ΚΥΡΙΑΚΗ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026 ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ (Ματθ. ι΄ 32-33, 37-38, ιθ’ 27-30) (Εβρ. ια΄ 33 – ιβ΄ 2)

 

      " Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού"

Πίστεως αναβάσεις

«Οι Άγιοι Πάντες διά πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας»

  Μάρτυρες της αλήθειας και της σωτηρίας που προσφέρει ο Χριστός «έως εσχάτου της γης», έγιναν μετά την Πεντηκοστή οι άγιοι Απόστολοι. Τις διόδους της φωτεινής τους πορείας ακολούθησαν και όλοι οι άγιοι που κοσμούν το στερέωμα της Εκκλησίας και τη λαμπρύνουν με την ορθόδοξη μαρτυρία τους.

  Σήμερα, Κυριακή των Αγίων Πάντων, η Εκκλησία μας τιμά την ιερά μνήμη όλων «των απ’ αιώνος ευαρεστησάντων αγίων». Επειδή υπάρχουν και πρόσωπα που δεν έγιναν γνωστά και δεν συμπεριλήφθηκαν τα ονόματά τους στο επίσημο αγιολόγιο, με τη σημερινή εορτή, όλες οι μορφές που καταξιώθηκαν του αγιασμού εν Πνεύματι Αγίω, απολαμβάνουν της κοινής τιμής που προσφέρει η Εκκλησία.

Εμπειρία του μαρτυρίου

  Με το μαρτύριο, το οποίο αποτυπώνεται μέσα από μια πορεία που τη χαρακτηρίζει το θυσιαστικό ήθος και ύφος, ο άγιος εκφράζει μια ζωντανή εμπειρία. Η θυσία του — μέσα από κόπους, ιδρώτες, θλίψεις, ακόμα και τον θάνατο — ως έκφραση της παντοδύναμης αγάπης του Θεού, «κατηγωνίσατο» τις ισχυρότερες εγκόσμιες εξουσίες. Καμία δύναμη δεν μπόρεσε να λυγίσει τις άγιες αυτές μορφές, επειδή η αγάπη τους αγκάλιασε ακόμα και αυτούς τους διώκτες και τους δημίους που ορθώνονταν απειλητικά μπροστά τους.

  Ο δυναμισμός της μεγάλης πίστης των αγίων ξεπερνούσε κάθε εμπόδιο και τους καθιστούσε ικανούς να ορθώνουν το αγέρωχο ανάστημά τους μπροστά στα μαρτύρια των διωγμών. Όπως μας βεβαιώνει το αποστολικό ανάγνωσμα της ημέρας, «έφραξαν στόματα λεόντων, έσβεσαν δύναμιν πυρός, έφυγον στόματα μαχαίρας, ενεδυναμώθησαν από ασθενείας, εγεννήθησαν ισχυροί εν πολέμω».

   Εδώ ακριβώς, ο άνθρωπος της πίστεως ενώνεται με τον Θεό και ανακαινίζεται εν Χριστώ η ύπαρξή του. Ακόμη και στην Παλαιά Διαθήκη βλέπουμε τη δύναμη της πίστης να μεγαλουργεί. Είναι γνωστή η ιστορία του προφήτη Δανιήλ, τον οποίο ο βασιλιάς Δαρείος έριξε στον λάκκο των λεόντων, και εκείνος διεσώθη με τρόπο θαυμαστό χάρη στη ζωντανή του πίστη. Άλλωστε, ο ίδιος ο Κύριος διαβεβαιώνει: «εάν έχητε πίστιν ως κόκκον σινάπεως, ερείτε τω όρει τούτω, μετάβηθι εντεύθεν εκεί, και μεταβήσεται, και ουδέν αδυνατήσει υμίν».

Ζωή εν Χριστώ

  Το νέφος των αγίων της Εκκλησίας παραπέμπει σε μια μεγάλη αλήθεια, η οποία επιβάλλεται να διαποτίζει και τη δική μας ζωή: ότι, δηλαδή, η πίστη δεν συνιστά μια αφηρημένη έννοια, αλλά μια βιωματική πραγματικότητα, η οποία εκπηγάζει από την οργανική ένωση του ανθρώπου με τον Χριστό.

  Συνήθως, υπό την επίδραση του εκκοσμικευμένου πνεύματος που επικρατεί σήμερα, αποκομίζουμε την εντύπωση ότι πίστη είναι απλώς η θεωρητική παραδοχή μερικών αληθειών ή ένα ιδεολογικό σύστημα, το οποίο πρέπει να αποδεχθούμε και ίσως να κατανοήσουμε διανοητικά.

 Βεβαίως, είναι και αυτά, αλλά η αληθινή πίστη είναι κάτι βαθύτερο και ουσιαστικότερο. Υποδηλώνει μια βαθιά υπαρκτική κατάσταση· προσφέρει ένα μοναδικό βίωμα και μια εμπειρία ζωής που υφαίνεται μέσα στη λειτουργική πράξη της Εκκλησίας, η οποία είναι το Σώμα του Χριστού.

   Ο Απόστολος Παύλος, δίνοντας τον ορισμό της πίστεως, λέγει: «Έστι δε πίστις ελπιζομένων υπόστασις, πραγμάτων έλεγχος ου βλεπομένων». Τα κύρια γνωρίσματα της πίστεως στον ορισμό αυτόν είναι η «υπόστασις» και ο «έλεγχος». Αυτή η υπόσταση και ο έλεγχος, πέρα από κάθε άλλη ερμηνεία, είναι ο ίδιος ο Χριστός και η ένωση μαζί του. Το χωρίο αυτό, κάτω από το πρίσμα της διδασκαλίας των αγίων Πατέρων, αποκαλύπτει και προβάλλει την πραγματική σημασία της πίστεως. 

  Ο άγιος Ιγνάτιος τονίζει ότι «τελεία πίστις εστίν ο Χριστός», ο δε άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής επιγραμματικά σημειώνει: «Χριστόν είναι φαμέν την ενυπόστατον πίστιν».

Αγαπητοί αδελφοί, μπορεί σήμερα ως μέλη της Εκκλησίας να ονομαζόμαστε πιστοί, αλλά πολλοί από εμάς όχι μόνο δεν έχουμε ζωντανή κοινωνία με τον Χριστό, αλλά ούτε καν γνωρίζουμε τις αλήθειες που μας αποκάλυψε.

 Αγνοούμε βασικές διδασκαλίες της Εκκλησίας, τελούμε υπό πνευματική άγνοια και, ταυτόχρονα, αδυνατούμε να συναισθανθούμε την αδυναμία μας αυτή. Δεν διαθέτουμε τον απαιτούμενο ζήλο για να ζήσουμε την αλήθεια που μας σώζει.

   Οι άγιοι είχαν αυτή την πίστη, και γι’ αυτό διέθεταν πλούσιες εσωτερικές δυνάμεις, επιτελούσαν θαύματα, ανεδείχθησαν «ισχυροί εν πολέμω» και «επέτυχον επαγγελιών». Πνευματικό ανάστημα που μας καθοδηγεί με τη ζωή και το παράδειγμά του είναι και ο ιερομάρτυρας Θεόδοτος, του οποίου τη μνήμη επίσης τιμούμε σήμερα. Η αγιασμένη αυτή μορφή εκπέμπει σε ενατενίσεις ουράνιες και αιώνιες.

  Ας τον παρακαλέσουμε, λοιπόν, μαζί με όλους τους Αγίους Πάντες, να πρεσβεύει υπέρ ημών, ώστε να εγκολπωθούμε τη ζωντανή πίστη, συμπορευόμενοι σε μια επίγεια πορεία στολισμένη με ψηφίδες αληθινής και αιώνιας ζωής. Γένοιτο.

Χριστάκης Ευσταθίου,

Θεολόγος

Κυριακὴ τῶν Ἁγίων Πάντων – Εὐαγγελικὸ καί Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 7 Ἰουνίου 2026

 

Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 7 Ἰουνίου 2026, Α΄ Ματθαίου – Κυριακή τῶν Ἁγίων Πάντων (Ματθ. ι΄ 32-33, 37-38, ιθ΄ 27-30)

32 Πᾶς οὖν ὅστις ὁμολογήσει ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὁμολογήσω κἀ­γὼ ἐν αὐτῷ ἔμπροσθεν τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρα­νοῖς· 33 ὅστις δ᾿ ἂν ἀρνήσηταί με ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ἀρνήσομαι αὐτὸν κἀγὼ ἔμ­προσθεν τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς., 37 Ὁ φιλῶν πατέρα ἢ μητέ­ρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστι μου ἄ­­­ξιος· καὶ ὁ φιλῶν υἱὸν ἢ θυ­­γατέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστι μου ἄξιος· 38 καὶ ὃς οὐ λαμβάνει τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολου­θεῖ ὀπίσω μου, οὐκ ἔστι μου ἄξιος. 

ιθ΄ 27 Τότε ἀποκριθεὶς ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ· ἰδοὺ ἡμεῖς ἀφήκαμεν πάντα καὶ ἠκο­λου­θήσαμέν σοι· τί ἄρα ἔ­­­σται ἡμῖν; 28 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς·­ ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ὑ­­­μεῖς οἱ ἀκολουθήσαντές μοι, ἐν τῇ παλιγγενεσίᾳ, ὅ­­­ταν καθίσῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀν­­­θρώπου ἐπὶ θρόνου δόξης­ αὐτοῦ, καθίσεσθε καὶ ὑμεῖς ἐπὶ δώδεκα θρόνους κρί­νοντες τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ. 29 καὶ πᾶς ὃς ἀφῆκεν οἰκίας ἢ ἀδελφοὺς ἢ ἀδελφὰς ἢ πα­­τέρα ἢ μητέρα ἢ γυναῖκα­ ἢ τέκνα ἢ ἀγροὺς ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός μου, ἑκατονταπλασίονα λήψεται καὶ ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσει. 30 Πολλοὶ δὲ ἔσονται πρῶτοι ἔσχατοι καὶ ἔσχατοι πρῶ­τοι.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

32 Μή λογαριάζετε λοιπόν τούς διωγμούς καί τούς κινδύνους, ἀλλά νά λογαριάζετε τίς μεγάλες ἀμοιβές πού σᾶς περιμένουν. Καθένας πού θά μέ ὁμολογήσει ὡς Σω­τήρα του καί Θεό του μπροστά στούς ἀνθρώπους πού καταδιώκουν τήν πίστη μου, θά τόν ὁμολογήσω κι ἐγώ ὡς δικό μου πιστό μπροστά στόν Πατέρα μου πού εἶναι στούς οὐρανούς. 33 Ἐκεῖνος ὅμως πού θά μέ ἀρνηθεῖ ὡς Θεάνθρωπο Σωτήρα μπροστά στούς ἀνθρώπους, αὐτόν θά τόν ἀρ­νη­θῶ κι ἐγώ καί δέν θά τόν ἀναγνωρίσω ὡς δικό μου μπροστά στόν Πατέρα μου πού εἶναι στούς οὐρανούς. 37 Ἐκεῖνος πού ἀγαπᾶ τόν πατέρα του ἤ τή μητέρα του περισσότερο ἀπό μένα, καί μέ ἀρνεῖται γιά νά μή χωρισθεῖ ἀπό τούς γονεῖς του, δέν ἀξίζει γιά μένα. Κι ἐκεῖνος πού ἀγαπᾶ τό γιό του ἤ τήν κόρη του περισσότερο ἀπό μένα, δέν εἶναι ἄξιος νά λέγεται μαθητής μου. 38 Κι ἐκεῖνος πού δέν παίρνει τήν ἀπόφαση νά ὑποστεῖ σταυρικό θάνατο καί δέν ἀκολουθεῖ πίσω μου μέ τήν ἀπόφαση αὐτή, δέν μιμεῖται δηλαδή σέ ὅλα τό παράδειγμά μου, δέν ἀξίζει γιά μένα.

