί τά δαιμόνια ὑποτάσσονται σέ μᾶς μέ τήν ἐπίκληση τοῦ ὀνόματός σου.

18 Τούς εἶπε τότε: Ἀπό τότε πού ἄρχισα τό ἔργο μου, ἀλλά κι ὅταν σᾶς ἔστειλα σέ περιοδεία, καί τώρα πού ἤλθατε καί μοῦ ἀναγγέλλετε τίς ἐκδιώξεις αὐτές τῶν δαιμόνων, ἔβλεπα τόν σατανά νά χάνει τήν ἐξουσία του καί τή δύναμή του· τόν ἔβλεπα νά πέφτει συντριμμένος κάτω ἀπό τό ὕψος τῆς ἐξουσίας του καί ἀπό τίς ἀνώτερες σφαῖρες τοῦ ἐναέριου κόσμου, ἀπ’ ὅπου ἀσκοῦσε τήν κυριαρχία του. Καί νά πέφτει τόσο ἀπότομα καί φανερά καί μέ τόσο πάταγο, ὅπως πέφτει ἡ ἀστραπή.

19 Ἰδού, ἐγώ σᾶς δίνω τώρα ἐξουσία ἐναντίον τοῦ σατανᾶ πολύ μεγαλύτερη ἀπ’ ὅση σᾶς ἔδωσα ὅταν σᾶς ἔστειλα νά κηρύξετε. Σᾶς δίνω ἐξουσία νά νικᾶτε καί νά ποδοπατᾶτε ὅλα τά ὄργανα τοῦ σατανᾶ, πού σάν φίδια καί σκορπιοί ἐπιβουλεύονται καί χύνουν τό δηλητήριό τους ὕπουλα στίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων, γιά νά τίς νεκρώσουν. Σᾶς δίνω ἐξουσία νά κατανικᾶτε ὅλη τή δύναμη πού διαθέτει ὁ ἐχθρός τοῦ ἀνθρώπου, ὁ σατανάς. Κι ἔτσι κανένα μέσο νά μήν τελεσφορεῖ ἀπ’ ὅσα θά χρησιμοποιεῖ γιά νά παρεμποδίσει τό ἔργο σας. Κι ἀπ’ ὅσα μηχανεύεται ἐναντίον σας, τίποτε δέν θά σᾶς βλάψει.

20 Ἀλλ’ ὅμως ὅλη σας ἡ χαρά ἄς μήν περιορίζεται σ’ αὐτό καί μή χαίρεστε τόσο γιά τό ὅτι τά πονηρά πνεύματα ὑποτάσσονται σέ σᾶς. Δέν εἶναι αὐτό δικό σας κατόρθωμα· εἶναι χάρισμα πού ἐγώ σᾶς ἔδωσα, καί προσέξτε νά μήν κυριευθεῖτε ἀπό οἴηση καί ἀλαζονεία γιά τό χάρισμα αὐτό. Νά χαίρεστε ὅμως περισσότερο διότι τά ὀνόματά σας λόγῳ τῆς πίστεώς σας γράφτηκαν στούς οὐρανούς. Ἐκεῖ εἶστε πολιτογραφημένοι ἔχοντας ὅλα τά δικαιώματα τῆς ἀπολαύσεως τῶν ἀγαθῶν τῆς ἐπουράνιας κοινωνίας καί βασιλείας.

21 Τήν ὥρα αὐτή ὁ Ἰησοῦς ἔνιωσε πολύ μεγάλη χαρά στά βάθη τῆς ψυχῆς του καί εἶπε: Σ’ εὐχαριστῶ, Πάτερ, Κύριε καί ἐξουσιαστή καί κυβερνήτη πάνσοφε καί δίκαιε τοῦ οὐρανοῦ καί τῆς γῆς. Σ’ εὐχαριστῶ, διότι ἐνεργώντας μέ πανσοφία καί μέ δικαιοσύνη ἀπέκρυψες τίς μυστηριώδεις καί οὐράνιες αὐτές ἀλήθειες ἀπό τούς ἀνθρώπους πού νομίζουν ὅτι εἶναι σοφοί καί συνετοί, καί φανέρωσες τά σωτηριώδη αὐτά μυστήρια σέ ἀνθρώπους ἁπλούς, ἄδολους καί ταπεινούς. Ναί, σ’ εὐχαριστῶ, Πάτερ, διότι αὐτό σοῦ ἄρεσε καί τέτοια ὑπῆρξε ἡ ἀγαθή καί δίκαιη θέλησή σου.

Αποστολικό Ανάγνωσμα: Κολ. δ΄ 5-11, 14-18

5 Ἐν σοφίᾳ περιπατεῖτε πρὸς τοὺς ἔξω, τὸν καιρὸν ἐξαγοραζόμενοι. 6 ὁ λόγος ὑμῶν πάντοτε ἐν χάριτι, ἅλατι ἠρτυμένος, εἰδέναι πῶς δεῖ ὑμᾶς ἑνὶ ἑκάστῳ ἀποκρίνεσθαι. 7 Τὰ κατ’ ἐμὲ πάντα γνωρίσει ὑμῖν Τυχικὸς ὁ ἀγαπητὸς ἀδελφὸς καὶ πιστὸς διάκονος καὶ σύνδουλος ἐν Κυρίῳ, 8 ὃν ἔπεμψα πρὸς ὑμᾶς εἰς αὐτὸ τοῦτο, ἵνα γνῷ τὰ περὶ ἡμῶν καὶ παρακαλέσῃ τὰς καρδίας ὑμῶν, 9 σὺν Ὀνησίμῳ τῷ πιστῷ καὶ ἀγαπητῷ ἀδελφῷ, ὅς ἐστιν ἐξ ὑμῶν· πάντα ὑμῖν γνωριοῦσι τὰ ὧδε. 10 Ἀσπάζεται ὑμᾶς Ἀρίσταρχος ὁ συναιχμάλωτός μου, καὶ Μᾶρκος ὁ ἀνεψιὸς Βαρνάβα, – περὶ οὗ ἐλάβετε ἐντολάς· ἐὰν ἔλθῃ πρὸς ὑμᾶς δέξασθε αὐτόν, – 11 καὶ Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος Ἰοῦστος, οἱ ὄντες ἐκ περιτομῆς, οὗτοι μόνοι συνεργοὶ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, οἵτινες ἐγενήθησάν μοι παρηγορία.

