ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑΣ ΘΑΥΜΑ: «Τι είναι αυτό το κόκκαλο παπά μου; Πάρτο από δω και τράβα σπίτι σου» με αυτά τα λόγια ο ασεβής γιατρός έδιωξε τον πιστό ιερέα που έφερε στην άρρωστη πρεσβυτέρα απότμημα του ιερού λειψάνου του Αγίου Παντελεήμονα. Μετανιωμένος, όμως, επέστρεψε στον ιερέα για να απολογηθεί.
Η πρεσβυτέρα είχε όγκο στο στήθος και εγχειρίστηκε. Μόλις έβγαλαν τον όγκο, δίνουν ένα κομμάτι στον πατέρα Ευάγγελο να το πάει για βιοψία και να φέρει αμέσως τ’ αποτελέσματα. Μετά την απάντηση της εξετάσεως, οι γιατροί δεν δίνουν ούτε έξι μήνες ζωής στην άρρωστη. Η κόρη του παπα-Βαγγέλη λιποθυμά μόλις το ακούει, ο ίδιος τα χάνει. «Ακου, λέει, γιατροί να το πουν έτσι ξαφνικά στο παιδί! Στα χέρια του όμως σφίγγει το χέρι του Αγίου Παντελεήμονα, που έχει φέρει μαζί του, και προσεύχεται.
Βγάζουν την πρεσβυτέρα από το χειρουργείο. Με λαχτάρα ο πατήρ Ευάγγελος ακουμπά πάνω στις γαζες που σκεπάζουν το εγχειρισμένο στήθος της πρεσβυτέρας, το χέρι του ‘Αγίου και γονατιστός προσεύχεται. Εκείνη την ώρα μπαίνει ο χειρουργός με τη μάσκα ακόμη. Βλέπει τη σκηνή και βάζει τις φωνές. -Τι είναι αυτό το κόκκαλο παπά μου; Πάρτο από δω και τράβα σπίτι σου.
Ζαλισμένος ο καημένος, μαζεύει γρήγορα τ’ αγία λείψανα και προσπαθεί να βρει την πόρτα. Μεσ’ τη ζάλη του, όμως, ακούει τη νοσοκόμα να φωνάζει το γιατρό στο τηλέφωνο, που τον ζητα επειγόντως η γυναίκα του.
Το απόγευμα σταματά μια κούρσα έξω από το σπιτι του ιερέα και με έκπληξη ο παπα-Βαγγέλης βλέπει να βγαίνει ο γιατρός. Πω! πω! σκέφτεται, ο γιατρός και στο σπίτι μου ακόμα με κυνηγάει! Με φρίκη, όμως, βλέπει να κατεβαίνει από τ’ αυτοκίνητο και ένας νέος παραμορφωμένος. Το στόμα του είχε πάει στ’ αυτι του. Αποσβολώθηκε ο παπάς.
-Πάτερ μου, του λέει ο γιατρός, εκείνο το κόκκαλο το έχεις; Με συγχωρείς, παραφέρθηκα, την ώρα που σ’ έδιωχνα μου τηλεφώνησε η γυναίκα μου, ότι το παιδί μας, που έδινε εκείνη την ώρα εξετάσεις, έπαθε ξαφνικά αυτήν την πάρεση που βλέπεις. Κατάλαβα ότι εγώ έφταιξα και γι’ αυτό σε παρακαλώ πολύ διάβασε μας μια ευχή. Τη διεύθυνση σου στο χωριό την πήρα από την πρεσβυτέρα.
-Ευχαρίστως παιδιά μου, ελατέ στο εκκλησάκι. Κράτα αγόρι μου το χέρι του Αγίου και γονάτισε.
‘Απλώνω στο κεφάλι του νέου το πετραχήλι και αρχίζω να διαβάζω την ευχή. Καθώς διαβάζω, ακούω θόρυβο κρακ, κρακ. Σκέφτομαι, τι συμβαίνει άραγε; Τελείωσα και, όταν σηκώθηκε το παιδί, τι να δοϋμε, το στόμα του παιδιού είχε επανέλθει στην θέση του! Πατέρας και γιος ρίχνονται πάνω μου.
-Παπούλη πως να σ’ ευχαριστήσουμε; -Όχι εμένα, παιδιά μου, το Θεό και τον «Αγιο.