ιθ΄ 27 Τότε τοῦ ἀποκρίθηκε ὁ Πέτρος: Νά, ἐμεῖς ὅλα τά ἀφήσαμε καί σέ ἀκολουθήσαμε. Τί ἄραγε θά μᾶς δοθεῖ ὡς ἀμοιβή; 28 Κι ὁ Ἰησοῦς τούς εἶπε: Ἀληθινά σᾶς λέω ὅτι ἐσεῖς πού μέ ἀκολουθήσατε, ὅταν ξαναγεννηθεῖ ὁ κόσμος καί θά ἔχει συντελεσθεῖ ἡ ἀνάσταση τῶν νεκρῶν, ὁπότε θά καθίσει ὁ υἱός τοῦ ἀνθρώπου σέ θρόνο λαμπρό, ἀν­­­­τά­ξιο τῆς δόξας του, θά καθίσετε κι ἐσεῖς σέ δώδεκα θρόνους δικάζοντας τίς δώδεκα φυλές τοῦ Ἰσραήλ. 29 Καί καθένας πού ἄφησε σπίτια ἤ ἀδελφούς ἤ ἀδελφές ἤ πατέρα ἤ μητέρα ἤ γυναίκα ἤ παιδιά ἤ χωράφια γιά νά μείνει ἑνωμένος καί νά μή χωρισθεῖ ἀπό μένα, θά πάρει ἑκατό φορές περισσότερα σ’ αὐτή τή ζωή καί θά κληρονομήσει καί τήν αἰώνια ζωή. 30 Πολλοί μάλιστα πού εἶναι στόν κόσμο αὐτό πρῶτοι, θά εἶναι στόν ἄλλο κόσμο τελευταῖοι, καί πολλοί τε­λευ­ταῖ­οι θά εἶναι ἐκεῖ πρῶτοι.

Αποστολικό Ανάγνωσμα: Εβρ. ια΄ 33 – ιβ΄ 2

33 οἳ διὰ πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας, εἰργάσαντο δικαιοσύνην, ἐπέτυχον ἐπαγγελιῶν, ἔφραξαν στόματα λεόντων, 34 ἔσβεσαν δύναμιν πυρός, ἔφυγον στόματα μαχαίρας, ἐνεδυναμώθησαν ἀπὸ ἀσθενείας, ἐγενήθησαν ἰσχυροὶ ἐν πολέμῳ, παρεμβολὰς ἔκλιναν ἀλλοτρίων· 35 ἔλαβον γυναῖκες ἐξ ἀναστάσεως τοὺς νεκροὺς αὐτῶν· ἄλλοι δὲ ἐτυμπανίσθησαν, οὐ προσδεξάμενοι τὴν ἀπολύτρωσιν, ἵνα κρείττονος ἀναστάσεως τύχωσιν· 36 ἕτεροι δὲ ἐμπαιγμῶν καὶ μαστίγων πεῖραν ἔλαβον, ἔτι δὲ δεσμῶν καὶ φυλακῆς· 37 ἐλιθάσθησαν, ἐπρίσθησαν, ἐπειράσθησαν, ἐν φόνῳ μαχαίρας ἀπέθανον, περιῆλθον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασιν, ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι, 38 ὧν οὐκ ἦν ἄξιος ὁ κόσμος, ἐπὶ ἐρημίαις πλανώμενοι καὶ ὄρεσι καὶ σπηλαίοις καὶ ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς. 39 Καὶ οὗτοι πάντες μαρτυρηθέντες διὰ τῆς πίστεως οὐκ ἐκομίσαντο τὴν ἐπαγγελίαν, 40 τοῦ Θεοῦ περὶ ἡμῶν κρεῖττόν τι προβλεψαμένου, ἵνα μὴ χωρὶς ἡμῶν τελειωθῶσι.

1 Τοιγαροῦν καὶ ἡμεῖς, τοσοῦτον ἔχοντες περικείμενον ἡμῖν νέφος μαρτύρων, ὄγκον ἀποθέμενοι πάντα καὶ τὴν εὐπερίστατον ἁμαρτίαν, δι’ ὑπομονῆς τρέχωμεν τὸν προκείμενον ἡμῖν ἀγῶνα, 2 ἀφορῶντες εἰς τὸν τῆς πίστεως ἀρχηγὸν καὶ τελειωτὴν Ἰησοῦν, ὃς ἀντὶ τῆς προκειμένης αὐτῷ χαρᾶς ὑπέμεινε σταυρὸν, αἰσχύνης καταφρονήσας, ἐν δεξιᾷ τε τοῦ θρόνου τοῦ Θεοῦ κεκάθικεν.

Νεοελληνική Απόδοση

33 Αυρτοί, χάρις εις την πίστιν των, ηγωνίσθησαν και κατενίκησαν βασίλεια, ήσκησαν δικαιοσύνην, επέτυχαν την πραγματοποίησιν των υποσχέσεων του Θεού, έφραξαν τα στόματα των αγρίων λεόντων, όπως ο Δανιήλ, 34 έσβησαν την φοβεράν δύναμιν της φωτιάς, όπως οι τρεις παίδες, διέφυγαν τον κίνδυνον να σφαγούν με μαχαίρια, όπως ο Ηλίας, εδυναμώθησαν και έγιναν καλά από αρρώστιες, ανεδείχθησαν κραταιοί και δυνατοί στον πόλεμον, έκαμψαν και έτρεψαν εις φυγήν πολυάριθμα στρατεύματα ξένων εχθρών. 35 Μερικές γυναίκες, χάρις εις αυτήν την πίστιν, επήραν πάλιν ζωντανούς, δια της αναστάσεως τους νεκρούς των. Αλλοι δε εδέθησαν στο τύμπανον, στο φοβερά βασανιστικόν εκείνον όργανον, χωρίς να δεχθούν την απελευθέρωσιν, που τους επρότειναν οι βασανισταί των, εάν ηρνούντο την πίστιν των, και υπέμειναν το φοβερόν μαρτύριον μέχρι θανάτου, δια να επιτύχουν και πάρουν ανάστασιν ασυγκρίτως καλυτέραν από την παρούσαν ζωήν. 36 Αλλοι δε εδοκίμασαν εμπαιγμούς και μαστιγώσεις, ακόμη δε δεσμά και φυλακήν. 37 Ελιθοβολήθησαν, επριονίσθησαν, επέρασαν μέσα από πολλούς πειρασμούς, απέθαναν σφαγέντες με μάχαιραν, περιήρχοντο εδώ και εκεί φορούντες, αντί για ενδύματα, προβιές και δέρματα γιδιών, στερούμενοι, θλιβόμενοι, υποβαλλόμενοι εις πολλάς κακουχίας. 38 Τετοιους αγίους δεν ήτο άξιος να τους έχη ο αμαρτωλός κόσμος. Επεριπλανώντο εις τις ερημίες, εις τα όρη, εις τα σπήλαια, εις τις τρύπες της γης. 39 Και όλοι αυτοί, μολονότι έλαβαν την καλήν και τιμίαν μαρτυρίαν, ότι ευηρέστησαν στον Θεόν χάρις εις την πίστιν των, δεν απήλαυσαν πλήρως την υπόσχεσιν της λυτρώσεως και της ουρανίου βασιλείας. 40 Διότι ο Θεός επρόβλεψε δι’ ημάς κάτι καλύτερον· δηλαδή να μη απολαύσουν αυτοί πλήρη την τελείωσιν και την μακαριότητα χωρίς ημάς (αλλ’ όλοι μαζή σαν ένα πνευματικόν σώμα να απολαύσωμεν κατά την δευτέραν παρυσίαν την μακαριότητα της βασιλείας των ουρανών).

1 Δια τούτο, λοιπόν, και ημείς, αφού έχομεν ολόγυρά μας τόσον μεγάλο νέφος αναριθμήτων αγίων, που εμαρτύρησαν και εμαρτυρήθησαν δια την πίστιν των, ας πετάξωμεν μακρυά από επάνω μας κάθε βάρος από τας καταθλιπτικάς μερίμνας του βίου και προπαντός την αμαρτίαν, η οποία από όλα τα σημεία κατά τρόπον δελεαστικόν και προκλητικόν εύκολα μας περιβάλλει, και ας τρέχωμεν με επιμονήν και υπομονήν τον αγώνα, που ευρίσκεται ενώπιον μας. 2 Δια να αντλούμεν δε θάρρος και δύναμιν, ας έχωμεν προσηλωμένα με πίστιν τα βλέμματά μας στον Χριστόν, τον αρχηγόν και ιδρυτήν της πίστεώς μας, ο οποίος με την χάριν του μας χειραγωγεί στον δρόμον της τελειότητος. Αυτός αντί της μακαριότητος, την οποίαν είχε πάντοτε εμπρός του ως Θεός και αντί της χαράς την οποίαν εδικαιούτο να απολαμβάνη και ως άνθρωπος αναμάρτητος ευαρεστήσας κατά πάντα στον Πατέρα, επροτίμησε και υπέμεινε τον σταυρικόν θάνατον και κατεφρόνησε την εντροπήν και τον εξευτελισμόν προς χάριν ημών. Και δια τούτο έχει καθίσει τώρα εις τα δεξιά του θρόνου του Θεού.