14 ἀσπάζεται ὑμᾶς Λουκᾶς ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητὸς καὶ Δημᾶς. 15 ἀσπάσασθε τοὺς ἐν Λαοδικείᾳ ἀδελφοὺς καὶ Νυμφᾶν καὶ τὴν κατ’ οἶκον αὐτοῦ ἐκκλησίαν· 16 καὶ ὅταν ἀναγνωσθῇ παρ’ ὑμῖν ἡ ἐπιστολή, ποιήσατε ἵνα καὶ ἐν τῇ Λαοδικέων ἐκκλησίᾳ ἀναγνωσθῇ, καὶ τὴν ἐκ Λαοδικείας ἵνα καὶ ὑμεῖς ἀναγνῶτε. 17 καὶ εἴπατε Ἀρχίππῳ· βλέπε τὴν διακονίαν ἣν παρέλαβες ἐν Κυρίῳ, ἵνα αὐτὴν πληροῖς. 18 Ὁ ἀσπασμὸς τῇ ἐμῇ χειρὶ Παύλου. μνημονεύετέ μου τῶν δεσμῶν. Ἡ χάρις μεθ’ ὑμῶν· ἀμήν.

Νεοελληνική Απόδοση

5 Να συμπεριφέρεσθε με σύνεσιν και φρόνησιν προς τους ανθρώπους που ευρίσκονται έξω από την Εκκλησίαν του Χριστού, εκμεταλλευόμενοι κάθε ευκαιρίαν, δια να πράττετε το αγαθόν, κερδίζοντες έτσι τον καιρόν σας. 6 Τα λόγια σας ας είναι πάντοτε γεμάτα χάριν, αρτυμένα με το άλατι της καλωσύνης και της διακρίσεως, ώστε να είναι κατά Θεόν ευχάριστα στους ανθρώπους. Να ξέρετε δε πως πρέπει σεις να αποκρίνεσθε στον καθένα. 7 Τα κατ’ εμέ θα σας τα ανακοινώση και θα σας τα κάμη γνωστά ο Τυχικός, αγαπητός αδελφός και πιστός διάκονος και σύνδουλος στο έργον του Κυρίου. 8 Αυτόν άλλωστε έστειλα εις σας, προς αυτόν τον σκοπόν, δια να μάθη τα καθ’ υμάς, την πνευματικήν σας δηλαδή κατάστασιν και παρηγορήση τας καρδίας σας. 9 Τον έστειλα δε μαζή με τον Ονήσιμον, τον πιστόν και αγαπητόν αδελφόν, ο οποίος είναι συμπολίτης σας, από τας Κολοσσάς. Αυτοί θα κάμουν εις σας γνωστά όλα τα εδώ. 10 Σας χαιρετά ο Αρίσταρχος, που συμπαρίσταται εις την φυλακήν μου και έγινε έτσι συναιχμάλωτός μου, και Μάρκος ο ανεψιός του Βαρνάβα δια τον οποίον έχετε λάβει οδηγίας, εάν έλθη προς σας να τον δεχθήτε και να τον φιλοξενήσετε-. 11 Σας ασπάζεται ο Ιησούς, ο οποίος λέγεται και Ιούστος· και οι τρεις αυτοί είναι από τους περιτμημένους Χριστιανούς, και αυτοί μονοί από τους Ιουδαίους Χριστιανούς, είναι συνεργάται μου εδώ εις την Ρωμην, δια το κήρυγμα της Βασιλείας του Θεού. Αυτοί μου έγιναν παρηγορία εις την θλίψιν της φυλακίσεώς μου.

14 Σας ασπάζεται ο Λουκάς ο ιατρός ο αγαπητός, και ο Δημάς. 15 Χαιρετήσατε εκ μέρους μου τους αδελφούς Χριστιανούς, που είναι εις την Λαοδικείαν και τον Νυμφάν και τους πιστούς, που συγκεντρώνονται στο σπίτι του και που αποτελούν την κατ’ οίκον εκκλησίαν. 16 Και όταν αναγνωσθή μεταξύ σας αυτή η επιστολή μου, ενδιαφερθήτε να αναγνωσθή και εις την εκκλησίαν των Λαοδικέων. Και την επιστολήν, που θα λάβετε από την Λαοδικείαν, φροντίσατε να την αναγνώσετε και σεις. 17 Και πέστε στον Αρχιππον· Πρόσεχε την ιεράν υπηρεσίαν, την οποίαν παρέλαβες με το θέλημα του Κυρίου, να την εκπληρώνης πιστώς και ευσυνειδήτως. 18 Ο χαιρετισμός εγράφη με το δικό μου το χέρι, του Παύλου. Να ενθυμήσθε τα δεσμά μου, δια να παραδειγματίζεσθε από αυτά εις την Χριστιανικήν σας ζωήν και εργασίαν· η χάρις του Κυρίου μας να είναι μαζή σας· αμήν.

 ***************************************************

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Ἡσημερινὴ ἀποστολικὴ περικοπὴ εἶναι τὸ τελευταῖο τμῆμα τῆς πρὸς Κο­λασσαεῖς Ἐπιστολῆς τοῦ ἀποστόλου Παύλου καὶ ἀναγινώσκεται πρὸς τιμὴν τοῦ ἁγίου ἀποστόλου καὶ εὐαγγελιστῆ Λουκᾶ, τὴ μνήμη τοῦ ὁποίου ἑορτάζουμε.

1. Συνετὴ συμπεριφορὰ

Ὁ ἀπόστολος Παῦλος συμβουλεύει ἀρχικὰ τοὺς πιστοὺς νὰ προσέχουν τὴ συμπεριφορά τους πρὸς τοὺς ἐκτὸς Ἐκκλησίας ἀνθρώπους. «Ἐν σοφίᾳ περιπατεῖτε πρὸς τοὺς ἔξω», τοὺς γράφει. Νὰ συμπεριφέρεσθε δηλαδὴ μὲ σύνεση σὲ ὅσους εἶναι ἐκτὸς τῆς Ἐκκλησίας, μὲ φρόνηση, μὲ περίσκεψη. Νὰ προσέχετε νὰ μὴ δώσετε καμία ἀφορμὴ σκανδάλου.

Ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἀκούσει κηρύγματα, δὲν ἔχουν μελετήσει τὴν Ἁγία Γραφή, οὔτε ἄλλα βιβλία πνευματικά. Ἀγνοοῦν τὴ ζωὴ καὶ τὴ διδασκαλία τοῦ Κυρίου. Διαμορφώνουν ὅμως ἄποψη σχετικὰ μὲ τὸν Θεὸ καὶ τὴν Ἐκκλησία, βλέποντας τὴ ζωή, τὴ διαγωγὴ τῶν Χριστιανῶν. Ἂν, γιὰ παράδει­γμα, γνωρίσουν ἕναν ἄνθρωπο ἀγάπης καὶ θυσίας, διδάσκονται, ἀκόμη κι ὅταν ἐκεῖνος σιωπᾶ. Ἀντίθετα, ἂν διακρίνουν κάτι ἀνάρμοστο στὴ συμπεριφορὰ ἑνὸς Χριστιανοῦ, εὔκολα σκανδαλίζονται καὶ ἀμφιβάλλουν γιὰ τὴν Ἐκκλησία.

 Γι᾿ αὐτὸ ὁ Κύριος προέτρεψε κάποτε τοὺς μαθητές του: «Γίνεσθε φρόνιμοι ὡς οἱ ὄφεις καὶ ἀκέραιοι ὡς αἱ περιστεραί» (Ματθ. ι΄ 16). Φροντίστε νὰ εἶστε φρόνιμοι σὰν τὰ φίδια· νὰ μὴν ἐκθέτετε τὸν ἑαυτό σας σὲ ἀνωφελεῖς κινδύνους. Νὰ εἶσθε καὶ ἄκακοι καὶ ἁπλοὶ σὰν τὰ περιστέρια. Ἦταν ἀπαραίτητη ἡ σύνεση στό μεγάλο ἔργο ποὺ εἶχαν νὰ ἐπιτελέσουν οἱ Ἀπόστολοι.

Μὲ σύνεση ἂς φερόμαστε οἱ πιστοί. Οἱ ἄνθρωποι τοῦ κόσμου παρατηροῦν τὴν καθημερινὴ συμπεριφορά μας, τὴν ἀναστροφή μας. Ἴσως ἡ ζωή μας νὰ ἀποτελέσει τὸ μοναδικὸ κήρυγμα ποὺ θὰ ἀκούσει κάποιος, τὸ μοναδικὸ Εὐαγγέλιο ποὺ θὰ διαβάσει.

2. Ἁλατισμένα λόγια

Στὴ συνέχεια τῆς περικοπῆς ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος κάνει πιὸ συγ­κεκριμένη τὴ διδασκαλία του καὶ ἑ­στιάζει στὰ λόγια. «Ὁ λόγος ὑμῶν πάντοτε ἐν χάριτι, ἅλατι ἠρτυμένος», γράφει. Δη­λαδή, ὁ λόγος σας νὰ εἶναι πάντοτε χαριτωμένος, ἀρτυμένος μὲ τὸ ἁλάτι τῆς συνέσεως, ὥστε νὰ εἶναι πάντοτε εὐχάριστος καὶ ποτὲ βρώμικος καὶ ἀποκρουστικός.

Εἶναι πολὺ εὔστοχο τὸ παράδειγμα τοῦ ἁλατιοῦ, ποὺ χρησιμοποιεῖ ὁ Ἀπόστολος. Τὸ ἁλάτι ἔχει δύο σημαντικὲς ἰδιότητες: Συντηρεῖ τὸ φαγητὸ καὶ τὸ προφυλάσσει ἀπὸ τὴ σήψη καὶ τὴν ἀποσύνθεση. Ἐπιπλέον τὸ κάνει εὔγευστο, εὐχάριστο, νόστιμο. Αὐτὰ τὰ χαρακτηριστικὰ πρέπει νὰ ἔχουν καὶ τὰ λόγια μας. Νὰ μὴν εἶναι σαπρά, βρώμικα, χυδαῖα, ἀλλὰ εὐχάριστα, χαριτωμένα, ὠφέλιμα.

Ἡ προτροπὴ αὐτὴ τοῦ Ἀποστόλου εἶναι πολὺ ἐπίκαιρη. Διότι στὴν ἐποχή μας παρατηρεῖται μεγάλη ὑποβάθμιση στὴν ποιότητα τῶν λόγων μας μέσα στὴν ἑλληνικὴ κοινωνία. 

Ἂν περάσει κανεὶς ἔξω ἀπὸ ἕνα γήπεδο, ἀπὸ ἕνα σχολεῖο, ἀπὸ μιὰ ἀγορά, ἀπὸ μιὰ μεγάλη διασταύρωση αὐτοκινήτων, ἢ ἂν ἀνατρέξει στὴν τηλεόραση, στὸ ραδιόφωνο ἢ στὸ διαδίκτυο, ἀκούει λόγια ποὺ ρυπαίνουν τὸν ἀέρα καὶ μολύνουν τὴν ψυχή. Φαίνεται δὲ ἀπὸ αὐτὰ τὸ περιεχόμενο τῆς ψυχῆς. «Ἐκ τοῦ περισσεύματος τῆς καρδίας τὸ στόμα λαλεῖ» (Ματθ. ιβ΄ 34), εἶχε πεῖ ὁ Κύριος. Τὸ στόμα λέει ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ξεχειλίζουν ἀπὸ τὴν ψυχή.

Ἂς προσέχουμε λοιπὸν τὰ λόγια μας. Νὰ εἶναι πάντοτε εὐχάριστα καὶ ὠφέλιμα μαζί. Ἀρτυμένα μὲ τὸ ἁλάτι τῆς Χάριτος. Λόγια ποὺ θὰ ἐκφράζουν τὸν πνευματικὸ θησαυρὸ τῆς καρδιᾶς μας. Καὶ θὰ εἶναι τέτοια, ἂν εἴμαστε ἑνωμένοι μὲ τὸν χαριτοδότη Χριστό.

