ΚΥΡΙΑΚΗ 8 ΜΑΡΤΙΟΥ 2026 – Β΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΑ (Μαρκ. β΄ 1-12) (Εβρ. α΄10-β΄3)

 

"Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού".

Ευχαριστιακές ενατενίσεις

«Τέκνον αφέωνταί σοι αι αμαρτίαι σου»

    Ζωηφόρα ήταν τα μηνύματα που αντλήσαμε την περασμένη Κυριακή, που ήταν αφιερωμένη στο θρίαμβο της Ορθοδοξίας και τον πανηγυρικό χαρακτήρα που επικράτησε. Σε συνέχεια των ψυχωφελών αυτών μηνυμάτων, η δεύτερη Κυριακή των Nηστειών, έρχεται με τα ξεχωριστά της πνευματικά νοήματα να μας ενδυναμώσει για να συνεχίσουμε τον αγώνα μας που οδηγεί στη συνάντηση με τον Αναστημένο Χριστό.

  Μάλιστα για να μας ενισχύσει στην πορεία αυτή, η μητέρα μας Εκκλησία προβάλλει τη μεγάλη μορφή του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, ο οποίος όρθωσε το πνευματικό ανάστημά του απέναντι σε όλους εκείνους που επιχειρούσαν να διασαλεύσουν την αλήθεια της πίστεως και να διαβρώσουν το οικοδόμημα της Εκκλησίας του Χριστού. Η μεγάλη αυτή πατερική μορφή του 14ου αιώνα, ανέδειξε ακριβώς την εμπειρική σχέση του ανθρώπου με τον Θεό και το συνάνθρωπο του και τόνισε τον βιωματικό χαρακτήρα της μυστηριακής ζωής.

Ο Γρηγόριος Παλαμάς

 Ο Γρηγόριος γεννήθηκε στην Μικρά Ασία τον 14ον αιώνα και απ΄ εκεί ήλθε στην Κωνσταντινούπολη, προσφυγόπουλο κυνηγημένο από τους Τούρκους. Διακρίθηκε στις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο, σε σημείο που όλοι οι διανοούμενοι του Βυζαντίου έτρεφαν μεγάλη εκτίμηση στο πρόσωπο του Γρηγορίου, όχι μόνο για τη λαμπρή του σκέψη αλλά και για τον αδαμάντινο χαρακτήρα του. 

  Η ανάδειξη του Γρηγορίου συνδέεται περισσότερο με την αντιμετώπιση του επικίνδυνου με τις πλάνες του για την Εκκλησία, Βαρλαάμ του Καλαβρού. Συγκεκριμένα, ο Βαρλαάμ ισχυριζόταν ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να γνωρίσει εμπειρικά αλλά μόνο νοησιαρχικά τον Θεό και πολύ περισσότερο να έχει τη δυνατότητα να ενωθεί μαζί Του. Ήταν τότε που ύψωσε το πνευματικό ανάστημά του ο Γρηγόριος. Ο μεγάλος αυτός Πατέρας της Εκκλησίας, συγκεφαλαίωσε όλη την πατερική παράδοση και την εμπειρία της Εκκλησίας σε μια μεγαλειώδη σύνθεση. 

  Ο Θεός υπάρχει κατά δύο τρόπους, κατά την ουσία Του και κατά τις θείες και άκτιστες ενέργειές Του. Σίγουρα, ο άνθρωπος δεν μπορεί να γνωρίσει την ουσία του Θεού και να διεισδύσει νοησιαρχικά σ’ αυτή. Μπορεί όμως να γνωρίσει και να ενωθεί μάλιστα μαζί Του, μέσα από τις θείες και άκτιστες ενέργειές Του. 

  Όπως δηλαδή παραχώρησε η αγάπη του να αποκαλύπτεται στη δημιουργία, στην ιστορία, στο πρόσωπο του Χριστού, στα μυστήρια της Εκκλησίας μας. Μέσα από τη δημιουργία γνωρίζουμε τον Θεό ως πηγή σοφίας και ωραιότητας. Στην Ιστορία τον γνωρίζουμε μέσα από τις θαυμαστές ενέργειές του. Φυσικά πολύ περισσότερο, γνωρίζουμε το Θεό στο πρόσωπο του Κυρίου μας. 

  Στην Εκκλησία ακόμα, ο Θεός γίνεται για μας Άρτος και Οίνος, γεύση και τροφή, χάρη, φως και αγιασμός. Ουσιαστικά, ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς με τη διδασκαλία του, παρακινεί τον άνθρωπο να ακολουθήσει μια πορεία που οδηγεί στην ένωσή του με τον Θεό, μέσω της μυστηριακής ζωής της Εκκλησίας, με κορύφωση το Ευχαριστιακό Δείπνο, τον Άρτο της Ζωής, το ουράνιο Μάννα.

Ο παραλυτικός

   Με τη διδασκαλία του Αγίου Γρηγορίου, συνάπτεται άμεσα και η ευαγγελική περικοπή που ακούσαμε σήμερα. Φαίνεται μέσα από τη διήγηση ότι η προσωπική συνάντηση του ανθρώπου με το Χριστό που διέρχεται σίγουρα μέσω της πίστεως, είναι η δυνατότητα μετοχής του στη ζωή του Θεού εν Χριστώ Ιησού που αποτυπώνει την προοπτική θέωσης του ανθρώπου.

 Όπως μπορούμε να διακρίνουμε, ο Χριστός προσφέρει συγχώρηση των αμαρτιών, όταν ο άνθρωπος, όπως ο παραλυτικός της περικοπής, είναι ανοικτός και αποδέχεται την κοινωνία της αγάπης του. Με τη θεϊκή προσταγή του ο Κύριος, «έγειρε, άρον τον κράββατόν σου και ύπαγε εις τον οίκον σου», βοηθεί τους ανθρώπους να ανακαλύψουν την πατρική του αγάπη.

Αγαπητοί αδελφοί, ισχυρή είναι η βάση της Ορθόδοξης Πίστης μας, όπως εκφράζεται μέσα από την θεραπεία του παραλυτικού, τη διδασκαλία, την αγιότητα και το εκκλησιαστικό φρόνημα του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, αλλά και από τη ζωή του αγίου Θεοφύλακτου, επισκόπου Νικομήδειας, του οποίου τη μνήμη τιμούμε σήμερα.

 Το άγιο παράδειγμα τους ας μας παρακινεί να προσβλέπουμε στα πιο ιερά πνευματικά ανεβάσματα και ν’ ατενίζουμε τις πιο ψυχωφελείς παρακαταθήκες. Ας τους τιμήσουμε, λοιπόν, ακολουθώντας το δικό τους άγιο παράδειγμα με στοχοπροσήλωση την ένωσή μας με τον Θεό. Γένοιτο.

Χριστάκης Ευσταθίου,

Θεολόγος

Κυριακὴ Β΄ Νηστειῶν – Εὐαγγελικὸ καί Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 8 Μαρτίου 2026

 

Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 8 Μαρτίου 2026, Κυριακὴ Β΄ Νηστειῶν (Μάρκ. β΄ 1-12)

Καὶ εἰσῆλθε πάλιν εἰς Κα­περναοὺμ δι᾿ ἡμερῶν καὶ ἠκούσθη ὅτι εἰς οἶκόν ἐ­­­­στι. 2 καὶ εὐθέως συνήχθησαν πολλοί, ὥστε μηκέτι χωρεῖν μηδὲ τὰ πρὸς τὴν θύραν· καὶ ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον. 3 καὶ ἔρχονται πρὸς αὐτὸν παραλυτικὸν φέροντες, αἰρόμενον ὑπὸ τεσσάρων· 4 καὶ μὴ δυνάμενοι προσεγγίσαι αὐτῷ διὰ τὸν ὄχλον, ἀπεστέγασαν τὴν στέγην ὅ­­­­που ἦν, καὶ ἐξορύξαντες χα­­λῶσι τὸν κράβαττον, ἐφ᾿ ᾧ ὁ παραλυτικὸς κατέκειτο. 5 ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν λέγει τῷ παρα­λυτικῷ· τέκνον, ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου. 6 ἦσαν δέ τινες τῶν γραμματέων ἐκεῖ καθήμενοι καὶ διαλογιζόμενοι ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν· 7 τί οὗτος οὕτω λαλεῖ βλασφημίας; τίς δύναται ἀφιέναι ἁμαρτίας εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός; 8 καὶ εὐθέως ἐπιγνοὺς ὁ Ἰη­σοῦς τῷ πνεύματι αὐτοῦ ὅτι οὕτως αὐτοὶ διαλογίζον­ται ἐν ἑαυτοῖς, εἶπεν αὐτοῖς· τί ταῦ­­τα διαλογίζεσθε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; 9 τί ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν τῷ παραλυτικῷ, ἀφέ­ων­­ταί σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰ­­πεῖν, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κρά­βαττόν σου καὶ περιπάτει; 10 ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀφιέναι ἐπὶ τῆς γῆς ἁμαρτί­ας – λέγει τῷ παραλυτικῷ· 11 σοὶ λέγω, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. 12 καὶ ἠγέρθη εὐθέως, καὶ ἄρας τὸν κράβαττον ἐξῆλ­θεν ἐναντίον πάντων, ὥστε ἐ­­­ξίστασθαι πάντας καὶ δοξάζειν τὸν Θεὸν λέγοντας ὅτι οὐδέποτε οὕτως εἴδομεν.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

Ὕστερα ἀπό μερικές ἡμέρες μπῆκε πάλι ὁ Ἰησοῦς στήν Καπερ­να­ούμ· κι ἔγινε γνωστό ὅτι βρίσκεται σέ κάποιο σπίτι. 2 Ἀμέσως λοιπόν μαζεύτηκαν τόσο πολλοί, ὥστε νά γε­μίσει τό σπίτι καί νά μήν ὑπάρχει χῶρος πλέον οὔτε δίπλα στή θύρα. Καί τούς δίδασκε τό λόγο τοῦ Θε­οῦ. 3 Ἔρχονται τότε καί τοῦ φέρνουν ἕναν παράλυτο, πού τόν σήκωναν πάνω σ’ ἕνα κρεβάτι τέσσερις. 4 Κι ἐπειδή δέν μποροῦσαν ἐξαιτίας τοῦ πλήθους νά τόν πλησιάσουν, ξεσκέπασαν τή σκεπή στό μέ­ρος ὅπου βρισκόταν ὁ Κύριος, κι ἀφοῦ ἔκαναν ἕνα ἄ­νοιγ­μα, ἔριξαν ἀπό κεῖ κάτω σιγά-σιγά τό κρεβάτι, πά­νω στό ὁποῖο ἦταν ξαπλωμένος ὁ παράλυτος. 5 Ὅταν ὁ Ἰησοῦς εἶδε τήν πίστη πού εἶχαν ὅλοι αὐτοί, καί ὁ παράλυτος καί ἐκεῖνοι πού τόν ἔφεραν, λέει στόν παράλυτο, πού ἀγωνιοῦσε μήπως οἱ ἁμαρτίες του γίνουν ἐμπόδιο στή θεραπεία του: Παιδί μου, σοῦ ἔχουν συγχωρηθεῖ οἱ ἁμαρτίες σου, οἱ ὁποῖες εἶναι καί ἡ αἰτία τῆς σωματικῆς σου παραλυσίας. 6 Ἦταν ὅμως μερικοί ἀπό τούς γραμματεῖς πού κάθονταν ἐκεῖ καί συλλογίζονταν μέσα τους: 7 Γιατί ὁ ἄνθρωπος αὐτός μιλάει ἔτσι καί ξεστομίζει βλασφημίες; Ποιός ἄλλος μπορεῖ νά συγχωρεῖ ἁμαρτίες παρά μόνον ἕνας, ὁ Θεός; 8 Ἀμέσως ὅμως ὁ Ἰησοῦς, μέ ὑπερφυσική πληροφορία πού ἔδινε στό πνεῦμα του ἡ θεότητά του, ἀντιλήφθηκε ὅτι ἔτσι σκέφτονται αὐτοί μέσα τους, καί τούς εἶπε: Γιατί δέχεστε καί κυκλοφορεῖτε τέτοιους λογισμούς μέ­σα στίς καρδιές σας; 9 Τί εἶναι εὐκολότερο· νά πῶ στόν παράλυτο, εἶναι συγ­χωρημένες οἱ ἁμαρτίες σου, ἤ νά τοῦ πῶ, σήκω καί πάρε στόν ὦμο σου τό κρεβάτι σου καί περπάτα; Ἐσεῖς θεωρεῖτε δυσκολότερο αὐτό τό τελευταῖο. 10 Γιά νά μάθετε λοιπόν ὅτι ὁ υἱός τοῦ ἀνθρώπου, ὁ Μεσ­σίας, ὁ μοναδικός ἐκπρόσωπος τῆς ἀνθρωπότη­τος, ὁ ὁποῖος θά ἔλθει καί πάλι πάνω στίς νεφέλες ὡς Κριτής ἔνδοξος, ἔχει ἐξουσία νά συγχωρεῖ πάνω στή γῆ ἁμαρτίες ‒ λέει στόν παράλυτο: 11 Σέ σένα πού πιστεύεις μιλῶ. Σήκω καί πάρε στόν ὦμο σου τό κρεβάτι σου καί πήγαινε στό σπίτι σου. 12 Κι ἐκεῖνος σηκώθηκε ἀμέσως, πῆρε τό κρεβάτι του καί βγῆκε ἀπ’ τό σπίτι ἐκεῖνο μπροστά σ’ ὅλους. Κι ἔτσι τόν εἶδαν ὅλοι μέ τά μάτια τους καί γέμισαν μέ ἔκπληξη. Καί δόξασαν τόν Θεό λέγοντας ὅτι ποτέ μέ­χρι τώρα δέν εἴδαμε κάτι τέτοιο, ἕνας παράλυτος μέ μία προσταγή νά σηκώνεται ἀμέσως ὑγιής καί νά περ­πα­τᾶ.