Από τότε για πάρα πολύ καιρό ερχόταν τακτικά να προσκυνήσουν και να φέρουν και το λάδι για το καντήλι του ‘Αγίου.
Όσο για την πρεσβυτέρα, είναι τώρα περισσότερα από εικοσι χρόνια που είναι τελείως καλά χωρίς να κάνει απολύτως καμμία θεραπεία. Μεγάλωσε τα παιδιά της και ζει στο χωριό προσέχοντας το εκκλησάκι με τα τόσα άγια λείψανα, μια που δεν υπάρχει πια ο πατήρ Ευάγγελος. Ο γιατρός πολλές φορές έλεγε στον παπα-Βαγγέλη: «Εμείς παπά μου πρέπει να τα καψουμε τα βιβλία μας».
Από το βιβλίο «Σταχυολογήματα από την θαυμαστή ζωή του π. Ευαγγέλου Χαλκίδη εφημέριου Αγ. Βασιλείου Λαγκαδά», Eκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη».
Γιορτή σήμερα:Τη μνήμη του Αγίου Παντελεήμονος τιμά σήμερα, 27 Ιουλίου, η Εκκλησία μας. Ο Άγιος Παντελεήμων (Παντελέων το πρότερον όνομα) καταγόταν από τη Νικομήδεια της Μικράς Ασίας και έζησε στα χρόνια του Μαξιμιανού (286 – 305 μ.Χ.).
Πατέρας του ήταν ο Ευστόργιος, ο οποίος ήταν εθνικός και μετά τις νουθεσίες του γιου του έγινε χριστιανός. Μητέρα του ήταν η Ευβούλη, η οποία προερχόταν από χριστιανική οικογένεια.
Εκπαιδεύτηκε στην ιατρική από τον Ευφρόσυνο και κατηχήθηκε στη χριστιανική πίστη και βαπτίσθηκε από τον πρεσβύτερο Ερμόλαο που ήταν ιερέας της Εκκλησίας της Νικομήδειας.
Κάποια στιγμή όταν οχιά δάγκωσε έναν νεαρό και ουσιαστικά τον θανάτωσε ο Άγιος Παντελεήμονας επικαλούμενος τον Χριστό τον ανάστησε.
Αφορμή του μαρτυρίου του στάθηκε ένα ακόμα θαύμα του Αγίου. Κάποτε είχε θεραπεύσει έναν τυφλό, ο οποίος και ανέφερε το γεγονός της θεραπείας του στον βασιλιά, λέγοντάς του ότι τον θεράπευσε ο Παντελέων στο όνομα του Χριστού, στον οποίο και ο ίδιος πλέον πίστευε.
Ο βασιλιάς αφού τον άκουσε, αμέσως διέταξε και τον αποκεφάλισαν. Ο ίδιος ο Παντελέων προσήχθη στον βασιλιά, ο οποίος διέταξε τον βασανισμό του με σκοπό την άρνηση της πίστεώς του.
Ο Άγιος βασανίσθηκε σκληρά με διάφορους τρόπους, όμως δεν υπέκυψε στις πιέσεις αφού ο Κύριος εμφανίσθηκε μπροστά του με τη μορφή του πνευματικού του Ερμόλαου και του έδωσε θάρρος. Τέλος διατάχθηκε ο αποκεφαλισμός του και τότε ακούστηκε φωνή από τον ουρανό που τον καλούσε όχι ως Παντελέοντα αλλά ως Παντελεήμονα.
Μόλις όμως ο δήμιος άπλωσε το χέρι του για να κόψει με το σπαθί του το κεφάλι του Αγίου, το σπαθί λύγισε και το σίδερο έλιωσε σαν κερί. Μπροστά σε τέτοιο θαύμα και οι παραβρισκόμενοι στρατιώτες έγιναν χριστιανοί. Τότε ο Άγιος εκουσίως παραδόθηκε στο μαρτύριο.
Λέγεται ότι από τη πληγή του δεν έτρεξε αίμα αλλά γάλα και το δέντρο της ελιάς, στο οποίο τον είχαν δέσει καρποφόρησε ξαφνικά.
