Ο Α΄ Κατανυκτικός Εσπερινός («της Συγγνώμης») στην Ιερά Μητρόπολη Πειραιώς. Η ομιλία του Σεβασμιωτάτου.

 

Σε κλίμα κατάνυξης τελέστηκε χθες, Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2026 η Ακολουθία του Α΄ Κατανυκτικού Εσπερινού – «Εσπερινός της Συγγνώμης» – στον Καθεδρικό Ιερό Ναό Αγίας Τριάδος Πειραιώς, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πειραιώς κ. Σεραφείμ, ο οποίος κήρυξε και το Θείο Λόγο.

Ο Σεβασμιώτατος, αναπτύσσοντας το νόημα της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής έκανε λόγο για μία «περίοδο στοχασμού και περισυλλογής» και για «ευκαιρία αποκοπής από τη διάσπαση του νου και απαλλαγής από το άγχος της καθημερινότητας». «Κυρίως, όμως, αποτελεί πρόσκληση για συνοδοιπορία με τον ίδιο τον Χριστό στην πορεία Του προς το Πάθος και την Ανάσταση», με τελικό σκοπό τη «μετάνοια ως βίωση ενός διαφορετικού τρόπου ζωής», πρόσθεσε.

Ο Σεβασμιώτατος, μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε ιδιαίτερα στο μυστήριο της σχέσεως Χριστού και Εκκλησίας. «Στην ευλογημένη αυτή περίοδο, καλούμεθα να βιώσουμε και πάλι το μυστήριο Χριστός και Εκκλησία», είπε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας πως ο Χριστός, ως Θεάνθρωπος και νέος Αδάμ, προσέλαβε ολόκληρη την ανθρώπινη φύση και την ένωσε με τη θεότητα, ώστε μέσα στην Εκκλησία να ανακαινιστεί ο άνθρωπος και να καταστεί μέλος του Σώματός Του.

Τόνισε πως η Εκκλησία παρουσιάστηκε ως ζωντανή εικόνα της Αγίας Τριάδος, κοινότητα προσώπων που ενώνονται χωρίς να καταργείται η προσωπικότητα του καθενός, αλλά αντιθέτως επιβεβαιώνεται και ολοκληρώνεται μέσα στην αγάπη.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Θεία Ευχαριστία, ως το κορυφαίο γεγονός της ενότητας που υπάρχει εντός του σώματος της Εκκλησίας, σημειώνοντας ότι στη Θεία Λειτουργία ο Χριστός προσφέρεται ως Σώμα και Αίμα, καθιστώντας τους πιστούς «σύσσωμους και σύναιμους» μαζί Του, αλλά και μεταξύ τους. «Ο Μυστικός Δείπνος συνεχίζεται ανεπανάληπτα, επαναλαμβανόμενος σε κάθε Λειτουργία. Δίδεται ο Χριστός σε εμάς σε κάθε Λειτουργία με προσιτό τρόπο», είπε χαρακτηριστικά ο Σεβασμιώτατος, υπογραμμίζοντας παράλληλα πως με τον τρόπο αυτό η Εκκλησία δεν αποτελεί απλώς έναν θρησκευτικό οργανισμό, αλλά το ίδιο το Σώμα του Χριστού που ζει και ενεργεί μέσα στην ιστορία.

Ο Σεβασμιώτατος υπογράμμισε ότι η πνευματική ζωή δεν είναι ατομική υπόθεση, αλλά εκκλησιαστική εμπειρία και πως η σχέση μας με τον Θεό συνδέεται άρρηκτα με τη σχέση μας προς τον συνάνθρωπο. Κάθε μνησικακία, κατάκριση ή απόρριψη του άλλου πληγώνει την ενότητα της Εκκλησίας και εμποδίζει την προσευχή. Η αληθινή μετάνοια εκφράζεται ως άνοιγμα της καρδιάς, συγχώρηση και έμπρακτη αγάπη. «Ταυτίζομαι με τον Χριστό την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή, γιατί ο Χριστός ταυτίστηκε με εμάς. Και όχι για να μας εκμηδενίσει, αλλά για να μας καταξιώσει. Έτσι όλοι ταυτιζόμαστε με τον Χριστό και ο Χριστός είναι η ταυτότητά μας», είπε.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο Σεβασμιώτατος, ανέφερε την ευαγγελική διήγηση του Λουκά και του Κλεόπα στην πορεία τους προς Εμμαούς, οι οποίοι αναγνώρισαν τον Αναστημένο Χριστό ‘’ἐν τῇ κλάσει τοῦ ἄρτου’’. Η καρδιά, τόνισε, προηγείται πολλές φορές της διανοίας στην πορεία προς τον Θεό, καθώς όταν ανοίγει, ο άνθρωπος μπορεί να βιώσει τη θεία παρουσία και να μεταμορφωθεί εσωτερικά.

«Η καρδιά τους» «πίστεψε πριν από το νου τους. Το μυαλό, όσο και αν είναι εύστροφο, καθυστερεί. Ο σημερινός άνθρωπος είναι εγκεφαλικός και νομίζει ότι έχει τα πάντα από τη γνώση την ορθολογιστική. Βεβαίως, η γνώση δεν είναι κακή. Είναι δώρον του Θεού, αλλά όλος ο άνθρωπος πρέπει να γνωρίσει τον Θεό», ή ακριβέστερα «όπως λέει ο Απόστολος Παύλος, να μας γνωρίσει ο Κύριος στο πλησίασμα προς Αυτόν», είπε  χαρακτηριστικά ο Σεβασμιώτατος.

Σε άλλο σημείο της ομιλίας του, αναφέρθηκε στον ασκητικό αγώνα της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής (νηστεία, προσευχή, ταπείνωση) τονίζοντας ότι δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά προετοιμασία για τη μετοχή στη χάρη του Αγίου Πνεύματος και στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας. Σημείωσε πως είτε στον μοναχισμό είτε στον γάμο και την οικογενειακή ζωή, κάθε μορφή χριστιανικής υπάρξεως μπορεί να γίνει οδός αγιασμού, όταν βιώνεται ως προσφορά και διακονία εντός του εκκλησιαστικού σώματος.

Ο Σεβασμιώτατος αναφέρθηκε επίσης στη σημασία της ταπεινώσεως ως θεμελίου της πνευματικής προόδου, επισημαίνοντας ότι η αληθινή δύναμη του πιστού βρίσκεται στην αυτομεμψία και στην εμπιστοσύνη στο έλεος του Θεού. «Ταπεινούμενοι δεν έχουμε να χάσουμε τίποτα το θεοειδές, τίποτα το άξιο να ζήσει στην αιωνιότητα», είπε χαρακτηριστικά ο Σεβασμιώτατος υπογραμμίζοντας παράλληλα πως θα «πρέπει να πεθάνει ο παλαιός άνθρωπος για να γίνει χριστιανός ο νέος άνθρωπος» ο οποίος, παρά τις πτώσεις του, καλείται να σηκώνεται και να συνεχίζει τον αγώνα με ελπίδα.

Τέλος, ο Σεβασμιώτατος, αναφέροντας πως «αυτή η σταυροαναστάσιμη πορεία της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής μας καλεί στον δρόμο της χάριτος», ευχήθηκε σε όλους «καλή και Αγία Τεσσαρακοστή» και «καλό στάδιο».

Ακολουθεί η ομιλία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πειραιώς κ. Σεραφείμ.

Διαβάστε την Ποιμαντορική Εγκύκλιο του Σεβασμιωτάτου για την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή ΕΔΩ.

Δείτε φωτογραφικό υλικό από τον Κατανυκτικό Εσπερινό ΕΔΩ.

 

Τριήμερο σιωπής χωρίς τροφή οι Αγιορείτες μοναχοί – ΚΑΛΟ ΣΤΑΔΙΟ! Απόλυτη άσκηση και προσευχή στο Άγιον Όρος

 

Στο Άγιον Όρος η έναρξη της Μεγάλης Σαρακοστής δεν είναι απλώς μια αλλαγή ημερολογίου· είναι μια βαθιά υπαρξιακή μετάβαση.

Από χθες το απόγευμα, μετά τον κατανυκτικό εσπερινό της Συγχωρήσεως, οι μοναχοί αγκαλιάστηκαν, έβαλαν μετάνοια ο ένας στον άλλον και αντήλλαξαν την ευχή «Καλό Στάδιο».

 

Λίγες ώρες αργότερα, οι πύλες των κελιών έκλεισαν και άρχισε το τριήμερο της απόλυτης σιωπής.

Μέχρι και την Τετάρτη το μεσημέρι, δεν θα υπάρξει κοινή τράπεζα. Οι περισσότεροι μοναχοί απέχουν από τροφή, ενώ αρκετοί –σύμφωνα με το αγιορειτικό τυπικό και την προσωπική τους αντοχή– δεν λαμβάνουν ούτε νερό. Η άσκηση αυτή, αυστηρή και αθόρυβη, αποτελεί τον πνευματικό πρόλογο της Σαρακοστής. Δεν πρόκειται για σωματική δοκιμασία, αλλά για μια συνειδητή προσφορά στον Θεό, μια εκούσια κένωση του εαυτού.

Απομόνωση στο κελί και αδιάλειπτη προσευχή

Οι μοναχοί αποσύρονται στα κελιά τους και ζουν απομονωμένοι, μέσα σε ένα περιβάλλον απόλυτης ησυχίας. Το κομποσκοίνι γίνεται ο αχώριστος σύντροφός τους. Η ευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με» επαναλαμβάνεται αδιάλειπτα, μέρα και νύχτα. Ο χρόνος παύει να μετριέται με ώρες· μετριέται με μετάνοιες, δάκρυα και εσωτερική πάλη.

Όπως εξηγούν πατέρες της Αθωνικής Πολιτείας, το τριήμερο αυτό είναι μια «μικρή έρημος» μέσα στην κοινοβιακή ζωή. Η Εκκλησία, διά της Ιεράς Κοινότητος του Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, έχει διαφυλάξει αναλλοίωτο το τυπικό αυτό αιώνες τώρα. Δεν είναι ένας άγραφος κανόνας· είναι βιωμένη παράδοση.

Ο Γέροντας Ιωσήφ μιλά στο Βήμα Ορθοδοξίας

Στο vimaorthodoxias.gr μίλησε ο Γέροντας Ιωσήφ, ένας από τους παλαιότερους Αγιορείτες, ο οποίος ζει πάνω από πέντε δεκαετίες στην αθωνική πολιτεία.

«Αυτό το τριήμερο», μας είπε, «είναι σαν να σβήνει ο κόσμος γύρω μας και να μένει μόνο ο Θεός. Η νηστεία χωρίς προσευχή είναι άσκηση σώματος. Η προσευχή χωρίς ταπείνωση είναι άσκηση εγωισμού. Εδώ προσπαθούμε να τα ενώσουμε όλα: νηστεία, σιωπή, μετάνοια, δάκρυ».

 

Ο γέροντας υπογράμμισε ότι αρκετοί μοναχοί επιλέγουν να μην πιουν ούτε νερό, όχι από υπερηφάνεια, αλλά «για να αισθανθούν την πνευματική δίψα. Όπως διψά το σώμα, έτσι να διψήσει και η ψυχή για τον Θεό».

Και προσθέτει: «Η Σαρακοστή είναι διάδρομος ημίφωτος που οδηγεί στο φως της Αναστάσεως. Αν δεν περάσεις από την ησυχία, δεν θα ακούσεις τη φωνή του Θεού».

Μία τράπεζα την ημέρα – Αυστηρό τυπικό όλη την εβδομάδα

Μετά το τριήμερο της πλήρους αποχής, από Δευτέρα έως Παρασκευή οι μοναχοί λαμβάνουν μία μόνο τράπεζα την ημέρα, περί την τρίτη απογευματινή ώρα, με τροφή άλαδη. Το Σάββατο και την Κυριακή επιτρέπεται το λάδι και λίγο κρασί. Η εγκράτεια δεν είναι αυτοσκοπός· είναι μέσο.

Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Σαρακοστής, οι μοναχοί βρίσκονται οκτώ έως δέκα ώρες το 24ωρο στον ναό. Οι ακολουθίες είναι μακρές, κατανυκτικές, γεμάτες ψαλμούς και γονυκλισίες. Οι συνομιλίες περιορίζονται στο απολύτως αναγκαίο. Τα κινητά τηλέφωνα και οι εξωτερικές επικοινωνίες σιωπούν.

Η καθημερινότητα γίνεται μια συνεχής άσκηση αυτομεμψίας. Όπως αναφέρουν πατέρες που επικαλούνται τη διδασκαλία του Ιωάννης ο Χρυσόστομος, η νηστεία εξαγριώνει τους πειρασμούς, αλλά ταυτόχρονα ελκύει τη χάρη του Θεού.

«Ας γίνει πρότυπο για όλους»

Ο Γέροντας Ιωσήφ δεν περιορίστηκε στην περιγραφή του αγιορειτικού τρόπου. Απηύθυνε μήνυμα και προς τον κόσμο.

«Δεν ζητά η Εκκλησία να γίνουμε όλοι μοναχοί. Ζητά να γίνουμε ειλικρινείς. Αν δεν μπορούμε να μείνουμε τρεις ημέρες χωρίς τροφή, ας μείνουμε τρεις ημέρες χωρίς κακία. Αν δεν μπορούμε να αποσυρθούμε σε κελί, ας αποσυρθούμε για λίγα λεπτά στο δωμάτιό μας και να πούμε μια προσευχή».

Τόνισε ότι το τριήμερο της Καθαροβδομάδας μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για κάθε ορθόδοξο χριστιανό. «Ας μιμηθούμε στο ελάχιστο τους μοναχούς. Περισσότερη προσευχή, ειλικρινή μετάνοια, δεήσεις προς τον Πανάγαθο Θεό. Να μας ελεήσει, να αλλάξει τον κόσμο, να αλλάξει εμάς πρώτα».

Η Σαρακοστή ως καθρέφτης

Η Σαρακοστή, λένε οι Αγιορείτες, λειτουργεί σαν καθρέφτης. Φανερώνει την κρυφή πραγματικότητά μας. Ο άνθρωπος του σύγχρονου κόσμου, κουρασμένος από την ταχύτητα και τον θόρυβο, δύσκολα αντέχει τη σιωπή. Προτιμά τον θόρυβο της οθόνης από τον ψίθυρο της συνείδησης.

Στο Άγιον Όρος, όμως, η σιωπή δεν είναι απουσία ήχου· είναι παρουσία Θεού. Το τριήμερο αυτό θυμίζει ότι η ορθόδοξη πνευματικότητα δεν είναι ιδεολογία, αλλά βίωμα. Είναι σταυρική πορεία. «Δίχως σταύρωση δεν έρχεται ανάσταση», επαναλαμβάνει ο γέροντας.

Μήνυμα ελπίδας

Μέσα από τα πέτρινα μοναστήρια και τα ταπεινά κελιά, υψώνεται μια αθόρυβη προσευχή για όλον τον κόσμο. Για τις οικογένειες που δοκιμάζονται. Για τους νέους που αναζητούν νόημα. Για τους ηγέτες των λαών. Για να έρθει ειρήνη στις καρδιές.

Το τριήμερο της σιωπής στο Άγιον Όρος δεν είναι μια εξωτική εικόνα ασκητισμού. Είναι μια υπενθύμιση ότι ο άνθρωπος μπορεί να αλλάξει, όταν στραφεί προς τον Τριαδικό Θεό. Ότι η μετάνοια δεν είναι αδυναμία, αλλά δύναμη.

