Το ξέρατε γιατί ευλογούνται τα σταφύλια στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος;

 

Του κ.Γ. Σκαλτσή, Καθηγητου Α.Π.Θ – Απόσπασμα

Μεταμόρφωση του Σωτήρος: Η ΕΥΛΟΓΙΑ των σταφυλιών κατά τη Μεταμόρφωση κατανοείται μέσα από τις θεολογικές, ανθρωπολογικές και κοσμολογικές διαστάσεις της εορτής αυτής.

‘Ο Κύριος «ημέρας εξ» η «ωσεί ημέρας οκτώ», μετά την πρόρρηση του Πάθους Του, «εις όρος υψηλόν… μετεμορφώθη έμπροσθεν αυτών (Πέτρου, ‘Ιακώβου και ‘Ιωάννου), και έλαμψε το πρόσωπον αυτού ως ο ήλιος, τα δε ιμάτια αυτού εγένετο λευκά ως το φως».

Αυτός είναι ο Δημιουργός του κόσμου,αλλά και ο κυρίαρχος των εσχάτων. Αυτός είναι η άμπελος «εν ουρανοίς μεν έχουσα την ρίζαν, επί γης δε τα κλήματα·άμπελος κλαδευομένη το σώμα, αλλ’ ου την ρίζαν· άμπελος μετά τρίτην ημέραν του κλαδευθήναι βλαστάνουσα τον βότρυντής αναστάσεως». Είναι φυσικό, λοιπόν, με τη Μεταμόρφωση του Κυρίου να φωτίζεται και να δοξάζεται ολόκληρος ο κόσμος.

Η μεταμόρφωση του Σωτήρος

‘Η κτίση φαιδρύνεται και αποκτά τη λαμπρότητα που είχε κατά το χρόνο της δημιουργίας. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο και η κτίση, ανταποκρινόμενη δοξολογικά σ’ αυτή τη δωρεά και την ελπίδα, αναφέρεται προς το Δημιουργό της και τον ευχαριστεί, αλλά και η ‘Εκκλησία στην πιο κατάλληλη εορτή, της Δημιουργίας και των ‘Εσχάτων της ανανέωσης και της ελπίδας, συνηθίζει να ευλογεί τον κόσμο και τις απαρχές του, επιβεβαιώνοντας έτσι ότι η ανανέωση αρχίζει από το Θεό, περνά μέσα από τη φύση και καταλήγει στη σωτηρία του ανθρώπου.

‘Η ευλογία των σταφυλιών, των αντιπροσωπευτικών αυτών απαρχών του κόσμου, είναι μία λειτουργική πράξη που τονίζει ιδιαίτερα τη δοξολογική και ευχαριστιακή προσφορά της ύλης και των καρπών της γης στο Δημιουργό Θεό και κτίστη των απάντων.

Πολύ περισσότερο μάλιστα, όταν ο καρπός αυτός της αμπέλου μας δίδει το κρασί, που ο Χριστός ευλόγησε στην Κανά, για να τονίσει την εν Χριστώ μεταμόρφωση του κόσμου,αλλά και μας το παρέδωσε στο Μυστικό Δείπνο, ως το στοιχείο εκείνο, που μαζί με το ψωμί, την ώρα της θείας Λειτουργίας αφθαρτοποιούνται χαρισματικά, μεταποιούμενα σε Κυριακό «σώμα και αίμα», θεία Ευχαριστία.

Εκτός τούτων, η ευλογία των σταφυλιών τονίζει και την ανάγκη συνεχούς πνευματικής καρποφορίας και μεταμορφωτικής πορείας του ανθρώπου, καθόσον «οι τω ύψει των αρετών διαπρέψαντες, και της ενθέου δόξης αξιωθήσονται»

Περιοδ. «’Εφημέριος», Σεπτέμβριος 2000, σελ. 11-14

Ἡ Μεταμόρφωσις τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ

 

 Του ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου-Καθηγητοῦ.

   Ἂν μελετήσουμε μὲ προσοχὴ τὰ Ἱερὰ Εὐαγγέλια θὰ διαπιστώσουμε πῶς οἱ μαθητὲς τοῦ Κυρίου σταδιακὰ φωτίζονταν καὶ κατανοούσαν  τὸ τί ἦταν πραγματικὰ ὁ Διδάσκαλός τους. Ἔπρεπε νὰ ἀπαλλαγοῦν ἀπὸ τὶς λαθεμένες περὶ Μεσσία ἰουδαϊκὲς προσδοκίες καὶ νὰ ὁδηγηθοῦν στὴν ἐπίγνωση τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. Σὲ αὐτὸ συνέβαλλε οὐσιαστικὰ ὁ Κύριος μὲ τὶς κατ' ἰδὶαν διδασκαλίες Του, τὰ θαύματά Του, τὶς συζητήσεις. Σὲ αὐτὴ τὴν προοπτικὴ ἐντάσσεται καὶ τὸ γεγονὸς τῆς Μεταμορφώσεως.    

   Λίγο πρὶν τὸ πάθος Του ὁ Κύριος κάλεσε τοὺς μαθητές Του καὶ τοὺς ρώτησε τί λέγει ὁ κόσμος γι' Αὐτόν, ἀλλὰ καὶ τί πιστεύουν καὶ αὐτοὶ γιὰ Ἐκεῖνον. «Τίνα μὲ λέγουσιν οἱ ὄχλοι εἶναι; Οἱ δὲ ἀποκριθέντες εἶπον∙ Ἰωάννην τὸν Βαπτιστήν, ἄλλοι Ἠλίαν, ἄλλοι δὲ ὅτι προφήτης τις τῶν ἀρχαίων ἀνέστη. Εἶπε δὲ αὐτοῖς∙ ὑμεῖς δὲ τίνα μὲ λέγετε εἶναι;» (Λουκ.9:18-19). Ὁ ἐνθουσιώδης Πέτρος ἐξ' ὀνόματος τῶν ἕντεκα ὁμολόγησε εὐθέως στὸν Χριστό: «Σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος» (Ματθ.16:16). Αὐτὴ ἡ σωτήρια ὁμολογία χαροποίησε ἰδιαίτερα τὸν Κύριο, ὁ Ὁποῖος τοὺς διαβεβαίωσε πὼς πάνω σὲ αὐτὴ τὴν πίστη καὶ τὴν ὁμολογία γιὰ τὸ πρόσωπό Του θὰ οἰκοδομηθεῖ ἡ Ἐκκλησία Του.

  Ἕξι ἡμέρες μετὰ ἀπὸ αὐτὸ τὸ γεγονὸς ὁ Χριστὸς θέλοντας νὰ στηρίξει ἔτι περισσότερο τὴν πίστη τους, ἐν ὄψει τοῦ πάθους Του καὶ τοῦ σταυρικοῦ Του θανάτου, πῆρε τοῦ τρεῖς πρόκριτους μαθητὲς Του Πέτρο, Ἰάκωβο καὶ Ἰωάννη καὶ ἀνέβηκαν στὸ ὄρος Θαβώρ, ποὺ ὑψώνεται περήφανο πάνω ἀπὸ τὴν μαγευτικὴ πεδιάδα Ἐσδρελῶν, σὰν μία τεράστια πυραμίδα, στὰ ὅρια τῆς χώρας Ζαβουλῶν καὶ Νεφθαλείμ. Ὅταν ἔφτασαν στὴν κορυφὴ ὁ Κύριος ἐνῷ προσεύχονταν μεταμορφώθηκε ἐνώπιον τῶν τριῶν μαθητῶν Του. Τὸ πρόσωπό Του ἔλαμψε ὡς ὁ ἥλιος καὶ τὰ ἐνδύματά Του ἔγιναν στιλπνὰ καὶ λευκὰ σὰν τὸ χιόνι (Μάρκ.9:3). 

    Ταυτόχρονα περιβλήθηκε αἴγλη οὐράνιας ὑπερφυσικῆς λαμπρότητας, σὰν τὸ χιόνι, σὰν τὸ πιὸ λαμπρὸ φῶς ποὺ εἶχαν ἀντικρίσει ποτέ, σὰν τὴν πιὸ φωτεινὴ ἀστραπή. Τὴν ἴδια στιγμή, ἄλλο παράδοξο καὶ θαυμαστὸ θέαμα εἶδαν τὰ μάτια τους. Δυὸ μεγάλες μορφὲς τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης φάνηκαν ἑκατέρωθεν τοῦ Ἰησοῦ, ὁ Μωϋσῆς καὶ ὁ Ἠλίας, «ὀφθέντες ἐν δόξῃ» (Λούκ.9:31). ὡς ἐκπρόσωποι τοῦ Νόμου καὶ τῶν Προφητῶν, νὰ συνομιλοῦν μὲ Αὐτὸν γιὰ τὰ μέλλοντα, ποὺ θὰ συνέβαιναν στὰ Ἱεροσόλυμα, ὅπου ἦταν ὁ τελικὸς προορισμὸς Του (Λουκ.9:31). Οἱ μέγιστες αὐτὲς μορφὲς εἶχαν ἀποχωρήσει ἀπὸ τὸν κόσμο κατὰ τρόπον μυστηριώδη. Ὁ Μωυσῆς ἀπέθανε καὶ κανεὶς δὲν εἶδε τὸ θάνατό του, οὔτε τὸν τάφο του (Δευτ.34:6).