Αποστολικό Ανάγνωσμα: Εβρ. α΄ 10-β΄ 3

10 καί· σὺ κατ’ ἀρχάς, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί· 11 αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δὲ διαμένεις· καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται, 12 καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἑλίξεις αὐτούς, καὶ ἀλλαγήσονται· σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ, καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλείψουσι. 13 πρὸς τίνα δὲ τῶν ἀγγέλων εἴρηκέ ποτε· κάθου ἐκ δεξιῶν μου ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου; 14 οὐχὶ πάντες εἰσὶ λειτουργικὰ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν;

1 Διὰ τοῦτο δεῖ περισσοτέρως ἡμᾶς προσέχειν τοῖς ἀκουσθεῖσι, μή ποτε παραρρυῶμεν. 2 εἰ γὰρ ὁ δι’ ἀγγέλων λαληθεὶς λόγος ἐγένετο βέβαιος, καὶ πᾶσα παράβασις καὶ παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν, 3 πῶς ἡμεῖς ἐκφευξόμεθα τηλικαύτης ἀμελήσαντες σωτηρίας; ἥτις ἀρχὴν λαβοῦσα λαλεῖσθαι διὰ τοῦ Κυρίου, ὑπὸ τῶν ἀκουσάντων εἰς ἡμᾶς ἐβεβαιώθη.

Νεοελληνική Απόδοση

10 Και, πάλιν η Γραφή άλλου λέγει· “συ, Κυριε, εις την αρχήν της δημιουργίας εστερέωσας την γην επάνω εις ασφαλές θεμέλιον και έργα των ιδικών σου χειρών, είναι οι ουρανοί· 11 αυτοί θα χαθούν από την σημερινήν των μορφήν και θα αλλάξουν, συ όμως παραμένεις πάντοτε αιώνιος και αναλλοίωτος· τα πάντα σαν ένδυμα θα παληώσουν 12 και σαν εξωτερικόν ένδυμα θα τους περιτυλίξης και θα αλλάξουν μορφήν, συ όμως είσαι ο ίδιος πάντοτε και τα έτη σου δεν θα λάβουν ποτέ τέλος”. 13 Προς ποίον δε από τους αγγέλους είπεν ποτέ ο Θεός και Πατήρ· “κάθισε εις τα δεξιά μου έως ότου βάλω τους εχθρούς σου κάτω από τα πόδιά σου, σαν υποπόδιον, επάνω στο οποίον θα πατάς;” 14 Ολοι οι άγγελοι είναι πνεύματα υπηρετικά, τα οποία αποστέλλονται από τον Θεόν, δια να εξυπηρετούν αυτούς, που μέλλουν να κληρονομήσουν την σωτηρίαν.

1 Επειδή ακριβώς τόσον ασύγκριτα ανώτερος είναι ο Υιός, δια τούτο πρέπει πολύ περισσότερον να προσέχωμεν εις εκείνα, τα οποία ηκούσαμεν από το κήρυγμα των Αποστόλων, που είναι ιδικόν του κήρυγμα, μήπως τυχόν ποτέ παρεκκλίνωμεν από τον δρόμον της σωτηρίας. 2 Διότι εάν ο παλαιός νόμος, που ελέχθη στον Μωϋσήν δια μέσου των αγγέλων, απεδείχθη έγκυρος και ισχυρός και κάθε παράβασις αυτού και παρακοή έλαβε σαν μισθόν της την δικαίαν τιμωρίαν, 3 πως ημείς θα διαφύγωμεν την τιμωρίαν, εάν παραμελήσωμεν μίαν τόσον μεγάλην και ανεκτίμητον σωτηρίαν; Η σωτηρία δε αυτή ήρχισε να διδάσκεται από αυτόν τούτον τον Κυριον, παρεδόθη δε εις ημάς ως κατά πάντα βεβαία και αξιόπιστος από εκείνους, που την ήκουσαν κατ’ ευθείαν από το στόμα του Κυρίου, δηλαδή από τους Αποστόλους.

                                      ***************************************************

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

1. Θεὸς ἀναλλοίωτος

 Ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ τῆς σημερινῆς Κυριακῆς, ἀπὸ τὴν πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολή, στρέφει ἀρχικὰ τὸ βλέμμα μας στὴν ὑλικὴ κτίση. Στὸν οὐρανό, στὴ γῆ καὶ σὲ ὅλα ὅσα μᾶς περιβάλλουν, τὰ ὁποῖα δημιούργησε ὁ Κύριος στὴν ἀρχὴ τῆς Δημιουργίας. Δανείζεται ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος τὰ λόγια του ἀπὸ τὸν 101ο (ρα΄) Ψαλμὸ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, γιὰ νὰ μᾶς πεῖ ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ παναρμόνια σύνθεση, ἡ Δημιουργία τοῦ Θεοῦ, κάποτε θὰ χαθεῖ. Θὰ παλιώσει, ὅπως φθείρεται ἕνα ροῦχο, καὶ ὁ Κύριος θὰ τὴν ἀλλάξει, θὰ τὴν ἀνακαινίσει.

  Καταλήγει δὲ στὴ συνέχεια στὴ μεγαλειώδη βεβαίωση: «Σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ, καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλείψουσι». Σὲ ἀντίθεση μὲ τὸν ὑλικὸ κόσμο, ποὺ διαρκῶς μεταβάλλεται καὶ φθείρεται, Ἐσύ, Κύριε, παραμένεις ἀναλλοίωτος καὶ ἀμετάβλητος. Εἶσαι πάντοτε ὁ Ἴδιος καὶ τὰ ἔτη σου εἶναι ἀτελείωτα.

  Εἶναι ἀλήθεια ὅτι στὸν κόσμο γύρω μας ἡ μιὰ μεταβολὴ διαδέχεται τὴν ἄλλη. Ἰσχυρὰ βασίλεια καὶ αὐτοκρατορίες ποὺ ἀκμάζουν γιὰ κάποιο διάστημα, ἔπειτα ἀπὸ λίγο ἐξαφανίζονται. Μεταβάλλεται καὶ ὁ ἴδιος ὁ ἄνθρωπος. 

  Ἦταν κάποτε παιδί, σιγά-σιγὰ ὡριμάζει, γερνᾶ καὶ ἔπειτα ἀπὸ λίγο καιρὸ ἀφήνει τὸν κόσμο αὐτό. Μεταβάλλονται κάποτε καὶ οἱ συνθῆκες τῆς ζωῆς του: Ἀπὸ τὸν πλοῦτο μπορεῖ νὰ περάσει στὴ φτώχεια, ἀπὸ τὴ δόξα στὴν ἀφάνεια, ἀπὸ τὴν ὑγεία στὴν ἀσθένεια.

Ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς ἀντίθετα παραμένει, ὅπως ἀκούσαμε, πάντοτε ὁ ἴδιος. Εἶναι «χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας» (Ἑβρ. ιγ΄ 8). Μένει ἀνεπηρέαστος ἀπὸ τὴ φθορὰ τοῦ χρόνου. Δὲν θὰ ἀλλάξει ποτέ. 

 Ἡ σκέψη αὐτὴ ἀσφαλῶς σκορπίζει μιὰ μυστικὴ χαρὰ στὴν καρδιά μας. Μᾶς βεβαιώνει ὅτι σὲ κάθε περίσταση τῆς ἄστατης ζωῆς μας ἡ ἀγάπη του παραμένει πάντοτε ἡ ἴδια· ἡ φροντίδα του γιὰ κάθε ἀνάγκη μας πάντοτε ἀνύστακτη καὶ ἡ προστασία του πάντοτε ἀκαταγώνιστη. Ἂς μὴν ἐξαρτοῦμε λοιπὸν τὶς ἐλπίδες μας, τὸ μέλλον μας, τὶς προσδοκίες μας ἀπὸ τὸν διαρκῶς φθειρόμενο κόσμο γύρω μας· ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, ἀπὸ τὰ χρήματα, ἀπὸ τὶς τεχνολογικὲς προόδους, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν Κύριό μας· ὥστε, μαζὶ μὲ τὸν ὑπόλοιπο κόσμο νὰ ἀνακαινίσει κι ἐμᾶς καὶ νὰ μᾶς ἀναστήσει σὲ ἄφθαρτη ζωὴ στὴ Βασιλεία του.

2. Φροντίδα γιὰ τὴ σωτηρία μας

  Στὸ τέλος τῆς περικοπῆς ὁ θεῖος Ἀπόστολος ἀναφέρεται στὴ σωτηρία, τὴν ὁποία μᾶς χάρισε ὁ Χριστός. Ἀναδεικνύει τὴν ἀξία της, γιὰ νὰ μᾶς πεῖ ὡς συμπέρασμα ὅτι, ἂν κάθε παράβαση τοῦ Νόμου τῶν Ἑβραίων τιμωρήθηκε ἄμεσα καὶ αὐστηρά, «πῶς ἡμεῖς ἐκφευξόμεθα τηλικαύτης ἀμελήσαντες σωτηρίας;» Δηλαδή, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ξεφύγουμε τὴν τιμωρία, ἂν ἀμελήσουμε καὶ ἀδιαφορήσουμε γιὰ μιὰ τέτοια σωτηρία;

 Ἡ αἰώνια σωτηρία μας εἶναι ἡ σημαν­τικότερη ὑπόθεση τῆς ζωῆς μας. Γιὰ νὰ κατανοήσουμε τὴν ἀξία της, ἂς ἀναλογισθοῦμε πόσο στοίχισε ἡ σωτηρία μας, τί προσέφερε ὁ Κύριος γι᾿ αὐτήν. Γιὰ νὰ μᾶς σώσει ἔγινε ἄνθρωπος ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς καὶ θυσιάσθηκε ἐπάνω στὸν Σταυρό. Ἐξαγορασθήκαμε ὄχι μὲ ἀσημένια ἢ χρυσὰ νομίσματα, γράφει ὁ ἀπόστολος Πέτρος, «ἀλλὰ τιμίῳ αἵματι ὡς ἀμνοῦ ἀμώμου καὶ ἀσπίλου Χριστοῦ» (Α΄ Πέτρ. α΄ 19). 