Καθώς η Σαρακοστή ανοίγει μπροστά μας, το μήνυμα των Αγιορειτών μοναχών είναι απλό και βαθύ: Λιγότερα λόγια, περισσότερη προσευχή. Λιγότερη αυτάρκεια, περισσότερη ταπείνωση. Λιγότερος κόσμος, περισσότερος Θεός.

ΚΑΛΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ!

Ο Χαρταετός

 

Ήθελα φέτος να φτιάξω ένα χαρταετό. Θα μου πεις απόφαση χρειάζεται! Ναι, έχεις δίκαιο. Έτσι μιαν καλήν ημέραν μάζεψα καλάμια, σπάγκο, χαρτί και άρχισα την κατασκευή. Η αλήθεια είναι, άλλο να τον αγοράζεις κι άλλο να τον φτιάχνεις. Τέχνη κι αυτή πολύ μεγάλη. Μέτρησα κι έκοψα τα καλάμια, βρήκα τη μέση και τα έδεσα και όπου χρειαζόταν  πέρασα το σπάγκο για στερεότητα. Ένα μεγάλο χαρτί, διακοσμημένο με όμορφο πρόσωπο το  τοποθέτησα πάνω στα καλάμια, ενώ μια πολύχρωμη ουρά ολοκλήρωσε το χαρταετό. Αυτός ο χαρταετός δεν ήταν σαν τους άλλους. Ήταν ο δικός μου. Ο ωραιότερος.

Η ποθητή μέρα έφτασε. Καθαρή Δευτέρα. Μάζεψα το χαρταετό μου και νωρίς ξεκίνησα για να τον δω σε μεγάλα ύψη. Δεν άργησα να αντικρίσω αυτό που λαχταρούσα. Τον κοίταζα και τον καμάρωνα! Μια ηθική ικανοποίηση με βύθισε σε σκέψεις. Γιατί ο χαρταετός να έχει την Καθαρή Δευτέρα την τιμητική του; Γιατί όχι άλλη μέρα; Γιατί να βγαίνουν όλοι οι άνθρωποι τέτοια μέρα έξω στη φύση; Γιατί να θέλω να μοιάσω του χαρταετού; Ου… πάψε να ρωτάς. Ας πάρουμε τα πράγματα απ’ την αρχή. Ξέρω ότι σε πενήντα μέρες θα γιορτάσουμε την Ανάσταση του Χριστού. Μια γιορτή, η σημαντικότερη στον κόσμο γιατί σώζεται η ανθρωπότητα από τη νέκρωση. Οι προπάτορες , Αδάμ και Εύα με την ανυπακοή τους φεύγουν από τον παράδεισο. Χάνουν ό,τι καλύτερο είχαν, τη σχέση τους με τον ίδιο το Θεό της Αγάπης. Βγαίνουν λοιπόν από τον Παράδεισο και κλείνουν οι πόρτες. Με τους γλυκύτατους ύμνους την περίοδο του Τριωδίου και ιδιαιτέρως την Καθαρή Δευτέρα, η Εκκλησία μας θυμίζει την έξοδο του Αδάμ και της Εύας από το Παράδεισο, τις θλίψεις και τις συνέπειες που ακολούθησαν. Ο Αδάμ κάθισε , λέει ένας ύμνος , απέναντι από τον παράδεισο και έκλαιε. Έτσι για να θυμηθούμε αυτό το γεγονός κι εμείς φεύγουμε από τον παράδεισο, το σπίτι μας και με πολλές στερήσεις και ταλαιπωρίες πηγαίνουμε στους αγρούς για να φάμε τα απλά και νηστίσιμα φαγητά μας. Ας μη ξεχνούμε ότι η έξοδος έγινε λόγω της ανυπακοής στη συμφωνία της μιας εντολής που αναφερόταν στη νηστεία. Εμείς λαχταρούμε την επιστροφή όπως τότε και ο Αδάμ. Άρα ο χαρταετός δεν είναι μόνο έθιμο, αλλά ένα μήνυμα , ένας πόθος να μιμηθούμε να γίνουμε χαρταετοί, να πάμε ψηλά στον ουρανό , στο Θεό , στο παράδεισο. Πώς όμως; Ο χαρταετός μου έδωσε την απάντηση. Όπως ο χαρταετός έχει σώμα και ουρά έτσι και ο άνθρωπος έχει σώμα και ψυχή. Αν δώσω περισσότερη σημασία στο σώμα θα ατροφήσει η ουρά- ψυχή. Αν δώσω αξία μόνο στην ουρά – ψυχή θα υποτιμήσω το σώμα. Άρα, όπως ο χαρταετός για να πετάξει πρέπει να έχει τέλεια ζυγισμένο το σώμα με την ουρά έτσι κι εμείς πρέπει να έχουμε τέλεια ισορροπία στο σώμα με την ψυχή. Αυτό που θα μας βοηθήσει είναι η περίοδος των πενήντα ημερών που συνοδεύεται με τη νηστεία. Η νηστεία βοηθά στην καθαριότητα, ελαφρότητα του σώματος και ταυτόχρονα στην καθαρότητα από τα βάρη των αμαρτιών. Ο άνθρωπος είναι ψυχοσωματική οντότητα. Η ισορροπημένη καλλιέργεια του σώματος και της ψυχής βοηθούν τον άνθρωπο να γίνει ολοκληρωμένη προσωπικότητα. Ένας χαρταετός δεν πετά ποτέ μόνος του. Θέλει τη βοήθεια του αέρα. Απαραίτητη προϋπόθεση για να ανέβει ο άνθρωπος χρειάζεται το γλυκό αεράκι, τη χάρη του Αγίου Πνεύματος μέσα από τα μυστήρια της Εκκλησίας. Όπως ο χαρταετός δεν ανεβαίνει αν έχει έστω και ελάχιστα εκατοστά περιττή ή λιγότερη ουρά  ή καλάμια, έτσι και ο άνθρωπος πρέπει να αναγνωρίσει και να διώξει με την εξομολόγηση πάθη που τον καθηλώνουν και τον εγκλωβίζουν. Την κινητήριο δύναμη πρέπει να την παίρνουμε και από τη συμμετοχή και κοινωνία μας με τον ίδιο το Χριστό στο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας.

Από την πολλή σκέψη ούτε που το κατάλαβα. Ο χαρταετός μου πήγε όσο πιο ψηλά μπορούσε. Αν είχα κι άλλο σπάγκο – θέληση θα ανέβαινε ακόμα. Κρίμα. Ένας θόρυβος από το σπάγκο ακουγόταν σαν να ήταν ύμνος δοξολογίας από τον ουρανό. Ένας πόθος με έκανε να στείλω μήνυμα προσευχής ψηλά. Έγραψα σε ένα χαρτί και το πέρασα στο σπάγκο . Πόσο γρήγορα ανέβαινε….

Δεν ξέρω πόση ώρα πέρασε. Το μόνο που ξέρω είναι ότι δεν ήθελα ποτέ να πέσει ο χαρταετός . Ήθελα να απολαμβάνει τον κόσμο αυτός από ψηλά. Μια σκέψη όμως με πανικόβαλε. Άραγε αυτό το σκοινί που κρατά το χαρταετό εδώ στη γη δεν είναι η εφήμερη και απρόβλεπτη ζωή μας; Ναι.  Ανά πάσα στιγμή το σχοινί μπορεί να αδυνατίσει , να σπάσει να κοπεί και τότε… Ω Θεέ μου ! Θα είναι έτοιμος ο χαρταετός μου να πετάξει ελεύθερα πιο ψηλά, πιο ανάλαφρα εκεί στο Παράδεισο την ώρα που ο Χριστός θα ανασταίνεται;    

Δέσποινα Ιωάννου- Βασιλείου
Πρεσβυτέρα – Εκπαιδευτικός

Πρώτη δημοσίευση στην ιστοσελίδα 14 Φεβρουαρίου 2010

Μνήμη του Αγίου Πολυκάρπου, Επισκόπου Σμύρνης (23 Φεβρουαρίου)

 

Σήμερα Καθαρή Δευτέρα. Οι Χριστιανοί εισέρχονται στο Στάδιο των αγώνων με πίστη και ταπείνωση καλλιεργώντας με νηστεία τις αρετές, πορευόμενοι 50 ημέρες έως το Μεγάλο Σάββατο, 11 Απριλίου, την Άκρα ταπείνωση του Ιησού. Ας αξιοποιηθεί η πορεία αυτή ως στάδιο προσευχής, νηστείας, ελεημοσύνης, μελέτης της Αγίας Γραφής και συχνή συμμετοχή στις Ακολουθίες και κατεξοχήν στη Θεία Λειτουργία, τη μετάληψη των Αχράντων Μυστηρίων. Για να λάβουμε το στεφάνι της τιμής από τον Παμβασιλέα την ημέρα της Κρίσεως.

Σήμερα η Εκκλησία τιμά την οσιακή μορφή του Αγίου Πολυκάρπου Σμύρνης. Γεννήθηκε γύρω στο 60 μ.Χ. στην Έφεσο από γονείς ευλαβείς, τον Παγκράτιο και τη Θεοδώρα, οι οποίοι και μαρτύρησαν για χάρη του Χριστού, αμέσως μετά από τη γέννηση του παιδιού τους.

Ο Πολύκαρπος υπήρξε μαθητής του Ευαγγελιστή Ιωάννη, ο οποίος τον βάφτισε και κατόπιν τον συνέδεσε με τον επίσκοπο Βουκόλο, από τον οποίο έλαβε τη χειροτονία και αργότερα διαδέχθηκε στον θρόνο της Σμύρνης.

Στο αρχαιότατο κείμενο, «Μαρτύριον Πολυκάρπου», περιγράφονται τα όσα ο Άγιος υπέστη για χάρη της Πίστεως του.

Με εντολή του αυτοκράτορα Αντωνίνου, ο Ανθύπατος Στάτιος Κοδράτος οδήγησε τον Πολύκαρπο στο στάδιο της Σμύρνης και του ζητούσε επίμονα να αρνηθεί τον Ναζωραίο. Η σταθερή απάντηση του Επισκόπου: «86 χρόνια Τον υπηρετώ και σε τίποτε δεν με έχει αδικήσει. Πώς μπορώ να αρνηθώ Αυτόν που με έσωσε;». Συγκλονισμένοι οι διώκτες τον ρίχνουν στη φωτιά. Τελικά, τον αποκεφάλισαν στις 23 Φεβρουαρίου του 167 μ.Χ.

Η Αγία Γοργονία, ήταν η νεότερη αδελφή του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, νυμφεύθηκε τον Αλύπιο και απέκτησε πέντε παιδιά. Κοιμήθηκε ενωρίς, μόλις 38 ετών.

Απόψε τελείται το Μέγα Απόδειπνο, με αρχαίους ύμνους. Κύριε των Δυνάμεων, μεθ’ ημών γενού, άλλον γάρ εκτός σου βοηθόν, εν θλίψεσιν ουκ έχομεν,  Κύριε των Δυνάμεων, ελέησον ημάς.

Με αγάπη και συγχωρητικότητα προς όλους έλκεται και μας επισκιάζει η χάρις του Θεού.

Καλή Σαρακοστή! Καλό πνευματικό Στάδιο!

Του Επισκόπου Μεσαορίας Γρηγορίου

Ποιμαντορική Εγκύκλιος Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πειραιώς κ. Σεραφείμ επί τη Ενάρξει της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής 2026

 

ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ

ΠΕΙΡΑΙΩΣ, ΦΑΛΗΡΟΥ, ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ ΚΑΙ

ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΡΕΝΤΗ

κ.κ.Σ Ε Ρ Α Φ Ε Ι Μ

ΕΠΙ  ΤΗι  ΕΝΑΡΞΕΙ

ΤΗΣ  ΑΓΙΑΣ  ΚΑΙ  ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ  2026

                      

    Εὐχαριστήριον ὕμνον ἀναπέμποντες τῷ Θεῷ τῆς ἀγάπης, εἰσερχόμεθα καί πάλιν εἰς τήν Ἁγίαν καί Μεγάλην Τεσσαρακοστήν, εἰς τό στάδιον τῶν ἀσκητικῶν ἀγώνων, τῆς νηστείας καί τῆς ἐγκρατείας, τῆς νήψεως καί τῆς πνευματικῆς ἐγρηγόρσεως, τῆς φυλακῆς τῶν αἰσθήσεων καί τῆς προσευχῆς, τῆς ταπεινώσεως καί τῆς αὐτογνωσίας. Ἄρχεται ἡ νέα εὐλογημένη προσκυνηματική πορεία πρός τό Ἅγιον Πάσχα, τό ὁποῖον «ἤνοιξεν ἡμῖν παραδείσου τάς πύλας». Ἐν Ἐκκλησίᾳ καί ὡς Ἐκκλησία, ἀτενίζοντες τόν Ἀναστάντα Κύριον τῆς δόξης, συμπορευόμεθα ἅπαντες εἰς τήν ὁδόν τῆς κατά χάριν θεώσεως, τήν ὁδηγοῦσαν πρός τά ὑπερουράνια ἀγαθά, «ἅ ἡτοίμασεν ὁ Θεός τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν» (Κορ. Α΄, 2. 9).

  Ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ, ὅπου τελεσιουργεῖται τό ἀεί μυστήριον» τῆς Θείας Οἰκονομίας, τά πάντα ἔχουν ἄσειστον θεολογικόν θεμέλιον καί ἀκραιφνῆ σωτηριολογικήν ἀναφοράν. Ἡ ἐνανθρώπησις τοῦ Θεοῦ καί ἡ θέωσις τοῦ ἀνθρώπου εἶναι οἱ πυλῶνες τῆς ὀρθοδόξου πίστεως. Πορευόμεθα πρός τόν αἰώνιον ἡμῶν προορισμόν, μέσα εἰς τήν ἀγάπην τοῦ Χριστοῦ. Ὁ Θεός ἡμῶν, ὁ «ἀεί ὑπέρ ἡμῶν», δέν εἶναι μία «ἀνωτέρα δύναμις», κεκλεισμένη εἰς τήν ὑπερβατικότητα καί τό μεγαλεῖον τῆς παντοδυναμίας καί τῆς ἁγιότητός της, ἀλλά «ὁ ἡμετέραν μορφήν ἀναλαβών» προαιώνιος Λόγος τοῦ Θεοῦ, διά νά καλέσῃ τήν ἀνθρωπότητα εἰς τήν κοινωνίαν τῆς ἁγιότητός Του, εἰς τήν ἀληθῆ ἐλευθερίαν. 

  Ὁ ἐξ ἀρχῆς «ἐλευθερίᾳ τετιμημένος» ἄνθρωπος, καλεῖται νά ἀποδεχθῇ ἐλευθέρως τήν θείαν ταύτην δωρεάν. Εἰς τό θεανδρικόν μυστήριον τῆς σωτηρίας, ἡ συνεργία τοῦ ἀνθρώπου λειτουργεῖ καί ὡς μαρτυρία ἐν τῷ κόσμῳ περί τῆς βιωθείσης εὐεργεσίας -«τί δέ ἔχεις ὅ οὐκ ἔλαβες;» (Κορ. Α΄, 4. 7)- διά τῆς «οὐ ζητούσης τά ἑαυτῆς» ἀγάπης πρός τόν «ἀδελφόν».