3. «Λουκᾶς ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητὸς»

Στὸ τέλος τοῦ ἀναγνώσματος ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἀναφέρει τοὺς συνεργάτες του, οἱ ὁποῖοι βρίσκονταν μαζί του στὴ Ρώμη, ὅπου ἦταν φυλακισμένος. Μεταξύ τους ξεχωριστὴ θέση ἔχει ὁ σήμερα ἑορταζόμενος εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς. «Ἀσπάζεται ὑμᾶς Λουκᾶς ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητός», γράφει. Σᾶς ἀσπάζεται ὁ ἀγαπητός μου ἰατρὸς Λουκᾶς. Ὁ Λουκᾶς λοιπὸν ἦταν συνεργάτης καὶ συνοδοιπόρος τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Ὑπῆρξε καὶ προσωπικὸς ἰατρός του. Τὸν ἀκολούθησε στὶς ἀποστολικὲς περιοδεῖες. Ὑπέμεινε καὶ αὐτὸς μαζί του τοὺς κόπους καὶ τὶς δυσ­κολίες τοῦ ἀποστολικοῦ ἔργου. Ἀντιμετώπισε διωγμούς. Μάλιστα ὁ ἀπόστολος Παῦλος τὸν ὀνομάζει ἀγαπητό. «Ἐγκώμιον καὶ τοῦτο οὐ μικρόν, ἀλλὰ καὶ σφόδρα μέγα, τὸ Παύλου εἶναι ἀγαπητόν» (ΕΠΕ 22, 324), σχολιάζει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος. Τὸ νὰ εἶναι κανεὶς ἀγαπητὸς στὸν ἀπόστολο Παῦλο ἀποτελεῖ τιμὴ ὄχι μικρή, ἀλλὰ πολὺ μεγάλη.

Ἡ σημαντικότερη προσφορά, ὅμως, τοῦ ἁγίου Λουκᾶ ἦταν τὰ θεόπνευστα συγγράμματά του· τὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο καὶ οἱ Πράξεις τῶν Ἀποστόλων, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται στὴν Καινὴ Διαθήκη. Μᾶς διασώζει πολλὲς ἀπὸ τὶς παραβολὲς τοῦ Κυρίου. Ἐξιστορεῖ τὴν κάθοδο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος κατὰ τὴν Πεντηκοστὴ καὶ τὴ θαυμαστὴ πορεία τῆς πρώτης Ἐκκλησίας.

Ἂς εὐγνωμονοῦμε τὸν εὐαγγελιστὴ Λουκᾶ γιὰ ὅσα ἔχει προσφέρει στὴν Ἐκκλησία καὶ ἂς μᾶς ἐμπνεύσει τὸ παράδειγμά του, τὸ ἀποστολικὸ φρόνημά του, ἡ αὐταπάρνησή του· ὥστε νὰ προσφέρουμε κι ἐμεῖς ὅ,τι πολυτιμότερο μποροῦμε στὴν Ἐκκλησία καὶ νὰ ἀξιωθοῦμε νὰ τὸν συναντήσουμε στὴν ἀτέρμονη χαρὰ τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ.

***************************************************

ΚΥΡΙΑΚΗ 11 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026 Δ΄ ΛΟΥΚΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΤΗΣ Ζ΄ ΟΙΚΟΥΜ. ΣΥΝΟΔΟΥ (Λουκ. η΄ 5-15) (Τιτ. γ΄ 8-15)

 

"Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού".

«Εξήλθεν ο σπείρων του σπείραι τον σπόρον αυτού»

  Η διήγηση της παραβολής του Καλού Σπορέως ξεδιπλώνει μπροστά μας ζωντανές εικόνες από την αγροτική ζωή, με διάχυτα μηνύματα στον σύγχρονο κόσμο και στο σήμερα. Αποκαλύπτει σπουδαίες πνευματικές αλήθειες, απόλυτα συμβατές με τις υπαρξιακές αναζητήσεις του ανθρώπου, με πυξίδα την αλήθεια που οδηγεί στην αγάπη και την αιώνια αλήθεια του Χριστού.

  Κέντρο και καρδιά της παραβολής είναι το Πρόσωπο του Χριστού, το οποίο αποτελεί την πιο ακλόνητη σταθερά στη ζωή μας. Οι συμβολισμοί είναι τόσο παραστατικοί. Συγκεκριμένα:

• Ο Θεός είναι ο γεωργός και εμείς το χωράφι του.
• Ο Χριστός είναι ο καλός Σπορέας.
• Ο σπόρος είναι ο Λόγος του Θεού.
• Η γη είναι η καρδιά μας.
• Η καρποφορία εξαρτάται από το κατά πόσο η καρδιά παραμένει δεκτική στην αγάπη του Θεού.

Το πνευματικό «έμφραγμα»

Η πραγματικότητα είναι τόσο ξεκάθαρη. Διάφορα ζιζάνια εμποδίζουν την καρδιά από το να αποτελεί γόνιμο έδαφος. Η αμαρτία προκαλεί ένα πνευματικό «έμφραγμα» στην ύπαρξη του ανθρώπου, με όλες τις τραγικές συνέπειες του θανάτου.

Το πατημένο, σκληρό χώμα συμβολίζει τις ανάλγητες καρδιές. Η φιλαυτία εισχωρεί στα βάθη του ανθρώπου και τον οδηγεί στην αποξένωση. Ο σκληρόκαρδος μένει αδιάφορος απέναντι στο μήνυμα της Εκκλησίας, με αποτέλεσμα ο θείος λόγος να αδυνατεί να ριζοβολήσει και να καρποφορήσει.

Στις πετρώδεις καρδιές, οι πέτρες κάτω από το χώμα είναι τα συγκαλυμμένα πάθη. Ο εγωισμός αποτελεί την πηγή της κακίας που εμποδίζει την αληθινή υποδοχή του Χριστού, οδηγεί στην αποκοπή από τη μυστηριακή ζωή και επιφέρει πνευματική ξηρασία, η οποία χαρακτηρίζει έντονα και τη δική μας εποχή.

Στις ακανθωτές καρδιές, η αλαζονεία εξωθεί τον άνθρωπο να τοποθετεί στο κέντρο τον εαυτό του και να επιδίδεται σε ένα ανελέητο κυνήγι υλικών αγαθών. Η εσωτερική ανασφάλεια τον περιχαρακώνει πίσω από τα κτήματα, τα υλικά αγαθά και το χρήμα. Η σύγχρονη κρίση αξιών και θεσμών αποτελεί απόδειξη της αποτυχίας του ανθρώπου όταν στηρίζεται αποκλειστικά στα εφήμερα αντί στη δύναμη και την πρόνοια του Θεού.