***************************************************

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Μ ιὰ ἡρωικὴ παράταξη Ἁγίων παρελαύνει σήμερα μπροστά μας. Μιὰ μεγάλη χορεία πνευματικῶν ἀθλητῶν, οἱ ὁποῖοι, ἀφοῦ ἀγωνίσθηκαν στὸν ἐπίγειο βίο τους, ἔλαβαν τὸ στεφάνι τῆς νίκης ἀπὸ τὸν ἀθλοθέτη Χριστό. Εἶναι οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ Ἀδὰμ μέχρι τὴν ἐποχή μας, οἱ ὁποῖοι συγκροτοῦν τὴ θριαμβεύουσα Ἐκκλησία. Αὐτοὺς τιμοῦμε σήμερα, τὴν Κυριακὴ τῶν Ἁγίων Πάντων.

1. Σύντριψαν τὰ βασίλεια τοῦ κόσμου

Ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ τῆς θείας Λειτουργίας, ἀπὸ τὴν πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολή, μᾶς περιγράφει τὰ κατορθώματα τῶν Δικαίων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Μεταξὺ τῶν ἄλλων μᾶς ἐπισημαίνει ὅτι οἱ Ἅγιοι «διὰ πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας». Δηλαδή, μὲ τὴ δύναμη τῆς πίστεως καταπολέμησαν καὶ ὑπέταξαν ὁλόκληρα βασίλεια. Στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ἀναφέρονται οἱ νίκες τοῦ Γεδεών, τοῦ Βαράκ, τοῦ Σαμψών, τοῦ Ἰεφθάε, τοῦ Δαβίδ, τοῦ Σαμουὴλ καὶ πολλῶν ἄλλων ἐναντίον τῶν ἀλλοφύλων. Ἀλλὰ καὶ στὴν ἐποχὴ τῆς Καινῆς Διαθήκης οἱ ἅγιοι Μάρτυρες ἀντιτάχθηκαν σὲ βασιλεῖς καὶ ἡγεμόνες ποὺ δίωκαν τὴν Ἐκκλησία. Στάθηκαν ἀκλόνητοι στὶς ἀπειλές τους. Δὲν δείλιασαν στὰ βασανιστήρια. Δὲν φοβήθηκαν τὸν μαρτυρικὸ θάνατο.

Ἐπιπλέον ὅλων αὐτῶν, οἱ Ἅγιοι σύν­τριψαν καὶ τὰ πνευματικὰ βασίλεια τῶν δαιμόνων. Ἐκεῖ ἔδωσαν τὶς πιὸ σκληρὲς μάχες. Περιφρόνησαν τὰ βασίλεια τοῦ κόσμου, τὰ θέλγητρα τῆς ἁμαρτίας, τὶς ἀναπαύσεις, τὸν πλοῦτο, τὶς ἁμαρτωλὲς ἀπολαύσεις, τὶς τιμές, μὲ τὰ ὁποῖα ὁ διάβολος καὶ τὰ ὄργανά του προσπαθοῦσαν νὰ κλέψουν τὴν καρδιά τους. Ἔμειναν ἀνίκητοι στὶς παγίδες τοῦ διαβόλου, πιστοὶ ὑπήκοοι στὸν «Βασιλέα τῶν βασιλευόντων καὶ Κύριον τῶν κυριευόντων» (Χερουβικὸς ὕμνος Μεγάλου Σαββάτου).
Τὸ θυσιαστικὸ καὶ γενναῖο φρόνημά τους ἂς μᾶς συγκινεῖ κι ἂς μᾶς ἐμπνέει, ὥστε νὰ μὴ μᾶς ἑλκύουν τὰ ἐφήμερα βασίλεια τοῦ κόσμου, ἀλλὰ νὰ ὑποτασσόμαστε στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἐκεῖνον νὰ ἀναγνωρίζουμε Κύριο καὶ πνευματικὸ Βασιλιά μας.

2. Τὸ παράδοξο σύννεφο ποὺ μᾶς περιβάλλει

Ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος στὴ συν­έχεια ὀνομάζει «νέφος μαρτύρων» ὅλο αὐτὸ τὸ σύνολο τῶν γενναίων ἀθλητῶν τῆς πίστεως, δηλαδὴ πυκνὸ σύννεφο Ἁγίων. Ἡ λέξη «νέφος» εἶναι πολὺ παραστατική. Ὁ θεῖος Ἀπόστολος ἀ­να­φέρεται μὲ αὐτὴ στὸ μεγάλο πλῆθος τῶν Προφητῶν καὶ τῶν Δικαίων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Καὶ στὴν Καινὴ Δια­θήκη ἀσφαλῶς οἱ Ἅγιοί μας εἶναι δυσεξαρί­θμητοι: Ἀπόστολοι, Μάρτυρες, Ἱεράρχες, Ὅσιοι, ἄνδρες καὶ γυναῖκες, βρέφη καὶ γέροντες, μορφωμένοι καὶ ἀγράμματοι, πλούσιοι καὶ φτωχοί, γνωστοὶ καὶ ἄγνωστοι. Ἕνα πραγματικὸ σύννεφο εἶναι τὸ πλῆθος τῶν Ἁγίων μας.

Καὶ ὅπως ἕνα σύννεφο στέκεται μεταξὺ οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ μὲ τὴ σκιά του ἀνακουφίζει ἀπὸ τὸν καύσωνα, ἀντίστοιχα καὶ οἱ Ἅγιοι μᾶς παρηγοροῦν στὶς δοκιμασίες, στὶς θλίψεις, στοὺς πειρασμούς. Πρεσβεύουν γιὰ ἐμᾶς. Κον­τά τους βρίσκουμε ἀναψυχή. Μάλιστα τὸ παράδοξο αὐτὸ σύννεφο βρίσκεται πολὺ κοντά μας. Μᾶς περιβάλλει. Εἶναι «περικείμενον ἡμῖν». Βρισκόμαστε μέσα στὸ σύννεφο αὐτό. Τόσο κοντά μας εἶναι οἱ Ἅγιοι. Μᾶς κυκλώνουν, μᾶς περιβάλλουν, μᾶς συνοδεύουν.

Αὐτὸς εἶναι ὁ χορὸς τῶν Ἁγίων μας· ἕνα πυκνὸ σύννεφο, ποὺ βρίσκεται δίπλα μας καὶ μᾶς προστατεύει. Αὐτὸς εἶναι ὁ θησαυρὸς τῆς Ἐκκλησίας μας, «νέους καὶ παλαιοὺς ἔχων μαργαρίτας· ἀλλ᾿ ἓν ἁπάντων τὸ κάλλος» (PG 50, 571), σχολιάζει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Διαθέτει νέα καὶ παλιὰ μαργαριτάρια·ὅλα ὅμως ἔχουν τὴν ἴδια ὀμορφιά. Ἂς δοξάζουμε τὸν Θεὸ γιὰ τὰ πολύτιμα αὐτὰ μαργαριτάρια, ποὺ μᾶς στέλνει σὲ κάθε ἐποχὴ γιὰ νὰ μᾶς στρέφουν στὸν οὐρανὸ μὲ τὴ ζωὴ καὶ τὸ παράδειγμά τους.

3. Μὲ ὑπομονὴ στὸν ἀγώνα

Στὸ τέλος τῆς περικοπῆς ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος μᾶς δίνει καὶ μιὰ πολὺ σοφὴ καὶ πρακτικὴ προτροπή: «Δι᾿ ὑπομονῆς τρέχωμεν τὸν προκείμενον ἡμῖν ἀγῶνα». Ἂς τρέχουμε μὲ ὑπομονὴ τὸν ἀγώνα ποὺ ἀνοίγεται μπροστά μας. Ποιός εἶναι ὁ ἀγώνας αὐτός; Εἶναι ἡ ἐπίγεια ζωή μας. Ἕνας ἀγώνας μετ᾿ ἐμποδίων, μὲ δυσκολίες, προβλήματα, πειρασμούς, ποὺ ξεπροβάλλουν στὸ διάβα μας καὶ ἀπειλοῦν τὴν ψυχή μας. Γιὰ νὰ νικήσουμε καὶ νὰ στεφθοῦμε νικητὲς στὸν ἀγώνα αὐτὸ εἶναι ἀπαραίτητο νὰ κάνουμε ὑπομονή. Μακάριος καὶ παν­ευτυχὴς εἶναι ἐκεῖνος, ποὺ σηκώνει μὲ ὑπομονὴ τὴ δοκιμασία του, «ὅτι δόκιμος γενόμενος λήψεται τὸν στέφανον τῆς ζωῆς» (Ἰάκ. α΄ 12), γράφει ὁ ἅγιος Ἰάκωβος ὁ Ἀδελφόθεος. Μὲ τὴ δοκιμασία θὰ γίνει σταθερὸς καὶ θὰ λάβει τὸ λαμπρὸ καὶ ἔνδοξο στεφάνι τῆς αἰώνιας ζωῆς.

Ὑπομονὴ ἔκαναν καὶ ὅλοι οἱ Ἅγιοί μας στὸν ἐπίγειο βίο τους. Δὲν ἔ­ζησαν ἄνετη ζωή, ἀλλὰ πάλεψαν σκληρά, κοπίασαν, μάτωσαν, ἵ­δρω­σαν, δάκρυσαν, ἔχοντας τὴ βεβαιότητα ὅτι ὁ Θεὸς τοὺς «ἐξάγει εἰς ἀναψυχήν» (Ψαλ. ξε΄ [65] 12), τοὺς λυτρώνει. Τὰ δικά τους ἴχνη κα­λούμαστε ν᾿ ἀκολουθήσουμε κι ἐμεῖς. Ἂς τρέχουμε μὲ ὑπομονὴ στὴ ζωή μας. Διότι ἡ ὑπομονὴ εἶναι ἡ μυστικὴ δύναμη τῆς ψυχῆς. Αὐτὴ θὰ φέρει μὲ τὴ Χάρι τοῦ Θεοῦ τὴ νίκη.

***************************************************

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΠΝΕΥΜΑ

 

Άγιο Πνεύμα: Κεντρικό γεγονός στην ιστορία της Εκκλησίας είναι η Πεντηκοστή. Είναι η ημέρα που το Άγιο Πνεύμα επιφοίτησε στους Αποστόλους και παραμένει στην Εκκλησία ως Παράκλητος, για να καθοδηγεί τους πιστούς «εἰς πᾶσαν τήν ἀλήθειαν». Η παρουσία του Αγίου Πνεύματος είναι ζωντανή στην Εκκλησία.