  Ἡ Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή εἶναι κατ᾿ ἐξοχήν καιρός βιώσεως αὐτῆς τῆς Χριστοδωρήτου ἐλευθερίας. Ἡ νηστεία καί ἡ ἄσκησις δέν εἶναι ἔξωθεν ἐπιβληθεῖσα πειθαρχία καί ἑτερονομία, ἀλλά ἑκούσιος σεβασμός τῆς ἐκκλησιαστικῆς πρακτικῆς, ὑπακοή εἰς τήν Παράδοσιν τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία δέν ἀποτελεῖ νεκρόν γράμμα, ἀλλά παρουσίαν ζῶσαν καί ζωοποιόν, διαχρονικήν ἔκφρασιν τῆς ἑνότητος, τῆς ἁγιότητος, τῆς καθολικότητος καί τῆς ἀποστολικότητος τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ γλῶσσα τῆς θεολογίας καί τῆς ὑμνολογίας ἀναφέρεται εἰς τό «χαροποιόν πένθος» καί εἰς τό «ἔαρ τῆς νηστείας». Ὁ γνήσιος ἀσκητισμός εἶναι πάντοτε χαροποιός, ἐαρινός καί φωτεινός. Δέν γνωρίζει δυϊσμούς καί διχασμούς, δέν ὑποτιμᾷ τήν ζωήν καί τόν κόσμον. Ἡ «καταθλιπτική ἄσκησις», ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς «ἀποξήρανσιν τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως», οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν μέ τό πνεῦμα τῆς Ὀρθοδοξίας, ὅπου ἡ ἀσκητική ζωή καί ἡ πνευματικότης διαποτίζονται ἀπό ἀναστάσιμον εὐφροσύνην. Ἐν τῇ ἐννοίᾳ ταύτῃ, ἡ νηστεία καί ἡ ἄσκησις ἐμπεριέχουν μίαν ἐναλλακτικήν πρότασιν ζωῆς ἀπέναντι εἰς τόν ὑποσχόμενον ψευδεῖς παραδείσους εὐδαιμονισμόν καί εἰς τόν μηδενιστικόν πεσιμισμόν.

  Οὐσιῶδες στοιχεῖον τῆς ὀρθοδόξου ἀσκητικῆς πνευματικότητος εἶναι καί ὁ κοινωνικός χαρακτήρ της. Ὁ Θεός τῆς πίστεώς μας εἶναι «ὁ πιό κοινωνικός Θεός», «Θεός σχέσεων». Προσφυέστατα ἐλέχθη ὅτι ἡ Ἁγία Τριάς εἶναι «ἡ ἄρνησις τῆς μοναξιᾶς». Ἡ ἐξατομίκευσις τῆς σωτηρίας καί τῆς εὐσεβείας, ἡ μετατροπή τῆς ἀσκήσεως εἰς ἀτομικόν κατόρθωμα, ἀγνοοῦν τήν τριαδοκεντρικήν ὑφήν τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ γεγονότος. Ὅταν νηστεύωμεν διά τόν ἑαυτόν μας καί κατά τό ἰδικόν μας μέτρον, τότε ἡ νηστεία δέν ἐκφράζει τό πνεῦμα τῆς ὀρθοδόξου παραδόσεως. Ἡ πνευματικότης εἶναι ζείδωρος παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τό ὁποῖον εἶναι πάντοτε «πνεῦμα κοινωνίας». Ἡ γνησία ὀρθόδοξος πνευματική ζωή ἀναφέρεται πάντοτε εἰς τήν ἐκκλησιαστικοποίησιν τῆς ὑπάρξεώς μας καί ὄχι εἰς μίαν «πνευματικήν αὐτοπραγμάτωσιν».

  Σᾶς καλοῦμεν λοιπόν νά συμμετάσχωμεν εἰς τούς πνευματικούς ἀγῶνας τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, διά νά βιώσωμεν τό ἀνθρωπολογικόν βάθος καί τό ἀπελευθερωτικόν πνεῦμα της, νά κατανοήσωμεν ὅτι ὁ ὀρθόδοξος ἀσκητισμός εἶναι ὁδός ἐλευθερίας καί ὑπαρξιακῆς ὁλοκληρώσεως ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς εὐλογημένης ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς, πυρήν τῆς ὁποίας εἶναι τό «ἀληθεύειν ἐν ἀγάπῃ». Καλούμεθα νά ἀνακαλύψωμεν τόν ὁλιστικόν χαρακτῆρα τῆς νηστείας, ἡ ὁποία εἰς τό Τριώδιον ὑμνεῖται ὡς «πνευματικῶν ἀγώνων ἀρχή», ὡς «τροφή ψυχῆς», ὡς «μήτηρ τῶν ἀγαθῶν ἁπάντων καί πασῶν τῶν ἀρετῶν». Δέν εἶναι ἁπλῶς ἀποχή ἀπό καθωρισμένας τροφάς, ἀλλά ἀγών κατά τῆς φιλαυτίας καί τῆς αὐταρεσκείας, εὐαισθησία διά τόν πάσχοντα συνάνθρωπον καί ἔμπρακτος βοήθεια πρός αὐτόν, εὐχαριστιακή χρῆσις τῆς δημιουργίας, ὑπαρξιακή πληρότης, κοινωνία ζωῆς καί ἀλληλεγγύη. Ἡ ἄσκησις, ἡ νηστεία, ἡ προσευχή, ἡ ταπείνωσις ἀναδίδουν τό ἄρωμα καί τό φῶς τῆς Ἀναστάσεως, ἀπό τήν ὁποίαν ἀντλοῦν νόημα καί κατεύθυνσιν. Αὐτή, ὡς ἡ πεμπτουσία τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς καί τοῦ ἐσχατολογικοῦ προσανατολισμοῦ της, συνδέει ἀρρήκτως τήν ζωήν τῆς ἀσκήσεως μέ τήν Θείαν Εὐχαριστίαν, τό μυστήριον τῆς προγεύσεως τῆς ἀνεκλαλήτου χαρᾶς τῆς Βασιλείας τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Τό γεγονός ὅτι εἰς τήν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν ἡ Θεία Εὐχαριστία διετηρήθη ὡς κέντρον τῆς ζωῆς της, συνδέεται μέ τό ὅτι ἡ Ἀνάστασις εἶναι τό θεμέλιον τῆς πίστεώς της καί ὁ φωτεινός ὁρίζων τῆς ἀσκητικῆς πνευματικότητος καί τῆς καλῆς μαρτυρίας ἐν τῷ κόσμῳ.

  Μέ αὐτάς τάς σκέψεις, ἐπικαλούμεθα ἐν ταπεινώσει τό ἔλεος καί τήν εὐλογίαν τοῦ Θεοῦ τῆς ἀγάπης, διά νά διατρέξωμεν εὐσεβοφρόνως τόν δόλιχον τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, νά φθάσωμεν τό σωτήριον Πάθος Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ καί, δοξάζοντες τήν ἄφατον Αὐτοῦ μακροθυμίαν, νά λαμπρυνθῶμεν τῇ πανηγύρει τῆς λαμπροφόρου Ἐγέρσεως Αὐτοῦ, τῆς ἀγαγούσης ἡμᾶς ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τήν ἄληκτον Ζωήν.

Μετά Πατρικῆς ἀγάπης,

ἀγωνιστικῶν καί πνευματικῶν εὐχῶν

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΣΑΣ

 

+ὁ Πειραιῶς ΣΕΡΑΦΕΙΜ

ΚΥΡΙΑΚΗ 22 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2026 ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ (Ματθ. στ΄ 14-21) (Ρωμ. ιγ΄ 11- ιδ΄ 4)

 

"Ο Λόγος του Θεού  στον Λαό του Θεού" .

Άφθαρτοι θησαυροί

«Μη θησαυρίζετε υμίν θησαυρούς επί της γης, όπου σής και βρώσις αφανίζει»

 Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή, η κατανυκτικότερη περίοδος του εκκλησιαστικού έτους, της οποίας το κατώφλι δρασκελίζουμε, συνιστά μοναδική ευκαιρία, την οποία καλείται ο κάθε πιστός να αδράξει, σε μια πρόκληση πνευματικών ανατάσεων και ουράνιων μεταρσιώσεων. 

  Στο αποστολικό ανάγνωσμα της ημέρας, ο απόστολος Παύλος κάνει λόγο για «καιρό ευπρόσδεκτο, καιρό μετανοίας», για να τον αξιοποιήσουμε στη βάση της ευλογημένης προτροπής του: «αποθώμεθα τα έργα του σκότους και ενδυσώμεθα τα όπλα του φωτός…».

  Ευπρόσδεκτος καιρός, σημαίνει τον καιρό της χάριτος, την ανεπανάληπτη ευκαιρία της σωτηρίας μας. Είναι ο χρόνος κατά τον οποίο ο άνθρωπος μπορεί ν’ αποκτήσει αντοχές για να διεξάγει τον αγώνα τον καλό. 

  Αν ολόκληρο το χρόνο οι πιστοί  προσβλέπουν στον αγώνα της πίστεως, πολύ περισσότερο οφείλουν να εντείνουν την προσπάθεια τους κατά την ευλογημένη αυτή περίοδο, με τους τόσους σταθμούς πνευματικού ανεφοδιασμού που ξεδιπλώνει.

  Απαιτείται τώρα, κατά την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, ακόμα μεγαλύτερος ζήλος. Αυτό ακριβώς μάς συμβουλεύει και η μητέρα μας Εκκλησία, όταν μας λέει: «Το στάδιον των αρετών ηνέωκται, οι βουλόμενοι αθλήσαι εισέλθετε, αναζωσάμενοι τον καλόν της νηστείας αγώνα. Οι γαρ νομίμως αθλούντες, δικαίως στεφανούνται…».

Η πραγματική νηστεία

  Η Εκκλησία μάς προσκαλεί να εισέλθουμε στην περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, με την ευαγγελική περικοπή που ξεδιπλώνει ενώπιον μας σήμερα, Κυριακή της Τυρινής. 

  Η συγκεκριμένη περικοπή προέρχεται από την «Επί του όρους ομιλία» του Κυρίου. Είναι η περικοπή που ακολουθεί αμέσως μετά την Κυριακή Προσευχή. Μάς προσκαλεί με αυτή να εγκολπωθούμε το πνεύμα της αληθινής νηστείας και να καρπωθούμε όλες εκείνες τις αρετές, που συνιστούν πραγματικό θησαυρό για την ύπαρξή μας.   

  Μάς θυμίζει την ανταρσία του Αδάμ που επενέργησε διαβρωτικά σ’ ολόκληρο το ανθρώπινο γένος. Η παράβαση της εντολής του Θεού που στο βάθος της ήταν καταστρατήγηση της νηστείας, δείχνει πόσο ο άνθρωπος περιφρόνησε  την αγάπη του Δημιουργού του, μέσα από την επιθυμία του γι’ αυτοθεοποίηση, με την ανάπτυξη μιας άκρατης εγωκεντρικότητας. 

  Είναι αυτή ακριβώς η επιθυμία που τον απομάκρυνε από την πηγή της ζωής και τον παρέδωσε στην τραγικότητα του θανάτου. Η Εκκλησία, με τη συγκεκριμένη περικοπή, ξεδιπλώνει το υπόβαθρο της αληθινής νηστείας, η οποία αποτελεί την αντίστροφη κίνηση από εκείνη που ακολούθησε ο Αδάμ. Προϋποθέτει όμως ν’ αποβάλουμε όλα εκείνα τα πάθη που ριζοβολούν στην ψυχή μας και δεν μάς επιτρέπουν να βιώνουμε την ελευθερία στην αυθεντική της μορφή και να δεχόμαστε την αγάπη του Θεού, με δυνατότητα να την αντιπροσφέρουμε αφειδώλευτα στους συνανθρώπους μας.

    Η αληθινή νηστεία, λοιπόν, είναι μια πνευματική άσκηση που καταξιώνει τον άνθρωπο και τον αναδεικνύει στις κορυφογραμμές της πνευματικότητας, ως εικόνα του Θεού, με όλη την ομορφιά και την αρχοντιά που την χαρακτηρίζει. Έχει τόσο βάθος η νηστεία, ώστε στην αυθεντική της μορφή φέρνει τον άνθρωπο σε μια αδιάκοπη κοινωνία με τον Θεό αλλά και με τους συνανθρώπους του.   

  Η νηστεία, ως έκφραση τρόπου ζωής, καταξιώνει τον άνθρωπο να ατενίζει την κοινωνία εκείνη που υπερβαίνει τα όποια ανθρώπινα σχήματα και ιδεολογίες. Γιατί τότε αποκτά ουράνιες και αιώνιες αντοχές, αφού με τη δύναμη της αγάπης καταργείται ακόμα και ο θάνατος, ο έσχατος εχθρός μας, και απαλλάσσεται έτσι ο άνθρωπος από την τραγικότητά του. 

  Νηστεία, σύμφωνα με την πατερική σκέψη, είναι η εκούσια στέρηση που οδηγεί τον άνθρωπο στο χώρο της αληθινής ελευθερίας και της θείας θαυματουργίας. Εκεί όπου παραδίδεται ολοκληρωτικά ως ύπαρξη στην αγάπη του Θεού. Με τη δυναμική της, απελευθερώνεται ο άνθρωπος από όλα εκείνα που τον κρατούν δέσμιο στη γη και τον αφήνουν προσκολλημένο σε επίγειους θησαυρούς «όπου σής και βρώσις τους αφανίζει».

Αγαπητοί αδελφοί, «έφθασε καιρός, η των πνευματικών αγώνων αρχή…». Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι ο ευπρόσδεκτος καιρός που μάς χαρίζει η αγάπη του Θεού για να μας προσκαλέσει στο στάδιο των πνευματικών αγώνων, με τους οποίους καταξιωνόμαστε σε ουράνιες ενατενίσεις. 

 Ας αδράξουμε, λοιπόν, την ευκαιρία «τον αγώνα τον καλόν αγωνίσασθαι, τον δρόμο της νηστείας εκτελέσαι, την πίστιν αδιαίρετον τηρήσαι και ακατακρίτως φθάσαι προσκυνήσαι και την αγίαν Ανάστασιν».

Χριστάκης Ευσταθίου,

Θεολόγος

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΚΑΙ ΕΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ

 

Αποστολικό Ανάγνωσμα: Ρωμ. ιγ΄ 11- ιδ΄ 4

¹¹ Καὶ τοῦτο, εἰδότες τὸν καιρόν, ὅτι ὥρα ἡμᾶς ἤδη ἐξ ὕπνου ἐγερθῆναι· νῦν γὰρ ἐγγύτερον ἡμῶν ἡ σωτηρία ἢ ὅτε ἐπιστεύσαμεν. ¹² ἡ νὺξ προέκοψεν, ἡ δὲ ἡμέρα ἤγγικεν. ἀποθώμεθα οὖν τὰ ἔργα τοῦ σκότους καὶ ἐνδυσώμεθα τὰ ὅπλα τοῦ φωτός. ¹³ ὡς ἐν ἡμέρᾳ εὐσχημόνως περιπατήσωμεν, μὴ κώμοις καὶ μέθαις, μὴ κοίταις καὶ ἀσελγείαις, μὴ ἔριδι καὶ ζήλῳ, ¹⁴ ἀλλ’ ἐνδύσασθε τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, καὶ τῆς σαρκὸς πρόνοιαν μὴ ποιεῖσθε εἰς ἐπιθυμίας.

¹ Τὸν δὲ ἀσθενοῦντα τῇ πίστει προσλαμβάνεσθε, μὴ εἰς διακρίσεις διαλογισμῶν. ² ὃς μὲν πιστεύει φαγεῖν πάντα, ὁ δὲ ἀσθενῶν λάχανα ἐσθίει. ³ ὁ ἐσθίων τὸν μὴ ἐσθίοντα μὴ ἐξουθενείτω, καὶ ὁ μὴ ἐσθίων τὸν ἐσθίοντα μὴ κρινέτω· ὁ Θεὸς γὰρ αὐτὸν προσελάβετο. ⁴ σὺ τίς εἶ ὁ κρίνων ἀλλότριον οἰκέτην; τῷ ἰδίῳ Κυρίῳ στήκει ἢ πίπτει· σταθήσεται δέ· δυνατὸς γάρ ἐστιν ὁ Θεὸς στῆσαι αὐτόν.