 

  Δηλαδή, μὲ τὸ πολύτιμο Αἷμα τοῦ Χριστοῦ, ποὺ προσφέρθηκε θυσία σὰν αἷμα ἑνὸς ἄκακου καὶ ἀμόλυντου μικροῦ ἀρνιοῦ. Θυσιάσθηκε ὁ Χριστὸς γιὰ νὰ μᾶς σώσει ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ τὸν θάνατο. Ὁ κάθε ἁμαρτωλός, ὅ,τι κι ἂν ἔχει διαπράξει στὴ ζωή του, μπορεῖ νὰ προστρέχει μὲ συντριβὴ στὸν Κύριο καὶ νὰ ζητεῖ τὴ σωτηρία του.

  Εἶναι δὲ βέβαιο ὅτι θὰ τὴ βρεῖ. Δὲν θὰ συγχωρηθοῦν ἁπλῶς οἱ ἁμαρτίες του, ἀλλὰ θὰ ἀνέλθει σὲ ὕψος ἁγιότητος. Θὰ εἰσέλθει στὴν αἰώνια ζωή. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἐπισημαίνει ὅτι δὲν πρόκειται γιὰ διάσωση ἀπὸ κάποιον πόλεμο, ἢ γιὰ κληρονομιὰ τῆς γῆς καὶ κάποιων ἐπίγειων ἀγαθῶν. «Ἀλλὰ θανάτου κατάλυσις ἔσται, ἀλλὰ διαβόλου ἀπώλεια, ἀλλ᾿ οὐρανῶν βασιλεία, ἀλλὰ ζωὴ αἰώνιος» (ΕΠΕ 24, 276). Πρόκειται ἀντίθετα γιὰ κατάργηση τοῦ θανάτου, γιὰ ἐξαφάνιση τοῦ διαβόλου, γιὰ κληρονομιὰ οὐράνιας Βασιλείας, γιὰ αἰώνια ζωή.

 

   Τί θὰ ἀπολογηθοῦμε λοιπὸν κατὰ τὴν ἡμέρα τῆς Μέλλουσας Κρίσεως, ἂν ἀμελήσουμε τὴ σωτηρία μας; Μάλιστα μιὰ τέτοια σωτηρία, γιὰ τὴν ὁποία θυσιάσθηκε ὁ ἴδιος ὁ Θεός! Πῶς θὰ ἀντικρίσουμε τότε τὸν δίκαιο Κριτή; Πῶς θὰ κοιτάξουμε τὰ πληγωμένα μέλη τοῦ Σώματός του; Ἀλήθεια, τὸ ἔχουμε σκεφθεῖ ποτὲ αὐτό; Ἑπομένως ἂς μὴν ἀδιαφοροῦμε. Δὲν μπορεῖ νὰ παίζει κανεὶς μὲ αὐτά! 

  Ἂς μὴν ἀφήνουμε τὸν λήθαργο τῆς ραθυμίας καὶ τῆς ἀκηδίας νὰ παραλύει τοὺς πνευματικοὺς πόθους μας. Ἂς ἐπιμελούμαστε τὴν ψυχή μας. Διότι δὲν ὑπάρχει τίποτε σημαντικότερο στὴ ζωή μας ἀπὸ τὴν αἰώνια σωτηρία μας· ἀπὸ τὴν κληρονομιὰ τῆς οὐράνιας Βασιλείας· ἀπὸ τὴν αἰώνια ζωή!

                                   ***************************************************

Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς: Ο θεμελιωτής της Oρθοδόξου Πνευματικότητος

 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ – Η δεύτερη Κυριακή των Νηστειών είναι αφιερωμένη σε μια από τις μεγαλύτερες πατερικές μορφές της Εκκλησίας μας, στον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης (1347-1359).

Ο μεγάλος αυτός άνδρας έζησε σε μια πολύ ταραγμένη ιστορική περίοδο για την Εκκλησία μας, κατά την οποία ο κίνδυνος νοθεύσεως της αλήθειας υπήρξε μεγάλος και όπου η ορθόδοξη πνευματικότητα κινδύνευε να αλωθεί από τον δυτικό σχολαστικισμό και η υπεράσπισή της έλαχε στην μεγάλη αυτή πνευματική μορφή.

Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1296 από ευσεβείς γονείς, οι οποίοι ασκούσαν την νοερά προσευχή. Έλαβε σπουδαία μόρφωση κοντά στον ονομαστό δάσκαλο και θεολόγο Θεόδωρο Μετοχίτη.

Ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β΄ εκτίμησε τις ικανότητές του και τον προόριζε για υψηλά κρατικά αξιώματα. Όμως ο Γρηγόριος αδιαφόρησε για τα σχέδια του αυτοκράτορα, διότι από νέος αγάπησε τη μοναχική και ασκητική ζωή. Κατέφυγε καταρχήν στο όρος Παπίκιο στη Θράκη και κατόπιν στο Άγιο Όρος, όπου πέρασε αρκετά χρόνια της ζωής του. Ακόμη και μετά την εκλογή του ως αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης το 1347, ζούσε ως ασκητής.

Το 1335 ο μοναχός, θεολόγος και φιλόσοφος Βαρλαάμ τον Καλαβρός, ήρθε από την Ιταλία στην ορθόδοξη ανατολή για να αντικρούσει το κίνημα του ησυχασμού. Βαθύτατα επηρεασμένος από αριστοτελισμό, τη λατινική θεολογία και τον σχολαστικισμό, δίδασκε πως ο άνθρωπος είναι αδύνατον να γνωρίσει, να προσεγγίσει και να ενωθεί με το Θεό.

Επίσης δίδασκε πως ο Θεός είναι «κλεισμένος στον εαυτό του» και δε μπορεί να ενωθεί με τους ανθρώπους. Αντίθετα οι ορθόδοξοι Πατέρες, κάνοντας τη διευκρίνιση μεταξύ της ουσίας και των ενεργειών του Θεού, δίδασκαν πως η γνώση της ουσίας του Θεού είναι μεν αδύνατος, όχι όμως οι άκτιστες θείες ενέργειες, οι οποίες δίνονται ως ύψιστες δωρεές στους ανθρώπους και γίνονται φανερές σε όσους κατορθώνουν να καθαρθούν από τα πάθη τους.

Κύριο μέσο φωτισμού και προσωπικής εμπειρίας των ακτίστων ενεργειών του Θεού είναι η αδιάκοπη νοερά προσευχή, στην οποία ασκούνταν οι ησυχαστές μοναχοί, δια της αδιάκοπης προσευχής: «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ και Λόγε του Θεού, ελέησόν με», κατόρθωναν να βλέπουν με τα σωματικά τους μάτια το Άκτιστο Φως, δηλαδή τη δόξα του Θεού.

Για τους δυτικούς, και εν προκειμένω για τον εκπρόσωπό τους μοναχό Βαρλαάμ, η δια της νοεράς προσευχής και της νίψεως θεοπτία ήταν ακατανόητη και βλάσφημη. Κατηγορούσαν τους ησυχαστές για αιρετικούς (μεσσαλιανιστές) και τους μέμφονταν ως «ομφαλοσκόπους», επειδή οι μοναχοί αυτοί επικέντρωναν το βλέμμα τους, κατά τη διάρκεια της προσευχής, στο στέρνο, στο μέρος της καρδιάς. Η σύγκρουσή τους με τον άγιο Γρηγόριο υπήρξε σφοδρή και προκάλεσε πνευματική θύελλα, εφάμιλλη της εικονομαχίας.

Ο άγιος Γρηγόριος υπήρξε υπερασπιστής του ησυχασμού, της πνευματικότερης έκφρασης του ορθοδόξου μοναχικού ιδεώδους, διότι ήταν απόλυτα πεπεισμένος πως η θεοπτία μέσω της ασκήσεως και της νοεράς προσευχής είναι σύμφωνη με τη διδασκαλία της Εκκλησίας. Γι’ αυτό υπήρξε δάσκαλος και εμπνευστής του ησυχασμού. Συνεχίζοντας ο ίδιος την μακραίωνη παράδοση των αρχαίων Πατέρων και ασκητών της Εκκλησίας, δίδασκε πως ο άνθρωπος, με την άσκηση και τη νίψη, μπορεί να δει και από αυτή τη ζωή, με τα φυσικά του μάτια, το άκτιστο φως του Θεού, αυτό το φως που είδαν οι μαθητές του Χριστού κατά τη Μεταμόρφωσή Του στο όρος Θαβώρ.

Ο άγιος Γρηγόριος ανάλαβε να υπερασπίσει τον ησυχασμό και να τον διασώσει από την επέλαση των σχολαστικών της Δύσεως. Τον αγώνα του ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη, όπου έγραψε το περισπούδαστο έργο του: «Περί των Ιερώς Ησυχαζόντων», με το οποίο αποδεικνύει ότι η θεοπτία του ησυχασμού είναι σύμφωνη με την αγία Γραφή και την Παράδοση της Εκκλησίας. Αναπτύσσοντας τη θεολογία των προγενέστερων μεγάλων Πατέρων, δίδαξε πως ο Θεός υπάρχει ως θεία Ουσία, η οποία είναι απόλυτα απρόσιτη στον άνθρωπο. Απορρέουν όμως από Αυτόν οι άκτιστες ενέργειες, οι οποίες αυτές μπορούν να γίνουν μεθεκτές από τον άνθρωπο.

Τρεις μεγάλες σύνοδοι συγκροτήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη, το 1341, το 1347 και το 1351, επικύρωσαν τη θεολογία του αγίου Γρηγορίου, δικαίωσαν τους ησυχαστές και καταδίκασαν τον Βαρλαάμ και τους μαθητές του. Παρ’ όλα αυτά όμως ο φιλοδυτικός πατριάρχης Ιωάννης Καλέκας τον κατηγόρησε το 1343 για στάση και κατόρθωσε να το στείλει στην εξορία τέσσερα χρόνια. Το 1347 δικαιώθηκε και εξελέγη αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης. Το 1350 συνελήφθη από τους Τούρκους και απελευθερώθηκε το 1355. Κοιμήθηκε στις 14 Νοεμβρίου του 1359 στη Θεσσαλονίκη και το 1368 ανακηρύχτηκε άγιος.

Ο μεγάλος αυτός άνδρας κατέστη πρότυπο και δάσκαλος της άσκησης και ενσαρκωτής των χριστιανικών αρετών. Είτε ως αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, είτε ως μοναχός στο Άγιο Όρος, δίδασκε τον αέναο αγώνα κατά του κακού και της αμαρτίας. Προτρέπει την καθολική κάθαρση από τα ψυχοκτόνα πάθη, η οποία ονομάζεται στην ασκητική ορολογία νίψη και δείχνει το δρόμο της ασκήσεως, ως μονόδρομο της σωτηρίας και της θεώσεως.

Η μεγάλη αυτή πατερική μορφή λειτουργεί αναμφίβολα ως φωτεινό ορόσημο για μας τους πιστούς αυτή την κατανυκτική περίοδο. Τα βαθυστόχαστα ορθόδοξα συγγράμματά του, όχι μόνο αποπνέουν άρωμα ευσέβειας, αλλά είναι πρακτικός οδηγός για την ψυχοσωματική μας άσκηση. Είναι ο μεγάλος δάσκαλος της πνευματικής πορείας και του αγώνα μας για νίψη και κάθαρση από τα ψυχοκτόνα πάθη μας, ώστε δι’ αυτής να λαμπρύνουμε το χιτώνα της ψυχής μας για να έχει έτσι τη δυνατότητα της μεγάλης συνάντησής της με τον Νυμφίο Χριστό!