Το εύφορο έδαφος

  Ωστόσο, υπάρχει και το ποιοτικό, το γόνιμο χώμα: η καρδιά που είναι δεκτική στην ευλογία του Θεού και την αντιπροσφέρει στον συνάνθρωπο. Είναι ο άνθρωπος που αγωνίζεται να υποτάξει το ίδιον θέλημα στο θέλημα του Θεού. Όταν ο Χριστός βρει γόνιμο έδαφος, η καρδιά αποδίδει τους πλούσιους καρπούς της αρετής: πραότητα, ταπεινοφροσύνη, ειρήνη και αγάπη.

   Αυτόν τον δρόμο της εύφορης καλλιέργειας υπέδειξαν με το παράδειγμά τους οι Άγιοι Πατέρες της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου, αλλά και ο Φίλιππος εκ των επτά διακόνων και ο Θεοφάνης ο ομολογητής, των οποίων τη μνήμη τιμά σήμερα η Εκκλησία μας.

Αδελφοί μου, για να καταστήσουμε την καρδιά μας γόνιμη, καλούμαστε να την καλλιεργούμε επιμελώς με την προσευχή, μετάνοια και τη μυστηριακή ζωή, ώστε ο σπόρος του θείου λόγου να πέφτει σε «γην αγαθήν» και να ποιεί «καρπόν εκατονταπλασίονα».

 

Χριστάκης Ευσταθίου,

Θεολόγος

Κυριακὴ Δ΄ Λουκᾶ – Εὐαγγελικὸ καί Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 11 Ὀκτωβρίου 2026

 

Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 11 Ὀκτωβρίου 2026, Δ΄ Λουκᾶ (Λουκ. η΄ 5-15)

5 ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι τὸν σπόρον αὐτοῦ. καὶ ἐν τῷ σπείρειν αὐτὸν ὃ μὲν ἔπεσε παρὰ τὴν ὁδόν, καὶ κατεπατήθη, καὶ τὰ πε­τεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατέφαγεν αὐτό· 6 καὶ ἕτερον ἔπεσεν ἐπὶ τὴν πέτραν, καὶ φυὲν ἐξηράνθη διὰ τὸ μὴ ἔχειν ἰκμάδα· 7 καὶ ἕτερον ἔπεσεν ἐν μέ­σῳ τῶν ἀκανθῶν, καὶ συμ­φυεῖσαι αἱ ἄκανθαι ἀ­πέ­πνιξαν αὐτό· 8 καὶ ἕτερον ἔπεσεν εἰς τὴν γῆν τὴν ἀγαθήν, καὶ φυὲν ἐποίησε καρπὸν ἑκατοντα­πλασίονα. ταῦτα λέγων ἐ­­­φώνει· ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω.

 9 Ἐπηρώτων δὲ αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ λέγοντες· τίς εἴη ἡ παραβολὴ αὕτη; 10 ὁ δὲ εἶπεν· ὑμῖν δέδοται γνῶναι τὰ μυστήρια τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ, τοῖς δὲ λοιποῖς ἐν παραβολαῖς, ἵνα βλέποντες μὴ βλέπωσι καὶ ἀκούοντες μὴ συνιῶσιν. 11 ἔστι δὲ αὕτη ἡ παραβολή· ὁ σπόρος ἐστὶν ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ· 12 οἱ δὲ παρὰ τὴν ὁδόν εἰσιν οἱ ἀκούσαντες, εἶτα ἔρ­­- χεται ὁ διάβολος καὶ αἴρει τὸν λόγον ἀπὸ τῆς καρδίας αὐτῶν, ἵνα μὴ πιστεύσαν­τες σωθῶσιν. 13 οἱ δὲ ἐπὶ τῆς πέτρας οἳ ὅ­ταν ἀκούσωσι, μετὰ χαρᾶς δέχονται τὸν λόγον, καὶ οὗ­τοι ρίζαν οὐκ ἔχουσιν, οἳ πρὸς καιρὸν πιστεύουσι καὶ ἐν καιρῷ πειρασμοῦ ἀφί­σταν­ται. 

14 τὸ δὲ εἰς τὰς ἀκάνθας πεσόν, οὗτοί εἰσιν οἱ ἀκού­σαντες, καὶ ὑπὸ μεριμνῶν καὶ πλούτου καὶ ἡ­­δο­νῶν τοῦ βίου πορευόμε­νοι συμπνί­γονται καὶ οὐ τελε­­­σφοροῦ­σι. 15 τὸ δὲ ἐν τῇ καλῇ γῇ, οὗτοί εἰσιν οἵτινες ἐν καρδίᾳ καλῇ καὶ ἀγαθῇ ἀκούσαν­τες τὸν λόγον κατέχουσι καὶ καρποφοροῦσιν ἐν ὑπομο­νῇ.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

5 Βγῆκε ὁ σποριάς στό χωράφι του, γιά νά σπεί­ρει τό σπόρο του. Καί καθώς ἔσπερνε, μερικοί σπό­ροι ἔπε­σαν κοντά στό δρόμο τοῦ χωραφιοῦ καί καταπατήθηκαν ἀπό τούς διαβάτες, καί τούς κατέφαγαν τά πουλιά τοῦ οὐρανοῦ. 6 Ἄλλοι σπόροι πάλι ἔπεσαν πάνω σέ πετρῶδες ἔδα­φος, κι ἀφοῦ φύτρωσαν, ξεράθηκαν, ἐπειδή δέν εἶχαν ὑγρασία. 7 Κι ἄλλοι σπόροι ἔπεσαν σέ ἔδαφος γεμάτο ἀπό σπόρους ἀγκαθιῶν, κι ὅταν τά ἀγκάθια φύτρωσαν μαζί τους, τούς ἔπνιξαν τελείως. 8 κι ἄλλοι σπόροι ἔπεσαν μέσα στή γῆ τή μαλακή καί εὔφορη, καί ὅταν φύτρωσαν, ἔκαναν καρπό ἑκατό φορές περισσότερο ἀπ’ τό σπόρο. Κι ἐνῶ τά ἔλεγε αὐτά, γιά νά δώσει μεγαλύτερο τόνο στούς λόγους του καί γιά νά διεγείρει τήν προσοχή τῶν ἀκροατῶν του, φώναζε δυνατά: Αὐτός πού ἔχει αὐτιά πνευματι­κά καί ἐνδιαφέρον πνευματικό γιά νά ἀκούει καί νά ἐγ­κολ­πώ­νε­ται αὐτά πού λέω, ἄς ἀκούει. 