Νεοελληνική Απόδοση

¹¹ Και αυτά θα τα πράττωμεν, έχοντες υπ’ όψιν μας την προσωρινότητα και βραχύτητα της παρούσης ζωής· και ότι ακόμη είναι πλέον ώρα να εξυπνήσωμεν από τον ύπνον της πνευματικής ραθυμίας, που μας κάνει νωθρούς δια τα καλά έργα. Διότι τώρα είναι πιο κοντά η ημέρα της σωτηρίας και απολυτρώσεώς μας, παρ’ όσον ήτο τότε που επιστεύσαμεν. ¹² Η νύχτα, δηλαδή η παρούσα ζωη, που ομοιάζει με νύχτα, έχει πλέον προχωρήσει· η δε ημέρα της μελλούσης ζωής και της εκδημίας μας προς τον ουρανόν επλησίασε. Ας αποθέσωμεν, λοιπόν, και ας πετάξωμεν από την ψυχήν μας και την ζωήν μας τα έργα του σκότους και ας ενδυθώμεν, σαν φωτεινά όπλα, τα έργα της αρετής. ¹³ Ας ζώμεν και ας φερώμεθα με ευπρέπειαν και σεμνότητα, όπως εκείνος, που περιπατεί κατά το διάστημα της ημέρας και τον βλέπουν οι άνθρωποι. Οχι με αμαρτωλά φαγοπότια και μέθας, ούτε με πράξεις αισχράς και εξευτελιστικάς ούτε με φιλονεικίας και ζηλοφθονίας. ¹⁴ Αλλά, σαν πολυτιμότατον φέρεμα της ψυχής σας, ενδυθήτε τον Κυριον Ιησούν Χριστόν, ώστε να ζήτε εν τω Χριστώ και ο Χριστός να ζη εις σας· και μη φροντίζετε δια τας ικανοποιήσεις των ατάκτων και παρανόμων επιθυμιών της σαρκός.

¹ Εκείνον τον αδελφόν, που είναι αδύνατος κατά την πίστιν (και προσέχει περισσότερον τους εξωτερικούς τύπους, όπως είναι π,χ. η διάκρισις των φαγητών σύμφωνα με τον μωσαϊκόν Νομον) πρέπει να τον δέχεσθε και να τον αγκαλιάζετε με στοργήν, χωρίς να συζητήτε και να επικρίνετε τας αντιλήψστου. ² Αλλος μεν πιστεύει, ότι έχει το δικαίωμα να τρώγη όλα τα φαγητά· ο ασθενής όμως κατά την πίστιν τρώγει λάχανα, διότι φοβείται μήπως μολυνθή από τα άλλα φαγητά και χάση την ψυχήν του. ³ Εκείνος που έχει φωτισμένην πίστιν και τρώγει από όλα, ας μη καταφρονή και εξευτελίζη ως ολιγόπιστον και στενοκέφαλον τον άλλον. Και εκείνος πάλιν που δεν τρώγει από όλα, ας μη κατακρίνη τον άλλον· διότι και αυτόν ο Θεός τον έχει δεχθή και προσλάβει εις την Εκκλησίαν του. ⁴ Επειτα συ ποίος είσαι που κατακρίνεις ξένον δούλον; Εάν στέκεται η εάν πίπτη, είναι υπεύθυνος απέναντι του Κυρίου του. Συ τον κατακρίνεις, αυτός όμως (εάν καταφύγη στον Θεόν) θα σταθή. Διότι ο Θεός έχει την δύναμιν να στήση και να στερεώση αυτόν εις την πίστιν.

 

Ευαγγελικό Ανάγνωσμα: Ματθ. στ΄ 14-21

¹⁴ Ἐὰν γὰρ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος· ¹⁵ ἐὰν δὲ μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, οὐδὲ ὁ πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν. ¹⁶ Ὅταν δὲ νηστεύητε, μὴ γίνεσθε ὥσπερ οἱ ὑποκριταὶ σκυθρωποί, ἀφανίζουσι γὰρ τὰ πρόσωπα αὐτῶν ὅπως φανῶσι τοῖς ἀνθρώποις νηστεύοντες· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅτι ἀπέχουσιν τὸν μισθὸν αὐτῶν. ¹⁷ σὺ δὲ νηστεύων ἄλειψαί σου τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπόν σου νίψαι, ¹⁸ ὅπως μὴ φανῇς τοῖς ἀνθρώποις νηστεύων ἀλλὰ τῷ πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ· καὶ ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ ἀποδώσει σοι ἐν τῷ φανερῷ. ¹⁹ Μὴ θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς, ὅπου σὴς καὶ βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται διορύσσουσιν καὶ κλέπτουσιν· ²⁰ θησαυρίζετε δὲ ὑμῖν θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ, ὅπου οὔτε σὴς οὔτε βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται οὐ διορύσσουσιν οὐδὲ κλέπτουσιν· ²¹ ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρός ὑμῶν, ἐκεῖ ἔσται καὶ ἡ καρδία ὑμῶν.

Νεοελληνική Απόδοση

¹⁴ Πρέπει δε να έχετε υπ’ όψιν σας ότι, αν και σεις συγχωρήτε με όλην σας την καρδιά τα αμαρτήματα που έκαμαν εις σας οι άλλοι, και ο Πατήρ σας ο ουράνιος θα συγχωρήση τα ιδικά σας αμαρτήματα. ¹⁵ Εάν όμως δεν δώσετε συγχώρησιν στους ανθρώπους δια τα αμαρτήματά των, τότε ούτε ο Πατήρ σας θα συγχωρήση τας ιδικά σας αμαρτίας. ¹⁶ Οταν δε νηστεύητε, μη γίνεσθε όπως οι υποκριταί, σκυθρωποί και κατηφείς, διότι αυτοί αλλοιώνουν και μαραίνουν το πρόσωπόν των, παίρνουν την εμφάνισιν αδυνατισμένου ανθρώπου, δια να φανούν στους άλλους ότι νηστεύουν· αληθινά σας λέγω ότι απολαμβάνουν ολόκληρον τον μισθόν των,δηλαδή τους επαίνους των ανθρώπων. ¹⁷ Συ όμως, όταν νηστεύης, περιποιήσου την κόμην σου και νίψε το πρόσωπόν σου, όπως συνηθίζεις. ¹⁸ Δια να μη φανής στους ανθρώπους ότι νηστεύεις, αλλά στον Πατέρα σου τον επουράνιον, ο οποίος ευρίσκεται αόρατος παντού και εις τα πλέον απόκρυφα μέρη. Και ο Πατήρ σου, που βλέπει και τα κρυπτά, θα σου αποδώση εις τα φανερά την αμοιβήν σου. ¹⁹ Μη συσσωρεύετε δια τον εαυτόν σας θησαυρούς έδω εις την γην, όπου ο σκόρος και η αποσύνθεσις καταστρέφουν και αφανίζουν, και όπου οι κλέπται διατρυπούν τοίχους και χρηματοκιβώτια και κλέπτουν. ²⁰ Να θησαυρίζετε όμως δια τον εαυτόν σας και να αποταμιεύετε θησαυρούς στον ουρανόν, όπου ούτε ο σκόρος ούτε η σαπίλα αφανίζουν, και όπου οι κλέπται δεν τρυπούν τοίχους και δεν κλέπτουν. ²¹ Διότι, όπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί θα είναι και η καρδία σας (Εις τον ουρανόν ο θησαυρός σας, στον ουρανόν και η καρδία σας).

***************************************************

Λόγος Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου στην ευαγγελική περικοπή της Κυριακής της Απόκρεω

 

Κυριακή της Αποκρέω (Ματθ. κε΄ 31-46) 

Αγίου Ιωάννου, αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, του Χρυσοστόμου

Υπόμνημα εις τον Ευαγγελιστήν Ματθαίον, ομιλία ΟΘ΄(απόσπασμα)

 

«Όταν δε έλθει ο υιός του ανθρώπου με όλη τη δόξα του Πατρός Αυτού και μαζί με Αυτόν όλοι οι άγιοι άγγελοι, τότε θα καθίσει», λέγει, « στον θρόνο του, τον λαμπρό και ένδοξο και θα χωρίσει τα πρόβατα από τα ερίφια· και τους μεν θα τους αποδεχτεί, επειδή όταν Αυτός πεινούσε, Τον έθρεψαν, και όταν Αυτός διψούσε, Του έδωσαν νερό να πιει, και όταν Αυτός ήταν ξένος, Τον φιλοξένησαν και Τον περιποιήθηκαν, και όταν Αυτός ήταν γυμνός Τον έντυσαν, και όταν ήταν ασθενής, Τον επισκέφθηκαν, και όταν βρισκόταν στη φυλακή, πήγαν να Τον δουν. Και θα τους δώσει ως ανταμοιβή την ουράνια Βασιλεία. Όσους όμως έκαναν τα αντίθετα, θα τους στείλει στο πυρ το αιώνιο, που έχει ετοιμασθεί για το διάβολο και τους πονηρούς αγγέλους του.»

 α΄. Την περικοπή αυτή τη γλυκύτατη, στην οποία δεν παραλείπουμε διαρκώς να επανερχόμαστε, και με την οποία ολοκληρώνεται πολύ ορθώς ο λόγος, ας την ακούσουμε τώρα με κάθε προσοχή και κατάνυξη μεγάλη. Διότι σ’ αυτήν γίνεται πολύς λόγος για φιλανθρωπία και την ελεημοσύνη. Για το θέμα αυτό και προηγουμένως μίλησε γι’ αυτή με διάφορους τρόπους, ενώ εδώ ομιλεί σαφέστερα και εμφαντικότερα, καθώς δεν παρουσιάζει εδώ δύο ή τρία ή πέντε πρόσωπα, αλλά ολόκληρη την οικουμένη. Μολονότι στην πραγματικότητα, και οι προηγούμενες περικοπές, οι οποίες ανέφεραν δύο πρόσωπα, δεν εννοούσαν ακριβώς δύο μόνο, αλλά δύο κατηγορίες ανθρώπων, όσους παρακούουν στις θείες εντολές και όσους υπακούουν.

Αλλά εδώ χρησιμοποιεί λόγο πιο φρικώδη και διαυγή. Γι’ αυτό δεν λέγει, λοιπόν, « η Βασιλεία ομοιάζει», αλλά ολοφάνερα παρουσιάζει τον εαυτό Του, λέγοντας «Όταν έρθει ο Υιός του ανθρώπου με όλη τη δόξα Του». Γιατί τώρα ήρθε περιφρονημένος, ήλθε μέσα σε ύβρεις και προσβολές. Τότε όμως θα κάθεται στον θρόνο της δόξας Του. Και μάλιστα μνημονεύει αδιάκοπα τη δόξα Του. Επειδή πλησίαζε ο καιρός της Σταύρωσης, η οποία εθεωρείτο ατιμωτική, γι’ αυτό ενισχύει τον ακροατή και φέρνει μπροστά στα μάτια του το δικαστήριο και στήνει γύρω από αυτό ολόκληρη την οικουμένη. Και δεν κάνει τον λόγο τρομερό μόνο με τον τρόπο αυτό, αλλά και με το να παρουσιάζει τους ουρανούς να αδειάζουν· γιατί θα είναι μαζί Του όλοι οι άγγελοι, λέγει, για να μαρτυρούν πόσες υπηρεσίες πρόσφεραν σαν απεσταλμένοι του Δεσπότου για τη σωτηρία των ανθρώπων.

 Αλλά και από κάθε άποψη θα προκαλεί φρίκη η ημέρα τότε εκείνη. Έπειτα λέγει: «Θα συναχθούν όλα τα έθνη», δηλαδή ολόκληρο το ανθρώπινο γένος. «Και θα διαχωρίσει τους μεν από τους δε, καθώς ο βοσκός τα πρόβατα». Διότι τώρα δεν είναι χωρισμένοι, παρά όλοι μαζί ανακατεμένοι, ενώ τότε θα γίνει ο χωρισμός με κάθε ακρίβεια. Και στην αρχή τους τοποθετεί χωριστά και τους φανερώνει από τον τόπο στον οποίο τους τοποθετεί . Έπειτα όμως δείχνει τον χαρακτήρα και τη διαγωγή του καθενός με το όνομα που τους δίνει: τη μια κατηγορία την ονομάζει «ερίφια», την άλλη «πρόβατα», για να δείξει πόσο άκαρποι είναι οι πρώτοι –γιατί κανένα όφελος δεν μπορεί να προέλθει από τα ερίφια· και τη μεγάλη καρποφορία των άλλων- γιατί είναι μεγάλο το εισόδημα των προβάτων, μαλλί και γάλα και μικρά, που δεν μπορεί το ερίφι να δώσει. Τα ζώα όμως, τα οποία δεν έχουν λογικό, είναι από τη φύση τους αποδοτικά ή μη, ενώ οι άνθρωποι από την ελεύθερη προαίρεσή τους και γι’ αυτό άλλοι τιμωρούνται κι άλλοι στεφανώνονται.

Και δεν τους επιβάλλει τιμωρία νωρίτερα, παρά μέχρις ότου τούς κρίνει ως δικαστής. Και αφού τους στήσει απέναντί Του, απαριθμεί τις αξιόποινες πράξεις τους. Αυτοί βέβαια μιλούν με ήπιο τόνο στη φωνή τους, αλλά κανένα όφελος δεν τους απομένει πια. Πολύ εύλογα, γιατί περιφρόνησαν ένα τόσο αξιοπρόσεκτο πράγμα, για το οποίο έπρεπε με κάθε τρόπο να φροντίζουν. Γιατί και οι προφήτες παντού και πάντοτε έλεγαν: «ἔλεος θέλω καὶ οὐ θυσίαν (:Ευσπλαχνία απέναντι στους συνανθρώπους σας θέλω και όχι τυπικές θυσίες»[Ωσηέ, 6,6]. Και ο Νομοθέτης σ’ αυτό [δηλαδή στην ελεημοσύνη] τους παρακινούσε με κάθε τρόπο, και με λόγια και με έργα. Και η ίδια η φύση αυτό μας υπεδείκνυε.

Πρόσεξε δε ότι αυτοί δεν έχουν να παρουσιάσουν μόνο ένα και δύο καλά έργα, αλλά κανένα καλό έργο· διότι όχι μόνο δεν Του έδωσαν τροφή όταν πεινούσε, ούτε Τον έντυσαν όταν ήταν γυμνός· δεν έκαναν όμως ούτε το ελαφρότερο, μια επίσκεψη δηλαδή όταν ήταν άρρωστος. Πρόσεξε πόσο ελαφρά καθήκοντα εντέλλεται. Δεν είπε: «Ήμουν στη φυλακή και με αποφυλακίσατε, άρρωστος και με κάνατε υγιή», αλλά «με επισκεφτήκατε και ήρθατε σε μένα». Αλλά ούτε και ως προς την πείνα ήταν βαρύ και δύσκολο αυτό που παράγγελνε. Δε ζητούσε πλούσιο τραπέζι, αλλά μόνο την αναγκαία τροφή και μάλιστα με τη μορφή ενός αξιολύπητου ικέτη.

Ώστε όλα ήσαν αρκετά για να τους καταδικάσουν: το εύκολο πράγμα που ζητούσε: λίγο ψωμί· η αξιολύπητη όψη εκείνου που το ζητούσε : ήταν φτωχός· η συμπάθεια της κοινής φύσης Του με αυτούς, αφού ήταν άνθρωπος· η περιπόθητη υπόσχεση : υποσχέθηκε τη Βασιλεία· η φοβερή τιμωρία: απειλούσε με τη γέεννα του πυρός· το αξίωμα Εκείνου που τα δεχόταν: ήταν Θεός αυτός που λάμβανε την ελεημοσύνη, μέσω των φτωχών· η υπερβολική τιμή: έκρινε ότι άξιζε να ταπεινωθεί τόσο· το δίκαιο της χορηγήσεως: έπαιρνε από τα δικά Του.