    Ὁ Ἠλίας δὲν γεύτηκε θάνατο, διότι ὁ Θεὸς τὸν μετέστησε μὲ πύρινο ἅρμα στὸν οὐρανό, ζῶντα (Δ΄Βασ.2:11). Τὸ ἴδιο μυστηριωδῶς ἐμφανίστηκαν καὶ πάλι στὸ ὅρος τῆς Μεταμορφώσεως. Σύμφωνα ἐπίσης μὲ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη οἱ δυὸ αὐτὲς μεγάλες προσωπικότητες εἶχαν τὴν ὕψιστη τιμὴ νὰ δοῦν τὴ δόξα τοῦ Θεοῦ ἐνῷ ζοῦσαν. Ὁ Μωυσῆς στὸ ὅρος Σινᾶ «εἰσῆλθεν εἰς τὸν γνόφον, οὐ ἣν ὁ Θεός» (Ἐδοδ.20:21). Ὁ Ἠλίας εἶδε τὴν δόξα τοῦ Θεοῦ στὴν «φωνὴν αὔρας λεπτῆς» (Γ'Βασιλ.19:12).  Οἱ μαθητὲς ἔτρεφαν, ὡς πιστοὶ Ἰσραηλῖτες μεγάλη ἐκτίμηση σὲ αὐτούς, διότι ὁ Μωυσῆς ἦταν ὁ νομοθέτης τοῦ Ἰσραὴλ καὶ ὁ Ἠλίας ὁ μέγιστος τῶν προφητῶν. Τοὺς ἀνεγνώρισαν προφανῶς ἀπὸ τὸν διάλογό τους μὲ τὸν Κύριο.

Ὁ εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς μᾶς λέγει, πὼς τὴν ὥρα ἐκείνη τῆς οὐράνιας φωτοχυσίας, ὁ Πέτρος καὶ οἱ ἄλλοι δυὸ μαθητὲς «ἦσαν βεβαρημένοι ὓπνῳ∙ διαγρηγορήσαντες δὲ εἶδον τὴν δόξαν αὐτοῦ καὶ τοὺς δυὸ ἄνδρας τοὺς συνεστώτας αὐτῷ» (Λουκ.9:32). Τὸ παράδοξο θέαμα τοὺς συντάραξε κυριολεκτικά. Ἡ εὐτυχία ποὺ ἔνοιωθαν ἦταν ἀπερίγραπτη. Δὲν ἤθελαν μὲ κανένα τρόπο νὰ διαταραχθεῖ ἐκείνη ἡ μακάρια κατάσταση. Γι' αὐτὸ μόλις εἶδαν νὰ ἀποχωροῦν οἱ δυὸ  ἄνδρες, ὁ Πέτρος παρακαλοῦσε τὸν Ἰησοῦ νὰ μείνουν γιὰ πάντα ἐκεῖ! «Ἐπιστάτα, καλὸν ἐστιν ἠμᾶς ὧδε εἲναι'καὶ ποιήσωμεν σκηνᾶς τρεῖς, μίαν σοὶ καὶ μίαν Μωυσεῖ καὶ μίαν Ἠλία» (Λουκ.9:33). Εἶναι χαρακτηριστικὸ τὸ γεγονὸς πὼς γιὰ τοὺς ἑαυτούς τους δὲν ζητοῦσαν κατάλυμα, ἀλλὰ τοὺς ἀρκοῦσε ἡ συγκλονιστικὴ κατάσταση ποὺ βίωναν. Ὅμως συνεχίζει ὁ ἱερὸς εὐαγγελιστὴς «μὴ εἰδῶς ὁ λέγει», συνεπαρμένος ἀπὸ τὴν θεία μακαριότητα δὲν ἤξερε τί ἔλεγε. Ξαφνικά, ἐνῷ ἔλεγαν αὐτά, συνέβη καὶ ἄλλο παράδοξο φαινόμενο. «Ἐγένετο νεφέλη καὶ ἐπεσκίασεν  αὐτοῦς∙ ἐφοβήθησαν δὲ ἐν τῷ ἐκείνους εἰσελθεὶν εἰς τὴν νεφέλην∙ καὶ φωνὴ ἐγένετο ἐκ τῆς νεφέλης λέγουσα∙ οὗτος ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός∙ αὐτοῦ ἀκούετε» (Λουκ.9:35). Ὁ Θεὸς Πατέρας ἀπὸ τὸν Οὐρανὸ ἐπιβεβαίωνε γιὰ μία ἀκόμα φορά, τὴν θεία υἱοθεσία! Ἡ οὐράνια φωνὴ ποὺ ἀκούστηκε μέσα ἀπὸ τὴν φωτεινὴ νεφέλη προξένησε τέτοιο φόβο στοὺς μαθητές, ὥστε αὐτοὶ ἔπεσαν πρηνεῖς στὴν  χλόη καὶ δὲν μποροῦσαν νὰ σηκώσουν τὸ κεφάλι ἀπὸ τὴ γῆ.

    «Ἐν τῷ γενέσθαι τὴν φωνὴν εὑρέθη ὁ Ἰησοῦς μόνος, καὶ αὐτοὶ ἐσίγησαν» (Λουκ.9:36). Ἡ παράδοξη ὀπτασία εἶχε λήξει, ἡ φωτεινὴ νεφέλη εἶχε διαλυθεῖ καὶ οἱ οὐράνιοι ἐπισκέπτες εἶχαν ἐξαφανιστεῖ. Ὁ Χριστὸς ἐνδεδυμένος πλέον τὴν συνήθη μορφή Του, ἐνθαρρύνοντας τοὺς σαστισμένους καὶ φοβισμένους μαθητὲς Του τοὺς εἶπε: «Ἐγέρθητε καὶ μὴ φοβεῖσθε»(Ματθ.17:8). Ἐνῷ κατηφόριζαν τὸ δρόμο τῆς ἐπιστροφῆς ὁ Χριστὸς τοὺς παρακάλεσε νὰ μὴν ἀναφέρουν σὲ κανέναν τὸ γεγονός, «ἕως οὐ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐκ νεκρῶν ἀναστῆ»(Ματθ.17:9, Μάρκ.9:9). Οἱ τρεῖς μαθητὲς πράγματι διαφύλαξαν τὴν ἐντολὴ τοῦ Κυρίου, μόνο ποὺ τοὺς βασάνιζε τὸ ἐρώτημα: «τί ἔστι τὸ ἐκ νεκρῶν ἀναστῆναι» (Μάρκ.9:10).

    Δὲν μποροῦσαν νὰ καταλάβουν τὴν ἀνάσταση τοῦ Δασκάλου τους, ἀφοῦ εἶχαν τὴν ἐσφαλμένη ἀντίληψη ὅτι «ὁ Χριστὸς μένει εἰς τὸν αἰῶνα» (Ἰωάν.12:3) ὡς ὁ κραταιὸς ἐγκόσμιος βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ. Ἐπίσης τοὺς προβλημάτιζε τὸ γεγονὸς τῆς ἐμφανίσεως τοῦ Ἠλία, διότι γνώριζαν πὼς ἡ δεύτερη ἐμφάνισή του στὸν κόσμο σημαίνει τὴν ἔλευση τοῦ Μεσσία καὶ τὴν ἀρχὴ τῆς βασιλείας τοῦ (Μαλαχ.4:5).

Μετὰ τὴν Ἀνάσταση οἱ τρεῖς μαθητὲς κατανόησαν τὸ μεγάλο γεγονὸς τῆς θείας Μεταμορφώσεως, ὅταν εἶδαν ξανὰ τὸν Κύριο δοξασμένο. Διηγήθηκαν στοὺς ὑπόλοιπους ἀποστόλους τὴν φοβερὴ ὀπτασία. Οἱ δυὸ μάλιστα ἀπὸ αὐτοὺς κατέγραψαν στὶς ἐπιστολὲς τους τὴν συγκλονιστικὴ ἐμπειρία τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Κυρίου. Ὁ ἀπόστολος Πέτρος στὴν Β' Καθολικὴ Ἐπιστολὴ του ἔγραψε τὰ ἑξῆς: «Ἐγνωρίσαμεν ὑμῖν τὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ δύναμιν καὶ παρουσίαν... ἐπόπται γενηθέντες τῆς ἐκείνου μεγαλειότητος, λαβῶν γὰρ παρὰ Θεοῦ Πατρὸς τιμὴν καὶ δόξαν φωνῆς ἐνεχθείσης αὐτῷ τοιάδε ὑπὸ τῆς μεγαλοπρεποῦς δόξης, οὗτος ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, εἰς ὅ ἐγὼ εὐδόκησα∙ καὶ ταύτην τὴν φωνὴν ἡμεῖς ἠκούσαμεν ἐξ οὐρανοῦ ἐνεχθείσαν, σὺν αὐτῷ ὄντες ἐν τῷ ὄρει τῷ ἁγίῳ» (Β΄ Πετρ.1:16-19).

      Ὁ ἀπόστολος Ἰωάννης στὴν ἀρχὴ τοῦ εὐαγγελίου του ἀναφέρει ὅτι «ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρός, πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας» (Ἰωάν.1:14), ἀναφερόμενος προφανῶς στὸ γεγονὸς τῆς θείας Μεταμορφώσεως. Ἐπίσης στὴν Α' Καθολικὴ Ἐπιστολὴ τοῦ ὑπαινίσσεται τὴν ἐμπειρία τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Κυρίου γράφοντας ὅτι «αὕτη ἐστὶν ἡ ἐπαγγελία ἣν ἀκηκόαμεν ἀπ αὐτοῦ καὶ ἀναγγέλλομεν  ὑμῖν, ὅτι ὁ Θεὸς φῶς ἐστι» (Α΄Ιωάν.1:5).

«Μενοῦν γε∙ μακάριοι οἱ ἀκούοντες τον λόγον τοῦ Θεοῦ και φυλάσσοντες αὐτόν» (Λουκ. 11,28).

 

ΘΕΟΜΗΤΟΡΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ 2026

«Μενοῦν γε∙ μακάριοι οἱ ἀκούοντες τον λόγον τοῦ Θεοῦ και φυλάσσοντες αὐτόν» (Λουκ. 11,28).