9 Οἱ μαθητές του τότε τόν ρωτοῦσαν καί τοῦ ἔλεγαν: Ποιά εἶναι ἡ ἔννοια καί ἡ σημασία αὐτῆς τῆς παραβο­λῆς; 10 Κι αὐτός τούς ἀπάντησε: Σέ σᾶς πού ἔχετε ἐν­δι­α­φέ­ρον καί καλή διάθεση σᾶς ἔδωσε ὁ Θεός τή χάρη του νά μάθετε τίς μυστηριώδεις ἀλήθειες τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ· στούς ἄλλους ὅμως μιλάω μέ παραβολές. Αὐτοί δέν ἔχουν ἐνδιαφέρον νά γνωρίσουν καί νά δεχθοῦν τίς πνευματικές ἀλήθειες, καί ὁ νοῦς τους εἶναι ἀμαθής καί ἀνίκανος γιά πνευματική διδασκαλία. Γι’ αὐτό διδάσκω μέ τόν τρόπο αὐτό, γιά νά μήν μποροῦν νά δοῦν βαθύ­τε­ρα καί καθαρότερα, ἄν καί θά βλέπουν μέ τά σωματικά τους μάτια, καί γιά νά μήν μποροῦν νά καταλάβουν, ἄν καί θά ἀκοῦν τή διδασκαλία πού τούς ἐξηγεῖ τά μυστήρια. Καί τό κάνω αὐτό ὄχι μόνο γιά λόγους δικαιοσύνης, ἀλλά καί ἀπό ἀγαθότητα, γιά νά μήν ἐπιβαρύνουν τή θέση τους περιφρονώντας τήν ἀλήθεια, καί σκληρυνθοῦν πε­ρισ­σότερο. 11 Ἡ σημασία τῆς παραβολῆς εἶναι αὐτή: Ὁ σπόρος συμβολίζει τό λόγο τοῦ Θεοῦ. 12 Τό ἔδαφος πού εἶναι κοντά στό δρόμο συμβολίζει αὐτούς πού ἄκουσαν ἁπλῶς καί μόνο τό λόγο. Ἔπειτα ἔρχεται ὁ διάβολος καί ἀφαιρεῖ τό λόγο ἀπό τίς καρδιές τους, γιά νά μήν πιστέψουν καί σωθοῦν. 13 Τό πετρῶδες ἔδαφος ἐξάλλου πού δέχθηκε τό σπό­ρο συμβολίζει αὐτούς οἱ ὁποῖοι ὅταν ἀκού­σουν τό λόγο τοῦ Θεοῦ τόν δέ­χονται μέ χαρά καί ἐν­θου­­σι­α­σμό. Μέσα τους ὅμως δέν ἔχει αὐτός βαθιά ρίζα, γιά νά στε­ρε­ωθεῖ. Γι’ αὐτό ἀκριβῶς αὐ­τοί γιά λίγο χρό­νο πιστεύουν, ὅταν ὅμως ἔλθει καιρός πει­ρα­σμοῦ ἤ διωγ­μοῦ ἀπομακρύνονται ἀπό τήν πίστη.

 14 Οἱ σπόροι πού ἔπεσαν στά ἀγκάθια συμβολίζουν ἐκεί­νους πού ἄκουσαν τό λόγο τοῦ Θεοῦ κι ἀρχίζουν μέ κάποια προθυμία νά βαδίζουν στό δρόμο τῆς πίστε­ως. Πνίγονται ὅμως ἀπό τίς ἀγωνιώδεις φροντίδες γιά νά ἀποκτήσουν πλούτη, καθώς κι ἀπό τίς ἀπολαύσεις τῆς σαρ­­­­­­κι­κῆς ζωῆς, στήν ὁποία διευκολύνουν τά πλούτη πού ἀπέκτησαν, κι ἔτσι δέν προκόπτουν οὔτε φτάνουν μέ­χρι τό τέλος, προκειμένου νά δώσουν τόν καρπό. 15 Οἱ σπόροι τώρα πού ἔπεσαν στήν εὔφορη γῆ συμ-βο­λί­ζουν τούς ἀνθρώπους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι μέ καρδιά κα­­­­­­λοπροαίρετη, εὐθεία καί ἀγαθή ἄκουσαν καί κατανό­η­σαν τό λόγο καί τόν κρατοῦν σφιχτά μέσα τους, καί καρ­­­ποφοροῦν τίς ἀρετές δείχνοντας ὑπομονή καί καρτε­ρία στίς θλίψεις καί τούς πειρασμούς καί σ’ ὅλα τά ἐμπόδια πού συναντοῦν στήν ἄσκηση τῆς πνευματικῆς ζωῆς.

Αποστολικό Ανάγνωσμα: Τιτ. γ΄ 8-15

8 Πιστὸς ὁ λόγος· καὶ περὶ τούτων βούλομαί σε διαβεβαιοῦσθαι, ἵνα φροντίζωσι καλῶν ἔργων προΐστασθαι οἱ πεπιστευκότες τῷ Θεῷ. ταῦτά ἐστι τὰ καλὰ καὶ ὠφέλιμα τοῖς ἀνθρώποις· 9 μωρὰς δὲ ζητήσεις καὶ γενεαλογίας καὶ ἔρεις καὶ μάχας νομικὰς περιίστασο· εἰσὶ γὰρ ἀνωφελεῖς καὶ μάταιοι. 10 αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ, 

11 εἰδὼς ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος καὶ ἁμαρτάνει ὢν αὐτοκατάκριτος. 12 Ὅταν πέμψω Ἀρτεμᾶν πρός σε ἢ Τυχικόν, σπούδασον ἐλθεῖν πρός με εἰς Νικόπολιν· ἐκεῖ γὰρ κέκρικα παραχειμάσαι. 13 Ζηνᾶν τὸν νομικὸν καὶ Ἀπολλὼ σπουδαίως πρόπεμψον, ἵνα μηδὲν αὐτοῖς λείπῃ. 14 μανθανέτωσαν δὲ καὶ οἱ ἡμέτεροι καλῶν ἔργων προΐστασθαι εἰς τὰς ἀναγκαίας χρείας, ἵνα μὴ ὦσιν ἄκαρποι. 15 Ἀσπάζονταί σε οἱ μετ’ ἐμοῦ πάντες. ἄσπασαι τοὺς φιλοῦντας ἡμᾶς ἐν πίστει. Ἡ χάρις μετὰ πάντων ὑμῶν· ἀμήν.