Απέναντι σε όλα αυτά, η φιλαργυρία έκαμε τυφλά καθ’ ολοκληρίαν τα θύματά της και αυτό ενώ επικρεμόταν τόσο μεγάλη απειλή . Γιατί και πιο πάνω λέγει ότι αυτοί που δε δέχονται να βοηθήσουν όσους έχουν ανάγκη, θα πάθουν χειρότερα από τους κατοίκους των Σοδόμων( «ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀνεκτότερον ἔσται γῇ Σοδόμων καὶ Γομόῤῥας ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως ἢ τῇ πόλει ἐκείνῃ(:Σας διαβεβαιώνω ότι περισσότερο επιεικής θα είναι η τιμωρία, κατά την μεγάλη εκείνη ημέρα της κρίσεως, για τους κατοίκους της χώρας των Σοδόμων και Γομόρρας, παρά για τους κατοίκους της πόλεως εκείνης, που αρνήθηκε να σας δεχθεί.)[Ματθ.10,15].

Και εδώ επαναλαμβάνει· «ἐφ᾿ ὅσον οὐκ ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἐλαχίστων, οὐδὲ ἐμοὶ ἐποιήσατε(: αφού δεν πράξατε κάτι καλό για να εξυπηρετήσετε έναν από αυτούς τους αδελφούς μου, που ο κόσμος θεωρεί μικρούς και ασήμαντους μέσα στην κοινωνία( « ἐλαχίστους»), ούτε σ’ Εμένα δεν το πράξατε»). Τους ονομάζει «αδελφούς Του»; Και πώς τους αποκαλεί « ἐλαχίστους »; Γι’ αυτό ακριβώς είναι αδελφοί του Κυρίου Ιησού Χριστού, επειδή είναι ταπεινοί,επειδή είναι φτωχοί, επειδή είναι περιφρονημένοι. Διότι αυτούς κατεξοχήν τους ανθρώπους καλεί να τους κάμει αδελφούς Του, τους αφανείς, τους ευκολοκαταφρόνητους· δεν εννοεί εδώ μόνο τους μοναχούς και όσους έχουν καταφύγει στα βουνά ως ασκητές, αλλά κάθε πιστό. Έστω κι αν είναι κοσμικός· εφόσον όμως είναι πεινασμένος και νηστικός και γυμνός και ξένος, ο Κύριος επιθυμεί να απολαύσει ένας τέτοιος στερημένος άνθρωπος όλη τη φροντίδα μας· διότι αδελφό μας τον κάνει το βάπτισμα και η κοινωνία των θείων μυστηρίων.

Έπειτα, για να δεις και από άλλη πλευρά το δίκαιον της αποφάσεως, προηγουμένως εκείνους επαινεί, αυτούς που έχουν κατορθώσει τα αγαθά έργα και λέει: «∆εῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν πρὸ καταβολῆς κόσμου. Ἐπείνασα γὰρ, καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν·(: ελάτε σεις οι ευλογημένοι του Πατρός μου και κληρονομείστε την βασιλεία των ουρανών, η οποία έχει ετοιμασθεί για σας από τότε που θεμελιωνόταν ο κόσμος. Διότι πείνασα και μου δώσατε να φάω…), και όλα τα παρακάτω.

Για να μην ισχυρίζονται ότι «δεν είχαμε για να ελεήσουμε», τους καταδικάζει μετά από σύγκριση με τους συνανθρώπους τους· όπως ακριβώς τις παρθένες κατόπιν συγκρίσεως με τις άλλες παρθένες(Ματθ.25,1-13),και τον δούλο που μεθούσε και έτρωγε σε υπερβολικό βαθμό εν συγκρίσει με τον πιστό δούλο(Ματθ.24,45-51), και αυτόν που έκρυψε το τάλαντο, εν αντιθέσει με εκείνον που πρόσφερε δύο τάλαντα (Ματθ. 25,14-30) και τον καθένα που αμαρτάνει συγκριτικά προς όσους έχουν επιτύχει να κάνουν θεάρεστα έργα. Και άλλοτε η σύγκριση αυτή γίνεται μεταξύ ίσων, όπως στην περίπτωση αυτή και των παρθένων, άλλοτε πάλι είναι γίνεται από το περίσσευμα, όπως όταν λέει: «ἄνδρες Νινευῖται ἀναστήσονται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ κατακρινοῦσιν αὐτήν, ὅτι μετενόησαν εἰς τὸ κήρυγμα Ἰωνᾶ, καὶ ἰδοὺ πλεῖον Ἰωνᾶ ὧδε. βασίλισσα νότου ἐγερθήσεται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ κατακρινεῖ αὐτήν, ὅτι ἦλθεν ἐκ τῶν περάτων τῆς γῆς ἀκοῦσαι τὴν σοφίαν Σολομῶνος, καὶ ἰδοὺ πλεῖον Σολομῶνος ὧδε. (: στη μέλλουσα κρίση θα αναστηθούν μαζί με την γενεά αυτήν άνδρες Νινευίτες και θα την καταδικάσουν, διότι εκείνοι μετανόησαν με το κήρυγμα του Ιωνά. Η σημερινή όμως γενεά μένει σκληρή και αμετανόητη, μολονότι εδώ γίνονται και λέγονται πολύ περισσότερα και ανώτερα από όσα είπε και έκαμε τότε ο Ιωνάς. Η βασίλισσα της νότιας χώρας Σαβά, θα αναστηθεί κατά την μεγάλη εκείνη ημέρα της κρίσεως μαζί με την γενεά αυτήν και θα την καταδικάσει, διότι ήλθε από τα πέρατα της γης να ακούσει την σοφία του Σολομώντος. Και ιδού ότι εδώ είναι κάτι το ασυγκρίτως ανώτερο από τον Σολομώντα. (Είμαι εγώ, η ενσάρκωση αυτής ταύτης της θείας Σοφίας).»[Ματθ. 12,41-42].

Και πάλι για τη σύγκριση μεταξύ ίσων, λέγει: «διὰ τοῦτο αὐτοὶ κριταὶ ἔσονται ὑμῶν(:Για τον λόγο αυτό αυτοί(τα πνευματικά σας τέκνα) θα σας καταδικάσουν για την μοχθηρία σας και την υποκρισία σας)»[Ματθ.12,27]· ενώ για τη σύγκριση από το ανώτερο, λέγει: «οὐκ οἴδατε ὅτι ἀγγέλους κρινοῦμεν; μήτιγε βιωτικά;(: Δεν γνωρίζετε, ότι εμείς οι πιστοί θα δικάσουμε και αυτούς ακόμα τους πονηρούς αγγέλους, τον διάβολο και τα πονηρά πνεύματα; Και δεν είμαστε, λοιπόν, ικανοί να διακρίνουμε και να αποδώσουμε το δίκαιο σε υποθέσεις βιωτικές;)»[Α΄Κορ.6,3].

Και σε αυτήν την περικοπή βέβαια η σύγκριση γίνεται μεταξύ ίσων, διότι συγκρίνει πλούσιους με πλούσιους, και φτωχούς με φτωχούς. Αποδεικνύει δε ότι η καταδικαστική απόφαση εκδίδεται δικαίως όχι μόνο από αυτό, από το ότι δηλαδή οι συνάνθρωποί τους το έχουν κατορθώσει αυτό, αν και ήσαν στην ίδια κατάσταση, αλλά και από το ότι δεν υπάκουσαν ούτε σε αυτά, στα οποία η φτώχεια δεν ήταν καθόλου εμπόδιο· όπως, για παράδειγμα, το να δώσουν νερό στον διψασμένο, να δουν τον φυλακισμένο, να επισκεφθούν τον άρρωστο.

Αφού λοιπόν έπλεξε το εγκώμιο των δικαίων, δείχνει πόσο η αγάπη και η στοργή Του γι’ αυτούς προερχόταν από ψηλά. «Ελάτε», τους λέει, «οι ευλογημένοι από τον Πατέρα μου, κληρονομήσετε την βασιλεία που είναι ετοιμασμένη για σας από τον καιρό της δημιουργίας του κόσμου». Με πόσα αγαθά είναι ισάξιος ο χαρακτηρισμός αυτός, ότι είναι ευλογημένοι και μάλιστα ευλογημένοι από τον Πατέρα! Και από πού αξιώθηκαν τόσο μεγάλη τιμή; «Πείνασα και μου δώσατε φαγητό, δίψασα και μου δώσατε νερό» και τα εξής. Πόση τιμή και πόση μακαριότητα δεν αξίζουν αυτά τα λόγια; Και δεν τους είπε, «πάρετε», αλλά «κληρονομήστε», ως οικεία, ως πατρικά, ως δικά σας, ως οφειλόμενα σε σας από τον ουρανό. «Προτού γεννηθείτε εσείς», λέγει, «αυτά είχαν ετοιμαστεί και ευπρεπιστεί για χάρη σας, επειδή γνώριζα ότι θα είστε τέτοιοι δίκαιοι και αγαθοί άνθρωποι». Και σαν αμοιβή ποιων πράξεων λαμβάνουν τόσα αγαθά; Είναι αμοιβή παροχής φιλοξενίας, ενδύματος , ψωμιού, νερού δροσερού, επισκέψεως, εισόδου στη φυλακή. Ό,τι δηλαδή ήταν αναγκαίο σε κάθε περίσταση. Υπάρχουν δε και περιπτώσεις, κατά τις οποίες ούτε ανάγκη δεν υπήρχε· διότι βέβαια, όπως είπα, ο φυλακισμένος και ο ταλαιπωρημένος από την αρρώστιά του και δεν επιζητεί αυτό μονάχα, αλλά ο ένας να αποφυλακισθεί και ο άλλος να απαλλαγεί από την ασθένειά του. Αλλά Εκείνος, επειδή είναι πράος και συγκαταβατικός, ζητεί μόνο όσα έχουμε τη δυνατότητα να πράξουμε· ή μάλλον και λιγότερα από όσα μπορούμε να υλοποιήσουμε, αφήνοντας σε εμάς να φιλοτιμηθούμε για περισσότερα.

Στους άλλους,όμως, λέγει: «πορεύεσθε ἀπ᾿ ἐμοῦ οἱ κατηραμένοι(:φύγετε μακριά από εμένα εσείς οι καταράμενοι)»– όχι πλέον από τον Πατέρα· διότι δεν τους καταράστηκε Εκείνος, αλλά τα ίδια τους τα έργα, «εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ(:και πηγαίνετε στο αιώνιο πυρ, που έχει ετοιμασθεί για τον διάβολο και τους πονηρούς αγγέλους του)»· καθώς όταν μιλούσε για τη Βασιλεία, λέγοντας: «δεῦτε οἱ εὐλογημένοι τοῦ πατρός μου, κληρονομήσατε την βασιλείαν»(: ελάτε σεις οι ευλογημένοι του Πατρός μου και κληρονομήσατε την βασιλεία των ουρανών», πρόσθεσε, «τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου (:που έχει ετοιμαστεί για σας από τότε που θεμελιωνόταν ο κόσμος.)». Όταν όμως ομιλεί περί του πυρός, δε λέγει το ίδιο, αλλά «τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ.(: που έχει ετοιμασθεί δια τον διάβολο και τους πονηρούς αγγέλους του)». Επειδή όμως εσείς οι ίδιοι περιελάβατε μέσα σ’ αυτό το αιώνιο πυρ και τους εαυτούς σας με τις επιλογές που κάνατε κατά τη διάρκεια της ζωής σας, εσείς φέρετε όλη την ευθύνη που θα βρεθείτε εκεί και τον εαυτό σας να κατηγορείτε.

Όχι μόνο δε με αυτά, αλλά και με όσα λέγει παρακάτω, σαν να απολογείται τρόπον τινά σε αυτούς, εκθέτει και τις αιτίες, «διότι επείνασα και δε μου δώσατε να φάγω» και τα εξής. Διότι έστω και αν ήταν εχθρός που προσήλθε και ζητούσε βοήθεια, δεν θα ήταν αρκετά τα παθήματά του, η πείνα, το ψύχος, τα δεσμά, η γύμνια, η αρρώστια, το γεγονός ότι περιπλανιέται άστεγος παντού, να κινήσουν σε οίκτο και να λυγίσουν αυτόν τον άσπλαχνο άνθρωπο; Διότι αυτά είναι σε θέση και την έχθρα να σταματήσουν. Αλλ’ όμως εσείς ούτε στον φίλο δεν κάνατε αυτά,ο οποίος και φίλος ήταν,αλλά και ευεργέτης και Κύριος. Και σκύλο εάν δούμε να πεινάει, πολλές φορές λυγίζουμε και τον ταΐζουμε· και άγριο ζώο ακόμα εάν δούμε, πάλι καμπτόμαστε· εσύ λοιπόν βλέποντας τον Δεσπότη δεν κάμπτεσαι; Και πώς να θεωρούνται αυτά άξια για απολογία;

Διότι, εάν ήταν μόνο του αυτό το καλό που θα έκανες, δε θα ήταν αρκετό για ανάλογη ανταμοιβή; Και δεν αναφέρω και το να ακούσεις μια τέτοια φωνή μπροστά σε ολόκληρη την οικουμένη από Εκείνον που κάθεται στον θρόνο του Πατρός Του και να κερδίσεις την Βασιλεία· αυτό όμως το ίδιο το γεγονός ότι εργάστηκες τόσες καλές πράξεις δεν είναι αρκετό για ανταμοιβή; Τώρα λοιπόν και ενώ είναι παρούσα όλη η οικούμενη και ενώ αποκαλύπτεται η απόρρητη εκείνη Δόξα, σε ανακηρύσσει και σε στεφανώνει και σε αναγνωρίζει ως τον κατεξοχήν τροφέα και ξενοδόχο· και δεν ντρέπεται όταν τα λέγει αυτά, για να σου κάνει λαμπρότερο το στεφάνι σου. Για τον λόγο λοιπόν αυτό και από τη μία πλευρά,οι σκληρόκαρδοι και ανελεήμονες δικαίως τιμωρούνται και,από την άλλη, οι φιλάνθρωποι και ελεήμονες στεφανώνονται κατά χάριν. Διότι και αν ακόμη έχουν διαπράξει αναρίθμητα καλά, πάλι κατά χάριν γίνεται η τιμητική διάκριση, αφού αντί τόσο μικρών και ευτελών πραγμάτων, τους παρέχεται τόσος ουρανός και βασιλεία και τέτοια μεγάλη τιμή.[…] Τα αιώνια λοιπόν αγαθά είθε να αποκτήσουμε με αυτόν τον τρόπο και εμείς, με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού,στον οποίο ανήκει η δοξολογία κι η δύναμη στους αιώνες. Αμήν.

ΚΥΡΙΑΚΗ 15 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2026 ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΕΩ (Ματθ. κε΄ 31-46) (Α΄ Κορ. η΄ 8 – θ΄2)

 

¨Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού"

Η δικαιοσύνη έκφραση αγάπης

«Τότε καθίσει επί θρόνου δόξης αυτού, και συναχθήσεται έμπροσθεν αυτού πάντα τα έθνη»

 Τρίτη Κυριακή του Τριωδίου, της Απόκρεω, όπως ονομάζεται, και η Εκκλησία ξεδιπλώνει το γεγονός της μέλλουσας κρίσης. Η ευαγγελική περικοπή της ημέρας προσφέρει τα απαραίτητα ερεθίσματα για να συνειδητοποιήσει ο άνθρωπος ότι κανένας εφησυχασμός δεν χωρεί στη ζωή του. 