Η σημερινή ευαγγελική περικοπή ξεδιπλώνει μπροστά μας ένα θαυμαστό γεγονός που επιτέλεσε ο Κύριός μας, το οποίο φέρει τη δική του ξεχωριστή σημασία και μας προσφέρει βαθύτατα μηνύματα. Το θαύμα του πολλαπλασιασμού των πέντε άρτων είναι από τα πιο γνωστά και γλαφυρά αποτυπωμένα γεγονότα στη γραφίδα των Ευαγγελιστών.
Αυτό δεν είναι τυχαίο. Από τη μια πλευρά, αποτελεί απόδειξη ότι ο Χριστός ενδιαφέρεται έμπρακτα για τις υλικές ανάγκες των ανθρώπων, για την πείνα αλλά και γενικότερα για την επιβίωσή τους. Από την άλλη, σύμφωνα με την ερμηνευτική προσέγγιση της πατερικής σκέψης, παραπέμπει σαφώς στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, το Ουράνιο Μάννα.
Τότε και σήμερα
Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα πτυχή της περικοπής είναι η σύγκριση στη στάση των ανθρώπων της εποχής εκείνης και της δικής μας. Τότε, οι άνθρωποι ακολουθούσαν τον Χριστό για να ακούσουν τον λόγο του και να γίνουν αποδέκτες των θαυματουργικών του ενεργειών, που αποτελούσαν την κατ’ εξοχήν αυθεντική έκφραση της αγάπης του. Ο ιερός Ευαγγελιστής σημειώνει χαρακτηριστικά: «καί ακούσαντες οι όχλοι ηκολούθησαν αυτώ πεζή από τών πόλεων» (Ματθ. ιδ’, 13).
Μόλις οι άνθρωποι έμαθαν ότι ο Χριστός βρισκόταν κοντά, άφησαν τις πόλεις και τα σπίτια τους για να τον ακολουθήσουν. Παρά το γεγονός ότι ο τόπος ήταν έρημος, δεν είχαν μαζί τους τρόφιμα και η νύχτα πλησίαζε, το πλήθος – που ξεπερνούσε τις πέντε χιλιάδες άνδρες, χωρίς να υπολογίζονται οι γυναίκες και τα παιδιά – ψήφισε τις αντιξοότητες. Προτίμησαν την πνευματική τροφή, παραμερίζοντας τις εύλογες δικαιολογίες που θα μπορούσαν να επικαλεστούν και να προβάλουν.
Οι προτεραιότητες στη ζωή μας
Εδώ ακριβώς γεννάται ο προβληματισμός για τις δικές μας προτεραιότητες. Πρόκειται για έναν καθοριστικό δείκτη που φανερώνει τον τρόπο που ζούμε, που συμπεριφερόμαστε και τους στόχους που θέτουμε καθημερινά.
Στη ζωή μας συνυπάρχουν ποικίλες ανάγκες:
Υλικές και βιολογικές απαιτήσεις, που αφορούν το σώμα και τις καθημερινές επιθυμίες.
Ψυχολογικές ανάγκες, που συνδέονται με την αναζήτηση της αγάπης, της πληρότητας και της ολοκλήρωσης του ανθρώπου ως προσώπου, πλασμένου «κατ’ εικόνα Θεού».
Πνευματικές ανάγκες, που πηγάζουν από την έμφυτη τάση του ανθρώπου να αναζητά τον Δημιουργό του και να κοινωνεί με τη φιλανθρωπία του.
Ακόμη και η σύγχρονη επιστήμη επιβεβαιώνει ότι οι βασικές απαιτήσεις του ανθρώπου δεν είναι απλώς οι υλικές, αλλά η ανάγκη να αγαπήσει και να αγαπηθεί. Μόνο μέσα σε αυτή την προοπτική κατοχυρώνεται η ανεκτίμητη αξία του ανθρώπου ως προσώπου. Όταν αυτές οι ψυχικές ανάγκες μένουν ανικανοποίητες, ο άνθρωπος βιώνει εσωτερική οδύνη και κενό, ακόμη κι αν ζει μέσα στην υλική αφθονία και τη χλιδή.