Β΄ Κυριακή των Νηστειών-Γρηγορίου του Παλαμά Λάμπρου Κ. Σκόντζου Θεολόγου-Καθηγητού

 

(Νοητή περιδιάβαση στο Άγιο Τριώδιο, στην ιερότερη και κατανυκτικότερη εόρτια περίοδο της Εκκλησίας μας, για μια οντολογική μετοχή στην νηπτική πορεία προς το Άγιο Πάσχα)

Η δεύτερη Κυριακή είναι αφιερωμένη σε μια από τις μεγαλύτερες πατερικές μορφές της Εκκλησίας μας, στον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης (1347-1359). Δεν είναι τυχαία αυτή η επιλογή. Ο μεγάλος αυτός άνδρας έζησε σε μια πολύ ταραγμένη ιστορική περίοδο για την Εκκλησία μας, κατά την οποία ο κίνδυνος νοθεύσεως της αλήθειας υπήρξε έντονος.

Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1296 και έλαβε σπουδαία μόρφωση. Από νέος αγάπησε τη μοναχική και ασκητική ζωή. Κατέφυγε καταρχήν στο όρος Παπίκιο και κατόπιν στο Άγιο Όρος, όπου πέρασε αρκετά χρόνια της ζωής του. Ακόμη και μετά την εκλογή του ως αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης ζούσε ως ασκητής.

Ο άγιος Γρηγόριος είναι συνδεδεμένος με τη λεγόμενη «ησυχαστική κίνηση», την πνευματικότερη έκφραση του ορθοδόξου μοναχικού ιδεώδους. Υπήρξε δάσκαλος και εμπνευστής του ησυχασμού και γι’ αυτό στράφηκαν με σφοδρότητα εναντίον του τα πυρά των εχθρών του ησυχασμού. Συνεχίζοντας ο ίδιος την μακραίωνη παράδοση των αρχαίων Πατέρων και ασκητών της Εκκλησίας, δίδασκε πως ο άνθρωπος, με την άσκηση και τη νίψη, μπορεί να δει και από αυτή τη ζωή, με τα φυσικά του μάτια, το άκτιστο φως του Θεού, αυτό το φως που είδαν οι μαθητές του Χριστού κατά τη Μεταμόρφωσή Του στο όρος Θαβώρ.

Ο μεγάλος αυτός άνδρας κατέστη πρότυπο και δάσκαλος της άσκησης και ενσαρκωτής των χριστιανικών αρετών. Είτε ως αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, είτε ως μοναχός στο Άγιο Όρος, δίδασκε τον αέναο αγώνα κατά του κακού και της αμαρτίας. Προέτρεπε για καθολική κάθαρση από τα ψυχοκτόνα πάθη, η οποία ονομάζεται στην ασκητική ορολογία νίψη. Έδειχνε την ουρανοδρόμο πορεία, ως μονόδρομο της σωτηρίας και της θεώσεως.

Η μεγάλη αυτή πατερική μορφή λειτουργεί ως φωτεινό ορόσημο για τους πιστούς αυτή την κατανυκτική περίοδο. Τα βαθυστόχαστα και προπαντός ορθόδοξα συγγράμματά του, όχι μόνο αποπνέουν άρωμα ευσέβειας, αλλά είναι πρακτικός οδηγός για την πνευματική μας άσκηση.

 

Ο Κατανυκτικός Εσπερινός της Α΄ Εβδομάδος των Νηστειών στην Ιερά Μητρόπολη Πειραιώς – Η ομιλία του Σεβασμιωτάτου.

 

Χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πειραιώς κ. Σεραφείμ τελέστηκε χθες Κυριακή 1 Μαρτίου 2026 ο Κατανυκτικός Εσπερινός της Α΄ Εβδομάδος των Νηστειών στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου Πειραιώς.

Κατά τη διάρκεια του κηρύγματός του ο Σεβασμιώτατος, μεταξύ άλλων, επικεντρώθηκε στο βαθύτερο πνευματικό νόημα της περιόδου της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής και ιδιαιτέρως στις έννοιες της κατανύξεως και των δακρύων της μετανοίας.

Αναφέροντας πως η Μεγάλη Τεσσαρακοστή δεν αποτελεί περίοδο πνευματικής αδράνειας ή εξωτερικής θρησκευτικότητας, αλλά πορεία δυναμική η οποία οδηγεί τον άνθρωπο προς τον Σταυρό και την Ανάσταση του Χριστού, επεσήμανε πως «ο πλούτος της ασκητικής και λειτουργικής παραδόσεώς μας, μας δίνει την εικόνα μιας νοητής κλίμακος, μιας σκάλας αρετών με βαθμίδες που η μία μπαίνει στην άλλη. Μιας σταυροαναστάσιμης ωδής με κορυφαίο το καινό άσμα της αγάπης που είναι ο ίδιος ο Θεός». Και συνέχισε: «Έτσι μπορούμε να έρθουμε στην πρώτη βαθμίδα αυτής της κλίμακας, στην πρώτη ωδή των αναβαθμών της ασκητικής ζωής, που είναι η κατάνυξη και τα δάκρυα. Η επιλογή δεν είναι αυθαίρετη. Η κατάνυξη συγκεφαλαιώνει το πνεύμα του Τριωδίου».

«Τα δάκρυα έχουν μητέρα τους την κατάνυξη. Δεν μπορούμε να μιλάμε για Τριώδιο ή Μεγάλη Τεσσαρακοστή αν δεν μιλήσουμε πρώτα για την κατάνυξη και βέβαια για τα δάκρυα που τη συνοδεύουν», πρόσθεσε στη συνέχεια ο Σεβασμιώτατος, υπογραμμίζοντας, μέσα από παραδείγματα και διδαχές Αγίων, ότι «ο αιώνιος θησαυρός και η μεγαλύτερη χαρά είναι η κατάνυξη. Όχι μιας στιγμής ή μιας ώρας, αλλά η κατάνυξη που να είναι συνεχής, γιατί είναι πηγή η κατάνυξη που πλημμυρίζει με χαρά και με δύναμη την ψυχή και μας χαρίζει την άμεση κατανόηση της αγάπης του Θεού». «Αν θέλαμε σε μια πρώτη προσέγγιση να συνοψίσουμε το ασκητικό ήθος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, αυτής της Ιεράς περιόδου που έχουμε εισέλθει, θα λέγαμε ότι είναι κατάνυξις μετά δακρύων», πρόσθεσε.

«Στη γλώσσα των κοσμικών ανθρώπων», «κατανυκτικό είναι κάτι το αφηρημένο» επεσήμανε στη συνέχεια ο Σεβασμιώτατος, υπογραμμίζοντας παράλληλα πως «για την Εκκλησία και τη θεολογία μας» «κατάνυξη σημαίνει συντριμός της καρδιάς, σημαίνει επωφελής οδύνη της ψυχής που δεν παρέχει καμιά παρηγοριά στον εαυτόν της, αλλά ζητεί την παράκληση, τη στοργή, την αγάπη, το έλεος, τα σπλάγχνα οικτιρμών του Παναγίου Θεού. Η κατάνυξη, λοιπόν, είναι ένα κράμα, ένα μείγμα από λύπη και χαρά. Χαρμολύπη, από πένθος και ευφροσύνη. Χαροποιό πένθος. Είναι η λύπη για την αμαρτία και η ελπίδα για τη σωτηρία», «χαρά για τη μετοχή μας στην Ανάσταση του Σωτήρος μας».

«Πρόκειται για μια πολύ σοβαρή, συνειδητή, οδυνηρή και ευφρόσυνη ασκητική εργασία κάθε πιστού και βέβαια για τη συσταύρωση και συνανάστασή μας με τον Χριστό. Είναι η ευλογία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής που γεμίζει την ψυχή μας με τη χάρη της κατανύξεως», τόνισε ο Σεβασμιώτατος και αναφερόμενος στην υμνολογία της περιόδου και σε λόγους Αγίων της Εκκλησίας μας συνέχισε: «Η κατάνυξη, λοιπόν, δεν είναι απλώς μία αρετή. Είναι ο ευφρόσυνος, αλλά και ο οδυνηρός τρόπος υπάρξεως, γιατί είναι η πλήρης αίσθηση του πλήθους των αμαρτιών μας και η πλήρης εγκατάλειψή μας στον πλούτο της δυνάμεως του Θεού. Μία πραγματικότητα που συνοδεύεται και σφραγίζεται από τον κλαυθμό των δακρύων μας. Η κατάνυξη δεν μπορεί να νοηθεί χωρίς δάκρυα, γι’ αυτό όταν δεν έχουμε δάκρυα, ούτε βέβαια και κατάνυξη, ικετεύουμε τον Θεόν να μας λυπηθεί και να μας τα χαρίσει».

Στη συνέχεια ο Σεβασμιώτατος αναφέροντας ότι από την κατάνυξη γεννώνται τα πνευματικά δάκρυα, τα οποία οι Πατέρες της Εκκλησίας θεωρούν μεγάλο χάρισμα, τόνισε πως τα δάκρυα δεν αποτελούν ένδειξη αδυναμίας ούτε συναισθηματική εκδήλωση, αλλά ενέργεια της θείας χάριτος, η οποία καθαρίζει την καρδιά και οδηγεί τον άνθρωπο στην απομάκρυνση από την αμαρτία. Έκανε λόγο για την  αμαρτωλή γυναίκα που έκλαψε στα πόδια του Χριστού, η οποία προβάλλεται ως πρότυπο μετανοίας, δείχνοντας ότι η σωτηρία δεν προέρχεται από ανθρώπινη δικαιοσύνη ή έργα, αλλά από τη συντριβή της καρδιάς και την εμπιστοσύνη στο άπειρο έλεος του Θεού. Σημείωσε, επίσης, ότι ο πιστός καλείται να εγκαταλείψει την αυτάρκεια και να προσφέρει στον Θεό όχι κατορθώματα, αλλά μετάνοια και ταπεινό φρόνημα.

«Γνωρίζει ο πιστός ότι τα δάκρυα είναι η νέα ‘’κολυμβήθρα του Σιλωάμ’’, όπου καταδύεται ο παλαιός άνθρωπος, ο άνθρωπος της αμαρτίας, των έργων και των λογισμών της κακίας και αναδύεται ο καινός άνθρωπος, ο νέος άνθρωπος, ο άνθρωπος της Χάρης, της καινής και καθαρής καρδιάς που βλέπει το φως του προσώπου του απ’ αιώνος αποκαλυπτομένου Θεού», είπε χαρακτηριστικά ο Σεβασμιώτατος, συμπληρώνοντας πως «τα δάκρυα δεν συνδέονται με κάποια αδυναμία του σαρκικού ανθρώπου, αλλά μαρτυρούν τη δύναμη της δωρεάς του Πνεύματος που ως δεύτερο Βάπτισμα ήδη εργάζονται την ανακαίνιση της υπάρξεώς μας». «Ούτε βέβαια εντάσσονται σε κάποια συναισθηματική ή ψυχολογική περιοχή, ώστε να τα ερμηνεύουμε στο επίπεδο της πεσμένης μας φύσεως ή στον χώρο των δαιμονικών πειρασμών όπως είναι τα δάκρυα της κενοδοξίας και των κοσμικών φόβων», πρόσθεσε.

Τόσο η υμνολογία της Εκκλησίας μας όσο και τα Πατερικά κείμενα, στα οποία αναφέρθηκε ο Σεβασμιώτατος, προβάλλουν τα δάκρυα ως δύναμη πνευματική που φθάνει μέχρι τον ουρανό, ελκύοντας το έλεος του Θεού. Τα δάκρυα της μετανοίας εξαγνίζουν την ψυχή, ενώ τα δάκρυα ευχαριστίας και αγάπης μαρτυρούν την παρουσία του Αγίου Πνεύματος. Μέσα από αυτά ο άνθρωπος αποκτά πραότητα, ειρήνη, ελεημοσύνη και αγάπη ακόμη και προς τους εχθρούς του, φθάνοντας στην ομοίωση με τον Θεό. «Ενώ εκφράζουν την αίσθηση της αδυναμίας του αμαρτωλού ανθρώπου, μαρτυρούν ταυτόχρονα και τη δύναμή τους να σχίζουν τους ουρανούς και να πλημμυρίζουν την καρδιά του Θεού». «Αν η πηγή των δακρύων ξηραθεί ή αν τα δάκρυα καταπνιγούν στη σκληροκαρδία μας, στις ματαιότητες και στις ηδονές του βίου, τότε η πνευματική μας ζωή γίνεται φτωχή» σημείωσε χαρακτηριστικά.