Είναι η απάντηση του Κυρίου απέναντι στο  ξέσπασμα μίας απλής γυναίκας μπροστά στο θάμβος που ζούσε από την παρουσία Του και τη διδασκαλία Του. «Ευλογημένη και μακάρια αυτή που σε γέννησε και σε βύζαξε». Ποιος αλήθεια μεγαλύτερος έπαινος υπάρχει για τον άνθρωπο που  θεωρείται ευεργεσία για τους συνανθρώπους του από την αναφορά στη μάνα του; Αν εμείς συχνά νιώθουμε το ίδιο, να μακαρίσουμε τη μάνα ενός ανθρώπου, επειδή βρίσκεται στον κόσμο ως πράγματι κόσμημα – η παρουσία του καταξιώνει ίσως το ανθρώπινο γένος είτε λόγω των χαρισμάτων του που τα καταθέτει προς χάριν του κοινωνικού συνόλου είτε λόγω της ψυχικής του καθαρότητας που τον κάνει να λειτουργεί ως ευωδία κυριολεκτικά ουράνια – πόσο περισσότερο ίσχυε τούτο την εποχή που ήλθε ο ίδιος ο Θεός ως άνθρωπος; Ο Χριστός «διήλθεν ευεργετών και ιώμενος πάντας», ευεργετούσε διαρκώς και θεράπευε όλους, κατά τον λόγο της Γραφής, οπότε ο δοξαστικός λόγος της γυναίκας για τη Μάνα Του, («χαρά στη Μάνα που σε γέννησε»), πρέπει να θεωρηθεί ως η λογικότερη αλλά και η πιο χαρισματική αποτίμηση που Του έγινε ποτέ – μακάρισαν εξαιτίας Του Αυτήν που Τον έφερε ως άνθρωπο στον κόσμο!

Και ο Κύριος, ο ενανθρωπήσας Θεός, πώς αντέδρασε; Τι είπε; Δεν αντιπαρήλθε τον έπαινο, δεν τον αποσιώπησε, δεν αδιαφόρησε, δεν αντέδρασε αρνητικά, όπως έκανε συνήθως όταν ο επαινετικός λόγος αναφερόταν αμέσως σ’ Εκείνον – αρνιόταν τους δοξαστικούς λόγους, τους απαγόρευε, έφευγε. Τον λόγο όμως για τη Μάνα Του τον επιβεβαίωσε και μάλιστα με τρόπο κατεξοχήν επιτατικό. Όχι μόνον ισχύει αυτό που λες, αλλά πολύ περισσότερο! «Μενοῦν γε!» Οπωσδήποτε. Βεβαιότατα. Κατά την απόδοση του μεγάλου και σοφού μακαριστού ιεράρχη Διονυσίου (Ψαριανού), Μητροπολίτου Κοζάνης: «Χαρά και τρισχαρά της!» Διότι κατά τρόπο ευνόητο τέτοια Κόρη με τέτοια καθαρότητα ψυχής, τέτοια ταπείνωση και αγάπη, τέτοια ετοιμότητα υπακοής στο θέλημα του Θεού πουθενά δεν υπήρξε στον κόσμο ούτε θα βρισκόταν και στο μέλλον. «Όταν ήλθε ο κατάλληλος καιρός – σημειώνει ο απόστολος Παύλος θεόπνευστα – έστειλε ο Θεός τον Υιό Του να γεννηθεί από μία γυναίκα». Τη γυναίκα αυτή, την Παναγία Κόρη της Ναζαρέτ, πρόσμεναν όλοι οι αιώνες. Σ’ αυτήν μόνον εκπληρώθηκαν οι προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης, και μάλιστα εκείνη του Πρωτευαγγελίου μετά την πτώση των προπατόρων: «ο απόγονος της γυναίκας θα συντρίψει τον όφι-διάβολο». Κι ήταν η αλήθεια: στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου εκπληρώθηκε το Πρωτευαγγέλιο.

Κι ο εν συνεχεία λόγος του Κυρίου έρχεται και επιβεβαιώνει με τον καλύτερο τρόπο την παραπάνω πραγματικότητα. «Μακάριοι όσοι ακούνε τον λόγο του Θεού και τον τηρούνε στη ζωή τους». Η Μάνα Του δηλαδή δεν μακαρίζεται γιατί απλώς επιλέχθηκε για να γίνει η γέφυρα που θα έφερνε τον Θεό στον κόσμο. Μακαρίζεται γιατί ήταν προσανατολισμένη ήδη από τα γεννοφάσκια της στον λόγο του Θεού, στην αγάπη Εκείνου, στην υπακοή του αγίου θελήματός Του, όπως είπαμε και παραπάνω. Η Μαριάμ, η οποία βρέθηκε ήδη τριετής μέσα στα Άγια των Αγίων του Ναού, ζούσε ως άγγελος του Ουρανού, με απόλυτη προτεραιότητα της ζωής της τον ίδιο τον Θεό – το «αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου εξ όλης της ψυχής, εξ όλης της καρδίας, εξ όλης της καρδίας, εξ όλης της ισχύος» ήταν το καθοδηγητικό στοιχείο που την συνείχε. Πώς λοιπόν να μη σαρκώσει τον Θεό ως άνθρωπο, όταν Εκείνος βρήκε στο πρόσωπό της το κατοικητήριο που αναζητούσε; «Θα κατοικήσω σ’ αυτούς και θα περπατήσω στην ύπαρξή τους, και θα είναι αυτοί λαός μου και εγώ θα είμαι Θεός τους» ήταν η υπόσχεσή Του και η μικρή Μαρία υπήρξε το «έδαφος» εκπληρώσεώς της – η θεοκοινωνία ήταν θα λέγαμε προδιαγεγραμμένη.

Κι αυτός ο προσανατολισμός κι αυτή η αγάπη προς τον Θεό δεν ήταν για ένα διάστημα. Απαρχής μέχρι τέλους της ζωής της η Θεοτόκος ήταν ένα «ναι» προς τον Υιό και Θεό της, που σημαίνει ότι ο μακαρισμός Του προς την Παναγία Μάνα Του έβαινε διαρκώς και αυξανόμενος – μία βάτος καιομένη και μη κατακαιομένη ήταν η καρδιά της από τη χάρη του Θεού. Και μαζί μ’ Εκείνον ο μακαρισμός της θα επαναλαμβανόταν από την καρδιά και τα χείλη κάθε πιστού μέλους Του, από τότε έως της συντελείας του αιώνος και επέκεινα. Εν πνεύματι το προφήτεψε και η Ίδια: «Ιδού από του νυν θα με μακαρίζουν όλες οι γενιές των ανθρώπων». Δεν υπάρχει χριστιανός που να χαρακτηρίζεται έτσι και η στάση του απέναντι στην Παναγία να είναι στάση διαφορετική από ό,τι του Ίδιου του Θεού.

Η επιτατική επιβεβαίωση του μακαρισμού της απλής γυναίκας από τον Κύριο για την Παναγία Μητέρα Του λειτουργεί ως φως κατευθυντήριο και για κάθε πιστό: ξέρουμε πως η ακρόαση και η μελέτη του λόγου του Θεού που καταλήγει σε εφαρμογή και πράξη ζωής φέρνει πλούσια τη χάρη του Θεού – ο Θεός μας επαινεί και αναπαύεται στην καρδιά και όλη την ύπαρξή μας. Και δεν γίνεται διαφορετικά, αφού ο Ίδιος ο Κύριος βεβαίωσε ότι μέσα στον λόγο Του και τις εντολές Του περικλείεται τελικώς η παντοδύναμη ενέργειά Του. Η Εκκλησία μας επιμένει σε κάθε εορτή της Θεοτόκου, πολύ περισσότερο στη μεγαλύτερη εξ όλων, την Κοίμησή της, να μας υπενθυμίζει την αλήθεια αυτή. Γιατί ενδιαφέρεται όχι απλώς να δοξολογούμε την Παναγία, αλλά να γινόμαστε κι εμείς μικρές Παναγίες, γεγονός που συνιστά τη σπουδαιότερη δοξολόγησή Της.

ΠΗΓΗ:Π.ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΟΡΜΠΑΡΑΚΗΣ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΝ

Οι Παρακλητικοί Κανόνες προς την Θεοτόκο

 

ΘΕΟΜΗΤΟΡΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ 2026

Του Λάμπρου Κ. Σκόντζου Θεολόγου - Καθηγητού στην Romfea.gr

---

Πηγή παρηγοριάς, ελπίδας και πνευματικής ενίσχυσης για τους πιστούς

Η μεγάλη Θεομητορική εορτή της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου, η «Πασχαλιά του καλοκαιριού», αποτελεί μία από τις λαμπρότερες και πιο αγαπητές εορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Η Εκκλησία δεν πενθεί για την κοίμηση της Παναγίας, αλλά πανηγυρίζει τη μετάστασή της στη ζωή της αιωνιότητας, διότι η Μητέρα του Κυρίου, αφού ολοκλήρωσε την επίγεια αποστολή της, μετέστη «πρὸς τὴν ζωήν», παραμένοντας ακοίμητη πρέσβειρα και στοργική μητέρα όλων των πιστών.

Η δεκαπενθήμερη προετοιμασία με τη νηστεία και τους Παρακλητικούς Κανόνες καλλιεργεί στις καρδιές των χριστιανών το πνεύμα της μετανοίας, της προσευχής και της ελπίδας. Η Παναγία δεν είναι μόνο το ιερό πρόσωπο της ιστορίας της σωτηρίας· είναι η Μητέρα της Εκκλησίας, το ασφαλές καταφύγιο των θλιβομένων, η ελπίδα των απελπισμένων και η ακαταίσχυντη μεσίτρια προς τον Υιό και Θεό της.