Αίτια της σύγχρονης κρίσης
Η βασική αιτία των σημερινών αδιεξόδων και των πολλαπλών κρίσεων που συνθλίβουν την ανθρώπινη ύπαρξη είναι η παραγνώριση μιας θεμελιώδους αλήθειας: ο άνθρωπος ολοκληρώνεται μόνο μέσα από τη σύνδεσή του με τον Θεό.
Από αυτή την εσωτερική αναγκαιότητα γεννιούνται τα μεγάλα υπαρξιακά ερωτήματα που έχουν απασχολήσει κάθε άνθρωπο: Ποιος μας δημιούργησε; Γιατί ήρθαμε στη ζωή; Πού πηγαίνουμε; Τι απογίνεται η ψυχή μετά τον θάνατο; Αυτή η «θεολογική ανάγκη» γέννησε τη φιλοσοφία και την αναζήτηση του Θείου. Όταν μένει ανεκπλήρωτη, ο άνθρωπος νιώθει αποτυχημένος και μετέωρος.
Η κρίση που βιώνουμε σήμερα δεν είναι πρωτίστως οικονομική, αλλά πνευματική και υπαρξιακή. Όπως επισημαίνουν και κορυφαίοι επιστήμονες, ο άνθρωπος σήμερα δεν πεθαίνει τόσο από την έλλειψη υλικών αγαθών, όσο από την απόγνωση και την απελπισία που προκαλούν τα πνευματικά του αδιέξοδα.
Μήνυμα για το σήμερα
Αδελφοί μου, οι άνθρωποι της εποχής εκείνης εμπιστεύτηκαν τον Χριστό, παραβλέποντας την έρημο και την έλλειψη εφοδίων. Αυτή η στάση τους – που αποτελεί το μεγάλο ζητούμενο και για τη δική μας εποχή – τους οδήγησε στο να απολαύσουν τελικά τόσο τα πνευματικά όσο και τα υλικά αγαθά.
Καλούμαστε, λοιπόν, να αναζητήσουμε πρωτίστως την ικανοποίηση των πνευματικών μας αναγκών, να συναντήσουμε τον Χριστό και να ζήσουμε σε κοινωνία μαζί του.
Αδιάψευστοι οδηγοί και φωτεινά ορόσημα σε αυτή μας την πορεία είναι οι άγιοι της Εκκλησίας μας, όπως η Παρασκευή η αθληφόρος και οσιομάρτυς και ο Ερμόλαος ο ιερομάρτυρας, των οποίων τιμούμε σήμερα τη μνήμη, επικαλούμενοι τις θερμές. πρεσβείες τους προς τον Κύριο. Αμήν.
23 Πριν δε να έλθη η δια της πίστεως λύτρωσις και σωτηρία, όλοι εφρουρούμεθα από τον Νομον, κλεισμένοι και περιμανδρωμένοι, προοριζόμενοι δια την πίστιν, που έμελλε εν καιρώ να αποκαλυφθή. 24 Ωστε ο Νομος έγινε παιδαγωγός μας, ο οποίος μας εξεπαίδευε και μας προπαρασκευάζε να ποθήσωμεν και γνωρίσωμεν τον Χριστόν, ώστε να πάρωμεν την δικαίωσιν από την πίστιν. 25 Από τότε δε που ήλθεν αυτή η πίστις, που ήλθε δηλαδή ο Χριστός, ο οποίος δια της πίστεως εις αυτόν μας δίδει την δικαίωσιν, δεν είμεθα πλέον κάτω από τον παιδαγωγόν, δηλαδή κάτω από τον Νομον. 26 Διότι όλοι είσθε υιοί του Θεού δια της πίστεως στον Ιησούν Χριστόν, 27 επειδή όσοι έχετε βαπτισθή στο όνομα του Χριστού και ομολογείτε έτσι αυτόν Σωτήρα, εφορέσατε τον Χριστόν και ενωθήκατε με αυτόν. 28 Δι’ αυτό και εις την νέαν κατάστασιν, εις την βασιλείαν του Χριστού, δεν υπάρχουν διαφραί εθνικότητος, τάξεως και φύλου. Δεν υπάρχει Ιουδαίος ούτε Ελλην, δεν υπάρχει δούλος ούτε ελεύθερος, δεν υπάρχει άρσεν και θύλυ, διότι όλοι σεις είσθε ένας νέος άνθρωπος και νέος οργανισμός, δια μέσου του Ιησού Χριστού. 29 Εάν δε σεις οι εθνικοί, που επιστεύσατε, ανήκετε στον Χριστόν, άρα είσθε πνευματικοί απόγονοι του Αβραάμ και σύμφωνα με την υπόσχεσιν, που ο Θεός έδωσεν εις αυτόν, κληρονόμοι των ευλογιών.