«Από τα δάκρυα της μετανοίας, καρποφορείται στους πιστούς η πραότης, η ειρήνη, η ελεημοσύνη, η ευσπλαχνία, η χριστότης, η πίστις, η αγαθοσύνη, η εγκράτεια, τα δώρα του Αγίου Πνεύματος», είπε ολοκληρώνοντας το κήρυγμά του ο Σεβασμιώτατος, επισημαίνοντας παράλληλα πως η κατάνυξη και τα δάκρυα «ωριμάζουν ως ταπείνωση και μετάνοια. Και η ταπείνωση και η μετάνοια σπέρνονται στην κατάνυξη για τα δάκρυα. Αν η κατάνυξη είναι συντριβή καρδιάς, τότε την τελείωσή της, τη βρίσκει στην ταπείνωση. Τότε τη δυναμική της, την εκφράζει ως ταπείνωση. Και αν τα δάκρυα είναι καρπός αυτής της συντριβής, δηλαδή της κατανύξεως, τότε δεν μπορούν παρά να τελειωθούν και να λειτουργήσουν σαν δάκρυα μετανοίας. Αυτό λοιπόν είναι το μήνυμα της Τεσσαρακοστής: Κατάνυξη, δάκρυα, ταπείνωση, μετάνοια».

Δείτε σχετικό φωτογραφικό υλικό ΕΔΩ.

 

Ποιμαντορική Εγκύκλιος Σεβ. Μητρ. Πειραιώς κ. Σεραφείμ για την Κυριακή της Ορθοδοξίας 2026.

 

ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΦΑΛΗΡΟΥ, ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ ΚΑΙ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΡΕΝΤΗ

Σ Ε Ρ Α Φ Ε Ι Μ

ΕΠΙ ΤΗι ΚΥΡΙΑΚΗι ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ 2026

 

Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά καί περιπόθητα,

 Μέ τή χάρη καί τήν εὐδοκία τοῦ Μεγάλου Θεοῦ μας, εἰσήλθαμε καί πάλι στήν Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή, κατά τήν ὁποία ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία μᾶς καλεῖ νά «κατεβοῦμε» στό νοητό στάδιο τῆς εὐλογημένης ἀθλήσεως, νά διεξαγάγουμε τόν πνευματικό μας ἀγῶνα καί νά ἔρθουμε, ὅπως ὁ ἄσωτος υἱός, «εἰς ἑαυτόν» (Λουκ. 15,17). Νά συναισθανθοῦμε τή δεινή μας κατάσταση, νά μετανοήσουμε καί νά ἐπιστρέψουμε στίς σπλαχνικές ἀγκάλες τοῦ οὐρανίου Πατέρα μας. Νά καθαρίσουμε τόν ἑαυτό μας ἀπό «παντός μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος», «ἀπεκδυσάμενοι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν νέον, τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ’ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτόν» (Κολ. 3,9–10).

Σκοπός μας εἶναι νά φθάσουμε στό Ἅγιο Πάσχα καθαρισμένοι καί ἀνακαινισμένοι ψυχοσωματικά καί πνευματικά, ὥστε νά ἑορτάσουμε θεοφιλῶς τή λαμπροφόρο Ἀνάσταση τοῦ Λυτρωτῆ μας Χριστοῦ.

Τήν Α΄ Κυριακή τῶν Νηστειῶν ὅρισε ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία νά ἑορτάζουμε τόν θρίαμβο τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεώς μας· γι’ αὐτό καί ὀνομάζεται Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας. Τιμοῦμε ἕνα κορυφαῖο γεγονός τῆς ἐκκλησιαστικῆς μας ἱστορίας: τό πέρας τῆς φοβερῆς εἰκονομαχίας καί τήν ὁριστική ἀναστήλωση τῶν Ἱερῶν Εἰκόνων στό Βυζάντιο τό ἔτος 843, ἀπό τήν εὐσεβῆ Αὐγούστα Θεοδώρα, μετέπειτα Ἁγία τῆς Ἐκκλησίας μας, ὡς ἐπιτρόπου τοῦ ἀνήλικου υἱοῦ της, αὐτοκράτορα Μιχαήλ Γ΄.

Ὅπως εἶναι γνωστό, ἀσεβεῖς αὐτοκράτορες, ἐπηρεασμένοι ἀπό τόν Ἰουδαϊσμό καί τό Ἰσλάμ, τά ὁποῖα ἀντιτίθενται σφοδρά σέ κάθε εἰκονισμό, διότι ἀρνοῦνται τήν Ἐνσάρκωση τοῦ Θεοῦ, ἐπιχείρησαν νά ἐπιβάλουν αὐτή τήν ἀντίληψη καί στήν Ἐκκλησία, μέ ἀνείπωτη βία, βασανιστήρια, ἐξορίες καί θανατώσεις. Ἡ τιμή καί ἡ προσκύνηση τῶν Ἱερῶν Εἰκόνων θεωρήθηκαν εἰδωλολατρία καί, κατά συνέπεια, ἔπρεπε νά καταργηθοῦν.

Τήν ἀρχή ἔκαμε ὁ αὐτοκράτορας Λέων Γ΄ ὁ Ἴσαυρος τό 726 μ. Χ., ἐντάσσοντας τήν ἀπαγόρευση τῆς τιμῆς καί τῆς προσκύνησης τῶν Ἱερῶν Εἰκόνων στό γενικότερο πλαίσιο τῶν πολιτικῶν του μεταρρυθμίσεων. Τήν πολιτική του συνέχισαν καί ἀρκετοί ἀσεβεῖς διάδοχοί του. Ὀρθόδοξοι ἐπίσκοποι, κληρικοί, μοναχοί καί λαϊκοί διώχθηκαν, βασανίστηκαν, ἐξορίστηκαν καί θανατώθηκαν. Ἱερές Εἰκόνες καί ἄλλα πολύτιμα σεβάσματα καταστράφηκαν. Στό θεοσύστατο Κράτος ἐπικράτησε τεράστια ἀναστάτωση γιά περισσότερα ἀπό ἑκατό ἔτη, ἕως ὅτου ἡ Ἁγία Θεοδώρα, σέ συνεργασία μέ τόν Ἅγιο καί Ὁμολογητή Πατριάρχη Μεθόδιο, ἔθεσαν τέλος σέ αὐτή τή μεγάλη δοκιμασία.

Τό ἔτος 787, κατά μία σύντομη ἀνάπαυλα τῆς εἰκονομαχικῆς ἔριδας, συγκλήθηκε ἡ Ἁγία Ζ΄ Οἰκουμενική Σύνοδος ἀπό τήν εὐσεβῆ αὐτοκράτειρα Εἰρήνη τήν Ἀθηναία (752–803). Κατά τή Σύνοδο αὐτή, οἱ θεοφόροι Πατέρες, μέ τήν ἔμπνευση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἀποφάνθηκαν ὅτι ἡ τιμή καί ἡ προσκύνηση τῶν Ἱερῶν Εἰκόνων δέν ἀποτελεῖ εἰδωλολατρία, ὅπως ἰσχυρίζονταν οἱ εἰκονομάχοι, διότι δέν ἀπευθύνεται στό ὑλικό στοιχεῖο, ἀλλά στά εἰκονιζόμενα θεία καί ἱερά πρόσωπα τῆς χριστιανικῆς μας πίστεως. Ἐπικράτησε ἡ βαθιά θεολογική σκέψη τῶν μεγάλων Πατέρων καί ἰδιαιτέρως τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ, τοῦ πρώτου συστηματικοῦ θεολόγου τῆς Ἐκκλησίας μας, ὁ ὁποῖος δίδασκε ὅτι κάθε τιμή καί προσκύνηση τῶν Ἱερῶν Εἰκόνων «πρὸς τὸ πρωτότυπον διαβαίνει».

Οἱ Ἅγιοι Πατέρες τῆς Ζ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου ἀποφάνθηκαν ὅτι ὄχι μόνον εἶναι ἐπιτρεπτός, ἀλλά καί ὑποχρεωτικός ὁ εἰκονισμός τῶν ἱερῶν προσώπων, καί ἰδιαιτέρως τοῦ Χριστοῦ, διότι δι’ αὐτοῦ ὁμολογοῦμε τήν πίστη μας στήν Ἐνανθρώπηση τοῦ Θεοῦ Λόγου. Προσκυνῶντας τόν εἰκονιζόμενο Κύριό μας, ὁμολογοῦμε τήν πίστη μας στόν Θεάνθρωπο Λυτρωτή Χριστό, στήν ἀληθινή σάρκωσή Του, διά τῆς ὁποίας πραγματοποιήθηκε τό ἔργο τῆς Θείας Οἰκονομίας, ἡ σωτηρία τοῦ ἀνθρωπίνου γένους.

Παράλληλα, ἀποφάνθηκαν ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένη καί ἡ τιμή πρός τούς Ἁγίους τῆς Ἐκκλησίας μας: τήν Ὑπεραγία Θεοτόκο, ἡ ὁποία ἀξιώθηκε νά γίνει κατά σάρκα Μητέρα τοῦ Σωτῆρος μας Χριστοῦ, τούς Ἁγίους Ἀποστόλους, τούς Μάρτυρες, τούς Ὁμολογητές, τούς Ὁσίους καί ὅλους ὅσοι ἔγιναν «σύμμορφοι τῆς εἰκόνος τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ»(Ρωμ.8,29) καί ἔφθασαν «εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ» (Ἐφ.4,13). Ὅλους αὐτούς ὀφείλουμε νά τούς τιμοῦμε ὡς «φίλους καί θεράποντες τοῦ Χριστοῦ», νά τούς ἔχουμε βοηθούς στόν πνευματικό μας ἀγῶνα καί πρότυπα ζωῆς, διότι καί οἱ ἴδιοι ὑπῆρξαν μιμητές τοῦ Χριστοῦ.

Ἐπιπλέον, οἱ Ἅγιοι Πατέρες ἀποφάνθηκαν ὅτι εἶναι ἐπιτρεπτή ἡ τιμή καί τῶν ἱερῶν λειψάνων τῶν Ἁγίων, διότι καί μετά τόν προσωρινό χωρισμό τους ἀπό τήν ψυχή παραμένουν καθαγιασμένα, φορεῖς τῶν Ἀκτίστων Θείων Ἐνεργειῶν καί ἱκανά νά μεταδίδουν τή Χάρη τοῦ Θεοῦ, ἁγιάζοντας καί θαυματουργῶντας πρός θεραπεία τῶν ἀσθενειῶν μας, πού ἀποτελοῦν κατάλοιπα τῆς ἁμαρτίας.

Φορεῖς τῶν Ἀκτίστων Θείων Ἐνεργειῶν εἶναι καί τά λοιπά σεβάσματα, ὅπως ὁ Τίμιος Σταυρός, τά ἐνδύματα τῶν Ἁγίων καί τά ἱερά σκεύη τῆς Ἐκκλησίας πού χρησιμοποιοῦνται στή λατρεία. Ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ καθαγιάζει τά πάντα καί τά ἐλευθερώνει ἀπό τή φθορά, ὅπως γράφει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «ἡ κτίσις ἐλευθερωθήσεται ἀπὸ τῆς δουλείας τῆς φθορᾶς εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ» (Ρωμ.8,21). Μέσα στήν Ἐκκλησία τελεσιουργεῖται τό μέγα μυστήριο τῆς μεταποίησης τῆς ἔμψυχης καί ἄψυχης δημιουργίας, ὥστε νά γίνουν «τὰ πάντα καὶ ἐν πᾶσι Χριστός» (Κόλ.3,11). Ἐκεῖ προγευόμαστε τή «χριστοποίηση», τόν μελλοντικό θρίαμβο τῆς ἀποκατάστασης τῆς δημιουργίας στήν προπτωτική της κατάσταση καί ἀκόμη περισσότερο στήν ἀφθαρσία της.