 Αντίθετα, επιβάλλεται εγρήγορση και αγώνας. Αποκαλύπτει, εξάλλου, ότι στην προσφορά της αγάπης του Χριστού καθορίζεται η ποιότητα της ζωής και η κατάσταση που μπορεί να βιώνει ο άνθρωπος, είτε ως παράδεισο είτε ως κόλαση, ανάλογα με τη στάση που διαμορφώνει ο ίδιος και ακολουθεί.

 Με την αποφυγή από την κρεοφαγία, η Κυριακή της Απόκρεω μάς παρακινεί ταυτόχρονα να εγκαταλείψουμε τα ψυχοκτόνα πάθη που εμφωλεύουν μέσα μας για να εισέλθουμε στο χώρο της αγάπης του Χριστού, μέσα στο γόνιμο έδαφος του οποίου καρποφορεί η αληθινή ελευθερία που τόσο εναγωνίως ψάχνει στη ζωή του ο άνθρωπος.

Η αγάπη ως δικαιοσύνη

  Στο Σύμβολο της Πίστεως, εμφανίζεται ο Χριστός ως ο δίκαιος κριτής: «Και πάλιν ερχόμενον μετά δόξης κρίναι ζώντας και νεκρούς…». Θα πρέπει όμως να γνωρίζουμε ότι ο Κύριος δεν περιορίζεται στην απόδοση της γνωστής εκείνης δικαιοσύνης, όπως την εννοούν οι άνθρωποι, η οποία σε αρκετές περιπτώσεις εμφανίζει συμπτώματα χρεοκοπίας και ελλειμμάτων. 

 Ενίοτε μάλιστα εμφανίζει σημεία αδικίας. Η δικαιοσύνη του Χριστού, αντίθετα, θεμελιώνεται στην φανέρωση της αγάπης Του, που ενώνει τους ανθρώπους με τον Θεό και μεταξύ τους. Έτσι, η άρνηση του ανθρώπου να αποδεχθεί την προσφερόμενη σ’ αυτόν αγάπη του Θεού και κατ’ επέκταση να κινηθεί αγαπητικά και προς τον συνάνθρωπό του, συνιστά την αυτοκατάκριση και την αυτοτιμωρία του. «Αύτη δε εστιν η κρίσις, ότι το φως ελήλυθεν και ηγάπησαν οι άνθρωποι μάλλον το σκότος ή το φως».

  Όταν, λοιπόν, ο άνθρωπος δεν είναι δεκτικός αυτού του τεράστιου αγαθού που εκπέμπει η θεϊκή αγάπη, τότε βυθίζεται στα σκοτάδια της αμαρτίας, τα οποία στην καθημερινή ζωή ερμηνεύονται σε πάθη, εγωισμούς, αδικίες, κακίες κ.α. Επιλέγει ο ίδιος ουσιαστικά να εγκαταλείπει ασπλάχνως τον εαυτό του στην οδύνη της κόλασης.

Το κριτήριο της αγάπης

   Η αγάπη του Χριστού που προσφέρεται απεριόριστα στον άνθρωπο, φανερώνει το μεγαλείο του και ειδικότερα εστιάζει στην κατ’ εικόνα Θεού δημιουργία του. Αποκαλύπτει τη συγγένειά μας με το Πρόσωπό Του. Γι’ αυτό άλλωστε στην περικοπή της ημέρας ταυτίζει τον Εαυτό Του «ενί των αδελφών Του των ελαχίστων».

  Όταν ο Χριστός, λοιπόν, επιβραβεύει αυτούς που του έδωσαν να φάει, να πιει, να ενδυθεί, δεν περιορίζεται σε κάποια απλά ανθρωπιστικά στοιχεία που ασφυκτιούν σε μια στείρα ηθικολογία και συναισθηματολογία ή και απλά σε μια καθηκοντολογία. Φανερώνει την υπέρτατη αλήθεια της σωτηρίας μας, που είναι ο παράδεισος. 

 Δίνει τη διάσταση του μεγαλείου μιας αλληλοπεριχώρησης και κοινωνίας προσώπων που σφυρηλατεί το μυστήριο της ζωής του Θεού στους ανθρώπους.

  Η άλλη όψη αποκαλύπτεται στο πρόσωπο εκείνων που αρνούνται την αγάπη του Θεού. «Επείνασα γαρ, και ουκ εδώκατέ μοι φαγείν…».   Κατ’ αναλογία, η άρνηση εδώ της αγάπης δεν συνιστά μια απλή απόρριψη, αλλά οντολογική αποκοπή από την ίδια τη ζωή που είναι ο Χριστός. Έτσι, η άρνηση της αγάπης του Θεού μεταβάλλει τη διακονία, την προσφορά και την θυσία σε φιλαυτία, εγωισμό, αυτάρκεια, ατομικισμό κ.α.

 Πρόκειται τελικά και στην μια και στην άλλη περίπτωση για επιλογή του ιδίου του ανθρώπου αν θα εισέλθει στην τροχιά της ζωής ή του θανάτου, του παραδείσου ή της κόλασης. Δεν πρόκειται, βέβαια, για καταδίκη που προέρχεται από τον Θεό, αλλά ουσιαστικά γι’ αυτοκαταδίκη.

 Αγαπητοί αδελφοί, η σημερινή περικοπή δεν ενσπείρει φόβο και πανικό στον άνθρωπο, αλλά συνιστά την πιο ισχυρή πρόσκληση γι’ αυτόν, προκειμένου ν’ αφήσει ελεύθερη την καρδιά του για να εισέλθει η Χάρη του Θεού, ως καρπός της αυθεντικής αγάπης, για να πλημμυρίσει όλη την ύπαρξή του. 

  Τότε θα είναι σε θέση να βλέπει στο πρόσωπο του κάθε συνανθρώπου του τον ίδιο τον Χριστό και να έχει «καλήν απολογίαν επί του φοβερού βήματός Του». Αυτό έπραξαν και όλες οι άγιες μορφές που κοσμούν το οικοδόμημα της Εκκλησίας, μεταξύ των οποίων ο Ονήσιμος ο απόστολος, ο Άνθιμος εν Χίω και ο Ευσέβιος ο όσιος, των οποίων τη μνήμη τιμούμε σήμερα.

 Ο όλος βίος τους ήταν μια μαρτυρία αγάπης που στην αυθεντική της μορφή ταυτίζεται με τη δικαιοσύνη του Θεού. Γι’ αυτό και η παρουσία τους ήταν μια αληθινή λάμψη μέσα στον κόσμο.

  Το δικό τους παράδειγμα δείχνει το δρόμο για τις πιο σπουδαίες αναβάσεις και ανατάσεις στη ζωή.

Χριστάκης Ευσταθίου,

Θεολόγος

Κυριακὴ τῆς Ἀπόκρεω – Εὐαγγελικὸ & Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 15 Φεβρουαρίου 2026

 

Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 15 Φεβρουαρίου 2026, Κυριακὴ τῆς Ἀπόκρεω (Ματθ. κε΄ 31-46)

31 Ὅταν δὲ ἔλθῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ καὶ πάντες οἱ ἅγιοι ἄγγελοι μετ᾿ αὐτοῦ, τότε καθίσει ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ, 32 καὶ συναχθήσεται ἔμπροσθεν αὐτοῦ πάντα τὰ ἔθνη, καὶ ἀφοριεῖ αὐτοὺς ἀπ᾿ ἀλλήλων ὥσπερ ὁ ποιμὴν ἀφορίζει τὰ πρόβατα ἀπὸ τῶν ἐρίφων, 33 καὶ στήσει τὰ μὲν πρόβατα ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ, τὰ δὲ ἐρίφια ἐξ εὐωνύμων. 34 τότε ἐρεῖ ὁ βασιλεὺς τοῖς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ· δεῦτε οἱ εὐ­λογημένοι τοῦ πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοι­­­μα­σμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. 35 ἐπείνασα γάρ, καὶ ἐδώ­κατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα, καὶ ἐποτίσατέ με, ξένος ἤμην, καὶ συνηγάγετέ με, 36 γυμνός, καὶ περιεβάλετέ με, ἠσθένησα, καὶ ἐπεσκέψασθέ με, ἐν φυλακῇ ἤμην, καὶ ἤλθετε πρός με. 37 τότε ἀποκριθήσονται αὐ­­­τῷ οἱ δίκαιοι λέγοντες· κύ­­ριε, πότε σε εἴδομεν πεινῶν­­τα καὶ ἐθρέψαμεν, ἢ διψῶν­τα καὶ ἐποτίσαμεν; 38 πότε δέ σε εἴδομεν ξένον καὶ συνηγάγομεν, ἢ γυμνὸν καὶ περιεβάλομεν; 39 πότε δέ σε εἴδομεν ἀσθενῆ ἢ ἐν φυλακῇ, καὶ ἤλθο­μεν πρός σε; 40 καὶ ἀποκριθεὶς ὁ βασιλεὺς ἐρεῖ αὐτοῖς· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐφ᾿ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε. 41 τότε ἐρεῖ καὶ τοῖς ἐξ εὐω­νύ­μων· πορεύεσθε ἀπ᾿ ἐμοῦ οἱ κατηραμένοι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγ­γέ­λοις αὐτοῦ. 42 ἐπείνασα γάρ, καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα, καὶ οὐκ ἐποτίσατέ με, 43 ξένος ἤμην, καὶ οὐ συνηγάγετέ με, γυμνός, καὶ οὐ περιεβάλετέ με, ἀσθενὴς καὶ ἐν φυλακῇ, καὶ οὐκ ἐπε­σκέ­ψασθέ με. 44 τότε ἀποκριθήσονται αὐτῷ καὶ αὐτοὶ λέγοντες· κύριε, πότε σε εἴδομεν πεινῶντα ἢ διψῶντα ἢ ξένον ἢ γυμνὸν ἢ ἀσθενῆ ἢ ἐν φυλακῇ, καὶ οὐ διηκονήσαμέν σοι; 45 τότε ἀποκριθήσεται αὐτοῖς λέγων· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐφ᾿ ὅσον οὐκ ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἐλαχίστων, οὐ­δὲ ἐμοὶ ἐποιήσατε. 46 καὶ ἀπελεύσονται οὗτοι εἰς κόλασιν αἰώνιον, οἱ δὲ δί­καιοι εἰς ζωὴν αἰώνιον.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

31 Ὅταν λοιπόν ἔλθει ὁ υἱός τοῦ ἀνθρώπου μέ τή δό­ξα του καί μαζί του ὅλοι οἱ ἅγιοι ἄγγελοι, τότε θά καθίσει σέ θρόνο ἔνδοξο καί λαμπρό. 32 Καί θά συναχθοῦν μπροστά του ὅλα τά ἔθνη, ὅλοι δη­λαδή οἱ ἄνθρωποι πού ἔζησαν ἀπ’ τήν ἀρχή τῆς δη­μι­ουργίας μέχρι τό τέλος τοῦ κόσμου. Καί θά τούς χωρίσει τόν ἕνα ἀπό τόν ἄλλο, ὅπως ὁ βοσκός χωρίζει τά πρόβατα ἀπό τά γίδια. 33 Καί θά τοποθετήσει τούς δικαίους, πού εἶναι ἥμεροι σάν τά πρόβατα, στά δεξιά του· ἐνῶ τούς ἁμαρτωλούς, πού εἶναι ἀτίθασοι καί ἄτακτοι σάν τά γίδια, θά τούς βά­λει στά ἀριστερά του. 34 Τότε θά πεῖ ὁ βασιλιάς σ’ ἐκείνους πού θά εἶναι στά δεξιά του: Ἐλᾶτε ἐσεῖς πού εἶστε εὐλογημένοι ἀπό τόν Πατέρα μου, κληρονομῆστε τή βασιλεία πού ἔχει ἑτοιμαστεῖ γιά σᾶς ἀπό τότε πού θεμελιωνόταν ὁ κόσμος. 35 Σᾶς ἀνήκει ἡ κληρονομιά αὐτή· διότι πείνασα καί μοῦ δώσατε νά φάω, ἤμουν διψασμένος καί μοῦ δώσατε νά πιῶ, ἤμουν ξένος καί δέν εἶχα ποῦ νά μείνω καί μέ περιμαζέψατε στό σπίτι σας, 36 ἤμουν γυμνός καί μέ ντύσατε, ἀρρώστησα καί μέ ἐπισκεφθήκατε, ἤμουν μέσα στή φυλακή καί ἤλθατε νά μέ δεῖτε καί νά μέ παρηγορήσετε. 37 Τότε θά τοῦ ἀποκριθοῦν οἱ δίκαιοι: Κύ­ριε, πότε σέ εἴδαμε πεινασμένο καί σέ θρέψαμε, ἤ διψασμένο καί σοῦ δώσαμε νά πιεῖς; 38 Καί πότε σέ εἴδαμε ξένο καί σέ περιμαζέψαμε, ἤ γυμνό καί σέ ντύσαμε; 39 Καί πότε σέ εἴδαμε ἄρρωστο ἤ φυλακισμένο καί ἤλθαμε νά σέ ἐπισκεφθοῦμε; 40 Τότε θά τούς ἀποκριθεῖ ὁ βασιλιάς: Ἀληθινά σᾶς λέω ὅτι κάθε τι πού κάνατε σ’ ἕναν ἀπό τούς φτωχούς αὐτούς ἀδελφούς μου πού φαίνονταν ἄσημοι καί πολύ μικροί, τό κάνατε σέ μένα. 41 Τότε θά πεῖ καί σέ κείνους πού θά εἶναι στά ἀριστερά του: Ἐσεῖς πού ἀπό τά ἔργα σας γίνατε καταραμένοι, φύγετε μακριά ἀπό μένα στό πῦρ τό αἰώνιο, πού ἔχει ἑτοιμασθεῖ γιά τό διάβολο καί τούς ἀγγέλους του. 42 Διότι πείνασα καί δέν μοῦ δώσατε νά φάω, δίψασα καί δέν μοῦ δώσατε νά πιῶ, 43 ἤμουν ξένος καί δέν μέ περιμαζέψατε νά μέ φιλο­ξε­νήσετε, ἤμουν γυμνός καί δέν μέ ντύσατε, ἤμουν ἄρ­ρω­στος καί μέσα στή φυλακή καί δέν μέ ἐπι­σκε­φθή­κα­τε. 44 Τότε θά τοῦ ἀποκριθοῦν κι αὐτοί: Κύριε, πότε σέ εἴ­δαμε νά πεινᾶς ἤ νά διψᾶς ἤ νά εἶσαι ξένος ἤ γυμνός ἤ ἄρρωστος ἤ φυλακισμένος, καί δέν σέ ὑπηρετήσαμε; 45 Τότε θά τούς ἀποκριθεῖ: Ἀληθινά σᾶς λέω, κάθε τι πού δέν κάνατε σ’ ἕναν ἀπ’ αὐτούς πού ὁ κόσμος θεωροῦσε πολύ μικρούς, οὔτε σέ μένα τό κάνατε. 46 Καί θά ὁδηγηθοῦν αὐτοί σέ κόλαση πού δέν θά ἔχει τέλος, ἀλλά θά εἶναι αἰώνια· ἐνῶ οἱ δίκαιοι θά πᾶνε γιά νά ἀπολαύσουν ζωή αἰώνια.