Σύμφωνα με το όγδοο άρθρο του Συμβόλου της Πίστεως, κάθε φορά που το απαγγέλουμε ομολογούμε την πίστη μας «Καί εἰς τό Πνεῦμα τό Ἅγιον, τό κύριον, τό ζωοποιόν, τό ἐκ τοῦ Πατρός ἐκπορευόμενον, τό σύν Πατρί καί Υἱῶ συμπροσκυνούμενον καί συνδοξαζόμενον, το λαλῆσαν διά τῶν Προφητῶν».

Το Άγιο Πνεύμα έχει μια ιδιοτυπία. Επειδή δεν σαρκώθηκε, όπως ο Χριστός, και δεν εμφανίστηκε στον κόσμο, όπως Εκείνος, παρέμεινε στους περισσότερους πιστούς ο μεγάλος «άγνωστος». Ενώ κάθε μας δέηση και προσευχή αρχίζει με το όνομα της Αγίας Τριάδας «Εἰς τό ὄνομα τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος», ωστόσο οι περισσότεροι το αγνοούμε, αφού δεν έχουμε παραστάσεις και περιγραφές ανάλογες προς εκείνες του Χριστού. Και όμως το Άγιο Πνεύμα είναι εκείνο με το οποίο «τελειούνται» (ολοκληρώνονται, φέρουν αποτέλεσμα) όλα όσα γίνονται στον κόσμο και ιδιαίτερα στο χώρο της Εκκλησίας.

Το Άγιο Πνεύμα είναι το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας, το οποίο είναι κι αυτό Θεός αληθινός, όπως ο Πατέρας και ο Υιός. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του τρόπου ύπαρξής του είναι ότι εκπορεύεται από τον Πατέρα «αϊδίως» (χωρίς αρχή και τέλος). Το Άγιο Πνεύμα συνεχίζει το σωστικό έργο του Χριστού, οδηγεί την Εκκλησία στην αλήθεια, ενώ η παρουσία Του αποτελεί τον απαραίτητο όρο για την τέλεση των μυστηρίων.

Η διαφορά «εκπόρευσης» και «αποστολής» είναι σημαντική. Με την «αποστολή» το Άγιο Πνεύμα συνεργάζεται με τα άλλα δύο πρόσωπα της Αγίας Τριάδας χωρίς να είναι κατώτερο από αυτά, πράγμα που θα συνέβαινε αν εκπορευόταν και από τον Υιό. Αυτό θα κατέστρεφε την κοινωνία αγάπης μεταξύ των προσώπων.

Η επίκληση του Αγίου Πνεύματος και ο φωτισμός του είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για την αυθεντικότητα της ομολογίας ότι ο Χριστός είναι Κύριος και Θεός. «Κανένας δεν μπορεί να πει ότι ο Ιησούς είναι ο Κύριος, παρά μόνο με τη φώτιση του Αγίου Πνεύματος», έγραψε ο απόστολος Παύλος (Α’ Κορ. 12,3). Η φώτιση είναι επίσης προϋπόθεση για να δεχθεί ο άνθρωπος τον τρόπο που το Άγιο Πνεύμα σχετίζεται με τα άλλα πρόσωπα της Αγίας Τριάδας, τρόπος που διαφορετικά είναι αδύνατο να γίνει καταληπτός από την περιορισμένη διάνοια του ανθρώπου.

ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ

Η Πεντηκοστή

Για την ύπαρξη του Αγίου Πνεύματος μας μαρτυρεί έμμεσα η Παλαιά Διαθήκη, όταν την πρώτη μέρα της δημιουργίας ο Θεός έκανε τον ουρανό και τη γη, «πνεῦμα Θεοῦ ἐπεφέρετο ἐπάνω τοῦ ὕδατος» (Γεν. 1,2). Δηλαδή το σύμπαν ολόκληρο, ή καλύτερα την άμορφη ακόμα μάζα της δημιουργίας, που ο Θεός Πατέρας δημιούργησε δια του Υιού Του, το Άγιο Πνεύμα την ζωογόνησε, για να προέλθουν στη συνέχεια από αυτήν όλα τα επί μέρους είδη του φυτικού και ζωϊκού βασιλείου.

Στην Καινή Διαθήκη κατά τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου πληροφορούμαστε ότι το Άγιο Πνεύμα θα την επισκεφθεί (Λουκ. 1,35) και ότι αυτή εκ Πνεύματος Αγίου θα συλλάβει τον Ιησού. Γι’ αυτό η Εκκλησία διδάσκει ότι η Ενανθρώπηση έγινε «ἐκ Πνεύματος Ἁγίου καί Μαρίας τῆς Παρθένου» (3ο άρθρο του Συμβόλου της Πίστεως).

Το Άγιο Πνεύμα εμφανίστηκε, αλλά χωρίς να σαρκωθεί, κατά τη βάπτιση του Ιησού στον Ιορδάνη σαν περιστέρι να κατεβαίνει και να έρχεται πάνω στον Ιησού «καὶ εἶδε τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ καταβαῖνον ὡσεὶ περιστερὰν καὶ ἐρχόμενον ἐπ᾿ αὐτόν» (Ματθ. 3,16).

Στο τέλος της επίγειας παρουσίας του ο Χριστός αναγγέλλει στους μαθητές Του ότι θα αποστείλει το Άγιο Πνεύμα, το οποίο θα τους φωτίσει ώστε να κατανοήσουν το κοσμοσωτήριο έργο Του και τους δηλώνει ότι «συμφέρει σε σας να φύγω, γιατί τότε θα έρθει σε σας ο Παράκλητος» (Ιω. 16,7). Πράγματι μετά την Ανάληψη του Χριστού και σύμφωνα με την υπόσχεσή Του το Άγιο Πνεύμα έρχεται κατά την Πεντηκοστή και εμφανίζεται στους μαθητές σαν φλόγες φωτιάς που μοιράστηκαν και κάθισαν στον καθένα «καὶ ὤφθησαν αὐτοῖς διαμεριζόμεναι γλῶσσαι ὡσεὶ πυρός, ἐκάθισέ τε ἐφ᾿ ἕνα ἕκαστον αὐτῶν» (Πραξ. 2,3). Την ημέρα εκείνη γεννήθηκε η Εκκλησία του Χριστού και από τότε παραμένει στην ιστορική πορεία της Εκκλησίας.

ΤΑ ΧΑΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ

Το Άγιο Πνεύμα μπορεί να μην φανερώθηκε σωματικά στον κόσμο, όπως ο Χριστός, αλλά από την Πεντηκοστή και δώθε φανερώνεται συνεχώς μέσα από τις δωρεές που μας παρέχει. Ο άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος λέει γι’ αυτό: «το όνομά Σου το τόσο ποθητό κανείς δε θα μπορούσε να πει ποιο είναι» (Θείων ερώτων ύμνοι). Αλλά, όπως ψάλλουμε και στην εκκλησία: «Ἁγίῳ Πνεύματι ἀναβλύζει τά τῆς Χάριτος ρεῖθρα, ἀρδεύοντα ἅπασαν τήν κτίσιν πρός ζωογονίαν» (Αναβαθμοί δ’ ήχου).

Το Άγιο Πνεύμα είναι αρχή ενεργητική, είναι «ζωῆς χορηγός» και «θησαυρός (θησαυροφυλάκιο) τῶν ἀγαθῶν». Ιεροποιεί το σύμπαν και εμπνέει το ανθρώπινο πνεύμα. Μέσα από την ιστορία ενεργεί και προετοιμάζει την έλευση της Βασιλείας του Θεού.

Στη διδασκαλία της Ορθόδοξης Εκκλησίας το Άγιο Πνεύμα κατέχει κεντρική θέση. Ζει στην Εκκλησία, τη ζωογονεί, τη συγκροτεί, την καθοδηγεί στην αλήθεια και την αγιάζει. Στην Παλαιά Διαθήκη μίλησε με το στόμα των Προφητών. Οδήγησε τους αγίους της Καινής Διαθήκης στην ορθή διατύπωση των αληθειών της πίστης μας και επιστάτησε κατόπιν στη σωστή ερμηνεία της από τους Πατέρες της Εκκλησίας και τις Οικουμενικές Συνόδους. Έργο Του είναι να διατηρηθεί η αλήθεια στους κόλπους της Εκκλησίας δια μέσου των αιώνων. Για παράδειγμα η απόφαση της Αποστολικής Συνόδου αρχίζει με τα λόγια: «αποφασίστηκε ως σωστό από το Άγιο Πνεύμα και από μας…» (Πρ. 15,28).

Όλα τα μυστήρια της Εκκλησίας τελούνται με την επενέργεια του Αγίου Πνεύματος. Αυτό είναι που δίνει και το μυστηριακό χαρακτήρα σ’ αυτά με τη μυστική μεταβολή και τον αγιασμό που απεργάζεται.

Επίσης, το Άγιο Πνεύμα μέσα από τα μυστήρια της Εκκλησίας ενεργεί τον αγιασμό των μελών της, τους χαρίζει ποικίλα χαρίσματα και τους κάνει ικανούς να πορεύονται το δρόμο του Θεού. Είναι πραγματικά «ὁ θησαυρός τῶν ἀγαθῶν». Φωτίζει τον άνθρωπο στη γνώση του Θεού και τον πλουτίζει με εξαιρετικούς πνευματικούς καρπούς.

Στη διοίκηση της Εκκλησίας το Άγιο Πνεύμα αναδεικνύει ποιμένες και διδασκάλους, οι οποίοι, παρά τα λάθη και τις ανθρώπινες αδυναμίες, με το φωτισμό Του βρίσκουν κάθε φορά τα πρόσφορα μέσα για την καθοδήγηση των πιστών στην Κατά Χριστόν ζωή και τη σωτηρία.

Κάθε εκδήλωση της Εκκλησίας έχει τη σφραγίδα του Αγίου Πνεύματος. Το κήρυγμα, οι ιεροτελεστίες, η διαποίμανση του λαού, όλα, όταν στηρίζονται στο ορθόδοξο συλλογικό φρόνημα, κατευθύνονται από τον Παράκλητο, δηλαδή από το Άγιο Πνεύμα. Στην ιεραποστολή ο φωτισμός των ανθρώπων που δέχονται το μήνυμα του Χριστού και η δύναμη για το έργο της ιεραποστολής προέρχονται από το Άγιο Πνεύμα. Στη διαμόρφωση των ύμνων και των προσευχών και στην κατάσταση της προσευχής, το Άγιο Πνεύμα διδάσκει τους ανθρώπους να προσεύχονται. Γι’ αυτό στην αρχή σχεδόν κάθε ακολουθίας της Εκκλησίας υπάρχει η προσευχή προς το Άγιο Πνεύμα «Βασιλεύ Ουράνιε…».