Νεοελληνική Απόδοση

8 Αυτός δε ο λόγος, που σου γράφω, είναι κατά πάντα αληθινός και αξιόπιστος. Και περί αυτών των μεγάλων αληθειών θέλω να διαβεβαιώνης και να πείθης τους Χριστιανούς, δια να φροντίζουν, όσοι έχουν πιστεύσει στον Θεόν, να μη μένουν εις την απλήν πίστιν, αλλά να πρωτοστατούν με ζήλον εις τα καλά έργα. Αυτά δε που είπα παραπάνω είναι έργα τα καλά και τα ωφέλιμα στους ανθρώπους. 9 Να αντιπαρέρχεσαι δε και να αποφεύγης τας ανοήτους συζητήσεις και τας γενεαλογίας περί ευγενούς καταγωγής και τας φιλονεικίας και τας μάχας γύρω από τα ζητήματα του Ιουδαϊκού νόμου· διότι όλα αυτά είναι ανωφελή και μάταια. 10 Αιρετικόν άνθρωπον, ο οποίος ύστερα από πρώτην και δευτέραν συμβουλήν μένει με πείσμα εις την πλάνην του, παράτησέ τον και μη συζητής πλέον μαζή του. 

11 Γνωρίζων, ότι ο τοιούτος έχει πλέον παρεκκλίνει από την αλήθειαν και διαστροφή και αμαρτάνει, ελεγχόμενος και καταδικαζόμενος από τον ίδιον τον ευατόν του, από την συνείδησίν του. 12 Οταν στείλω εις σε τον Αρτεμάν η τον Τυχικόν, φρόντισε με κάθε τρόπον να έλθης να με συναντήσης εις την Νικόπολιν, διότι εκεί έχω αποφασίσει να περάσω τον χειμώνα. 13 Τον Ζηναν τον νομικόν και τον Απολλώ να τους κατευοδώσης και να τους εφοδιάσης με πολλήν επιμέλειαν, ώστε να μη τους λείπη τίποτε στο ταξίδι των.

 14 Ας φροντίζουν δε και όλοι οι ιδικοί μας να πρωτοστατούν εις τα καλά έργα και μάλιστα εις τας επειγούσας ανάγκας των αδελφών, δια να μη μένουν άκαρποι. 15 Σε χαιρετούν όλοι όσοι είναι μαζή μου· χαιρέτησε όλους εκείνους, που μας αγαπούν δια της πίστεως του Χριστού. Η χάρις του Θεού, ας είναι με όλους σας. Αμήν.

***************************************************

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Ἡ σημερινὴ Κυριακὴ ὀνομάζεται Κυριακὴ τοῦ Σπορέως, καθὼς στὴν εὐαγγελικὴ περικοπὴ τῆς θείας Λειτουργίας ἀναγινώσκεται ἡ θαυμάσια παραβολὴ τοῦ Σπορέως, τὴν ὁποία διηγήθηκε κάποτε ὁ Κύριος. Ἀπὸ σήμερα μάλιστα ξεκινᾶ καὶ ἡ πνευματικὴ σπορὰ τῆς Ἐκκλησί­ας στὶς καρδιὲς τῶν πιστῶν, δηλαδὴ τὸ κατηχητικὸ ἔργο της. Τὴν Κυριακὴ αὐτὴ τιμοῦμε ἐπιπλέον τοὺς θεοφόρους Πατέρες, ποὺ συγκρότησαν τὴν Ζ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο στὴ Νίκαια τῆς Βιθυνίας τὸ 787, γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τοὺς αἱρετικοὺς εἰκονομάχους. Γι᾿ αὐτὸ ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ ἀναγινώσκεται πρὸς τιμὴν τῶν ἁγίων Πατέρων.

1. Σπορὰ ἐπάνω σὲ πέτρες

Ὁ ἀπόστολος Παῦλος γράφει στὸν μαθητή του Τίτο, ἐπίσκοπο τῆς Κρήτης, γιὰ νὰ τοῦ ἐπισημάνει τὶς ὑποχρεώσεις του στὴ διαποίμανση τῆς Ἐκκλησίας καὶ νὰ τοῦ δώσει πολύτιμες κατευθύνσεις καὶ συμβουλές. Μία ἀπὸ αὐτὲς εἶναι ἡ ἀποφυγὴ τῶν ἀνώφελων συζητήσεων. Ἀπόφευγε τὶς ἀνόητες συζητήσεις γιὰ τὶς γενεαλογίες τῶν εἰδωλολατρικῶν θεῶν, τοῦ γράφει. Ἀπόφευγε ἐπίσης τὶς διαμάχες γιὰ τὰ ζητήματα τοῦ ἰουδαϊκοῦ νόμου, διότι εἶναι ἀνώφελες καὶ μάταιες: «Ἔρεις καὶ μάχας νομικὰς περιΐστασο· εἰσὶ γὰρ ἀνωφελεῖς καὶ μάταιοι».

Τὴν ἐποχὴ ἐκείνη ὁ Τίτος εἶχε νὰ ἀντιμετωπίσει τοὺς εἰδωλολάτρες καὶ τοὺς Ἰουδαίους, ποὺ ἀπειλοῦσαν μὲ τὶς ἀντιλήψεις τους τοὺς πιστοὺς τῆς Κρήτης. Στὴν πορεία τῶν αἰώνων ὅμως πολέμιοι τῆς Ἐκκλησίας εἶναι οἱ κάθε ὁμολογίας αἱρετικοί, οἱ ὁποῖοι διαστρεβλώνουν τὴν ἀλήθεια τῆς ὀρθῆς πίστεως. Ὑπάρχουν βέβαια καὶ ἄνθρωποι ποὺ ἀπὸ ἄγνοια βρίσκονται σὲ αἵρεση. Ἔχουν ὅμως εἰλικρινὴ πόθο γιὰ τὴν ἀλήθεια καὶ τὴν ἀναζητοῦν μὲ φρόνημα ταπεινό. Στὶς περιπτώσεις αὐτὲς ὁ Χριστιανὸς ἔχει χρέος νὰ βοηθήσει μὲ τὸν λόγο του καὶ νὰ κατευθύνει στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τὸν αἱρετικό.