1 Σας λέγω δε και τούτο· ότι όσον χρόνον ο κληρονόμος είναι νήπιος και ανήλικος, δεν διαφέρει τίποτε από τον δούλον, καίτοι είναι κύριος όλης της κληρονομίας. 2 Αλλ’ ευρίσκεται πάντοτε κάτω από την κηδεμονίαν και την εξουσίαν των επιτρόπων, που τον εκπροσωπούν, και κάτω από τους οικονόμους, που διαχειρίζονται την κληρονομίαν, μέχρι της προσθεμίας, που έχει ορίσει με την διαθήκην του ο πατήρ. 3 Ετσι και ημείς οι Χριστιανοί, εφ’ όσον διαρκούσε η νηπιακή μας ηλικία, από πνευματικής απόψεως, ήμεθα υποδουλωμένοι κάτω από τας στοιχειώδεις διατάξστου μωσαϊκού Νομου και των άλλων θρησκειών, που έχουν οι άνθρωποι της αγνοίας. 4 Οταν δε συνεπληρώθη ο χρόνος και ήλθεν ο κατάλληλος καιρός, που είχεν ορισθή μέσα στο θείον σχέδιον, έστειλεν ο Θεός, από τον ουρανόν εις την γην, τον Υιόν του, ο οποίος έλαβε σάρκα ανθρωπίνην δια μέσου παρθένου γυναικός και υπετάχθη θεληματικά στον μωσαϊκόν Νομον. 5 Και τούτο, δια να εξαγοράση εκείνους που ευρίσκοντο κάτω από την κατάραν του Νομου, δια να πάρωμεν όλοι την υιοθεσίαν, που μας είχεν υποσχεθή ο Θεός.
ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ: Η Εκκλησία μας τιμά κάθε 26 Ιουλίου τη μνήμη της Αγίας Παρασκευής της Οσιοπαρθενομάρτυρος, της Αγίας που λάμπει μέσα στους αιώνες ως πρότυπο ασκητικής ζωής, πίστης και υπέρλογης αντοχής στα μαρτύρια.
Η Αγία Παρασκευή δεν είναι μόνο μια μορφή της πρώτης Εκκλησίας, αλλά παραμένει ενεργή και θαυματουργική στους καιρούς μας, ιδιαίτερα ως προστάτις των οφθαλμών και των ασθενών της όρασης, αλλά και των πονεμένων ψυχών που αναζητούν παρηγοριά, ελπίδα και εσωτερική ίαση.
Η ζωή της Αγίας Παρασκευής – Παιδεία, μοναχικότητα και ομολογία πίστεως
Η Αγία Παρασκευή γεννήθηκε στη Ρώμη το 117 μ.Χ. από ευσεβείς γονείς, τον Αγαθόνικο και τη Πολιτεία, που απέκτησαν παιδί μετά από προσευχή και νηστεία. Της έδωσαν το όνομα Παρασκευή, διότι γεννήθηκε ημέρα Παρασκευή και επειδή αφιερώθηκε από νωρίς στον Εσταυρωμένο Κύριο.
Ανατράφηκε με χριστιανική παιδεία και, όταν οι γονείς της εκοιμήθησαν, μοίρασε την περιουσία της στους φτωχούς και έγινε μοναχή. Φορούσε τρίχινο ένδυμα και περιόδευε διδάσκοντας τον λόγο του Θεού με παρρησία και αγάπη.
Κατά τους χρόνους του Αντωνίνου Πίου συνελήφθη και οδηγήθηκε στον ηγεμόνα. Εκείνος της ζήτησε να αρνηθεί τον Χριστό. Η Αγία αρνήθηκε κατηγορηματικά και τότε υποβλήθηκε σε φρικτά βασανιστήρια: ραβδισμούς, ανασκολοπισμό, κάψιμο με αναμμένα σίδερα και ρίψη σε καζάνι με καυτό λάδι και πίσσα.