Η παρουσία του Αγίου Πνεύματος στη γη και η δράση Του φαίνεται κυρίως από τη θαυμαστή εξάπλωση του Χριστιανισμού σ’ όλη την υφήλιο, από την πηγαία πνευματικότητα των Πατέρων και των Αγίων της Εκκλησίας μας και από τη μεταμόρφωση του κόσμου.

Τέλος, η συνολική πορεία της Εκκλησίας προς τη Βασιλεία του Θεού και η προετοιμασία αυτής της Βασιλείας γίνεται με την παρουσία του Αγίου Πνεύματος, αφού, όπως λέει ο απόστολος Παύλος, ο Θεός «μας εγγυάται το μέλλον και σαν πρόγευσή του δίνει μέσα στις καρδιές μας το Άγιο Πνεύμα» (Β’ Κορ. 1, 22).

Ολόκληρη η Εκκλησία θα ήταν ένα ίδρυμα κάποιων ανθρώπων που απλά θα αποτελούσε ιστορική ανάμνηση του έργου του Ιησού Χριστού αν δεν υπήρχε το Άγιο Πνεύμα. Η παρουσία Του εγγυάται ότι η Εκκλησία δεν αποτελεί απλά ένα ανθρώπινο ίδρυμα, αλλά είναι μια ζωντανή και ουσιαστική κοινότητα Θεού-ανθρώπων με κεφαλή το Χριστό. Η ζωοποίηση των μελών ολοκλήρου του σώματος επιτυγχάνεται με την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος μέσα σ’ αυτά.

ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΣΤΗ ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Η λατρεία της Εκκλησίας μας είναι ο κατ’ εξοχήν τόπος όπου ακούμε το Θεό και εκδηλώνουμε την πίστη μας. Η λειτουργική κληρονομιά, πολύ απλά, είναι η συλλογή των λόγων με τους οποίους η πραγματικότητα του Αγίου Πνεύματος μπόρεσε να γίνει γλώσσα και να εκφραστεί. Οι λέξεις, τα κείμενα της θείας λατρείας, η συναρμογή τους, όλα εμπνέονται από το Άγιο Πνεύμα. Γι’ αυτό και έχουν τη δύναμη να αναζωογονούν στο συναθροισμένο λαό την πίστη που έχει εκφρασθεί και εναποτεθεί σ’ αυτά.

Το Άγιο Πνεύμα είναι ιδιαίτερα παρόν στις λατρευτικές συναθροίσεις της Εκκλησίας. Η Εκκλησία Το ικετεύει. Το Άγιο Πνεύμα με τη σειρά Του φωτίζει, αγιάζει και θεοποιεί. Προσπαθεί να οδηγήσει τον κάθε πιστό σε κατάσταση προσευχής, με την οποία θα αναγνωρίσει το πρόσωπο του Χριστού.

Καθώς η Εκκλησία πορεύεται προς τη Βασιλεία του Πατρός και του Αγίου Πνεύματος, συνειδητοποιεί ότι το Άγιο Πνεύμα είναι η εσωτερική δύναμη που την σπρώχνει να μορφοποιήσει τη λατρεία της, με την οποία ζει από τώρα τη Βασιλεία σαν το αποκορύφωμα των ελπίδων της.

Το Άγιο Πνεύμα κατά την ώρα της λατρείας συγκεντρώνει όλες τις φωνές των προσευχομένων μια θαυμαστή αρμονία και τις χορδίζει σ’ ένα και το αυτό αίσθημα ευλάβειας. Είναι εκείνο που μορφοποιεί, ιεραρχεί και αναφέρει τη δομή όλης της Λειτουργίας στον Πατέρα, δια του Υιού.

ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ

Η παρουσία του Αγίου Πνεύματος στη ζωή του χριστιανού είναι η βασική προϋπόθεση για την πνευματική του πορεία. Η είσοδός του στην Εκκλησία γίνεται με το Βάπτισμα, που τελείται «εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος». Κατά το Χρίσμα, που ακολουθεί μετά το Μυστήριο του Βαπτίσματος, το Άγιο Πνεύμα σφραγίζει το χριστιανό (σφραγίς δωρεάς Πνεύματος Αγίου) καθιστώντας τον «πνευματοφόρο» και μεταδίδοντάς του τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος ως όπλα πνευματικά για τον αγώνα του κατά του κακού και των δυνάμεων του κακού. Κατά την τέλεση της Θείας Ευχαριστίας η μεταβολή του άρτου και του οίνου σε Σώμα και Αίμα του Χριστού γίνεται με την επίκληση του Αγίου Πνεύματος. Αλλά και στην καθημερινή προσευχή του πιστού η παρουσία του Αγίου Πνεύματος είναι απαραίτητη, γιατί είναι αυτό που θα τον φωτίσει και θα τον οδηγήσει στον αγιασμό και στη θέωση.

Όλα τα παραπάνω σηματοδοτούν την πορεία προς τη Βασιλεία του Θεού, η οποία ήδη ανέτειλε με την ανάσταση του Χριστού και τη νίκη κατά του θανάτου. Τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος είναι δείγματα του ότι ανέτειλε η Βασιλεία του Θεού, «τα έσχατα», αφού όπως είπε ο απόστολος Πέτρος στο κήρυγμα της Πεντηκοστής επαναλαμβάνοντας την προφητεία του Ιωήλ από την Παλαιά Διαθήκη: «αυτό θα συμβεί στις έσχατες ημέρες, λέει ο Θεός: θα χαρίσω πλουσιοπάροχα το Πνεύμα μου σε κάθε άνθρωπο· έτσι οι γιοι σας κι οι θυγατέρες σας θα κηρύξουν την αλήθεια» (Πράξ. 2,17). Από την εποχή της αρχαίας Εκκλησίας τα χαρίσματα εκφράζονταν με πολλούς τρόπους, όπως προφητείες, γλωσσολαλιά, θαυματουργικά έργα των μεγάλων αγίων της Εκκλησίας, ή ασκητικά κατορθώματα. Στη σημερινή εποχή τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος τα δεχόμαστε στην Εκκλησία τόσο κατά το Βάπτισμα και το Χρίσμα, όσο και κατά τα άλλα μυστήρια και τις αγιαστικές πράξεις της Εκκλησίας (όπως ο αγιασμός). Ο καθένας μας μπορεί να τα ανακαλύψει και να τα αξιοποιήσει και ιδίως το σημαντικότερο απ’ αυτά που είναι η αληθινή αγάπη προς όλους.
Από την ενεργοποίηση μερικών χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος στη ζωή του χριστιανού προέρχονται ο φωτισμός, για να κατανοήσουμε τι διδάσκει η Εκκλησία και για να μάθουμε να προσευχόμαστε γι’ αυτό που πραγματικά μας ωφελεί, η κινητοποίηση για να διακρίνουμε και να χτίσουμε τον καινούργιο κόσμο του Θεού καθημερινά στη ζωή μας, η γενικότερη καταπολέμηση των παθών μας, η ενδυνάμωση της πίστης μας, η δυνατότητα να διακρίνουμε τα κίνητρα κάθε πράξης τόσο του εαυτού μας όσο και των άλλων.

ΠΗΓΗ:ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

ΚΥΡΙΑΚΗ 31 ΜΑΪΟΥ 2026 ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ (Ιω. ζ΄ 37-52, η΄ 12) (Πραξ. β΄ 1-11)

 

"Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού"

Η παρουσία του Παρακλήτου

«ούπω γαρ ήν Πνεύμα Άγιον»

  Η Κυριακή της Πεντηκοστής είναι η γενέθλιος ημέρα της Εκκλησίας. Πενήντα μέρες μετά από την Ανάσταση του Χριστού η Ορθόδοξη Εκκλησία μας εορτάζει την Αγία Πεντηκοστή. Έτσι καθιερώθηκε να ονομάζεται η τελευταία μεγάλη εορτή της πασχαλινής περιόδου.

  Όπως γνωρίζουμε την ημέρα της Πεντηκοστής φανερώνεται το τρίτο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, το Άγιο Πνεύμα. Μέχρι τότε, όπως μας αναφέρει το Ιερό Ευαγγέλιο «ούπω γαρ ήν Πνεύμα Άγιον». 

  Δηλαδή δεν μας ήταν μέχρι τότε γνωστό το Άγιο Πνεύμα, το οποίο από την ημέρα της Πεντηκοστής δίνει έντονα την παρουσία του μέσα στην πραγματικότητα της Εκκλησίας μας. Την καθοδηγεί «εις πάσαν την αλήθειαν».

Οι αντιστοιχίες

  Οι Εβραίοι γιόρταζαν και εκείνοι την πεντηκοστή ημέρα μετά από το δικό τους Πάσχα. Πενήντα μέρες μετά από τη διάβαση της Ερυθράς θάλασσας (Πάσχα) πήραν στην έρημο τον νόμο του Μωϋσή, δηλαδή τις Δέκα Εντολές. Έτσι και εμείς σήμερα εορτάζουμε το Πάσχα (διάβαση από τη σκλαβιά της αμαρτίας στην ελευθερία της χάριτος του Κυρίου) και πενήντα μέρες αργότερα σήμερα παίρνουμε το Άγιο Πνεύμα. 

  Και όπως τότε ο Νόμος καθοδηγούσε τους Ισραηλίτες έτσι και σήμερα το Άγιο Πνεύμα μας καθοδηγεί μέσα στην Εκκλησία. Αυτό μας νουθετεί, αυτό μας οδηγεί σε κάθε αλήθεια, αυτό μας διδάσκει πώς να ακολουθούμε το δρόμο του Χριστού.

  Την Πεντηκοστή τη γιόρταζαν οι Εβραίοι σε ανάμνηση της κακοπάθειάς τους μέσα στην έρημο, για να θυμούνται ότι εισήλθαν στη Γη της Επαγγελίας, μετά από πολλές θλίψεις και έντονες ταλαιπωρίες και δοκιμασίες. Τότε, όταν μπήκαν στην γη της επαγγελίας, απόλαυσαν τους καρπούς των δένδρων, το κρασί και το ψωμί, το οποίο γίνεται από το σιτάρι. 