 

Αποστολικό Ανάγνωσμα: Α΄ Κορ. η΄ 8 – θ΄2

⁸ βρῶμα δὲ ἡμᾶς οὐ παρίστησι τῷ Θεῷ· οὔτε γὰρ ἐὰν φάγωμεν περισσεύομεν, οὔτε ἐὰν μὴ φάγωμεν ὑστερούμεθα. ⁹ βλέπετε δὲ μήπως ἡ ἐξουσία ὑμῶν αὕτη πρόσκομμα γένηται τοῖς ἀσθενοῦσιν. ¹⁰ ἐὰν γάρ τις ἴδῃ σε, τὸν ἔχοντα γνῶσιν, ἐν εἰδωλείῳ κατακείμενον, οὐχὶ ἡ συνείδησις αὐτοῦ ἀσθενοῦς ὄντος οἰκοδομηθήσεται εἰς τὸ τὰ εἰδωλόθυτα ἐσθίειν; ¹¹ καὶ ἀπολεῖται ὁ ἀσθενῶν ἀδελφὸς ἐπὶ τῇ σῇ γνώσει, δι’ ὃν Χριστὸς ἀπέθανεν. ¹² οὕτω δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τύπτοντες αὐτῶν τὴν συνείδησιν ἀσθενοῦσαν εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνετε. ¹³ διόπερ εἰ βρῶμα σκανδαλίζει τὸν ἀδελφόν μου, οὐ μὴ φάγω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα, ἵνα μὴ τὸν ἀδελφόν μου σκανδαλίσω.

¹ Οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος; οὐκ εἰμὶ ἐλεύθερος; οὐχὶ Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Κύριον ἡμῶν ἑώρακα; οὐ τὸ ἔργον μου ὑμεῖς ἐστε ἐν Κυρίῳ; ² εἰ ἄλλοις οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος, ἀλλά γε ὑμῖν εἰμι· ἡ γὰρ σφραγὶς τῆς ἐμῆς ἀποστολῆς ὑμεῖς ἐστε ἐν Κυρίῳ.

Νεοελληνική Απόδοση

⁸ Μαθετε, λοιπόν, όλοι ότι το οιανδήποτε φάγητον και τα ειδωλόθυτα, δεν μας δίδουν ηθικήν αξίαν και δεν μας παρουσιάζουν ως εναρέτους και αρεστούς ενώπιον του Θεού. Διότι ούτε εάν φάγωμεν τα ειδωλόθυτα, με την ορθήν πεποίθησιν ότι αυτά είναι κοινά κρέατα, προχωρούμεν και πλεονάζομεν εις αρετήν ούτε εάν δεν φάγωμεν βραδυπορούμεν και καθυστερούμεν εις αυτήν ⁹ Προσέχετε όμως μήπως η εξουσία, που σας δίδει η φωτισμένη σας πίστις να τρώγετε και τα ειδωλόθυτα, γίνη πρόσκομμα στους ασθενείς και αδυνάτους κατά την πίστιν. ¹⁰ Διότι εάν κανείς από αυτούς ίδη σε, που έχεις την ορθήν γνώσιν και θεωρείσαι προωδευμένος Χριστιανός, να στρογγυλοκάθεσαι και να τρώγης εις κάποιον τραπέζι ειδωλολατρικού ναού, δεν θα ενισχυθή η συνείδησις αυτού του αδελφού, ο οποίος είναι ασθενής κατά την πίστιν, να τρώγη τα ειδωλόθυτα με θρησκευτικήν ευλάβειαν; ¹¹ Και έτσι θα παρασυρθή πάλιν εις την ειδωλολατρείαν και θα χαθή εξ αιτίας της ιδικς σου φωτισμένης γνώσεως ο ασθενής κατά την πίστιν αδελφός, δια τον οποίον εν τούτοις ο Χριστός εθυσιάσθη επάνω στον σταυρόν. ¹² Ετσι δε αμαρτάνοντες εναντίον των αδελφών και καταφέροντες κτυπήματα εις την ασθενή συνείδησίν των, αμαρτάνετε ενώπιον του Χριστού, διότι ματαιώνετε το έργον της σωτηρίας των αδελφών. ¹³ Δι’ αυτό εάν το φάγητον γίνεται αφορμή να κλονισθή εις την πίστιν και την χριστιανικήν ζωήν του ο αδελφός μου, δεν θα φάγω ποτέ κανένα είδος κρέατος δια να μη σκανδαλίσω τον αδελφόν μου. (Η θυσία των δικαιωμάτων αποτελεί καθήκον, όταν δι’ αυτής προλαμβάνωμεν το σκάνδαλον, υποβοηθούμεν δε εις την αρετήν).

¹ Εγώ δεν είμαι Απόστολος όπως και οι άλλοι Απόστολοι; Δεν είμαι ελεύθερος όπως και οι άλλοι Χριστιανοί; Δεν έχω ιδεί και εγώ τον Ιησούν Χριστόν, τον Κυριον μας; Σεις οι Κορίνθιοι δεν είσθε το έργον μου, το οποίον με την χάριν του Κυρίου και εις δόξαν του Κυρίου έχω πραγματοποιήσει; ² Εάν, έστω, δι’ άλλους ανθρώπους δεν είμαι Απόστολος, αλλά δια σας οπωσδήποτε είμαι. Μαρτυρία και απόδειξις και επίσημος σφραγίς του αποστολικού μου αξιώματος και έργου είσθε σεις με την χάριν του Κυρίου.

 

 

***************************************************

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

1. Ὁ Χριστὸς στὰ πρόσωπα τῶν ἀδελφῶν μας

Κατὰ τὴν ἐποχὴ τοῦ ἀποστόλου Παύλου εἶχε δημιουργηθεῖ ἀναστάτωση στὴν Ἐκκλησία τῆς Κορίνθου μὲ ἀφορμὴ τὰ εἰδωλόθυτα, τὰ κρέατα δηλαδὴ ποὺ εἶχαν χρησιμοποιηθεῖ σὲ θυσίες εἰδωλολατρῶν. Κάποιοι Χριστιανοὶ ἔτρωγαν ἀπὸ τὰ εἰδωλόθυτα, ἐνῶ ἄλλοι βλέποντάς τους νὰ τρῶνε, σκανδαλίζονταν διότι τὰ θεωροῦσαν ἱερά. Γι᾿ αὐτὸ ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ὁ ἱδρυτὴς τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κορίνθου, ἐπισημαίνει στὴν Α΄ πρὸς Κορινθίους Ἐπιστολή του ὅτι δὲν εἶναι τόσο σημαντικὸ τὸ ἂν θὰ φᾶνε ἢ ὄχι, ὅσο τὸ νὰ μὴν σκανδαλίσουν τοὺς ἀδελφούς τους. «Ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τύπτοντες αὐτῶν τὴν συνείδησιν ἀσθενοῦσαν εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνετε», γράφει. Δηλαδή, ἁμαρτάνοντας στοὺς ἀδελφούς σας καὶ χτυπώντας σκληρὰ τὴ συνείδησή τους, ἡ ὁποία εἶναι ἀσθενικὴ καὶ ἀδύνατη, τελικὰ ἁμαρτάνετε στὸν ἴδιο τὸν Χριστό.

Ἀκούγεται ἴσως αὐστηρὸς ὁ λόγος αὐτὸς τοῦ Ἀποστόλου. Εἶναι ὅμως ἀληθινός, θεόπνευστος λόγος. Μᾶς ὑπογραμμίζει ὅτι ὁ κάθε ἀδελφός μας, ὁ ὁποῖος εἶναι μέλος τῆς Ἐκκλησίας, εἶναι μέλος τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ. «Ὁ ἀσθενῶν ἀδελφὸς εἰς τὸ τοῦ Δεσπότου σῶμα τελεῖ. Οἰκειοῦται δὲ ἡ κεφαλὴ τοῦ μέλους τὴν ἀδικίαν» (PG 82, 292), σχολιάζει ἱερὸς ἑρμηνευτής. Ὁ ἀδελφὸς ποὺ ἀσθενεῖ, ἀνήκει στὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Ἡ κεφαλὴ τοῦ σώματος, δηλαδὴ ὁ Χριστός, οἰκειοποιεῖται τὴν ἀδικία ποὺ γίνεται σὲ κάποιο μέλος του. Ἡ ἀδικία ποὺ γίνεται σὲ κάποιο Χριστιανό, τελικὰ ἀναφέρεται στὸν ἴδιο τὸν Χριστό.

Συνεπῶς στὸ πρόσωπο τῶν ἀδελφῶν μας φανερώνεται ὁ Κύριος. Αὐτὸ ἄλλωστε φαίνεται καὶ στὴν εὐαγγελικὴ περικοπὴ τῆς ἡμέρας, ὅπου ὁ Χριστὸς μᾶς περιέγραψε τὴ Δευτέρα Παρουσία του. Κάθε τὶ ποὺ προσφέρατε σ᾿ ἕναν ἀπὸ τοὺς φτωχοὺς καὶ ἄσημους ἀδελφούς μου, «ἐμοὶ ἐποιήσατε» (Ματθ. κε΄ 40), τὸ προσφέρατε σ᾿ Ἐμένα, θὰ πεῖ τότε ὁ Κύριος. Ταυτίζεται ἐκεῖ μὲ τοὺς «ἐλαχίστους», μὲ τοὺς ἀδύναμους ἀδελφούς μας. Φανερώνεται ὁ Θεὸς στὰ πρόσωπά τους. Προσλαμβάνει τὴν ἀγάπη ποὺ δείξαμε σ᾿ αὐτοὺς σὰν νὰ ἀναφέρεται στὸν Ἴδιο. Καὶ στὴν ἀποστολικὴ περικοπὴ ἀντίστοιχα ἀκούσαμε ὅτι προσλαμβάνει κάθε ἁμαρτία ποὺ γίνεται στοὺς ἀδελφούς μας σὰν νὰ γίνεται στὸν Ἴδιο.

Ὁ κάθε ἀδελφός μας, ἑπομένως, εἶναι μιὰ ὁρατὴ εἰκόνα τοῦ ἀόρατου Θεοῦ δίπλα μας. Ἂς προσέχουμε ὄχι μόνο νὰ μὴ σκανδαλίζουμε τὸν ἀδελφό μας, ἀλλὰ ἀντίθετα νὰ τὸν ὑπηρετοῦμε, νὰ τὸν τιμοῦμε, νὰ τὸν διακονοῦμε σὰν νὰ ἦταν ὁ ἴδιος ὁ Χριστός. Εἶναι ἄλλωστε μέλος τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ.

2. Ἡ θυσία τοῦ δικαιώματος

Στὴ συνέχεια τῆς περικοπῆς ὁ Ἀπόστολος ὑποδεικνύει καὶ τὴ λύση στὸ πρόβλημα τῶν εἰδωλοθύτων μὲ τὸν θεοφώτιστο λόγο του. Ἐνῶ καὶ ὁ ἴδιος θὰ εἶχε κάθε δικαίωμα νὰ τρώει ἀπὸ τὰ εἰδωλόθυτα, ἀφοῦ μάλιστα εἶναι ἀνύπαρκτοι οἱ θεοὶ τῶν εἰδώλων, ὡστόσο γράφει ὅτι «οὐ μὴ φάγω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα, ἵνα μὴ τὸν ἀδελφόν μου σκανδαλίσω». Δὲν θὰ φάω ποτέ, ὄχι μόνο εἰδωλόθυτο, ἀλλὰ καὶ ὁποιοδήποτε εἶδος κρέατος, γιὰ νὰ μὴ σκανδαλίσω κάποιον ἀδελφό μου. Θυσιάζει τὸ νόμιμο δικαίωμά του, θὰ λέγαμε, γιὰ χάρη τῶν ἀδελφῶν του.

Εἶναι πολὺ σημαντικὴ ἡ θυσία αὐτή, ἡ θυσία τῶν δικαιωμάτων. Ἐλευθερώνει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸν ἀτομισμό, ὥστε ν᾿ ἀνοίγει τὴν καρδιά του στὸν κάθε ἀδελφό του· νὰ βάζει τὸν ἀδελφό του πάνω ἀπὸ τὰ δικαιώματά του. «Χριστὸς μὲν οὐδὲ ἀποθανεῖν παρῃτήσατο ὑπὲρ αὐτοῦ, σὺ δὲ αὐτῷ οὐδὲ συγκαταβαίνειν ἀνέχῃ» (PG 61, 167), ἐπισημαίνει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Δηλαδή, ὁ Χριστὸς δὲν ἀπέφυγε οὔτε τὴ θυσία του γιὰ χάρη τοῦ καθενὸς ἀνθρώπου. Κι ἐσύ, ἄνθρωπε, οὔτε μιὰ μικρὴ ὑποχώρηση δὲν ἀνέχεσαι νὰ κάνεις γι᾿ αὐτόν. Ἡ ἀληθινὴ ἀγάπη ἀποδεικνύεται στὴ θυσία. Τότε ἀγαπᾶ κανείς, ὅταν θυσιάζεται.

Ἡ ἀλήθεια αὐτὴ ἔχει πολλὲς πρακτικὲς προεκτάσεις στὴν καθημερινή μας ζωή. Ἂν ἀγαπᾶμε τοὺς ἀδελφούς μας, τότε θυσιάζουμε τὴν ἄνεσή μας, τὰ χρήματά μας, τὸ πρόγραμμα, τὴν ξεκούρασή μας, τὶς ἐπιθυμίες, τὶς προτιμήσεις μας, κάποια ἐπιτρεπτὴ συνήθειά μας, ἀκόμη καὶ τὰ δικαιώματά μας, προκειμένου νὰ βοηθήσουμε, νὰ ὑπηρετήσουμε, νὰ ξεκουράσουμε, νὰ ἀναπαύσουμε, νὰ χαροποιήσουμε καὶ νὰ εὐχαριστήσουμε τοὺς συν­ανθρώπους μας.

Αὐτὴ ἡ θυσιαστικὴ ἀγάπη μᾶς ἑνώνει τελικὰ μὲ τοὺς ἀδελφούς μας. Πόσο πιὸ ἑνωμένος θὰ ἦταν ὁ κόσμος μας σήμερα, ποὺ διχάζεται καὶ σπαράσσεται ἀπὸ τοὺς πολέμους! Πόσο πιὸ ἁρμονικὰ θὰ λειτουργοῦσε κάθε κοινωνικὸ σύνολο, ἡ οἰκογένειά μας γιὰ παράδειγμα, ἂν εἶχε ὡς θεμέλιο τὸ θυσιαστικὸ αὐτὸ πνεῦμα! Αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ Εὐαγγελίου· ἡ θυσία τοῦ ἑαυτοῦ μας, ἡ θυσία τῶν δικαιωμάτων μας γιὰ χάρη τῶν ἀδελφῶν μας. Τότε κέντρο τοῦ ἐνδιαφέροντός μας δὲν εἶναι πλέον τὸ ἄτομό μας, ἀλλὰ ὁ Χριστὸς ποὺ φανερώνεται στὰ πρόσωπα τῶν συνανθρώπων μας.

                   ***************************************************

Ο Μάνης Χρυσόστομος Γ΄ για την υπερνίκηση των ψυχολογικών προβλημάτων

 

Συχνά στήν ἐποχή μας παρουσιάζεται ἕνα θλιβερό φαινόμενο καί αὐτό εἶναι τά ποικίλα ψυχολογικά προβλήματα. Συνάνθρωποί μας ὑποφέρουν ἀπό ἄγχος, ἀγωνία, πλήξη, ἀνία, κατάθλιψη, ἀπογοήτευση καί ἀπελπισία.

Ἡ ταραχή κυριαρχεῖ, ἡ νευρικότητα ἁπλώνεται σ' ὅλες τίς πράξεις, ἡ ἐσωτερική πικρία δημιουργεῖ δυσφορία καί κόπωση, τό ψυχικό κενό πολλές φορές αὐξάνεται.