Ἡ Ἁγία Ζ΄ Οἰκουμενική Σύνοδος, τήν ὁποία ἀνακήρυξε ὡς Οἰκουμενική ἡ Ἁγία Η΄ Οἰκουμενική Σύνοδος τοῦ 879-880 ἐπί Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Ἁγίου Φωτίου, ἀποσαφήνισε καί ἀποκρυστάλλωσε τό Χριστολογικό Δόγμα, ὁλοκληρώνοντας τήν ἐκκλησιαστική ἐμπειρία γιά τό Θεῖο Πρόσωπο τοῦ Λυτρωτῆ μας Χριστοῦ καί τό ἐπί γῆς ἀπολυτρωτικό ἔργο Του. Τίποτε πλέον δέν παρέμεινε ἀδιευκρίνιστο γιά ὅσους ἐναποθέτουμε μέ ἐμπιστοσύνη τήν πίστη καί τήν ἀφοσίωσή μας στήν Ἁγία μας Ἐκκλησία, ἡ ὁποία, ὡς φιλόστοργη πνευματική Μητέρα, μᾶς παρέχει ὅλα τά ἀναγκαῖα ἐφόδια γιά τήν πορεία μας στόν τραχύ ἐπίγειο βίο, ἀρκεῖ νά τά ἀποδεχθοῦμε καί νά τά ἀξιοποιήσουμε γιά τήν σωτηρία μας.

Δυστυχῶς, ὑπάρχουν καί ἐκεῖνοι πού τά ἀπορρίπτουν καί ἐπινοοῦν δικά τους πιστεύω. Εἶναι οἱ διαχρονικοί αἱρετικοί, οἱ ὁποῖοι ἀποσκιρτοῦν ἀπό τή σωστική ἀγκαλιά τῆς Ἐκκλησίας, ἕνεκα τοῦ δαιμονικοῦ ἐγωισμοῦ τους, ἀκολουθῶντας ἀλλότριες διδασκαλίες, «σπέρματα τοῦ διαβόλου», πού ὄχι μόνο δέν ὁδηγοῦν στή σωτηρία, ἀλλά στήν ἀπώλεια καί στόν αἰώνιο θάνατο.

Παρά τό γεγονός ὅτι παρῆλθαν περισσότεροι ἀπό δεκατρεῖς αἰῶνες ἀπό τή σύγκληση τῆς Ἁγίας Ζ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ἐξακολουθοῦν νά ὑπάρχουν ἀρνητές τῶν σωτηρίων ἀποφάσεών της. Μεταξύ αὐτῶν συγκαταλέγονται οἱ Προτεστάντες ὅλων τῶν ἀποχρώσεων, οἱ ὁποῖοι, ὡς σύγχρονοι εἰκονομάχοι, ἀρνοῦνται τήν τιμή καί τήν προσκύνηση τῶν Ἱερῶν Εἰκόνων, τῶν Ἁγίων, τῶν Ἱερῶν Λειψάνων καί τῶν ἱερῶν συμβόλων.

Ὑπάρχουν ἐπίσης καί ἐκεῖνοι πού, παρασυρμένοι ἀπό τόν σύγχρονο θρησκευτικό συγκρητισμό, ἀρνοῦνται τήν ἀποκλειστικότητα τῆς ἐν Χριστῷ σωτηρίας, διδάσκοντας τό οἰκουμενιστικό «δόγμα» ὅτι «ὅλες οἱ θρησκεῖες ἀποτελοῦν διαφορετικούς δρόμους πρός τόν ἴδιο Θεό». Ἔτσι, ὁ Χριστός ὑποβιβάζεται σέ ἕναν ἀπό τούς πολλούς ἱδρυτές θρησκειῶν καί ἡ Ἐκκλησία σέ μία ἁπλῆ θρησκεία μεταξύ τῶν αἱρέσεων καί θρησκειῶν τοῦ κόσμου.

Καλούμαστε λοιπόν αὐτή τήν ἁγία ἡμέρα τῆς Ὀρθοδοξίας, νά συνειδητοποιήσουμε ὅτι ὁ μοναδικός Σωτῆρας τοῦ κόσμου εἶναι ὁ Λυτρωτής μας Χριστός, ὁ Ὁποῖος ἔγινε ἄνθρωπος γιά νά μᾶς χαρίσει τή δυνατότητα τῆς σωτηρίας καί τῆς θέωσης. Ὅτι «οὐκ ἔστιν ἐν ἄλλῳ οὐδενὶ ἡ σωτηρία» (Πράξ. 4,12). Ὅτι ἡ σωτηρία μας πραγματώνεται ἀποκλειστικά μέσα στήν Ἐκκλησία, ὅπου θεραπευόμαστε ἀπό τά ἄλγη τῆς ἁμαρτίας, ἁγιαζόμαστε, σωζόμαστε καί θεωνόμαστε, ὅπως ἀποδεικνύουν καθημερινά καί στήν ἐποχή μας οἱ Ἅγιοι. Μόνο ἡ συνειδητή μας ἕνωση μέ τόν Χριστό καί ἡ συνεπής ἐκκλησιαστική ζωή, συνοδευόμενη ἀπό τόν προσωπικό μας ἀγῶνα, θά μᾶς χαρίσουν τήν ὕψιστη δωρεά τῆς σωτηρίας καί τῆς αἰωνίου ζωῆς, τή συμβασιλεία μέ τόν Οὐράνιο Πατέρα μας.

Μέ αὐτές τίς σκέψεις, σᾶς εὐλογῶ πατρικά καί εὔχομαι σέ ὅλους καλή καί εὐλογημένη Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Καλό στάδιο!

 

Μετά πατρικῶν εὐχῶν, 

Ο  Μ Η Τ Ρ Ο Π Ο Λ Ι Τ Η Σ

 

+ ὁ Πειραιῶς ΣΕΡΑΦΕΙΜ

ΚΥΡΙΑΚΗ 1 ΜΑΡΤΙΟΥ 2026 – Α΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ (Ιω. α΄44-52) (Εβρ. ια΄ 24-26, 32-40)

 

 

"Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού".

Η λάμψη της Ορθοδοξίας

«Αύτη η πίστις των Αποστόλων, αύτη η πίστις των Πατέρων, αύτη η πίστις των Ορθοδόξων, αύτη η πίστις την οικουμένην εστήριξε»

  Όπως γνωρίζουμε, κάθε Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής ξεδιπλώνονται ενώπιον μας βαθύτερα πνευματικά νοήματα, στα οποία ο πιστός καλείται να εντρυφήσει και να αντλήσει τα πιο ισχυρά εφόδια. Την πρώτη Κυριακή των Νηστειών, η Εκκλησία μας πανηγυρίζει τον θρίαμβο της Ορθοδοξίας και τη λάμψη της αλήθειας της. Θυμόμαστε την μέρα αυτή τη νίκη εναντίον των εικονομάχων, μιας αίρεσης με πολύ επικίνδυνες πλάνες και τοξικές ως προς την αλήθεια διακλαδώσεις, οι οποίες ουσιαστικά συνίστανται στην αμφισβήτηση της Ενανθρώπησης του Κυρίου μας. Αυτό σήμαινε ότι ο άνθρωπος δεν μπορούσε να σωθεί και να εγκολπωθεί τα μηνύματα της αιώνιας αλήθειας του Θεανθρώπου. Αντίθετα, θα παρέμενε μια τραγική ύπαρξη, χωρίς την ελπίδα και την πίστη.

Ο θρίαμβος της Εκκλησίας

 Η νίκη της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας σηματοδοτείται με την οριστική αναστήλωση και την προσκύνηση των αγίων εικόνων, με την Σύνοδο που έγινε στην Κωνσταντινούπολη το 843 μ.Χ. Πληροφοριακά σημειώνεται ότι η σχέση της γιορτής αυτής με την Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι από μια άποψη ιστορική, ως προς τη σημασία της. Ο πρώτος θρίαμβος της Ορθοδοξίας έγινε ειδικά αυτή την Κυριακή, η οποία σηματοδοτεί την βαθύτερη ουσία και πεμπτουσία της πίστης μας.

Εφόδια για ευλογημένη οδοιπορία

 Οι άγιοι Πατέρες, με τη θεία σοφία που τους διέκρινε, τοποθέτησαν στην Κυριακή αυτή τη νίκη της Ορθοδοξίας για να μπορούν οι πιστοί ν’ αντλήσουν απ’ αυτήν τα απαραίτητα πνευματικά εφόδια, τα οποία θα τους συνοδεύουν στην μεγάλη οδοιπορία τους προς συνάντηση με τον αναστημένο Χριστό.

 Ακριβώς, Ορθοδοξία σημαίνει τη σωστή πίστη, την αλήθεια της πίστεως. Είναι μια πολύ βασική προϋπόθεση στον αγώνα του πιστού που διεξάγει την περίοδο αυτή για να μπορεί να φτερουγίσει σε ανώτερες πνευματικές κορυφές, με φόντο τις αρετές που μπορεί να εγκολπωθεί μέσα από το στάδιο του αγώνα του. Τη σωστή πίστη μάς τη δίνει μόνο το Πρόσωπο του Κυρίου μας.

  Μόνο όταν αναζητήσουμε ειλικρινά και γνωρίσουμε πραγματικά τον Χριστό, καταξιώνεται η ζωή μας και ευρύτερα η ύπαρξή μας. Μόνο η συνάντηση και η προσωπική σχέση μας με τον Κύριο, μπορεί να αναπαύει την ύπαρξή μας σε ουράνιες τροχιές. Αυτό βεβαιώνουν τα νέφη των μαρτύρων, των οσίων, των πατέρων και των διδασκάλων, που αγωνίστηκαν μέχρι θανάτου για την Ορθόδοξη Πίστη. Αυτούς τιμούμε σήμερα, την Κυριακή της Ορθοδοξίας, και θυμόμαστε τα άγια κατορθώματά τους.

Αγαπητοί αδελφοί, ο σημερινός εορτασμός της Εκκλησίας μας, αλλά και της Ορθοδοξίας μας, υπενθυμίζει το μεγάλο χρέος που έχουμε ως Ορθόδοξοι Χριστιανοί, να υπηρετούμε με όλες μας τις δυνάμεις την αλήθεια του Κυρίου. 

 Να εναποθέτουμε με απόλυτη εμπιστοσύνη τον εαυτό μας στην προοπτική που διανοίγει για τη σωτηρία μας. Η Ορθοδοξία δεν εξαντλείται σε κάποιες φραστικές διατυπώσεις ή και θεωρήματα ή ακόμα ιδεολογίες, αλλά επεκτείνεται στη δυναμική έννοια της ορθοπραξίας, που παραπέμπει στη μετουσίωση της αλήθειας της Εκκλησίας σε καθημερινή πράξη ζωής. 

  Ο θρίαμβος αυτής της αλήθειας μάς επιφορτίζει με μεγάλη ευθύνη ν’ ανταποκριθούμε κι΄ εμείς στο ιερό χρέος της διάδοσης και μεταλαμπάδευσης της σ’ όλο τον κόσμο. Για να το επιτύχουμε όμως αυτό, απαιτείται όπως η όλη ζωή μας μεταβάλλεται καθημερινά σε ζωντανή μαρτυρία που να εκπέμπει στις συχνότητες του ισχυρού παραδείγματος, όπως αυτό εκπηγάζει μέσα από την πραγματικότητα της Εκκλησίας.  