Σε μια εποχή γεμάτη αβεβαιότητα και πνευματικές προκλήσεις, η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου υπενθυμίζει ότι ο θάνατος δεν αποτελεί το τέλος, αλλά τη μετάβαση στη ζωή που νίκησε ο Χριστός με την Ανάστασή Του. Η Παναγία γίνεται για όλους μας σημείο ελπίδας και βεβαίωση ότι όσοι ζουν εν Χριστώ πορεύονται προς την αιώνια κοινωνία με τον Θεό.

Η ζωή του ανθρώπου είναι γεμάτη χαρές, αλλά και δοκιμασίες. Στιγμές ευγνωμοσύνης εναλλάσσονται με περιόδους θλίψεως, ασθενείας, αγωνίας και αβεβαιότητας. Μέσα σε αυτή την πορεία, η Εκκλησία δεν αφήνει τον άνθρωπο μόνο του. Του προσφέρει την προσευχή ως ασφαλές καταφύγιο και ιδιαίτερα τους Παρακλητικούς Κανόνες προς την Υπεραγία Θεοτόκο, οι οποίοι αποτελούν έναν από τους πιο αγαπητούς και συγκινητικούς θησαυρούς της ορθόδοξης λειτουργικής μας παράδοσης.

Οι Παρακλητικοί Κανόνες, ο Μικρός και ο Μέγας, ψάλλονται κυρίως κατά την περίοδο του Δεκαπενταυγούστου, από την 1η έως την 13η Αυγούστου, προετοιμάζοντας τους πιστούς για τη μεγάλη εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Ωστόσο, η Εκκλησία επιτρέπει την τέλεσή τους και οποιαδήποτε άλλη περίοδο του έτους, όταν οι περιστάσεις και οι ανάγκες των πιστών το απαιτούν.

Η λέξη «παράκληση» σημαίνει επίκληση, ικεσία, θερμή προσευχή. Δεν πρόκειται για μια τυπική ακολουθία, αλλά για μια προσωπική κραυγή της ψυχής προς τη Μητέρα του Θεού. Οι ύμνοι των Παρακλητικών Κανόνων είναι γεμάτοι από ανθρώπινο πόνο, μετάνοια, ταπείνωση και ελπίδα. Ο πιστός αναγνωρίζει την αδυναμία του και στρέφεται προς Εκείνη που η Εκκλησία ονομάζει «Προστάτιδα», «Μεσίτρια», «Ελπίδα των απηλπισμένων» και «Καταφυγή των θλιβομένων».

Η Παναγία δεν αντικαθιστά τον Χριστό ούτε ενεργεί ανεξάρτητα από Αυτόν. Όπως διδάσκει η Ορθόδοξη Εκκλησία, μεσιτεύει προς τον Υιό της για τη σωτηρία και την ενίσχυση των ανθρώπων. Η τιμή προς τη Θεοτόκο οδηγεί πάντοτε στον Χριστό, αφού εκείνη είναι η πρώτη που υπάκουσε ολοκληρωτικά στο θέλημα του Θεού και έγινε το πρότυπο κάθε πιστού.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι Παρακλητικοί Κανόνες στις δύσκολες στιγμές της ζωής. Όταν ο άνθρωπος δοκιμάζεται από ασθένεια, πένθος, οικονομικές δυσκολίες, οικογενειακά προβλήματα ή πνευματικούς αγώνες, η συμμετοχή στην Παράκληση γίνεται πηγή ειρήνης και εσωτερικής δυνάμεως. Δεν πρόκειται για μια «μαγική» λύση των προβλημάτων, αλλά για μια συνάντηση με τη χάρη του Θεού, η οποία μεταμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αντιμετωπίζει τις δοκιμασίες του.

Τι είναι οι Παρακλητικοί Κανόνες

Η Εκκλησία μας διασώζει δύο Παρακλητικούς Κανόνες προς την Παναγία: τον Μικρό και τον Μεγάλο Παρακλητικό Κανόνα.

Ο Μικρός Παρακλητικός Κανόνας, που αποδίδεται στον μοναχό Θεοστήρικτο (9ος αιώνας), είναι ύμνος γεμάτος ελπίδα, μετάνοια και εμπιστοσύνη στη μητρική προστασία της Θεοτόκου.

Ο Μεγάλος Παρακλητικός Κανόνας συντέθηκε από τον Θεόδωρο Β΄ Λάσκαρη τον 13ο αιώνα, σε περίοδο μεγάλων προσωπικών δοκιμασιών. Οι στίχοι του αποπνέουν βαθιά συντριβή, αλλά και ακλόνητη πίστη στην πρεσβεία της Παναγίας.

Κατά την περίοδο από την 1η έως και τη 14η Αυγούστου, πριν από τη μεγάλη εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, οι δύο Κανόνες ψάλλονται εναλλάξ στους ιερούς ναούς, εκτός από τα Σάββατα, τις Κυριακές και την παραμονή της εορτής της Μεταμορφώσεως του Κυρίου.

Η θεολογική σημασία της Παράκλησης

Η λέξη «παράκληση» σημαίνει ικεσία, ενίσχυση, παρηγοριά και βοήθεια. Ο πιστός δεν απευθύνεται στην Παναγία ως πηγή της σωτηρίας —διότι μόνο ο Χριστός είναι ο Σωτήρας του κόσμου— αλλά ζητά τις μητρικές της πρεσβείες προς τον Υιό και Θεό της.

Η Παναγία κατέχει μοναδική θέση στο μυστήριο της σωτηρίας, επειδή έγινε το πρόσωπο μέσω του οποίου ο Θεός προσέλαβε την ανθρώπινη φύση. Για τον λόγο αυτό η Εκκλησία την τιμά ως «Παναγία», «Θεοτόκο», «Πλατυτέρα των Ουρανών» και «Μητέρα όλων των πιστών».

Οι Παρακλητικοί Κανόνες εκφράζουν αυτήν ακριβώς τη βεβαιότητα: ότι η Θεοτόκος, ως στοργική μητέρα, συμπάσχει με τον ανθρώπινο πόνο και αδιάκοπα πρεσβεύει για όλους ενώπιον του Χριστού.

Οι Παρακλητικοί Κανόνες στη ζωή του πιστού

Η αξία των Παρακλητικών Κανόνων δεν περιορίζεται στη λατρευτική περίοδο του Δεκαπενταυγούστου. Μπορούν να τελούνται οποιαδήποτε στιγμή του έτους, όταν ο άνθρωπος αισθάνεται την ανάγκη να καταθέσει τον πόνο, την αγωνία ή την ευγνωμοσύνη του στην Παναγία.

Η συμμετοχή στην Παράκληση προσφέρει:

• εσωτερική ειρήνη μέσα στις δυσκολίες,

• ενίσχυση της ελπίδας και της υπομονής,

• καλλιέργεια της ταπείνωσης και της μετάνοιας,

• εμπιστοσύνη στην πρόνοια του Θεού,

• βαθύτερη σχέση με τη λατρευτική ζωή της Εκκλησίας.

Οι ύμνοι της Παράκλησης αποτυπώνουν τα συναισθήματα κάθε ανθρώπου. Δεν κρύβουν τον πόνο ούτε ωραιοποιούν τις δυσκολίες, αλλά τις μεταμορφώνουν σε προσευχή. Γι' αυτό και διαχρονικά αποτελούν καταφύγιο για όσους δοκιμάζονται.

Η Παναγία ως Μητέρα της Εκκλησίας

Η Ορθόδοξη παράδοση μαρτυρεί αδιάκοπα την ιδιαίτερη παρουσία της Θεοτόκου στη ζωή του λαού του Θεού. Αμέτρητοι ναοί, μοναστήρια και θαυματουργές εικόνες είναι αφιερωμένα στη χάρη της, ενώ εκατομμύρια πιστοί ανά τους αιώνες βίωσαν την προστασία και τη βοήθειά της.

Η εμπειρία αυτή δεν αποτελεί απλώς ιστορική ανάμνηση, αλλά ζωντανή πραγματικότητα της εκκλησιαστικής ζωής.

Η Παναγία οδηγεί πάντοτε στον Χριστό και ποτέ δεν κρατά τον άνθρωπο μακριά από Αυτόν. Η μητρική της αγάπη γίνεται γέφυρα που ενώνει τον άνθρωπο με τον Θεό.

Η επικαιρότητα των Παρακλητικών Κανόνων

Στη σύγχρονη εποχή, όπου κυριαρχούν η ανασφάλεια, η μοναξιά και η πνευματική σύγχυση, οι Παρακλητικοί Κανόνες αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.

Υπενθυμίζουν ότι ο άνθρωπος δεν είναι μόνος στους αγώνες του. Η Εκκλησία προσεύχεται μαζί του και για αυτόν, ενώ η Παναγία παραμένει ακοίμητη προστάτιδα και μεσίτρια των πιστών.

Δεν πρόκειται για μια απλή θρησκευτική συνήθεια ή για μια συγκινησιακή εκδήλωση ευλάβειας. Η Παράκληση είναι σχολείο προσευχής.

Διδάσκει τον άνθρωπο να εμπιστεύεται τον Θεό, να αποδέχεται το θέλημά Του και να μετατρέπει ακόμη και τις μεγαλύτερες δοκιμασίες σε ευκαιρίες πνευματικής ωρίμανσης

Η γλώσσα των ύμνων, αν και ποιητική και συχνά απαιτητική, αγγίζει βαθιά την ανθρώπινη καρδιά. Εκφράζει συναισθήματα που πολλές φορές ο ίδιος ο άνθρωπος δυσκολεύεται να διατυπώσει.

Γι' αυτό και πολλοί πιστοί βιώνουν κατά την τέλεση της Παράκλησης μια ιδιαίτερη πνευματική παρηγοριά και μια αίσθηση ότι δεν είναι μόνοι στον αγώνα τους.

Στη σύγχρονη εποχή, όπου κυριαρχούν η ανασφάλεια, το άγχος και η απομόνωση, οι Παρακλητικοί Κανόνες αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη επικαιρότητα.