Ὅταν ὅμως κάποιος ἐμμένει στὴν πλάνη μὲ πεῖσμα καὶ ἀλαζονεία, τότε κάθε συζήτηση μαζί του εἶναι ἀνώφελη καὶ ἀτελέσφορη. Σχολιάζει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος: «Ἔρεις φησὶ τὰς πρὸς τοὺς αἱρετικούς· τὸ τέλος αὐτῶν οὐδέν». Ἐδῶ ἐννοεῖ τὶς φιλονικίες μὲ τοὺς αἱρετικούς, ἀπὸ τὶς ὁποῖες δὲν βγαίνει κανένα κέρδος. Τὸ τέλος τους εἶναι τὸ τίποτε. Ὅταν κάποιος εἶναι διεστραμμένος καὶ ἀποφασισμένος νὰ μὴν ἀλλάξει γνώμη, ὅ,τι κι ἂν συμβεῖ, «τίνος ἕνεκεν εἰκῇ κάμνεις κατὰ πετρῶν σπείρων;». Γιὰ ποιό λόγο κουράζεσαι ἄσκοπα σπείροντας ἐπάνω σὲ πέτρες; (ΕΠΕ 24, 120).

Μιὰ τέτοια σπορὰ ἐπάνω σὲ πέτρες εἶναι καὶ οἱ κατὰ καιροὺς θεολογικοὶ διάλογοι ποὺ γίνονται ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μὲ τοὺς ἀντίστοιχους τῶν ἑτερόδοξων ὁμολογιῶν, καὶ οἱ ὁποῖοι ἀποσκοποῦν στὴν ὑπέρβαση τῶν θεολογικῶν διαφορῶν.

 Ἔχουν γίνει πολλὲς προσπάθειες κατὰ τὶς τελευταῖες δεκαετίες, χωρὶς κανένα οὐσιαστικὸ ἀποτέλεσμα· χωρὶς νὰ ὑπάρχει διάθεση ἀπὸ τοὺς ἑτερόδοξους γιὰ ἀναίρεση τῶν παρεκκλίσεών τους στὰ τῆς πίστεως. Γιὰ ποιό λόγο λοιπὸν νὰ συνεχίζον­ται τέτοιοι διάλογοι; Ὁ ἀπόστολος Παῦλος συμβουλεύει τὸν Τίτο: «Αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ». Τὸν αἱρετικὸ ἄνθρωπο, ποὺ παρὰ τὶς ἐπανειλημμένες νουθεσίες σου ἐμμένει στὴν πλάνη του, ἀπόφευγέ τον. Εἶναι ὁ ἴδιος ὑπεύθυνος γιὰ τὴν καταδίκη του.

2. Πλούσια καρποφορία

Στὴ συνέχεια τῆς περικοπῆς ὁ ἀπόστολος Παῦλος σημειώνει τὴ σημασία τῶν ἀγαθῶν ἔργων γιὰ τὸν πιστό: Ἂς διδάσκονται καὶ οἱ δικοί μας νὰ πρωτοστατοῦν στὰ ἀγαθὰ ἔργα καὶ νὰ συντρέχουν τοὺς ἀδελφοὺς στὶς ποικίλες ἀνάγκες τους, «ἵνα μὴ ὦσιν ἄκαρποι»· γιὰ νὰ μὴ στεροῦνται τοὺς πνευματικοὺς καρπούς. 

  

   Μὲ τὴ φράση αὐτὴ ὁ Ἀπόστολος παρομοιάζει τὸν Χριστιανὸ ποὺ ἀδιαφορεῖ γιὰ τὰ ἔργα ἀγάπης, γιὰ τὴν ἔμπρακτη φιλανθρωπία καὶ τὴν ἐλεημοσύνη, μὲ ἄκαρπο δένδρο. Ὅπως ἕνα δένδρο ἀναγνωρίζεται ἀπὸ τοὺς καρπούς του, ἀπὸ τὴν ποιότητα καὶ τὴν ποσότητα τῶν καρπῶν του, ἔτσι καὶ ὁ Χριστιανὸς δὲν φανερώνει τὴ χριστιανικὴ ἰδιότητά του τόσο μὲ τὰ λόγια του, ὅσο μὲ τὰ ἔργα του, καὶ συγκεκριμένα μὲ τὰ ἔργα ἀγάπης, μὲ τὴν ἐλεημοσύνη. Ὅταν ἐλεεῖ, βεβαιώνει ὅτι εἶναι γνήσιος μαθητὴς τοῦ Κυρίου.

Σχολιάζει πάλι σχετικὰ ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος: Ὅπως ἡ ρίζα ποὺ φυτεύεται σὲ εὔφορο χωράφι, δίνει κάθε χρόνο ὥριμους καρπούς, ἀντίστοιχα καὶ τὰ χρήματα, ποὺ φυτεύονται μὲ τὴν ἐλεημοσύνη στὰ χέρια τῶν φτωχῶν, «οὐ καθ᾿ ἕκαστον ἐνιαυτὸν μόνον, ἀλλὰ καὶ καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν πνευματικοὺς ἡμῖν φέρει τοὺς καρπούς». Ὄχι μόνο κάθε χρόνο, ἀλλὰ κάθε ἡμέρα ἀποδίδουν καρποὺς πνευματικούς (ΕΠΕ 27, 278).

Ἂς ἐπιμελούμαστε συνεπῶς τὰ ἔργα ἀγάπης. Ἂς εἴμαστε μάλιστα πρωτοπόροι σὲ αὐτά, ὅπως μᾶς προτρέπει ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος, ἐμπνέοντας καὶ τοὺς ἄλλους. Πάντοτε πρόθυμοι καὶ ἐφευρετικοὶ στὴν ἔμπρακτη ἀγάπη, στὴν ἐλεημοσύνη. Πάντοτε πονετικοὶ καὶ θυσιαστικοὶ πρὸς τοὺς ἐμπερίστατους ἀδελφούς μας. Τὰ ἀγαθὰ ἔργα εἶναι οἱ εὔγευστοι, πνευματικοὶ καρποὶ τοῦ πιστοῦ. Αὐτὰ τρέφουν τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, τοὺς ἀδελφούς μας. Αὐτὰ καθρεφτίζουν τὴν πνευματική μας προκοπή. Αὐτὰ φανερώνουν τελικὰ πόσο ὑγιὲς εἶναι τὸ πνευματικὸ δένδρο τῆς ψυχῆς μας.

***************************************************