  Όλα αυτά ήταν μια προτύπωση για τη δική μας πορεία. Και εμείς μετά από τις θλίψεις και την κακοπάθεια της αμαρτίας, μπαίνουμε στην Εκκλησία και μέσα σε αυτή χορταίνουμε πνευματικά το Σώμα και το Αίμα του Δεσπότη Χριστού. Αυτό συμβαίνει στο Ευχαριστιακό Δείπνο, στο οποίο είμαστε πάντα προσκεκλημένοι.

   Άλλη μεγάλη εορτή των Εβραίων ήταν η Σκηνοπηγία. Αυτήν τη γιόρταζαν μετά την συγκομιδή των καρπών, το Φθινόπωρο, δηλαδή πέντε μήνες μετά την εορτή του Πάσχα. Τη Σκηνοπηγία την είχαν σε ανάμνηση της ημέρας εκείνης κατά την οποία ο Μωυσής έστησε τη σκηνή που είδε μέσα στη νεφέλη στο όρος Σινά. Τότε όλη μέρα ζούσαν στα χωράφια τους ευχαριστώντας το Θεό και συγκέντρωναν τους καρπούς των κόπων τους.

   Η εορτή αυτή είναι προτύπωση της αναστάσεώς μας στη Βασιλεία των Ουρανών. Τότε, θα διαλυθούν οι σάρκινες σκηνές, τα σώματά μας, θα ξαναγίνουν πάλιν άφθαρτα. Τότε οι πιστοί θα απολαύσουν τους καρπούς του πνευματικού τους αγώνα στις αιώνιες σκηνές της Βασιλείας του Θεού.

Αγαπητοί αδελφοί, η παρουσία και ενεργοποίηση του Αγίου Πνεύματος μέσα στην Εκκλησία γίνεται αισθητή από την ημέρα της Πεντηκοστής. Το τρίτο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, τελειοί τα μυστήρια, φωτίζει και καθοδηγεί τους πιστούς, τους παρέχει σοφία και σύνεση, τους καθαίρει από την αμαρτία, τους αγιάζει και τους θεοποιεί.

  Αυτό παρέχει στον άνθρωπο κάθε αγαθό, διότι όπως ομολογούμε είναι ο θησαυρός των αγαθών και η πηγή της αγαθότητας. Αυτό φώτισε τους Προφήτες, αυτό καθοδήγησε τους Αποστόλους, αυτό ενίσχυσε τους μάρτυρες και παρέχει σε κάθε άνθρωπο όλα τα πνευματικά εφόδια για να πορευθεί και να διεξαγάγει τον αγώνα τον καλό. 

   Θα πρέπει επομένως και εμείς να απευθυνόμαστε στο τρίτο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος και να το παρακαλούμε: «Ελθέ και σκήνωσον εν ημίν».

  Αυτό άλλωστε έπραξαν και όλες οι αγιασμένες μορφές που τιμά σήμερα η Εκκλησία. Ο Ερμείος ο μάρτυρας και ο Ευστάθιος, πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως που τιμούμε τη μνήμη τους σήμερα αλλά και όλοι οι άγιοι που λάμπουν στο Ορθόδοξο χριστιανικό στερέωμα, δίνουν ακριβώς την πιο ισχυρή μαρτυρία για την παρουσία του Αγίου Πνεύματος, του Παράκλητου, της κατ’ εξοχήν ζωής μέσα στην ανθρώπινη ιστορία.

Χριστάκης Ευσταθίου,

Θεολόγος

Κυριακὴ τῆς Πεντηκοστῆς – Εὐαγγελικὸ καί Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 31 Μαΐου 2026

 

Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 31 Μαΐου 2026, Κυριακὴ τῆς Πεντηκοστῆς (Ἰω. ζ΄ 37-52, η΄12)

37 Ἐν δὲ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ τῇ μεγάλῃ τῆς ἑορτῆς εἱστή­κει ὁ Ἰησοῦς καὶ ἔκραξε λέγων· ἐάν τις διψᾷ, ἐρχέσθω πρός με καὶ πινέτω. 38 ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, καθὼς εἶπεν ἡ γραφή, πο­τα­μοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐ­τοῦ ρεύσουσιν ὕδα­τος ζῶντος. 39 τοῦτο δὲ εἶπε περὶ τοῦ Πνεύματος οὗ ἔμελλον λαμ­­βά­νειν οἱ πιστεύοντες εἰς αὐτόν· οὔπω γὰρ ἦν Πνεῦ­­μα Ἅγιον, ὅτι Ἰησοῦς οὐ­δέπω ἐδοξάσθη. 40 πολλοὶ οὖν ἐκ τοῦ ὄχλου ἀκούσαντες τὸν λόγον ἔλε­γον· οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης· 41 ἄλλοι ἔλεγον· οὗτός ἐστιν ὁ Χριστός· ἄλλοι ἔλεγον· μὴ γὰρ ἐκ τῆς Γαλιλαίας ὁ Χριστὸς ἔρχεται; 42 οὐχὶ ἡ γραφὴ εἶπεν ὅτι ἐκ τοῦ σπέρματος Δαυῒδ καὶ ἀπὸ Βηθλεὲμ τῆς κώμης, ὅπου ἦν Δαυΐδ, ὁ Χριστὸς ἔρχεται; 43 σχίσμα οὖν ἐν τῷ ὄχλῳ ἐγένετο δι’ αὐτόν. 44 τινὲς δὲ ἤθελον ἐξ αὐτῶν πιάσαι αὐτόν, ἀλλ’ οὐδεὶς ἐπέβαλεν ἐπ’ αὐτὸν τὰς χεῖρας. 45 Ἦλθον οὖν οἱ ὑπηρέται πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ Φαρισαίους, καὶ εἶπον αὐτοῖς ἐκεῖνοι· διατί οὐκ ἠγάγετε αὐτόν; 46 ἀπεκρίθησαν οἱ ὑπηρέ­ται· οὐδέποτε οὕτως ἐλάλη­σεν ἄνθρωπος, ὡς οὗτος ὁ ἄνθρωπος. 47 ἀπεκρίθησαν οὖν αὐτοῖς οἱ Φαρισαῖοι· μὴ καὶ ὑμεῖς πεπλάνησθε; 48 μή τις ἐκ τῶν ἀρχόντων ἐπίστευσεν εἰς αὐτὸν ἢ ἐκ τῶν Φαρισαίων; 49 ἀλλ’ ὁ ὄχλος οὗτος ὁ μὴ γινώσκων τὸν νόμον ἐ­πικατάρατοί εἰσι! 50 λέγει Νικόδημος πρὸς αὐ­τούς, ὁ ἐλθὼν νυκτὸς πρὸς αὐτόν, εἷς ὢν ἐξ αὐ­τῶν· 51 μὴ ὁ νόμος ἡμῶν κρίνει τὸν ἄνθρωπον, ἐὰν μὴ ἀκούσῃ παρ’ αὐτοῦ πρότερον καὶ γνῷ τί ποιεῖ; 52 ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπον αὐτῷ· μὴ καὶ σὺ ἐκ τῆς Γαλιλαίας εἶ; ἐρεύνησον καὶ ἴδε ὅτι προφήτης ἐκ τῆς Γαλιλαίας οὐκ ἐγήγερται.

η΄ 12 Πάλιν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰη­σοῦς ἐλάλησε λέγων· ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου· ὁ ἀκολουθῶν ἐμοὶ οὐ μὴ περιπατήσῃ ἐν τῇ σκοτίᾳ, ἀλλ’ ἕξει τὸ φῶς τῆς ζωῆς.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