Όταν την έριξαν στο καζάνι, παρέμεινε αβλαβής. Ο ίδιος ο ηγεμόνας Αντωνίνος, βλέποντας το θαύμα, της ζήτησε να ρίξει στα μάτια του το καυτό υγρό ώστε να θεραπευτεί από την τύφλωση. Η Αγία προσευχήθηκε και, με τη χάρη του Θεού, του αποκατέστησε την όραση. Εκείνος πίστεψε στον Χριστό. Όμως οι επόμενοι άρχοντες τη βασάνισαν ακόμα πιο σκληρά και την αποκεφάλισαν.
Θαύματα μέσα στους αιώνες – Θεραπείες και επεμβάσεις της Αγίας
Η Αγία Παρασκευή θεωρείται από τους πιο θαυματουργούς Αγίους της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ιδιαίτερα για ασθένειες που σχετίζονται με την όραση και τα μάτια, λόγω του πρώτου μεγάλου θαύματος της θεραπείας του ηγεμόνα. Σε αναρίθμητα μοναστήρια και εκκλησίες αφιερωμένα στο όνομά της, υπάρχουν εκατοντάδες μαρτυρίες πιστών που έλαβαν θαυμαστή ίαση από οφθαλμοπάθειες, τύφλωση, τραύματα, ακόμα και όγκους.
Στην Ιερά Μονή Αγίας Παρασκευής στο Μηλοχώρι Εορδαίας, στο Μοναστήρι Αγίας Παρασκευής Μονοδένδρι Ιωαννίνων, στην Αγία Παρασκευή Λαγκαδά, αλλά και στον ναό της Αγίας Παρασκευής στη Νέα Μάκρη, χιλιάδες πιστοί προσέρχονται κάθε χρόνο με πίστη και αγάπη για να ζητήσουν τη μεσιτεία της, τονίζει γέροντας του ΑΓΙΟΥ Όρους στο vimaorthodoxias.gr
Από αστυνομικούς, μαθητές με σοβαρά προβλήματα όρασης, μέχρι ηλικιωμένους που τυφλώθηκαν προσωρινά ή ασθενείς με αποκόλληση αμφιβληστροειδούς, αναφέρονται ιστορίες θεραπείας, με κοινό χαρακτηριστικό τη θερμή προσευχή στην Αγία και τη χρήση του λαδιού από το καντήλι της.
Πού βοηθάει η Αγία Παρασκευή – Η Χάρη της στην καθημερινή ζωή
Πέρα από την όραση, οι πιστοί καταφεύγουν στην Αγία Παρασκευή για θέματα νευρικής κατάρρευσης, εσωτερικής αναστάτωσης, πνευματικής τύφλωσης, προβλήματα στα παιδιά και μαθησιακές δυσκολίες, αλλά και για προστασία από ξαφνικά ατυχήματα ή αποπροσανατολισμούς.
Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου ταξιδιώτες, οδηγοί, μοτοσικλετιστές ή πεζοί σώθηκαν από ατύχημα έχοντας επάνω τους ένα μικρό φυλαχτό ή μια εικόνα της Αγίας.
Μοναχές από τη Βόρεια Ελλάδα αναφέρουν ότι η Αγία Παρασκευή εμφανίζεται σε όνειρα ή σε πρόσωπα με αμφιβολίες πίστης και τα κατευθύνει με ευγένεια και πραότητα προς την εξομολόγηση και τη Θεία Κοινωνία.
Τι λένε οι σύγχρονοι Άγιοι για την Αγία Παρασκευή
Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης σε επιστολές του προς προσκυνητές από την Αυστραλία αναφέρει:
«Η Αγία Παρασκευή ακούει ταχέως αυτούς που πάσχουν στα μάτια της ψυχής και του σώματος. Είναι μαλακή στην καρδιά και δυνατή στην πρεσβεία».
Ο Άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης, επίσης, συνιστούσε στους ανθρώπους με φόβους και εσωτερική τύφλωση να ζητούν τη μεσιτεία της Αγίας Παρασκευής:
«Να τη φωνάζετε με το όνομά της. Είναι πρόθυμη να βοηθήσει, ειδικά όταν η αγωνία σας τυφλώνει».