Υπενθυμίζουν ότι η Εκκλησία είναι κοινότητα προσευχής και αγάπης και ότι η Παναγία παραμένει η στοργική Μητέρα όλων των ανθρώπων, που ακούει τις δεήσεις τους και πρεσβεύει αδιάκοπα για τη σωτηρία τους.

Παράλληλα, οι Παρακλητικοί Κανόνες καλλιεργούν την αρετή της ταπεινώσεως. Ο άνθρωπος που προσεύχεται δεν στηρίζεται αποκλειστικά στις δικές του δυνάμεις, αλλά αναγνωρίζει ότι έχει ανάγκη από τη χάρη του Θεού. Αυτή η στάση εμπιστοσύνης δεν οδηγεί στην παθητικότητα, αλλά γεννά θάρρος, υπομονή και ελπίδα.

Η συμμετοχή στις ακολουθίες της Παράκλησης κατά τον Δεκαπενταύγουστο αποτελεί επίσης μια θαυμάσια ευκαιρία πνευματικής προετοιμασίας για τη μεγάλη Θεομητορική εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

Η νηστεία, η προσευχή, η εξομολόγηση και η Θεία Κοινωνία συνδέονται αρμονικά με τους Παρακλητικούς Κανόνες, ώστε ο πιστός να βιώσει ουσιαστικά το εκκλησιαστικό γεγονός και όχι απλώς ως μια ετήσια παράδοση.

Οι Παρακλητικοί Κανόνες δεν ανήκουν μόνο στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας, αλλά και στην προσωπική πνευματική πορεία κάθε χριστιανού. Κάθε φορά που ψάλλεται το «Πολλοῖς συνεχόμενος πειρασμοῖς» ή το «Τὴν πᾶσαν ἐλπίδα μου», η καρδιά του ανθρώπου ανοίγεται στην ελπίδα και στην εμπιστοσύνη προς τον Θεό. Η προσευχή αυτή γίνεται δύναμη, παρηγοριά και βεβαιότητα ότι η αγάπη του Θεού δεν εγκαταλείπει ποτέ εκείνον που Τον επικαλείται με πίστη.

Ας διατηρήσουμε, λοιπόν, ζωντανή αυτή την πολύτιμη εκκλησιαστική παράδοση. Ας συμμετέχουμε με συνέπεια στις ακολουθίες των Παρακλητικών Κανόνων και ας αφήσουμε τους θεόπνευστους αυτούς ύμνους να γίνουν προσευχή της καρδιάς μας.

Ας πυκνώσουμε λοιπόν τις παρουσίες μας στους ναούς κατά τις ακολουθίες των Παρακλήσεων, αφήνοντας τις μελωδίες και τα νοήματά τους να δροσίσουν τις διψασμένες ψυχές μας.

Μέσα από τους εμπνευσμένους ύμνους τους, η καρδιά του ανθρώπου ανοίγεται στον Θεό, ενώ η Παναγία προβάλλει ως η στοργική Μητέρα που ακούει τις προσευχές των παιδιών της και πρεσβεύει ακατάπαυστα για τη σωτηρία τους.

Τότε θα διαπιστώσουμε ότι η Παναγία εξακολουθεί να οδηγεί κάθε άνθρωπο στον Υιό της, τον μόνο αληθινό Ιατρό των ψυχών και των σωμάτων, χαρίζοντας ειρήνη, ελπίδα και πνευματική ενίσχυση σε όλους όσοι προστρέχουν με πίστη στη μητρική της προστασία.

Η προσευχή γίνεται δύναμη, η δοκιμασία μεταβάλλεται σε ελπίδα και η παρουσία της Θεοτόκου φωτίζει την πορεία μας προς τον Χριστό.

Καλό και ευλογημένο Δεκαπενταύγουστο!

ΥΠΕΡΑΓΙΑ ΘΕΟΤΟΚΕ, ΣΩΣΟΝ ΗΜΑΣ!

 

 ΑΦΙΕΡΩΜΑ 15 /ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

  

 Ο μήνας Αύγουστος είναι ο μήνας της Υπεραγίας Θεοτόκου, της Παναγίας μας. Αν καθ’ όλο το έτος έχουμε συχνές και πυκνές αναφορές για τη Μητέρα του Κυρίου, εκεί που αποκορυφώνεται η δοξολογική, τιμητική και ικετευτική αναφορά μας σ’ Εκείνη, είναι κατά τον μήνα αυτό, λόγω της εορτής της Κοιμήσεώς της και της με αυτήν κατά την παράδοση της Εκκλησίας μας συνδεδεμένης μεταστάσεώς της. Αιτία γι’ αυτό είναι ότι η Κοίμηση και η μετάσταση της Θεοτόκου επιστεγάζουν την όλη αγιασμένη επί γης πορεία της, που σημαίνει ότι το κάθε γεγονός της ζωής της Παναγίας θεωρείται ως αναβαθμός, που οδηγεί στην αγκαλιά του Τριαδικού Θεού. Με άλλα λόγια, με την Κοίμηση της Θεοτόκου κατανοούμε οι πιστοί ότι τίποτε δεν υπήρξε τυχαίο στη ζωή της – άλλωστε, υπάρχει τίποτε τυχαίο; - αλλά όλα συμπλέκονταν από τη Θεία Χάρη, η οποία συνεργαζόταν με την ελεύθερη βούλησή της, ώστε να φθάσει να γίνει η Παναγία αυτό που δηλώνει η προσωνυμία της: Παν-αγία. Υπεράνω δηλαδή οποιουδήποτε αγίου, είτε ανθρώπου είτε αγγέλου. «Θεός μετά Θεόν» κατά μία μάλιστα πατερική έκφραση. Γι’ αυτό και ψάλλει αδιάκοπα η Εκκλησία μας: «Την τιμιωτέραν των Χερουβείμ και ενδοξοτέραν ασυγκρίτως των Σεραφείμ». Από αυτό καταλαβαίνουμε και γιατί η νηστεία για την Παναγία, γιατί οι καθημερινές ικεσίες μας με τους παρακλητικούς κανόνες, γιατί οι γονυκλισίες.

Ιδιαιτέρως θα σταθούμε στους παρακλητικούς κανόνες, μεγάλο και μικρό, που αποτελούν μακάριο εντρύφημα κάθε πιστού, παρηγοριά κι ελπίδα του σ’ όλες τις περιστάσεις της ζωής του, μάλιστα τότε που αντιμετωπίζει διαφόρων ειδών πειρασμούς. Και τούτο γιατί οι βασικές προϋποθέσεις στις οποίες στηρίζονται και οι δύο κανόνες, είναι αφενός το γεγονός ότι ως άνθρωποι χειμαζόμαστε ευρισκόμενοι μέσα σ’ αυτόν τον ταλαίπωρο κόσμο με τους πολυποίκιλους πειρασμούς και τις παγίδες του, αφετέρου υπάρχει η ελπίδα και η παρηγοριά, η καταφυγή και η δύναμη, που είναι η παρουσία της Παναγίας στη ζωή μας.

Και ως προς την πρώτη προϋπόθεση: Δεν υπάρχει, πιστεύουμε, άνθρωπος επί γης, που να μη δοκιμάζει πειρασμούς, εξωτερικούς και εσωτερικούς. Είναι τέτοια η ανθρώπινη φύση και τέτοια η κοινωνία και ο κόσμος μας, που τούτο θεωρείται αδύνατο. «Πειραστήριον» χαρακτηρίζει ο λόγος του Θεού τη ζωή του ανθρώπου, «κοιλάδα πένθους και δακρύων». Αλλά και σύνολη η εμπειρία του ανθρώπου, όπου γης, ανεξάρτητα από θρησκεία και ιδεολογία, επιβεβαιώνει το γεγονός. Γιατί άραγε; Πλαστήκαμε για να πάσχουμε; Βεβαίως όχι. Ο Θεός, κατά την πίστη μας, μας δημιούργησε έτσι, ώστε να είμαστε μέτοχοι της ζωής Του, δηλαδή να ζούμε ευτυχισμένοι, με την προοπτική μάλιστα της απόλυτης, μέσα στα κτιστά όρια, ευτυχίας, εφόσον τέλος μάς έταξε την ομοίωσή μας με Αυτόν. Η κακή χρήση όμως της ελευθερίας μας μάς οδήγησε στην απομάκρυνση από Εκείνον, την πηγή της χαράς και της μακαριότητας, κι έτσι κλήρος μας έγινε αυτό που επιλέξαμε: η φθορά και ο θάνατος, με τα συνοδεύοντα αυτά στοιχεία, της θλίψης και των δακρύων των πειρασμών. Λέει ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος κάπου: «Όπου δεν υπάρχει πληγή, δεν χρειάζεται νυστέρι. Στον Αδάμ πριν από την παράβαση δεν υπήρχαν δάκρυα, όπως ακριβώς και στους δικαίους, μετά την ανάσταση των νεκρών, εφόσον θα έχει καταργηθεί η αμαρτία και θα έχει εξαφανιστεί η οδύνη, η λύπη και ο στεναγμός». Όλοι λοιπόν πάσχουμε εξωτερικά και εσωτερικά. Εξωτερικά: με τις διάφορες αρρώστιες, τους πόνους, τις δοκιμασίες της ζωής, εσωτερικά: με τα διάφορα πάθη και τις αδυναμίες μας.