  Ο θρίαμβος της Ορθοδοξίας λειτουργεί τελικά σαν μια πρόκληση για να ακτινοβολεί η παρουσία της μέσα από τις δικές μας υπάρξεις και να μεταγγίζει αιώνια μηνύματα σε όλο τον κόσμο. Σήμερα, ημέρα μνήμης και της οσιομάρτυρος Ευδοκία και του οσίου Συνεσίου, διακηρύττουμε και εμείς: «Αύτη η πίστις των Αποστόλων, αύτη η πίστις των Πατέρων, αύτη η πίστις των Ορθοδόξων, αύτη η πίστις την οικουμένην εστήριξε»

Χριστάκης Ευσταθίου,

Θεολόγος

Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας – Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 1 Μαρτίου 2026

 

Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 1 Μαρτίου 2026, Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας (Ἰωάν. α΄ 44-52)

44 Τῇ ἐπαύριον ἠθέλησεν ὁ Ἰησοῦς ἐξελθεῖν εἰς τὴν Γαλιλαίαν· καὶ εὑρίσκει Φί­λιπ­πον καὶ λέγει αὐτῷ· ἀκο­λούθει μοι. 45 ἦν δὲ ὁ Φίλιππος ἀπὸ Βηθσαϊδά, ἐκ τῆς πόλεως Ἀνδρέου καὶ Πέτρου. 46 εὑρίσκει Φίλιππος τὸν Ναθαναὴλ καὶ λέγει αὐτῷ· ὃν ἔγραψε Μωϋσῆς ἐν τῷ νόμῳ καὶ οἱ προφῆται, εὑ­ρή­καμεν, Ἰησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ Ἰωσὴφ τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ. 47 καὶ εἶπεν αὐτῷ Ναθαναήλ· ἐκ Ναζαρὲτ δύναταί τι ἀγαθὸν εἶναι; λέγει αὐτῷ Φίλιππος· ἔρχου καὶ ἴδε. 48 εἶδεν ὁ Ἰησοῦς τὸν Ναθα­ναὴλ ἐρχόμενον πρὸς αὐ­τὸν καὶ λέγει περὶ αὐτοῦ· ἴδε ἀληθῶς Ἰσραηλίτης, ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστι. 49 λέγει αὐτῷ Ναθαναήλ· πόθεν με γινώσκεις; ἀπε­κρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐ­τῷ· πρὸ τοῦ σε Φίλιππον φωνῆσαι, ὄντα ὑπὸ τὴν συ­κῆν εἶδόν σε. 50 ἀπεκρίθη Ναθαναὴλ καὶ λέγει αὐτῷ· ραββί, σὺ εἶ ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ, σὺ εἶ ὁ βα­σιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ. 51 ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶ­πεν αὐτῷ· ὅτι εἶπόν σοι, εἶδόν σε ὑποκάτω τῆς συ­κῆς, πιστεύεις; μείζω τού­των ὄψει. 52 καὶ λέγει αὐτῷ· ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπ’ ἄρτι ὄψεσθε τὸν οὐρανὸν ἀνεῳγότα, καὶ τοὺς ἀγγέλους τοῦ Θεοῦ ἀναβαίνοντας καὶ καταβαί­νοντας ἐπὶ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

44 Τήν ἄλλη μέρα ἀποφάσισε ὁ Ἰησοῦς νά ἀναχωρή­σει γιά τή Γαλιλαία. Βρίσκει τότε τόν Φίλιππο καί τοῦ λέει: Ἀκολούθησέ με στό ταξίδι πού πρόκειται νά κά­νω. 45 Ὁ Φίλιππος μάλιστα καταγόταν ἀπό τή Βηθσαϊδά, τήν πατρίδα τοῦ Ἀνδρέα καί τοῦ Πέτρου. 46 Βρίσκει στό μεταξύ ὁ Φίλιππος τόν Ναθαναήλ καί τοῦ λέει: Ἐκεῖνον γιά τόν ὁποῖο ἔγραψε ὁ Μωυσῆς στό νόμο καί προανήγγειλαν οἱ προφῆτες, τόν βρήκαμε. Εἶ­ναι ὁ Ἰησοῦς, ὁ γιός τοῦ Ἰωσήφ, καί κατάγεται ἀπό τή Ναζαρέτ. 47 Ἀλλά ὁ Ναθαναήλ τοῦ εἶπε: Ἀπό τή Ναζαρέτ, τό κα­κό καί ἄσημο αὐτό χωριό, μπορεῖ νά βγεῖ τίποτε κα­λό; Τοῦ λέει ὁ Φίλιππος: Ἔλα, κι ὅταν τόν δεῖς μέ τά μάτια σου, θά πεισθεῖς. 48 Εἶδε ὁ Ἰησοῦς τόν Ναθαναήλ νά ἔρχεται κοντά του καί λέει γι’ αὐτόν: Νά ἕνας γνήσιος καί πραγματικός Ἰσρα­ηλίτης, πού δέν ἔχει στήν καρδιά του καμία πονηριά καί δόλο, ἀλλά ποθεῖ μέ εἰλικρίνεια νά βρεῖ τήν ἀλή­θει­­α. 49 Τοῦ λέει ὁ Ναθαναήλ: Ἀπό ποῦ μέ ξέρεις; Καί πῶς γνωρίζεις τήν εἰλικρίνεια τῶν μυστικῶν μου σκέψεων καί ἐλατηρίων; Τοῦ ἀποκρίθηκε τότε ὁ Ἰησοῦς: Πρίν ἀκόμη σέ φωνάξει ὁ Φίλιππος, ὅταν ἤσουν κάτω ἀπό τή συκιά καί προσευχόσουν μακριά ἀπό κάθε μάτι ἀν­θρώ­που, ἐγώ μέ τό ὑπερφυσικό καί θεῖο μου βλέμμα σέ εἶ­δα. 50 Τότε ὁ Ναθαναήλ τοῦ ἀποκρίθηκε: Διδάσκαλε, ἐσύ πράγματι εἶσαι ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, ἐσύ εἶσαι ὁ βασι­λεύς τοῦ Ἰσραήλ πού περιμέναμε σύμφωνα μέ τίς προ­φη­τεῖες. 51 Καί ὁ Ἰησοῦς τοῦ ἀπάντησε: Ἐπειδή σοῦ εἶπα ὅτι σέ εἶδα κάτω ἀπό τή συκιά πιστεύεις; Θά δεῖς πιό μεγάλα καί πιό θαυμαστά πράγματα ἀπ’ αὐτά. 52 Καί τοῦ λέει: Ἀληθινά σᾶς διαβεβαιώνω ὅτι ἀπό τώ­ρα πού ἄνοιξε ὁ οὐρανός κατά τή βάπτισή μου, θά δεῖτε κι ἐσεῖς τόν οὐρανό ἀνοιγμένο, καί τούς ἀγγέ­λους τοῦ Θε­οῦ νά ἀνεβαίνουν καί νά κατεβαίνουν στόν Υἱό τοῦ Θε­οῦ. Αὐτός ἔγινε καί τέλειος ἄνθρωπος, καί ὡς υἱός τοῦ ἀνθρώπου εἶναι μοναδικός ἀντιπρόσωπος τοῦ ἀν­θρώ­­­πινου γένους· καί πρόκειται νά ἔλθει καί πάλι ὡς Κρι­­τής ἔνδοξος καθισμένος πάνω σέ νεφέλες. Θά ἀνε­βαί­­νουν καί θά κατεβαίνουν οἱ ἄγγελοι προκειμένου νά ὑπη­­ρετοῦν αὐτόν καί τήν Ἐκκλησία του.

Αποστολικό Ανάγνωσμα: Εβρ. ια΄ 24-26, 32-40

24 Πίστει Μωϋσῆς μέγας γενόμενος ἠρνήσατο λέγεσθαι υἱὸς θυγατρὸς Φαραώ, 25 μᾶλλον ἑλόμενος συγκακουχεῖσθαι τῷ λαῷ τοῦ Θεοῦ ἢ πρόσκαιρον ἔχειν ἁμαρτίας ἀπόλαυσιν, 26 μείζονα πλοῦτον ἡγησάμενος τῶν Αἰγύπτου θησαυρῶν τὸν ὀνειδισμὸν τοῦ Χριστοῦ, ἀπέβλεπεν γὰρ εἰς τὴν μισθαποδοσίαν.

32 Καὶ τί ἔτι λέγω; ἐπιλείψει με γὰρ διηγούμενον ὁ χρόνος περὶ Γεδεών, Βαράκ, Σαμψών, Ἰεφθάε, Δαυῒδ τε καὶ Σαμουὴλ καὶ τῶν προφητῶν, 33 οἳ διὰ πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας, εἰργάσαντο δικαιοσύνην, ἐπέτυχον ἐπαγγελιῶν, ἔφραξαν στόματα λεόντων, 34 ἔσβεσαν δύναμιν πυρός, ἔφυγον στόματα μαχαίρας, ἐνεδυναμώθησαν ἀπὸ ἀσθενείας, ἐγενήθησαν ἰσχυροὶ ἐν πολέμῳ, παρεμβολὰς ἔκλιναν ἀλλοτρίων· 35 ἔλαβον γυναῖκες ἐξ ἀναστάσεως τοὺς νεκροὺς αὐτῶν· ἄλλοι δὲ ἐτυμπανίσθησαν, οὐ προσδεξάμενοι τὴν ἀπολύτρωσιν, ἵνα κρείττονος ἀναστάσεως τύχωσιν· 36 ἕτεροι δὲ ἐμπαιγμῶν καὶ μαστίγων πεῖραν ἔλαβον, ἔτι δὲ δεσμῶν καὶ φυλακῆς· 37 ἐλιθάσθησαν, ἐπρίσθησαν, ἐπειράσθησαν, ἐν φόνῳ μαχαίρας ἀπέθανον, περιῆλθον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασιν, ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι, 38 ὧν οὐκ ἦν ἄξιος ὁ κόσμος, ἐπὶ ἐρημίαις πλανώμενοι καὶ ὄρεσι καὶ σπηλαίοις καὶ ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς. 39 Καὶ οὗτοι πάντες μαρτυρηθέντες διὰ τῆς πίστεως οὐκ ἐκομίσαντο τὴν ἐπαγγελίαν, 40 τοῦ Θεοῦ περὶ ἡμῶν κρεῖττόν τι προβλεψαμένου, ἵνα μὴ χωρὶς ἡμῶν τελειωθῶσι.

Νεοελληνική Απόδοση

24 Ενεκα της πίστεως του ο Μωϋσής, όταν εμεγάλωσεν, ηρνήθη να ονομάζεται παιδί της θυγατρός του Φαραώ, 25 και επροτίμησε καλύτερον να ταλαιπωρήται και να κακοπαθή μαζή με τον λαόν του Θεού, παρά να έχη πρόσκαιρον απόλαυσιν μιας αμαρτωλής και τρυφηλής ζωής, σαν βασιλόπουλο εις τα ανάκτορα. 26 Και από τους θησαυρούς, από τα αγαθά και την δόξαν της Αιγύπτου, εθεώρησε μεγαλύτερον και πολυτιμότερον πλούτον το να χλευάζεται και να περιφρονήται, όπως βραδύτερον θα ωνειδίζετο ο Χριστός. Διότι είχε προσηλωμένα τα μάτια του και επερίμενε με πίστιν της ανταμοιβήν, που θα του έδιδεν ο Θεός στους ουρανούς.