37 Τήν τελευταία καί πιό ἐπίσημη ἡμέρα ἀπ’ ὅλες τίς ἄλλες ἡμέρες τῆς ἑορτῆς στάθηκε ὄρθιος ὁ Ἰησοῦς καί μέ ζωηρή φωνή εἶπε: Ἐάν κανείς αἰσθάνεται πόθο καί δίψα ὄχι γιά ἀγαθά ὑλικά καί φθαρτά, ἀλλά γιά τήν ἐσω­τε­ρική γαλήνη καί τή μακαριότητα τῆς θείας ζωῆς, ἄς ἔρ­­χεται σέ μένα μέ πίστη καί ἄς πίνει ἐλεύ­θερα. Κο­ν­­τά μου θά ἱκανοποιηθοῦν ὅλοι οἱ εὐγενικοί του πόθοι καί θά βρεῖ ἀνάπαυση ἡ ψυχή του. 38 Ἀπό τήν καρδιά καί τά βάθη τῆς ψυχῆς ἐκείνου πού πιστεύει σέ μένα, σύμφωνα μέ τά λόγια τῆς Ἁγίας Γραφῆς, θά ἀναβλύζουν ποτάμια νεροῦ πού θά εἶναι πά­ντα τρεχούμενο. Κι ἔτσι θά ποτίζεται ὄχι μόνο ὁ ἴδιος, ἀλ­λά καί οἱ ἄλλοι πού θά ἔρχονται σέ σχέση μ’ αὐ­­τόν. 39 Αὐτά τά λόγια τά εἶπε ὁ Κύριος γιά τό Ἅ­γιον Πνεῦμα, πού θά ἀποκτοῦσαν μετά τήν Ἀνάληψή του στούς οὐ­ρανούς ὅσοι θά πίστευαν σ’ αὐτόν. Διότι πρω­­τύτερα εἶ­χαν βέβαια δοθεῖ χαρίσματα προφητικά καί θαυμα­τουρ­­γικά σέ ἀνθρώπους δίκαιους καί προ­φῆτες, ἀλλά ἡ χά­ρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος πού ἀνα­γεννᾶ τούς ἀν­θρώ­πους καί τούς μεταδίδει τή θεία καί μακαρία ζωή δέν εἶ­­χε δοθεῖ σέ κανέναν. Καί δέν εἶχε δοθεῖ ἡ χάρις αὐτή τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, διότι ὁ Ἰησοῦς δέν εἶχε ἀκόμη δο­ξα­­σθεῖ μέ τό Πάθος του καί τήν Ἀνάληψή του. 40 Πολλοί λοιπόν ἀπό τόν λαό, ὅταν ἄκουσαν τά λό­­για αὐτά πού εἶπε ὁ Κύριος στή διάρκεια τῆς ἑορ­τῆς, ἔλε­γαν: Πράγματι αὐτός εἶναι ὁ προφήτης πού μᾶς προα­νήγ­γειλε ὁ Μωυσῆς. 41 Ἄλλοι ἔλεγαν: Αὐτός εἶναι ὁ Μεσσίας Χριστός. Ἄλλοι ἔλεγαν: Δέν εἶναι δυνατόν νά εἶναι ὁ Μεσσίας· διότι μήπως ὁ Μεσ­σίας εἶναι νά ἔρθει ἀπό τή Γαλιλαία; 42 Δέν εἶπε ἡ Ἁγία Γραφή ὅτι ὁ Μεσσίας Χριστός θά προέρχεται ἀπό τό γένος τοῦ Δαβίδ καί ἀπό τό χωριό τῆς Βηθλεέμ, ὅπου γεννήθηκε καί μεγάλωσε ὁ Δαβίδ; 43 Προκλήθηκε λοιπόν διαίρεση καί διαφωνία μεταξύ τοῦ λαοῦ γι’ αὐτόν. 44 Μερικοί μάλιστα ἀπ’ αὐτούς ἤθελαν νά τόν συλλάβουν, ἀλλά κανείς δέν τόλμησε ν’ ἁπλώσει χέρι ἐπάνω του· διότι μιά ἀόρατη δύναμη τούς συγκρατοῦσε καί τούς παρεμπόδιζε. 45 Ἐπειδή λοιπόν κανείς δέν μποροῦσε νά τόν συλλά­­­­­­­­­­­βει, γύρισαν ἄπρακτοι οἱ ὑπηρέτες στούς ἀρχιερεῖς καί τούς Φα­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­ρι­­­­­­­­­­­­σαίους. Κι ἐκεῖνοι τούς ρώ­­­­­­­­­­­­­­­­τη­­σαν: Γιατί δέν τόν φέρατε, ἀφοῦ καί δημοσίως ἐμ­­­­­­­φα­­­­­­­­­­­­­­­­­νί­­­­στηκε καί πολλοί ἀπ’ τό πλῆθος τόν ἄκουγαν μέ δυ­­­­­­­­­σμένεια καί ἦταν ἕτοιμοι νά σᾶς βοηθήσουν μή σᾶς δια­­φύγει; 46 Τότε οἱ ὑπηρέτες τούς ἔδωσαν τήν ἑξῆς ἀπάντηση: Ποτέ ἄλλοτε δέν δίδαξε ἄλλος ἄνθρωπος μέ τόση σοφία καί δύναμη καί χάρη μέ ὅση διδάσκει ὁ ἄνθρωπος αὐτός. 47 Ὕστερα λοιπόν ἀπό τήν ἀνέλπιστη αὐτή ἀπάντηση τῶν ὑπηρετῶν τούς ξαναρώτησαν οἱ Φαρισαῖοι: Μή­πως παρασυρθήκατε κι ἐσεῖς, πού εἶστε πάντοτε κοντά μας καί ἀκοῦ­τε τή διδασκαλία μας, κι ἔχετε πλανηθεῖ ἀπ’ αὐτόν, ὅπως τά ἀμαθή πλήθη τοῦ λαοῦ; 48 Μήπως πίστεψε σ’ αὐτόν κανείς ἀπ’ τούς ἄρχοντες, πού εἶναι οἱ μόνοι ἁρμόδιοι νά κρίνουν τά θρη­­­­­­σκευ­τικά ζητήματα, ἤ ἀπ’ τούς Φαρισαίους, πού εἶ­ναι ἄγρυ­­πνοι φύλακες τῶν παραδόσεων καί τῆς ἀληθινῆς πί­­­­στε­ως; 49 Κανείς ἀπ’ αὐτούς δέν πίστεψε, παρά μόνον αὐτός ὁ ὄχλος, πού δέν ξέρει τό νόμο καί γι’ αὐτό εἶναι ὅλοι τους καταραμένοι. 50 Τούς ρώτησε τότε ὁ Νικόδημος, ἐκεῖνος πού ἦλθε στόν Ἰησοῦ μέσα στή νύχτα καί ἦταν ἕνας ἀπ’ αὐτούς, διότι ἦταν κι αὐτός μέλος τοῦ συνεδρίου: 51 Μήπως ὁ νόμος μας μπορεῖ νά καταδικάσει ἕναν ἄν­θρωπο, ἐάν προηγουμένως δέν τόν ἀκούσει ὁ δικαστής πού ἐκ­προσωπεῖ τό νόμο καί μάθει ἀπό τήν ἀπο­λο­γία του τί ἀξιοκατάκριτο καί ἀξιόποινο ἔκανε; 52 Ἐκεῖνοι τότε τοῦ εἶπαν: Μήπως εἶσαι κι ἐσύ ἀπό τή Γαλιλαία; Ἐξέτασε καί εὔκολα θά δεῖς καί θά πεισθεῖς ἀπό τά πράγματα ὅτι κανείς προφήτης ἀπό τή Γαλιλαία δέν ἔχει βγεῖ ἕως τώρα.

η΄ 12 Ὁ Ἰησοῦς τούς μίλησε πάλι καί τούς εἶπε: Ἐγώ εἶμαι τό φῶς ὄχι μόνο τῶν Ἰουδαίων ἀλλά ὅλου τοῦ κό­­σμου. Ἐκεῖνος πού μέ ἀκολουθεῖ μέ πλήρη ἐμπι­στο­­­­­σύ­νη κι ἐλπίδα καί μέ πρόθυμη ὑπακοή στά λόγια μου, δέν θά περπατήσει οὔτε θά βρε­θεῖ ποτέ στό σκοτά­δι τῆς πλάνης καί τῆς ἁμαρτίας, ἀλλά θά ἔχει μέσα του τό ζωηφόρο καί πνευματικό φῶς, πού προέρχεται ἀπό τήν ἀληθινή ζωή, τόν Θεό.

Αποστολικό Ανάγνωσμα: Πράξ. β΄ 1-11

1 Καὶ ἐν τῷ συμπληροῦσθαι τὴν ἡμέραν τῆς πεντηκοστῆς ἦσαν ἅπαντες ὁμοθυμαδὸν ἐπὶ τὸ αὐτό. 2 καὶ ἐγένετο ἄφνω ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἦχος ὥσπερ φερομένης πνοῆς βιαίας, καὶ ἐπλήρωσεν ὅλον τὸν οἶκον οὗ ἦσαν καθήμενοι· 3 καὶ ὤφθησαν αὐτοῖς διαμεριζόμεναι γλῶσσαι ὡσεὶ πυρός, ἐκάθισέ τε ἐφ’ ἕνα ἕκαστον αὐτῶν, 4 καὶ ἐπλήσθησαν ἅπαντες Πνεύματος ἁγίου, καὶ ἤρξαντο λαλεῖν ἑτέραις γλώσσαις καθὼς τὸ Πνεῦμα ἐδίδου αὐτοῖς ἀποφθέγγεσθαι. 5 Ἦσαν δὲ ἐν Ἱερουσαλὴμ κατοικοῦντες Ἰουδαῖοι, ἄνδρες εὐλαβεῖς ἀπὸ παντὸς ἔθνους τῶν ὑπὸ τὸν οὐρανόν· 6 γενομένης δὲ τῆς φωνῆς ταύτης συνῆλθε τὸ πλῆθος καὶ συνεχύθη, ὅτι ἤκουον εἷς ἕκαστος τῇ ἰδίᾳ διαλέκτῳ λαλούντων αὐτῶν. 7 ἐξίσταντο δὲ πάντες καὶ ἐθαύμαζον λέγοντες πρὸς ἀλλήλους· Οὐκ ἰδοὺ πάντες οὗτοί εἰσιν οἱ λαλοῦντες Γαλιλαῖοι; 8 καὶ πῶς ἡμεῖς ἀκούομεν ἕκαστος τῇ ἰδίᾳ διαλέκτῳ ἡμῶν ἐν ᾗ ἐγεννήθημεν, 9 Πάρθοι καὶ Μῆδοι καὶ Ἐλαμῖται, καὶ οἱ κατοικοῦντες τὴν Μεσοποταμίαν, Ἰουδαίαν τε καὶ Καππαδοκίαν, Πόντον καὶ τὴν Ἀσίαν, 10 Φρυγίαν τε καὶ Παμφυλίαν, Αἴγυπτον καὶ τὰ μέρη τῆς Λιβύης τῆς κατὰ Κυρήνην, καὶ οἱ ἐπιδημοῦντες Ρωμαῖοι, Ἰουδαῖοί τε καὶ προσήλυτοι, 11 Κρῆτες καὶ Ἄραβες, ἀκούομεν λαλούντων αὐτῶν ταῖς ἡμετέραις γλώσσαις τὰ μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ;

Νεοελληνική Απόδοση

1 Καθώς δε επροχωρούσε να συμπληρωθή και να κλείση η ημέρα της Πεντηκοστής, η οποία είχε αρχίσει από την προηγουμένην εσπέραν, ήσαν όλοι οι πιστοί ομόψυχοι, συγκεντρωμένοι στο ίδιον μέρος. 2 Και έξαφνα ήλθε από τον ουρανόν ένας ήχος, σαν ισχυρή βοή ανέμου που κινείται με ορμήν, και εγέμισε όλο το σπίτι, μέσα στο οποίον εκάθηντο οι μαθηταί. 3 Και παρουσιάσθησαν εις αυτούς γλώσσες σαν από φλόγες πυρός, να διαμοιράζωνται· και στον καθένα από αυτούς εκάθισε από μία γλώσσα. 4 Και εγέμισαν όλοι από Πνεύμα Αγιον και ήρχισαν να ομιλούν ξένας γλώσσας και να κηρύττουν τας υψηλάς αληθείας, όπως το Πνεύμα το Αγιον τους εφώτιζε και τους έδιδε την δύναμιν να ομιλούν. 5 Ευρίσκοντο δε εις την Ιερουσαλήμ κατά την ημέραν εκείνην, άλλοι μεν ως μόνιμοι κάτοικοι, άλλοι δε ως προσωρινοί λόγω της εορτής, άνδρες Ιουδαίοι ευσεβείς από κάθε έθνος που υπήρχε κάτω από τον ουρανόν. 6 Οταν δε έγινε η βοή από τον ουρανόν, εμαζεύτηκε το πλήθος εκεί και όλοι εκυριεύθησαν από σύγχυσιν και απορίαν, διότι ο καθένας των ήκουε τους μαθητάς να ομιλούν την ιδικήν του γλώσσαν. 7 Εξεπλήσσοντο δε όλοι και εθαύμαζαν, λέγοντες μεταξύ των· “τι συμβαίνει; Ολοι αυτοί, που ομιλούν, δεν είναι Γαλιλαίοι; 8 Και πως, ο καθένας από ημάς, τους ακούομεν να ομιλούν την ιδικήν μας γλώσσαν, την οποίαν εμάθαμεν από της γεννήσεώς μας; 9 Και είμεθα από τόσα πολλά έθνη· Παρθοι και Μήδοι και Ελαμίται και κάτοικοι της Μεσοποταμίας, της Ιουδαίας και της Καππαδοκίας, του Ποντου και της Ασίας, 10 της Φρυγίας και της Παμφυλίας, της Αιγύπτου και των περιοχών της Λιβύης, που είναι πλησίον της Κυρήνης, όπως επίσης και οι παρεπίδημοι Ρωμαίοι, Ιουδαίοι την καταγωγήν και προσήλυτοι από άλλα έθνη. 11 Ακόμη δε Κρήτες και Αραβες, όλοι όσοι καταγόμεθα από τα πολλά και διάφορα αυτά μέρη, πως συμβαίνει να τους ακούωμεν να κηρύττουν τα μεγαλεία του Θεού εις τας ιδικάς μας γλώσσας;”

***************************************************

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Ἡ ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς ­ἔχει κάθε χρόνο ξεχωριστὴ λαμπρότητα, κα­θὼς ἑορτάζουμε τὴν κάθοδο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ τὴ φανέρωση τῆς ἁγίας μας Ἐκκλησίας. Τὸ θαυμαστὸ γεγονὸς τὸ περιγράφει ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ τῆς θείας Λειτουργίας ἀπὸ τὶς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων.