Ποιοι πειρασμοί θεωρούνται βαρύτεροι; Συνήθως ο πολύς κόσμος θεωρεί ότι οι εξωτερικοί πειρασμοί είναι οι χειρότεροι, αυτοί που μόνον μπορούν να δημιουργήσουν ουσιαστικά προβλήματα. Πολλές φορές μάλιστα δεν δίνει σημασία καν στους εσωτερικούς. «Την υγεία μας να ‘χουμε και τίποτε άλλο» ακούμε καθημερινά γύρω μας και σε όλους τους τόνους. Ενώ η καθημερινή ζωή αποκαλύπτει ότι οι γονείς ρίχνουν όλο το βάρος τους για τη διασφάλιση των εξωτερικών συνθηκών των παιδιών τους και της σωματικής υγείας τους, μηδαμινά δε, αν μη τι και καθόλου, δεν φροντίζουν για την εσωτερική ακεραιότητά τους.

Κι όμως! Οι εσωτερικοί πειρασμοί, που πηγάζουν πρωτίστως από τα πάθη και τις αδυναμίες μας, έχουν την άμεση προτεραιότητα, γιατί αυτοί διακυβεύουν την πίστη και την αγάπη μας στον Θεό και τον συνάνθρωπο, που σημαίνει ότι από την καλή ή κακή αντιμετώπισή τους εξαρτάται το αιώνιο μέλλον μας. Ενώ οι άλλοι, οι εξωτερικοί πειρασμοί, θα έπρεπε να έρχονται σε δεύτερη μοίρα ενδιαφέροντος, δεδομένου ότι αυτοί πολλές φορές θεωρούνται ευλογία Θεού. Πώς; Θεωρούμενοι ως αφορμή και πρόκληση προς απόκτηση μεγαλύτερης υπομονής και πίστεως, άρα προς μείζονα αγιασμό μας. «Πάσαν χαράν ηγήσασθε, αδελφοί μου» γράφει ο αδελφόθεος Ιάκωβος, «όταν πειρασμοίς περιπέσητε ποικίλοις, ειδότες ότι το δοκίμιον υμών της πίστεως κατεργάζεται υπομονήν. Η δε υπομονή έργον τέλειον εχέτω, ίνα ήτε τέλειοι και ολόκληροι, εν μηδενί λειπόμενοι» (1, 2-4).

Παρ’ όλα αυτά όμως! Η Εκκλησία μας συγκαταβαίνει στις αδυναμίες μας και στους διαφόρους πειρασμούς μας και μας προτρέπει να προστρέχουμε στην Υπεραγία Θεοτόκο, ιδίως μέσα από τις παρακλήσεις, ώστε να λαβαίνουμε την ίαση για όλα τα παθήματά μας, εξωτερικά και εσωτερικά. Κι ακριβώς αυτή η προτροπή της Εκκλησίας στηρίζεται στη δεύτερη προϋπόθεση των παρακλητικών κανόνων που είδαμε: την πίστη ότι η Παναγία βρίσκεται κοντά μας, δίπλα μας, έτοιμη να εισακούσει κάθε αίτημα που είναι για το συμφέρον μας, διότι έχει τη δύναμη να μας παράσχει τη χάρη που της ζητάμε. «Πολύ ισχύει δέησις Μητρός προς ευμένειαν Δεσπότου». Αυτό συμβαίνει διότι η Παναγία είναι η μητέρα του Κυρίου μας, αυτή δηλαδή από την οποία προσέλαβε, με τη θέλησή της, την ανθρώπινη φύση ο Θεός μας, συνεπώς έκτοτε δεν μπορεί να γίνει αναφορά στον Χριστό χωρίς να γίνει αναφορά και στην Παναγία Μητέρα Του. Με άλλα λόγια, όπου Χριστός, εκεί και Παναγία, κι όπου Παναγία, εκεί και Χριστός. Προσφυγή άρα στην Παναγία σημαίνει ισχυρή προσφυγή και προς τον Χριστό, γι’ αυτό και άπειρα τα θαύματα από τις παρακλήσεις στη Θεοτόκο, τόσο τα μεγάλα και τρανταχτά, όσο και τα μικρά και καθημερινά, που τα γνωρίζει μόνον η πιστή ψυχή του απλού ανθρώπου.

Κατανοούμε έτσι γιατί οι διάφοροι αιρετικοί, και στο παρελθόν και στο παρόν, υποτιμούν την Παναγία. Μη έχοντας ορθή γνώση του Χριστού, λόγω ελλείψεως της χάρης του Θεού μέσα τους, κατ’ ανάγκην διαστρεβλώνουν και τη θέση της Μητέρας Του. Δηλαδή, κριτήριο ορθοδοξίας θεωρείται μεταξύ των άλλων και η στάση μας έναντι της Παναγίας. Ας ρωτήσουμε οποιοδήποτε αιρετικό, ιδίως τους Προτεστάντες και τους παναιρετικούς Γιεχωβάδες, τι φρονούν για την Παναγία. Η απάντησή τους θα μας γεμίσει μαύρη απελπισία. «Αισχρόν εστι και λέγειν». Κι όπως χρειάζεται Πνεύμα Θεού για να δει κανείς ορθά τον Χριστό – «ουδείς δύναται ειπείν Κύριον Ιησούν ει μη εν Πνεύματι Αγίω» (Α΄Κορ. 12, 3) – κατά τον ίδιο τρόπο απαιτείται Πνεύμα Θεού για να δει κανείς ορθά και την Παναγία. Είναι τόσο φανερή η αλήθεια αυτή, όταν διαβάζουμε στο Ευαγγέλιο τα σχετικά με την επίσκεψη της Μαριάμ, μητέρας του Κυρίου, στην εξαδέλφη της Ελισάβετ μετά τον Ευαγγελισμό. «Επλήσθη», γράφει ο ευαγγελιστής, «Πνεύματος Αγίου η Ελισάβετ και ανεφώνησε φωνή μεγάλη και είπε: Ευλογημένη συ εν γυναιξί…» (Λουκ. 1, 41-42).

Η Παναγία μας λοιπόν έχει τη δύναμη να μας βοηθήσει σε όλα μας τα προβλήματα, λόγω της σχέσεώς της με τον Κύριο και Υιό της. Δεν έχουμε παρά να προστρέχουμε συνεχώς σ’ Αυτήν – και όχι μόνον με τις παρακλήσεις – με την πεποίθηση ότι η βοήθειά της αποτελεί και χαρά, αλλά και ανάγκη της. Χαρά, γιατί είναι γεμάτη αγάπη για τα παιδιά της – κι είμαστε ως μέλη Χριστού βαπτισμένα, παιδιά κι εμείς της Παναγίας – ανάγκη της δε, γιατί ως εξαίρετο μέλος και Αυτή του ίδιου μυστικού σώματος του Χριστού, νιώθει προσωπικά ως δικά της όλα τα προβλήματα και τις αγωνίες των άλλων μελών του σώματος.

π.Γεώργιος Δορμπαράκης

ΚΥΡΙΑΚΗ 2 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026 Θ΄ ΜΑΤΘΑΙΟY (Ματθ. ιδ΄ 22-34) (Α΄ Κορ. γ΄ 9-17)

 

"Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού"

Η πίστη που σώζει

«Λέγει αυτώ ο Ιησούς, ολιγόπιστε, εις τί εδίστασας;»

 Προκαλεί σίγουρα μεγάλο θαυμασμό η τόλμη και το θάρρος που επέδειξε ο απόστολος Πέτρος, όταν ζήτησε να περπατήσει πάνω στην ταραγμένη θάλασσα. Βέβαια, από το επάγγελμα που ασκούσε πριν ακολουθήσει το Διδάσκαλό του, δηλαδή εκείνο του ψαρά, φαίνεται ότι ήταν αρκετά εξοικειωμένος με το υγρό στοιχείο ο μαθητής του Χριστού.   

  Ωστόσο, δεν έπαυσε να φοβάται τη θάλασσα, γιατί είχε πικρή πείρα από τους θυμούς και τις φουρτούνες της. Άλλωστε, θα μπορούσαμε ν΄ ανακαλέσουμε στη μνήμη μας το περιστατικό εκείνο, σε άλλη περίπτωση, που οι μαθητές ζητούσαν απεγνωσμένα τη βοήθεια του Διδασκάλου τους: «Κύριε, σώσον ημάς, απολλύμεθα».

   Εκείνο, λοιπόν, που τον έκανε τώρα να αψηφήσει τον φόβο των κυμάτων και τον κίνδυνο του καταποντισμού, δεν ήταν τίποτε άλλο παρά η μεγάλη αγάπη που έτρεφε απέναντι στο Διδάσκαλό του, τον Χριστό. Γι’ αυτό και έντονη ήταν η επιθυμία του να σπεύσει προς συνάντησή Του. Έστω και αν χρειαζόταν να περπατήσει πάνω στα κύματα.

  Να σημειώσουμε ακόμα ότι η ίδια λαχτάρα και θέληση, τον έσπρωξαν να μην διστάσει να πέσει στο νερό για να φθάσει κολυμπώντας γρηγορότερα στον Κύριο, σε κάποιο πρωινό που ο Ιησούς περίμενε το πλοίο στην παραλία με τους μαθητές Του. Τώρα όμως, η ολιγοπιστία του παραλίγο να του στερήσει την ευτυχία να βρεθεί κοντά στον Χριστό. Ξεκίνησε με μεγάλη πίστη και πέτυχε κάτι που φαντάζει αδύνατο στην ανθρώπινη λογική. Αλλά στην περίπτωση δεν διέκρινε την πίστη του η σταθερότητα μέχρι τέλους, με αποτέλεσμα να εκτεθεί σοβαρά στον κίνδυνο του καταποντισμού.

Δίπλα μας ο Χριστός

  Πόσο αλήθεια διδακτική είναι η ιστορία αυτή που τόσο όμορφα ξετυλίγεται μέσα από το περιεχόμενο της σημερινής ευαγγελικής περικοπής; Γιατί κι εμείς πολλές φορές, με αυτή τη λαχτάρα ξεκινάμε στη ζωή μας. Να πάμε κοντά στον Χριστό. Παίρνουμε το δρόμο, άλλος το πρωί, άλλος το μεσημέρι και άλλος αργά το απόγευμα της ζωής μας. 