Ἔτσι, μία ταραγμένη συνείδηση ἐπικρατεῖ καί ἀποδιώκει τήν γαλήνη καί τήν ἠρεμία.

Ἐμφανίζονται ἡ γκρίνια, ἡ ἀπιστία, τά πικρόχολα λόγια, οἱ ἰδιοτροπίες, οἱ καχυποψίες, οἱ ἐντάσεις στήν οἰκογένεια, στήν ἐργασία, στήν κοινωνία.

Ἐνώπιόν μας, λοιπόν, παρουσιάζονται νοσηρές ἐκδηλώσεις, ψυχονευρωτικές διαταραχές, τραυματισμένες ψυχές.

Τά πολλαπλά ψυχολογικά προβλήματα, πράγματι, συνθέτουν μία νόσο στήν τεχνοκρατούμενη ἐποχή μας.

Ποτέ ἄλλοτε εἰδικοί ἐπιστήμονες, ἰατροί, ψυχολόγοι, ψυχίατροι, ἐκπαιδευτικοί καί κοινωνιολόγοι δέν ἔχουν ὁμιλήσει καί γράψει τόσον πολύ καί τόσον πολλά γιά τό πρόβλημα αὐτό, ὅσον σήμερα.

Ὄπισθεν μάλιστα ἀπό τήν θορυβώδη καί ὑλόφρονα ζωή τοῦ συγχρόνου ἀνθρώπου διακρίνουν ἔντονα τήν θλίψη, τόν παραπικρασμό, τόν ψυχικό πόνο, τήν μελαγχολία.

Ἔτσι, μέ τήν ἀγχώδη αὐτή ζωή χάνεται ὁ προσανατολισμός τοῦ ἀνθρώπου. Χάνεται ἡ ἔννοια τοῦ μέτρου, ἡ ἔννοια τῆς στοιχειώδους ἀξιοπρέπειας καί ὀρθοφροσύνης.

Ὁ νοῦς σκοτίζεται. Ἡ ἠθική παραμερίζεται. Ἡ λογική διαστρέφεται. Ὁ συναισθηματικός κόσμος ἀλλοιώνεται. Ἡ χαρά ἐξαφανίζεται.

Οἱ οὐρανοί εἶναι πλέον κλειστοί. Καί ἀρχίζει ἕνας πρόωρος μαρασμός, καθώς ἐγκαθίσταται ἡ λύπη στήν ψυχή.

*

Ὡστόσο, ὁ ἄνθρωπος, ὁ κάθε ἄνθρωπος, μικρός ἤ μεγάλος στήν ἡλικία, ὅπου κι ἄν βρίσκεται σέ πόλη ἤ σέ χωριό, δέν μπορεῖ νά προχωρήσει μ' αὐτή τήν νοσηρή κατάσταση στή ζωή του.

Ἔχει ἀνάγκη πνευματικῆς θεραπείας. Ὁ ψυχικά πληγωμένος ἄνθρωπος πρέπει νά θεραπευτεῖ. Δέν ἀρκεῖ μία ψυχολογία πού ἐξαντλεῖται στόν παρόντα αἰῶνα, οὔτε οἱ ἐφήμερες τεχνικές.

Ἡ τεράστια ἀνάπτυξη τοῦ τεχνικοῦ πολιτισμοῦ, ἡ ἀφθονία τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν, ἡ ἐμπορικοποίηση τῶν πάντων, τό πλῆθος τῶν μέσων ψυχαγωγίας καί ἐπικοινωνίας, δέν στέκονται ἱκανά νά ἐξαλείψουν τήν ψυχική ἀσθένεια τῶν ἀνθρώπων. Κάτι ἄλλο χρειάζεται, πέρα ἀπό τά ἀνθρώπινα δεδομένα.

Ἀσφαλῶς δέν παραθεωροῦμε οὔτε ὑποβαθμίζουμε τά ἐπιστημονικά δεδομένα καί ἐπιτεύγματα, καθότι σέ ὡρισμένες περιπτώσεις, ἕνεκεν σοβαρᾶς ψυχικῆς ἀσθενείας καί οἱ εἰδικοί ἰατροί πρέπει νά κάμνουν διάγνωση καί ν' ἀποφανθοῦν, ἀλλά καί κάποιες ψυχολογικές παρεμβάσεις νά γίνουν, ὡς καί τά φάρμακα, ἐπίσης, τυγχάνουν ἀναγκαῖα. Ὀφείλουμε, ὅμως, νά προσέξουμε καί τήν ἄλλη, τήν πνευματική διάσταση τοῦ ὅλου θέματος.

Τήν ὑπερνίκηση τῶν ψυχολογικῶν προβλημάτων, ὅταν πλέον ἡ ἐπιστήμη σταματᾶ στά ὅριά της, τήν προσφέρει ἡ Χάρις τοῦ Χριστοῦ, ἡ στοργική καί παντοδύναμη βοήθεια, παραμυθία καί συμπαράσταση τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Αὐτός ἦλθε γιά νά θεραπεύσει τίς ἀσθένειες τῆς ψυχῆς, νά ἀφαιρέσει τό καταθλιπτικό φορτίο τῆς ἐνοχῆς, νά κάμει τήν ζωή μας συνεπῆ πρός τίς ἀγαθές πεποιθήσεις μας.

Ὁ Ἴδιος ὁ Κύριος μᾶς εἶπε: «Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς» (Ματθ. 11,28).

Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ εἶναι τό πανδοχεῖο τῆς Θείας Χάριτος μέ τά Ἱερά Μυστήριά της. Εἶναι τό ζωντανό ἐργαστήριο ἀνεφοδιασμοῦ καί τό ἀληθινό καταφύγιο σωτηρίας.

Ἀγαπητοί μου,

Νά εἶστε βέβαιοι ὅτι ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ θά φέρει τήν ἠρεμία καί θά γαληνέψει τήν ψυχή. Ἄλλωστε, «χάριτι Θεοῦ» προχωροῦμε καί «ἐν χάριτι ἐνδυναμούμεθα» (Β' Τιμ. 2,1) καί «χάριτί ἐσμεν σεσωσμένοι» (Ἐφεσ. 2,5).

Ἄς ἀφήσουμε, λοιπόν, ὁλόκληρη τήν ζωή μας στά χέρια τοῦ Θεοῦ καί Ἐκεῖνος ὡς Πανάγαθος, Πανοικτίρμων, Μακρόθυμος καί Πολυέλεος, θά κατανικήσει τά ψυχολογικά προβλήματα.

Μετά πολλῶν πατρικῶν εὐχῶν

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

 † Ο ΜΑΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ Γ’

Άγιος Χαράλαμπος: Ο ηρωικός Ιερομάρτυς του Χριστού

 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού.

 

ΑΓΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ: Oι ποταμοί αιμάτων των Χριστιανών Μαρτύρων προέρχονται από όλες τα γένη, τις φυλές και τις κοινωνικές τάξεις.

Το νέφος των Μαρτύρων της Εκκλησίας μας περιλαμβάνει ηρωικά πρόσωπα ευγενών και άσημων, αρχόντων και αρχομένων, πλουσίων και φτωχών, κληρικών και λαϊκών, νέων και γερόντων, ως ηχηρή απάντηση σε όλους εκείνους τους κακεντρεχείς και ανιστόρητους, οι οποίοι θέλουν τον Χριστιανισμό να είναι τάχα δημιούργημα επιμέρους ομάδας.

Μια ομάδα Μαρτύρων είναι και οι ιερομάρτυρες, οι οποίοι όντες κληρικοί, έδωσαν τη μαρτυρία τους για το Χριστό και την επισφράγισαν με τη ζωή τους. Ένας από αυτούς υπήρξε και ο άγιος Χαράλαμπος, μια ιδιαιτέρως ηρωική μορφή της Εκκλησίας μας. Γεννήθηκε περί το 90 μ. Χ. στη Μαγνησία, πιθανότατα, της Θεσσαλίας, κατ’ άλλους στην Μαγνησία της Μ. Ασίας. Οι ευσεβείς γονείς του τον ανέθρεψαν χριστιανικά, με κίνδυνο της ζωής τους, διότι η ιδιότητα του χριστιανού θεωρούνταν έγκλημα για το ρωμαϊκό κράτος και οι Χριστιανοί διώκονταν απηνώς.

Περί το 130 μπήκε στις τάξεις του κλήρου. Ως πρεσβύτερος της Εκκλησίας της Μαγνησίας ανάλαβε τεράστιο αγώνα για τη διάδοση της νέας πίστεως. Έκθετε τον εαυτό τους σε κίνδυνο προκειμένου να αποσπάσει ανθρώπους από την σκοτεινή ειδωλολατρία και να τους οδηγήσει στο φως του Χριστού. Κήρυττε φλογερούς λόγους σωτηρίας και στηλίτευε δημόσια την πλάνη των δαιμονικών ειδώλων. Ευτύχησε να ζήσει 113 χρόνια. Έζησε κατά τον ταραχώδη δεύτερο αιώνα και βίωσε τους σκληρούς και απάνθρωπους διωγμούς των Χριστιανών. Αλλά για τον ίδιο ευδόκησε ο Θεός να δοκιμάσει τον μαρτυρικό θάνατο στα βαθιά του γεράματα.

Βλέποντας το μαρτύριο χιλιάδων ηρωικών Χριστιανών, ποθούσε και ό ίδιος να αξιωθεί να χύσει το αίμα του για το Χριστό και την αλήθεια Του. Στα τέλη της ζωής του, αυτοκράτορας στη Ρώμη ήταν ο ασεβής και χριστιανομάχος Σεβήρος (193-211 μ. Χ.).

Συνέχισε και αυτός την παράδοση των προκατόχων του. Μισούσε θανάσιμα τους Χριστιανούς και θεωρούσε καθήκον του να τους εξολοθρεύσει. Για τούτο και ανανέωσε με διάταγμά του το γενικό διωγμό τους σε όλη την αυτοκρατορία. Όποιος υπήκοος αρνιόταν να τιμήσει τους ειδωλολατρικούς «θεούς» και τους καταφρονούσε συλλαμβάνονταν, βασανίζονταν φρικτά και πέθαινε επονείδιστο θάνατο.

Διοικητής της Μαγνησίας ήταν κάποιος σκληρός και φανατικός ειδωλολάτρης ονόματι Λουκιανός. Εφαρμόζοντας με περισσό φανατισμό την αυτοκρατορική διαταγή, έτρεχε σε κάθε μέρος μανιασμένος, ανακαλύπτοντας Χριστιανούς, τους οποίους υπέβαλλε σε σκληρά και απάνθρωπα βασανιστήρια, προκειμένου να τους μεταστρέψει ξανά στη λατρεία των ειδώλων. Τους οδηγούσε στα στάδια, όπου τους εξολόθρευε δημόσια για παραδειγματισμό.

 

Μεταξύ αυτών ήταν και ο σεβάσμιος γέρων και πρεσβύτερος Χαράλαμπος. Είχε πληροφορηθεί για τη δράση του και γι’ αυτό διέταξε να τον φέρουν σιδηροδέσμιο μπροστά του. Ήταν ήδη υπέργηρος 113 ετών. Ο σκληρόψυχος ηγεμόνας τον κοίταξε με βλοσυρό βλέμμα και τον ρώτησε απειλητικά: «Γιατί γέροντα καταφρονείς τις διαταγές του αυτοκράτορα; Γιατί αρνείσαι τους θεούς μας;».

Ο Χαράλαμπος, γαλήνιος και πράος του απάντησε πως πάνω από τις πρόσκαιρες ανθρώπινες βασιλείες στέκει ο αιώνιος Βασιλιάς των Ουρανών, ο Χριστός, ο αληθινός Θεός, ο σωτήρας του κόσμου και πως οι «θεοί» του ήταν ψεύτικοι, ανθρώπινες επινοήσεις, πίσω από τις οποίους κρύβονται οι δαίμονες, για να αποσπάσουν τους ανθρώπους από τη σωτηρία.

Η ηρωική ομολογία του αγίου κληρικού εξόργισε τον Λουκιανό. Άφριζε και μούγκριζε σαν άγριο θηρίο. Χωρίς να σεβαστεί τα βαθιά του γεράματα, τον παρέδωσε σε ανελέητα βασανιστήρια. Οι απάνθρωποι ειδωλολάτρες δήμιοι αφού τον έγδυσαν, άρχισαν να τον γδέρνουν ζωντανό! Εκείνος, υπέμεινε με αφάνταστη καρτερία τους ανείπωτους πόνους και ευχαριστούσε το Θεό για την τιμή που του έκανε να χύσει το αίμα του για Εκείνον! Το μαρτύριο κρατούσε ώρες και ο άγιος γέροντας άντεχε και συνέχιζε με μεγαλύτερη δύναμη να ευχαριστεί το Θεό. Τότε συνέβη το απροσδόκητο.

Δύο από τους σκληρούς βασανιστές του, ο Πορφύριος και ο Βάπτος, βλέποντας τον ηρωισμό και την ανεξικακία του Μάρτυρα, μεταστράφηκαν στον Χριστιανισμό, πέταξαν τα μαχαίρια και φώναξαν: «Είμαστε και εμείς Χριστιανοί», με αποτέλεσμα να αποκεφαλιστούν επί τόπου. Κατόπιν δύο γυναίκες ξεπήδησαν από το πλήθος που παρακολουθούσε τα βασανιστήρια του Μάρτυρα, ομολόγησαν και εκείνες ότι είναι Χριστιανές και στεφανώθηκαν με το στέφανο του μαρτυρίου!

Αλλά οι ώρες περνούσαν και τα εργαλεία άρχισαν να στομώνουν ανεξήγητα και δεν κατόρθωσαν οι δήμιοί του να τον σκοτώσουν. Μεταφέρθηκε στο σπίτι του, όπου συνέρρεαν χιλιάδες χριστιανοί να ασπασθούν τις πληγές του! Αλλά και πάλι τον συνέλαβαν, του έμπηξαν καρφιά στην πλάτη και τον έσυραν ως την Αντιόχεια. Εκεί υπέστη το τελειωτικό του μαρτύριο. Ο τοπικός διοικητής Κρίσπος διέταξε να τον ρίξουν στη φωτιά! Ο άγιος και πάλι ευχαριστούσε και δοξολογούσε το Θεό μέσα στις φονικές φλόγες, παραδίδοντας την αγία του ψυχή στο Χριστό, που τόσο αγάπησε και υπηρέτησε με συνέπεια σε όλη του τη ζωή!

Τα τίμια λείψανά του περιμάζεψαν με σεβασμό οι Χριστιανοί, με επικεφαλής την

Γαλήνη, κόρη του αυτοκράτορα, η οποία βλέποντας τον ηρωισμό του αγίου είχε γίνει

και αυτή Χριστιανή. Η μνήμη του εορτάζεται στις 10 Φεβρουαρίου. Πλήθος ναών είναι αφιερωμένοι στη χάρη του και οι πιστοί επικαλούνται τη βοήθειά του, θεωρώντας τον ως έναν από τους πιο θαυματουργούς αγίους. Τρανταχτό παράδειγμα η θαυματουργική διάσωση της πόλεως των Φιλιατρών από τη μανία των γερμανικών στρατευμάτων το 1943.

Αυτοί είναι οι άγιοι της Εκκλησίας μας, αληθινοί ήρωες και ολοκληρωμένες προσωπικότητες, οι οποίοι νίκησαν τον αμαρτωλό και πτωτικό κόσμο με τη μαρτυρία τους, την οποία επισφράγισαν με το τίμιο αίμα τους. «Αύτη εστὶν η νίκη η νικήσασα τον κόσμον, η πίστις ημών» (Α΄Ιωάν.5,4), κατά τον ευαγγελιστή της αγάπης Ιωάννη!

Advertisement