1. Οἱ ἰδιότητες τοῦ Ἁγίου Πνεύματος

Πενήντα ἡμέρες μετὰ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου καὶ ἐνῶ οἱ Ἀπόστολοι μὲ τὴν Ὑπεραγία Θεοτόκο κι ἕναν εὐρύτερο κύκλο Μαθητῶν τοῦ Κυρίου ἦταν συναγμένοι στὸ ὑπερῶο τῆς Ἱερουσαλήμ, ὅπου εἶχε λάβει χώρα ὁ Μυστικὸς Δεῖπνος, καὶ προσεύχονταν, ἄκουσαν ξα­φνικὰ μιὰ βοὴ σὰν φύσημα δυνατοῦ ἀνέμου: «ὥσπερ φερομένης πνοῆς βιαίας», ποὺ γέμισε ὅλο τὸ σπίτι. Ταυτόχρονα εἶδαν νὰ διαμοιράζονται «γλῶσσαι ὡσεὶ πυρός», δηλαδὴ γλῶσσες σὰν τὶς φλόγες τῆς φωτιᾶς, καὶ νὰ κάθεται στὸν καθένα μία πύρινη γλώσσα.

Ἡ κάθοδος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος συνοδεύθηκε λοιπὸν μὲ τὰ παράδοξα αὐτὰ φυσικὰ φαινόμενα, τοῦ βίαιου ἀνέμου καὶ τῆς φωτιᾶς, τὰ ὁποῖα συμβολίζουν τὶς ἰδιότητες τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, σύμφωνα μὲ τοὺς ἱεροὺς ἑρμηνευτές. Ὁ μὲν ὁρμητικὸς ἄνεμος δείχνει τὴ θεία δύναμη, μὲ τὴν ὁποία τὸ Ἅγιο Πνεῦμα προστατεύει τὴν Ἐκκλησία καὶ ἐνισχύει τοὺς πιστοὺς στὸν πνευματικὸ ἀγώνα τους. Φανερώνει ἐπίσης τὸν ἀθέατο καὶ μυστικὸ τρόπο, μὲ τὸν ὁποῖο τελεῖ τὰ ἱερὰ Μυστήρια καὶ ἁγιάζει τοὺς πιστούς.

Μὲ τὴ φωτιὰ δὲ δηλώνεται ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι Θεός, ὁμοούσιος μὲ τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱό. Ἡ φωτιὰ συμβόλιζε γενικὰ στὴν Παλαιὰ Διαθήκη τὴ θεϊκὴ παρουσία. Ἐπίσης, ὅπως ἡ φωτιὰ κατακαίει, θερμαίνει καὶ φωτίζει, ἀντίστοιχα τὸ Ἅγιο Πνεῦμα κατακαίει τὰ πάθη, θερμαίνει τὸν ζῆλο καὶ φωτίζει τὴ διάνοια στὴ γνώση τῆς ἀλήθειας.

Ἐνέχει συμβολισμὸ καὶ τὸ ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἐμφανίσθηκε μὲ τὴ μορφὴ πύρινων γλωσσῶν. Αὐτὸ δηλώνει ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ὁδηγήσει τοὺς ἀνθρώπους στὴν ἀληθινὴ πίστη μέσῳ τοῦ προφορικοῦ λόγου τῶν ἁγίων Ἀποστόλων, τοῦ κηρύγματός τους.

2. Διαρκὴς Πεντηκοστὴ

Ἀφοῦ κατῆλθε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα καὶ συν­έβησαν αὐτὰ τὰ ἔκτακτα φυσικὰ φαινόμενα, «ἐπλήσθησαν ἅπαντες Πνεύματος Ἁγίου, καὶ ἤρξαντο λαλεῖν ἑτέραις γλώσσαις καθὼς τὸ Πνεῦμα ἐδίδου αὐτοῖς ἀποφθέγγεσθαι», μᾶς πληροφορεῖ ὁ συγγραφέας τῶν Πράξεων εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς. Ὅλοι τους, δηλαδή, πλημμύρισαν ἀπὸ τὴν παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ μὲ τὸν φωτισμό του ἄρχισαν νὰ μιλοῦν ξένες γλῶσσες καὶ νὰ κηρύττουν θεϊκὲς ἀλήθειες.

Κάνει ἐντύπωση ὅτι λίγο καιρὸ ἀργότερα τὸ ἴδιο γεγονὸς ἐπαναλήφθηκε στὸν Ρωμαῖο ἑκατόνταρχο Κορνήλιο καὶ στοὺς οἰκείους του. Ἐνῶ τοὺς κατηχοῦσε ὁ ἀπόστολος Πέτρος, «ἐπέπεσε τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ἐπὶ πάντας τοὺς ἀκούοντας τὸν λόγον». Ὅλοι οἱ κατηχούμενοι πλημμύρισαν ἀπὸ Ἅγιο Πνεῦμα, καὶ οἱ παρευρισκόμενοι «ἤκουον αὐτῶν λαλούντων γλώσσαις καὶ μεγαλυνόντων τὸν Θεόν» (Πράξ. ι΄ 46). Τοὺς ἄκουγαν δηλαδὴ νὰ μιλοῦν ξένες γλῶσσες καὶ νὰ δοξολογοῦν τὸν Θεό.

Ἑπομένως ἡ κάθοδος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος δὲν εἶναι ἕνα μεμονωμένο περιστατικὸ μέσα στὴν ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ μιὰ διαρκὴς κατάσταση. «Δυνάμεθα ἀεὶ πεντηκοστὴν ἐπιτελεῖν» (PG 50, 454), ἐπισημαίνει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Μέσα στὴν Ἐκκλησία μποροῦμε κάθε στιγμὴ νὰ ζοῦμε τὴν Πεν­τηκοστή. Ἀπὸ τότε ποὺ κατῆλθε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα στὴν πρώτη Ἐκκλησία, παραμένει καὶ ἐνεργεῖ σὲ αὐτήν. Τελεῖ τὰ ἱερὰ Μυστήρια καὶ φωτίζει τοὺς πιστοὺς κατὰ τὴ δεκτικότητά τους. Μέσα στὴν Ἐκκλησία μας αἰῶνες τώρα πνέει ἀδιάκοπα τὸ Ἅγιο Πνεῦμα καὶ ἐξαγιάζει τὰ μέλη της. Ἡ πρώτη ἐκείνη Πεντηκοστὴ συνεχίζεται μέσῳ τῶν ἱερῶν Μυστηρίων γιὰ κάθε Χριστιανό.

3. Ἡ «ἑνότητα τοῦ Πνεύματος»

Τὴν ἡμέρα ἐκείνη βρίσκονταν στὴν Ἱερουσαλὴμ Ἰουδαῖοι, «ἀπὸ παντὸς ἔθνους τῶν ὑπὸ τὸν οὐρανόν», ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου. Ἀκούγοντας λοιπὸν τὴ βοὴ τοῦ ἀνέμου, συγκεντρώθηκαν ἔξω ἀπὸ τὴν οἰκία, ὅπου ἦταν συναγμένοι οἱ Μαθητές, καὶ ἔκπληκτοι τοὺς ἄκουγαν νὰ κηρύττουν μὲ τὴν ἐπιφοίτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος τὰ θαυμαστὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ.

Κάποτε, αἰῶνες νωρίτερα, οἱ ἄνθρωποι εἶχαν θελήσει μὲ ἔπαρση νὰ κατασκευάσουν ἕναν ὑψηλὸ πύργο στὴ Βαβὲλ γιὰ νὰ φθάσουν τὸν Θεό. Ὁ Κύ­ριος, προκειμένου νὰ ἐμποδίσει τὸ ἀλαζονικὸ σχέδιό τους, ἔφερε σύγχυση στὴν ἐπικοινωνία τους. Ἄρχισαν ἔτσι νὰ μιλοῦν διαφορετικὲς γλῶσσες μεταξύ τους, χωρὶς νὰ μποροῦν νὰ συνεννοηθοῦν. Τὴν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἀποκατέστησε τὴν ἀποξένωση τῆς Βαβέλ. Τὸ Εὐαγγέλιο ἕνωσε τοὺς ἀνθρώπους κάτω ἀπὸ τὴν κοινὴ πίστη, τὴν κοινὴ λατρεία, τὸν κοινὸ τρόπο ζωῆς. Ἡ ἑνότητα αὐτὴ διατηρεῖται μέσα στὴν Ἐκκλησία μας. Ὑπερβαίνονται οἱ κοινωνικὲς διαφορές. Ἀναιροῦνται οἱ διαιρέσεις. Οἱ πιστοὶ ἑνώνον­ται σὲ μιὰ τέλεια κοινωνία ἀγάπης.

Ἂς εἴμαστε, λοιπόν, δεκτικοὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μὲ τὴ θεάρεστη ζωή μας, ὥστε νὰ μένουμε ἑνωμένοι μεταξύ μας. Ἂς ἔχουμε «τὴν ἑνότητα τοῦ Πνεύματος» (Ἐφεσ. δ΄ 3), ὥστε νὰ εἴμαστε τελικὰ ἑνωμένοι καὶ μὲ τὸν Θεό.

***************************************************