  Ξεκινάμε με πόθο, γεμάτοι χαρά και όχι λίγες φορές με ενθουσιασμό για να βρεθούμε κοντά σ΄ Αυτόν, που είναι η ζωή, το φως, τα πάντα. Να εναποθέσουμε τον εαυτό μας για ν’ αναπαυθεί στις δικές του αγκάλες. Ας μην νομίσουμε, αδελφοί, ότι στην πορεία μας αυτή είμαστε μόνοι, κατάμονοι. Τι και αν συναντούμε καταιγίδες; Τι και αν υψώνονται απειλητικά οι λογής φουρτούνες; 

  Θα πρέπει να γνωρίζουμε και να είμαστε σίγουροι ότι στο τιμόνι του καραβιού της ψυχής μας στέκει πάντοτε ο Χριστός, μόνιμος και ασφαλής οδηγός. Έτοιμος να απλώσει το προστατευτικό και πανίσχυρο χέρι Του. Γιατί, λοιπόν, να κλονιζόμαστε και να δειλιούμε, όταν κοντά μας έχουμε τον ευσπλαχνικό, γεμάτο αγάπη και παντοδύναμο Κύριο; Είναι δυνατό να μας αφήσει αβοήθητους σ΄ ένα τόσο ωραίο αγώνα που εμπνέει η αγάπη του; Άλλωστε, Εκείνος υπόσχεται: «Ου μή σε ανώ, ουδ΄ ου μή σε εγκαταλείπω».

Η ολιγοπιστία

  Παρά τις ισχυρές όμως διαβεβαιώσεις που μας δίνει ο Κύριος, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που η ολιγοπιστία καταλαμβάνει ακόμα και ανθρώπους που, κατά τα άλλα, εκδηλώνουν διάθεση για ν΄ αναλάβουν πνευματικούς αγώνες και να εγκολπωθούν το μεγαλείο της αρετής.

  Να ατενίσουν τις παρυφές της αιωνιότητας. Φαίνεται ότι ο άνθρωπος δεν στηρίζεται πάντοτε στην αγάπη και την προστασία του Θεού, ούτε ενθυμείται αδιάλειπτα την παντοδυναμία Του. Ακολουθεί συνήθως, ό,τι του υπαγορεύει η ανθρώπινη λογική ή οι προσωπικές του αντιλήψεις, που είναι αποτέλεσμα των παθών και του εγωισμού του. Αφήνει τον εαυτό του να εκφυλισθεί στο έρεβος χαμερπών αναζητήσεων και επιδιώξεων.

   Όπως είδαμε και πιο πάνω, αδυναμία στην σταθερότητα της πίστης, παρουσίασε και ο απόστολος Πέτρος, γι’ αυτό και ο Κύριος τον αποκάλεσε ολιγόπιστο. Το πρώτο του βήμα, να περπατήσει στα κύματα, το κατάφερε με την πίστη. Στο δεύτερο όμως που βυθίστηκε στα βαθιά νερά, απέτυχε, επειδή μπροστά στον ισχυρό άνεμο άφησε τον φόβο να κυριαρχήσει μέσα του. «Ώστε, εάν δεν είχε ασθενήσει η πίστη του, θα αντιστεκόταν εύκολα και στον άνεμο», επισημαίνει με νόημα ο ιερός Χρυσόστομος σε μια ερμηνευτική προσέγγιση της περικοπής. 

  Ο τολμηρός μαθητής δεν είχε συνειδητοποιήσει ότι Εκείνος που τον ενίσχυσε και περιπάτησε στα κύματα, θα τον ενίσχυε ν’ αντισταθεί και στον ισχυρό άνεμο. Η πίστη και η εμπιστοσύνη στον Χριστό, είναι το σωσίβιο που οδηγεί στην κιβωτό της σωτηρίας και της γαλήνης. Αυτά τα εφόδια είχαν η αγία Φωτεινή η συμπατριώτισσα μας και ο Φωκάς ο μάρτυρας, των οποίων τη μνήμη τιμούμε σήμερα. Η υποταγή τους στο θέλημα του Θεού φανέρωσε τα κρυμμένα χαρίσματά τους. Με την πίστη που επέδειξαν καταξιώθηκαν να εισέλθουν στο χώρο της θαυματουργίας του Κυρίου και να προσφέρουν ως χαριτωμένες υπάρξεις θεία διδάγματα.

Αδελφοί, είναι καιρός, να ριχθούμε όλοι με πραγματική πίστη στον αληθινό αγώνα για να φθάσουμε κοντά στον Χριστό.

  Ο φόβος και η ολιγοπιστία είναι εκδηλώσεις ανθρώπων που τους διακρίνει επιφανειακή και όχι η βιωματική πίστη. Κάθε φορά που διαπιστώνουμε κάποιο φόβο, ας είμαστε πραγματικοί χριστιανοί, ας φέρουμε στο νου μας τα λόγια του Ιησού: «Θαρσείτε, μή φοβείσθε».

  Και όταν αντιλαμβανόμαστε κάποιο είδος ολιγοπιστίας, ας θυμόμαστε το ελεγκτικό ερώτημά Του: «Ολιγόπιστε, γιατί δείλιασες;». Όταν συμπορευόμαστε με τον Χριστό και ακολουθούμε πάντοτε το θέλημά Του, θα αισθανόμαστε ό,τι και ο απόστολος Παύλος όταν έγραφε: «Πάντα ισχύω εν τω ενδυναμούντι με Χριστώ».

Χριστάκης Ευσταθίου,

Θεολόγος

Κυριακὴ Θ΄ Ματθαίου – Εὐαγγελικὸ καί Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 2 Αὐγούστου 2026

 

Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 2 Αὐγούστου 2026, Κυριακή Θ΄ Ματθαίου (Ματθ. ιδ΄ 22-34)

22 Καὶ εὐθέως ἠνάγκασεν ὁ Ἰησοῦς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον καὶ προάγειν αὐτὸν εἰς τὸ πέραν, ἕως οὗ ἀπολύσῃ τοὺς ὄχλους. 23 καὶ ἀπολύσας τοὺς ὄ­χ­­λους ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος κατ᾿ ἰδίαν προσεύξασθαι. ὀ­­­­ψίας δὲ γενομένης μόνος ἦν ἐ­­­κεῖ. 24 τὸ δὲ πλοῖον ἤδη μέσον τῆς θαλάσσης ἦν, βασανι­­ζόμενον ὑπὸ τῶν κυμάτων· ἦν γὰρ ἐναντίος ὁ ἄνεμος. 25 τετάρτῃ δὲ φυλακῇ τῆς νυκτὸς ἀπῆλθε πρὸς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς περιπατῶν ἐπὶ τῆς θαλάσσης. 26 καὶ ἰδόντες αὐτὸν οἱ μα­­θηταὶ ἐπὶ τὴν θάλασσαν πε­ριπατοῦντα ἐταράχθησαν­ λέγοντες ὅτι φάντασμά ἐστι, καὶ ἀπὸ τοῦ φόβου ἔ­­­κραξαν. 27 εὐθέως δὲ ἐλάλησεν αὐ­­τοῖς ὁ Ἰησοῦς λέγων· θαρ­σεῖτε, ἐγώ εἰμι· μὴ φοβεῖσθε. 28 ἀποκριθεὶς δὲ αὐτῷ ὁ Πέτρος εἶπε· Κύριε, εἰ σὺ εἶ, κέλευσόν με πρός σε ἐλθεῖν ἐπὶ τὰ ὕδατα. 29 ὁ δὲ εἶπεν, ἐλθέ. καὶ κα­ταβὰς ἀπὸ τοῦ πλοίου ὁ Πέ­τρος περιεπάτησεν ἐπὶ τὰ ὕ­­­­δατα ἐλθεῖν πρὸς τὸν Ἰη­­σοῦν. 30 βλέπων δὲ τὸν ἄνεμον ἰσχυρὸν ἐφοβήθη, καὶ ἀρ­ξά­μενος καταποντίζεσθαι­ ἔ­­­κραξε λέγων· Κύριε, σῶσόν με. 31 εὐθέως δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐκ­­­τείνας τὴν χεῖρα ἐπελάβε­το αὐτοῦ καὶ λέγει αὐτῷ· ὀλι­γόπιστε! εἰς τί ἐδίστα­σας; 32 καὶ ἐμβάντων αὐτῶν εἰς τὸ πλοῖον ἐκόπασεν ὁ ἄνε­μος· 33 οἱ δὲ ἐν τῷ πλοίῳ ἐλ­θόντες προσεκύνησαν αὐ­­τῷ λέγοντες· ἀληθῶς Θεοῦ υἱὸς εἶ. 34 Καὶ διαπεράσαντες ἦλθον εἰς τὴν γῆν Γεννησαρέτ.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