32 Και τι να διηγούμαι ακόμη; Θα σταματήσω, διότι δεν θα με πάρη ο χρόνος, να διηγηθώ δια τον Γεδεών, τον Βαράκ και τον Σαμψών και τον Ιεφθάε, δια τον Δαυίδ και τον Σαμουήλ και τους προφήτας. 33 Αυρτοί, χάρις εις την πίστιν των, ηγωνίσθησαν και κατενίκησαν βασίλεια, ήσκησαν δικαιοσύνην, επέτυχαν την πραγματοποίησιν των υποσχέσεων του Θεού, έφραξαν τα στόματα των αγρίων λεόντων, όπως ο Δανιήλ, 34 έσβησαν την φοβεράν δύναμιν της φωτιάς, όπως οι τρεις παίδες, διέφυγαν τον κίνδυνον να σφαγούν με μαχαίρια, όπως ο Ηλίας, εδυναμώθησαν και έγιναν καλά από αρρώστιες, ανεδείχθησαν κραταιοί και δυνατοί στον πόλεμον, έκαμψαν και έτρεψαν εις φυγήν πολυάριθμα στρατεύματα ξένων εχθρών. 35 Μερικές γυναίκες, χάρις εις αυτήν την πίστιν, επήραν πάλιν ζωντανούς, δια της αναστάσεως τους νεκρούς των. Αλλοι δε εδέθησαν στο τύμπανον, στο φοβερά βασανιστικόν εκείνον όργανον, χωρίς να δεχθούν την απελευθέρωσιν, που τους επρότειναν οι βασανισταί των, εάν ηρνούντο την πίστιν των, και υπέμειναν το φοβερόν μαρτύριον μέχρι θανάτου, δια να επιτύχουν και πάρουν ανάστασιν ασυγκρίτως καλυτέραν από την παρούσαν ζωήν. 36 Αλλοι δε εδοκίμασαν εμπαιγμούς και μαστιγώσεις, ακόμη δε δεσμά και φυλακήν. 37 Ελιθοβολήθησαν, επριονίσθησαν, επέρασαν μέσα από πολλούς πειρασμούς, απέθαναν σφαγέντες με μάχαιραν, περιήρχοντο εδώ και εκεί φορούντες, αντί για ενδύματα, προβιές και δέρματα γιδιών, στερούμενοι, θλιβόμενοι, υποβαλλόμενοι εις πολλάς κακουχίας. 38 Τετοιους αγίους δεν ήτο άξιος να τους έχη ο αμαρτωλός κόσμος. Επεριπλανώντο εις τις ερημίες, εις τα όρη, εις τα σπήλαια, εις τις τρύπες της γης. 39 Και όλοι αυτοί, μολονότι έλαβαν την καλήν και τιμίαν μαρτυρίαν, ότι ευηρέστησαν στον Θεόν χάρις εις την πίστιν των, δεν απήλαυσαν πλήρως την υπόσχεσιν της λυτρώσεως και της ουρανίου βασιλείας. 40 Διότι ο Θεός επρόβλεψε δι’ ημάς κάτι καλύτερον· δηλαδή να μη απολαύσουν αυτοί πλήρη την τελείωσιν και την μακαριότητα χωρίς ημάς (αλλ’ όλοι μαζή σαν ένα πνευματικόν σώμα να απολαύσωμεν κατά την δευτέραν παρυσίαν την μακαριότητα της βασιλείας των ουρανών).

                                           ***************************************************

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

1. Τίποτε πιὸ δυνατὸ ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία!

Ἡμέρα θριάμβου εἶναι γιὰ τὴν Ἐκκλησία μας ἡ Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας· ἡμέρα δόξας, λαμπρότητας, τιμῆς. Τὴν ἡμέρα αὐτὴ ἑορτάζουμε τὴ νίκη τῆς Ἐκκλησίας ἐναντίον τῶν εἰκονομάχων πρωτίστως, ἀλλὰ καὶ τῶν ποικίλων ἐχθρῶν, ποὺ ἀντιμετώπισε στὴ μαρτυρικὴ πορεία της μέσα στοὺς αἰῶνες. Τὴ νίκη ἐναντίον ἐκείνων ποὺ τὴν ἐπιβουλεύθηκαν καὶ θέλησαν νὰ τὴν πνίξουν στὸ αἷμα, ὁδηγώντας ἑκατομμύρια μάρτυρες σὲ ὀδυνηρὸ θάνατο. Ἀλλὰ καὶ τὴ νίκη ἐναντίον ἐκείνων ποὺ ἐπιχείρησαν νὰ τὴ μολύνουν μὲ τὴν πλάνη τῶν αἱρέσεων, διαστρέφοντας τὴν ὀρθὴ πίστη.

Τὴν ἡμέρα αὐτὴ μποροῦμε μὲ σεμνὴ καύχηση καὶ ἱερὸ δέος νὰ κοιτάξουμε τὸ δοξασμένο παρελθὸν τῆς Ἐκκλησίας, μὲ τοὺς ἡρωικοὺς ἀγῶνες τῶν ἁγίων Πατέρων μας. Μὲ ἐλπίδα δὲ καὶ αἴσθηση εὐθύνης νὰ ἀτενίσουμε τὸ μέλλον, ἀναφωνών­τας μαζὶ μὲ τὸν ἅγιο Ἰωάννη τὸν Χρυσόστομο: «Οὐδὲν Ἐκκλησίας δυνατότερον, ἄνθρωπε». Τίποτε δὲν εἶναι πιὸ ἰσχυρὸ ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, ἄνθρωπε. «Ποῦ οἱ πολεμήσαντες; Σεσίγηνται καὶ λήθῃ παραδέδονται. Ποῦ δὲ ἡ Ἐκκλησία; Ὑπὲρ τὸν ἥλιον λάμπει» (PG 52, 429). Ποῦ εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ τὴν πολέμησαν; Ἔχουν σιγήσει καὶ παραδόθηκαν στὴ λήθη. Ξεχάσθηκε καὶ τὸ ὄνομά τους. Ποῦ εἶναι ἀντίθετα ἡ Ἐκκλησία; Λάμπει περισσότερο ἀπὸ τὸν ἥλιο. Θὰ συνεχίσει δὲ νὰ λάμπει μέσα στὴν ἱστορία, γιὰ νὰ φωτίζει τοὺς ἀνθρώπους καὶ νὰ τοὺς ὁδηγεῖ στὴ σωτηρία.

2. Ἡ δύναμη τῆς πίστεως

Ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ ποὺ ἀναγινώσκεται τὴν ἡμέρα αὐτή, ἀπὸ τὸ 11ο κεφάλαιο τῆς πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολῆς, μοιάζει μὲ ἕνα ποίημα, μὲ ἕναν ὕμνο ποὺ μεγαλύνει τὴν πίστη. Ἀναφέρεται ἀρχικὰ στὸν Μωυσῆ, ὁ ὁποῖος χάρη στὴν πίστη του προτίμησε νὰ ταλαιπωρεῖται μαζὶ μὲ τὸν λαὸ τοῦ Θεοῦ, παρὰ νὰ ζεῖ ὡς πρίγκιπας μέσα σὲ βασιλικὲς τιμὲς καὶ ἁμαρτωλὲς ἀπολαύσεις. Οἱ περιφρονήσεις εἶχαν μεγαλύτερη ἀξία γι᾿ αὐτὸν ἀπὸ τοὺς θησαυροὺς τῆς Αἰγύπτου. Διότι εἶχε στραμμένο τὸ βλέμμα του στὴν οὐράνια ἀμοιβή, ποὺ τοῦ ἐπιφύλασσε ὁ Κύριος γιὰ τὴν ὑπομονή του. Ἀναφέρονται ὀνομαστικὰ καὶ πολλοὶ Δίκαιοι τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, οἱ ὁποῖοι ἀντιτάχθηκαν σὲ ἀσεβεῖς ἡγεμόνες, σὲ ἄγρια θηρία, στὰ στοιχεῖα τῆς φύσεως. Ὑπέστησαν φρικτὰ βασανιστήρια καὶ κακουχίες. Μαστιγώθηκαν, φυλακίσθηκαν, λιθοβολήθηκαν, πριονίσθηκαν, ἀντιμετώπισαν πειρασμούς, σφαγιάσθηκαν, «οὐ προσδεξάμενοι τὴν ἀπολύτρωσιν, ἵνα κρείττονος ἀναστάσεως τύχωσι». Χάρη στὴν ἀκλόνητη πίστη τους προτίμησαν τὴν ἀνάσταση σὲ μιὰ ἀνώτερη ζωὴ ἀπὸ τὴν πρόσκαιρη ἀποκατάσταση στὴ ζωὴ αὐτή.

Βλέπουμε λοιπὸν ὅτι ἡ πίστη δίνει μεγάλη δύναμη στὸν ἄνθρωπο. Τὸν κάνει ἱκανὸ νὰ περιφρονεῖ τὶς πρόσ­καιρες τιμὲς καὶ τὴ φθαρτὴ δόξα τῶν ἀνθρώπων. Τοῦ δίνει ἐπίσης τὴ δύναμη νὰ ὑπομένει διωγμούς, βασανιστήρια, ἀκόμη καὶ θάνατο, μὲ τὴν προσδοκία τῆς αἰώνιας ζωῆς. Τοῦ ἀνοίγει δηλαδὴ τοὺς πνευματικοὺς ὀφθαλμούς, ὥστε νὰ βλέπει τὰ προσδοκώμενα αἰώνια ἀγαθὰ καὶ αὐτὰ νὰ ἐπιθυμεῖ. Στρέφει τὸ βλέμμα τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὸν παρόντα κόσμο στὴν αἰώνια Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ἐλευθερώνει τελικὰ τὸν πιστὸ ἀπὸ τὰ δεσμὰ τοῦ κόσμου.

Ἡ πίστη εἶναι αὐτὴ ποὺ θὰ ἐλευθερώνει κι ἐμᾶς ἀπὸ τὴν ἕλξη τῆς γῆς καὶ θὰ μᾶς δίνει τὴ δύναμη ν᾿ ἀντιμετωπίζουμε τὶς καθημερινὲς δυσκολίες καὶ θλίψεις. Ὅταν ἡ πίστη μας εἶναι θερμή, τότε πίσω ἀπὸ ὅλα αὐτὰ θὰ βλέπουμε τὴν οὐράνια μισθαποδοσία· τὴν αἰώνια ἀνάπαυση τοῦ Οὐρανοῦ.

3. Τὰ πολύτιμα μαργαριτάρια

Εἶναι νὰ θαυμάζει πραγματικὰ κανεὶς ὅλες αὐτὲς τὶς μεγάλες μορφὲς τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Τοὺς γίγαντες αὐτοὺς τῆς πίστεως, τὴν ἁλυσίδα αὐτὴ τῶν Δικαίων καὶ τῶν Ἁγίων, ποὺ συνεχίζεται καὶ στὴν Καινὴ Διαθήκη, στὴν ἐποχὴ τῆς Χάριτος, μὲ τοὺς ἔνδοξους Μάρτυρες, τοὺς ὅσιους ἀσκητές, τοὺς θεοφόρους Πατέρες. Ἡ χρυσὴ αὐτὴ ἁλυσίδα φθάνει μέχρι καὶ τὶς ἡμέρες μας, μὲ τοὺς σύγχρονους Ἁγίους τῆς Ἐκκλησίας μας. Τί ἄνθρωποι ἦταν αὐτοί! Τί ἀναστήματα πνευματικά! «Ὧν οὐκ ἦν ἄξιος ὁ κόσμος», γράφει ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος. Δηλαδή, ὁλόκληρος ὁ κόσμος δὲν θὰ μποροῦσε νὰ συγκριθεῖ μαζί τους.

Ὅλος ὁ κόσμος τῆς ἁμαρτίας καὶ μαζὶ ὅλη ἡ ὑλικὴ δημιουργία, ἡ κτίση ποὺ μᾶς περιβάλλει, δὲν μποροῦν νὰ συγ­κριθοῦν μὲ τοὺς Ἁγίους μας. «Ὥσπερ μύριοι σταθμοὶ ἀχύρου καὶ χόρτου δέκα μαργαριτῶν οὐκ ἂν εἶεν ἀντάξιοι, οὕτως οὐδὲ ἐκεῖνοι» (ΕΠΕ 25, 226), σχολιάζει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος. Ὅπως δηλαδὴ πολὺ βάρος ἀπὸ ἄχυρο καὶ χορτάρι δὲν μπορεῖ νὰ συγκριθεῖ στὴν ἀξία μὲ δέκα μαργαριτάρια, ἀνάλογα δὲν μπορεῖ νὰ συγκριθεῖ ὅλος ὁ κόσμος μὲ τοὺς Ἁ­γίους.

Μὲ τέτοια πολύτιμα μαργαριτάρια, μὲ τέτοια ἀκριβὰ στολίδια εἶναι στολισμένη ἡ Ἐκκλησία μας. Αὐτοὶ εἶναι οἱ Ἅγιοί μας· ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν ἀσάλευτη πίστη τους ἐλευθερώθηκαν ἀπὸ τὰ δεσμὰ τοῦ παρόντος κόσμου· ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἀξίζουν τελικὰ περισσότερο ἀπὸ ὅλο τὸν κόσμο. Εἴθε μὲ τὶς πρεσβεῖες τους νὰ εἰσέλθουμε κι ἐμεῖς κάποτε στὸν μακάριο χορό τους.

                                       ***************************************************