22 Κι ἀμέσως ὁ Ἰησοῦς, γιά νά μήν παρασυρθοῦν οἱ μαθητές του ἀπό τόν ἐνθουσιασμό τοῦ πλήθους πού ἤθελε νά τόν ἀνακηρύξει βασιλιά, τούς ἀνάγκασε νά μποῦν στό πλοῖο καί νά περάσουν πρίν ἀπ’ αὐτόν στό ἀπέναντι μέρος τῆς λίμνης, ὡσότου αὐτός διαλύσει τά πλήθη τοῦ λαοῦ. 23 Κι ἀφοῦ διέλυσε τά πλήθη, ἀνέβηκε στό βουνό γιά νά προσευχηθεῖ μόνος του. Κι ὅταν βράδιασε καλά, ἦταν μόνος του ἐκεῖ. 24 Τό πλοῖο ὅμως εἶχε προχωρήσει πλέον στή μέση τῆς λίμνης καί συνταρασσόταν ἀπό τά κύματα. Διότι ἦταν ἀντίθετος ὁ ἄνεμος. 25 Καί στό τέταρτο καί τελευταῖο τρίωρο τῆς νύχτας ὁ Ἰησοῦς ἔφυγε ἀπ’ τό βουνό καί ἦλθε πρός αὐτούς περπατώντας πάνω στή θάλασσα, σάν νά ἦταν ἡ θάλασσα στεριά. 26 Ὅταν λοιπόν τόν εἶδαν οἱ μαθητές νά περπατάει πάνω στή θάλασσα, ταράχθηκαν λέγοντας ὅτι αὐτό πού ἔ­­βλε­­­παν εἶναι φάντασμα. Κι ἀπ’ τό φόβο τους ἔβγαλαν κραυ­γές. 27 Ἀμέσως ὅμως τούς μίλησε ὁ Ἰησοῦς καί τούς εἶπε: Ἔχετε θάρρος, ἐγώ εἶμαι, μή φοβάστε. 28 Τότε τοῦ ἀποκρίθηκε ὁ Πέτρος: Κύριε, ἐάν εἶσαι ἐσύ, δῶσε μου ἐντολή νά ἔλθω κοντά σου περπατώντας πάνω στά νερά. 29 Ὁ Κύριος τοῦ εἶπε: Ἔλα. Καί τότε ὁ Πέτρος κατέβηκε ἀπό τό πλοῖο καί περπάτησε πάνω στά νερά γιά νά ἔλθει κοντά στόν Ἰησοῦ. 30 Ἀλλά ὅταν εἶδε τόν ἀέρα πόσο δυνατός ἦταν, κλονίστηκε ἡ πίστη του καί φοβήθηκε, καί καθώς ἄρχισε νά βουλιάζει, φώναξε δυνατά: Κύριε, σῶσε με, διότι κινδυνεύω νά πνιγῶ. 31 Ἀμέσως ὁ Ἰησοῦς ἅπλωσε τό χέρι του, τόν ἔπιασε καί τοῦ εἶπε: Ὀλιγόπιστε, γιατί δείλιασες; 32 Κι ὅταν ὁ Χριστός καί ὁ Πέτρος μπῆκαν στό πλοῖο, ἡσύχασε ὁ ἄνεμος. 33 Τότε ὅσοι ἦταν ἤδη στό πλοῖο ἦλθαν καί τόν προσκύνησαν μέ πολλή εὐλάβεια λέγοντας: Ἀληθινά, εἶσαι Υἱός τοῦ Θεοῦ. 34 Κι ἀφοῦ πέρασαν ἀπ’ τό ἕνα μέρος τῆς λίμνης στό ἄλλο, ἦλθαν στή χώρα Γεννησαρέτ.

Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 2 Αὐγούστου 2026, Κυριακή Θ΄ Ἐπιστολῶν (Α΄ Κορ. γ΄ 9-17)

9 Θεοῦ γάρ ἐσμεν συνεργοί· Θεοῦ γεώργιον, Θεοῦ οἰκοδομή ἐστε. 10 Κατὰ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ τὴν δοθεῖσάν μοι ὡς σοφὸς ἀρχιτέκτων θεμέλιον τέθεικα, ἄλλος δὲ ἐποικοδομεῖ· ἕκαστος δὲ βλεπέτω πῶς ἐποικοδομεῖ· 11 θεμέλιον γὰρ ἄλλον οὐ­δεὶς δύναται θεῖναι παρὰ τὸν κείμενον, ὅς ἐστιν Ἰη­σοῦς Χριστός. 12 εἰ δέ τις ἐποικοδομεῖ ἐπὶ τὸν θεμέλιον τοῦτον χρυ­­σόν, ἄργυρον, λίθους τιμί­ους, ξύλα, χόρτον, καλά­μην, 13 ἑκάστου τὸ ἔργον φανε­ρὸν γενήσεται· ἡ γὰρ ἡμέρα δηλώσει· ὅτι ἐν πυρὶ ἀποκαλύπτεται· καὶ ἑκάστου τὸ ἔργον ὁποῖόν ἐστι τὸ πῦρ δοκιμάσει. 14 εἴ τινος τὸ ἔργον μενεῖ ὃ ἐπῳκοδόμησε, μισθὸν λήψεται· 15 εἴ τινος τὸ ἔργον κατακαήσεται, ζημιωθήσεται, αὐτὸς δὲ σωθήσεται, οὕτως δὲ ὡς διὰ πυρός. 16 Οὐκ οἴδατε ὅτι ναὸς Θε­οῦ ἐστε καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ οἰκεῖ ἐν ὑμῖν; 17 εἴ τις τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ φθείρει, φθερεῖ τοῦτον ὁ Θεός· ὁ γὰρ ναὸς τοῦ Θεοῦ ἅγιός ἐστιν, οἵτινές ἐστε ὑμεῖς.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

9 Εἴμαστε καί οἱ δύο ἕνα, διότι κι ἐκεῖνοι πού φυτεύουν κι ἐκεῖνοι πού ποτίζουν εἴμαστε συνεργάτες τοῦ Θεοῦ στό ἔργο του πού ἀποβλέπει στή σωτηρία σας. Εἶστε ἀγρός πού ἀνήκει στό Θεό καί καλλιεργεῖται ἀπ’ αὐτόν. Εἶστε οἰκοδομή τοῦ Θεοῦ πού κτίζεται ἀπ’ αὐτόν μέ ὄργανά του καί κτίστες του ἐμᾶς. 10 Σύμφωνα μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ πού μοῦ δόθηκε γιά νά θεμελιώνω Ἐκκλησίες ἀνάμεσα στά ἔθνη, σάν ἔμπειρος ἀρχιτέκτονας ἔχω βάλει θεμέλιο στερεό· ἄλλος ὅμως συνεχίζει πάνω σ’ αὐτό τό κτίσιμο. Ὁ καθένας ἀπό τούς κτίστες ἄς προσέχει πῶς οἰκοδομεῖ πάνω στό θεμέλιο. 11 Αὐτός δέν ἔχει πλέον δουλειά μέ τό θεμέλιο. Διότι κα­νένας δέν μπορεῖ νά βάλει ἄλλο θεμέλιο λίθο ἐκτός ἀπό ἐκεῖνον πού βρίσκεται τώρα ἀμετακίνητος καί ἄσει­στος στή βάση τῆς οἰκοδομῆς. Καί ὁ θεμέλιος αὐ­τός λίθος εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστός. 12 Ἐγώ λοιπόν θεμελίωσα καλά. Ἐάν ὅμως κανείς κτίζει πάνω στό θεμέλιο αὐτό μέ ὑλικά σάν τό χρυσάφι ἤ τό ἀσήμι ἤ τούς πολύτιμους λίθους, ἤ ἀντιθέτως μέ σα­νίδια ἤ ἄχυρα ἤ καλάμια, 13 τοῦ κάθε κτίστη τό ἔργο θά γίνει φανερό. Διότι ἡ ἡμέρα τῆς Κρίσεως θά τό ξεσκεπάσει καί θά τό φανερώσει. Καί θά τό ξεσκεπάσει, διότι ἡ ἡμέρα ἐκείνη θά ἀποκαλυφθεῖ μαζί μέ τήν ἐνέργεια τῆς θείας δικαιοσύνης, πού εἶναι δραστική σάν τή φωτιά. Καί ὁ Θεός θά ζυγίσει μέ ἀκρίβεια γιά νά ἀποκαλύψει τί εἶναι τό ἔργο τοῦ καθενός, καί θά φανερώσει τήν πραγματική του ἀξία σάν τή φωτιά πού κατακαίει κάθε εὔφλεκτο ὑλικό. 14 Ἐάν τό ἔργο πού ἔκανε κάποιος κτίζοντας πάνω στό αἰώνιο θεμέλιο, δηλαδή τόν Χριστό, ἀντέξει καί δέν καεῖ ἀπό τή φωτιά τῆς θείας κρίσεως, αὐτός θά πάρει μισθό. 15 Ἐάν τό ἔργο κάποιου ἄλλου κατακαεῖ καί δέν ἀντέξει στή φωτιά τῆς θείας κρίσεως, αὐτός θά ζημιωθεῖ, διότι οἱ κόποι του δέν θά ἀνταμειφθοῦν. Κι ὁ ἴδιος θά σωθεῖ μόλις καί μετά βίας· θά σωθεῖ δηλαδή σάν ἐκεῖνον πού περνᾶ μέσα ἀπό τίς φλόγες τῆς φωτιᾶς καί διατρέχει μεγάλο κίνδυνο. Ἔτσι κι αὐτός θά σωθεῖ, ἄν τελικά ἀντέ­ξει στή φωτιά τῆς θείας κρίσεως. 16 Εἶπα ἀρκετά γιά τούς κτίστες. Ἄς ἔλθω τώρα καί σ’ ἐκείνους πού ἀντί νά κτίζουν, καταστρέφουν τήν οἰκο­δο­μή. Δέν γνωρίζετε ἀπό τήν πείρα τῆς χριστιανικῆς ζω­ῆς σας ὅτι εἶστε ναός τοῦ Θεοῦ καί ὅτι τό Πνεῦμα τοῦ Θε­οῦ κατοικεῖ μέσα σας; 17 Ἐάν λοιπόν κανείς μέ τήν πλανεμένη διδασκαλία του καί τούς φατριασμούς του καταστρέφει τό ναό τοῦ Θεοῦ, θά τόν καταστρέψει αὐτόν ὁ Θεός. Καί θά τόν καταστρέψει, διότι ὁ ναός τοῦ Θεοῦ εἶναι ἅγιος. Εἶναι ἀφιερωμένος στό Θεό καί εἶναι δικό του κτῆμα. Εἶναι ἱερός καί ἀπαραβίαστος. Καί τέτοιος ναός, ναός τοῦ Θεοῦ ἅγιος, εἶστε ἐσεῖς.