Ο Γέροντας Εφραίμ της Αριζόνας στο μοναστήρι του Αγίου Αντωνίου είχε αφιερώσει μικρό παρεκκλήσιο στην Αγία Παρασκευή, λέγοντας πως «όποιος την επικαλεστεί με πίστη, βλέπει τον δρόμο του πιο καθαρά».
Η πνευματική σημασία της Αγίας Παρασκευής σήμερα
Σε εποχές πνευματικής σύγχυσης, εκκοσμίκευσης και απώλειας προσανατολισμού, η Αγία Παρασκευή γίνεται φως, φανός και οδηγός. Δεν είναι μόνο η προστάτιδα των σωματικών οφθαλμών, αλλά κυρίως της ψυχικής όρασης, του βλέμματος προς τον Θεό.
Η παρουσία της είναι παρήγορη σε μοναχούς και λαϊκούς, σε εφήβους και υπερήλικες, σε ανθρώπους με ειδικές ανάγκες ή σε εκείνους που έχουν χάσει το «νόημα» και αναζητούν φως.
Η πίστη στην Αγία Παρασκευή δεν είναι λαϊκή ευσέβεια απλώς. Είναι δοκιμασμένη πατερική εμπειρία, είναι θεία πράξη που διατηρείται αιώνες σε κάθε τόπο που φυλάσσεται το όνομά της με ευλάβεια.
Το μήνυμα της Αγίας – Με υπομονή και καθαρότητα
Η Αγία Παρασκευή δεν μίλησε με μεγάλα λόγια, αλλά με σιωπή και σταυρό. Δεν έγραψε βιβλία, αλλά άφησε γραμμένο το όνομά της στις καρδιές εκατομμυρίων.
Βεβαίως. Ακολουθούν επιπλέον 300 λέξεις για να ολοκληρωθεί το αφιέρωμα στην Αγία Παρασκευή, με αναφορά στα λαϊκά έθιμα, τις παραδόσεις, τα άλογα, τις πανηγύρεις και τη λαϊκή ευλάβεια, όπως διασώζονται σε κάθε γωνιά της Ορθόδοξης Ελλάδας.
Τα έθιμα και οι πανηγύρεις της Αγίας Παρασκευής στην Ελλάδα
Η Αγία Παρασκευή τιμάται με ξεχωριστό τρόπο σε όλη την Ελλάδα, ιδιαίτερα σε χωριά και επαρχίες όπου η λαϊκή παράδοση διατηρείται αυθεντική. Οι πανηγύρεις προς τιμήν της Αγίας, με επίκεντρο την 26η Ιουλίου, δεν είναι απλώς εορταστικές συγκεντρώσεις, αλλά πνευματικές γιορτές με έντονο λειτουργικό, πολιτιστικό και εθιμικό χαρακτήρα.
Στη Θεσσαλία, στη Θράκη, στην Ήπειρο και σε πολλές περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, τελείται περιφορά της εικόνας σε δρόμους και χωράφια για ευλογία και προστασία από ασθένειες, θεομηνίες και το «κακό μάτι». Η Αγία θεωρείται προστάτιδα των χωραφιών, των ζώων, των αλόγων και των ανθρώπων της υπαίθρου.
Ένα από τα χαρακτηριστικότερα έθιμα τελείται σε προσφυγικούς οικισμούς, όπου οι πιστοί φέρνουν άλογα στο προαύλιο του ναού, τα οποία ευλογούνται με αγιασμό. Αυτό το έθιμο λέγεται ότι συμβολίζει την προστασία της Αγίας στα ταξίδια και στις μετακινήσεις των προσφύγων και των παλαιών καραβανιών.
Στα Κύθηρα, στην Πρέβεζα και στη Ρούμελη, το βράδυ της παραμονής (25 Ιουλίου) οι γυναίκες τοποθετούν ένα λευκό πανί κοντά στο καντήλι της εικόνας, για να «πιάσει τη χάρη της Αγίας» και να το χρησιμοποιούν για τα μάτια και τις δύσκολες ώρες.
Επίσης, σε χωριά της Μακεδονίας και της Στερεάς Ελλάδας, οι γυναίκες ζυμώνουν «τα ψωμιά της Αγίας», τα οποία μοιράζονται την ημέρα της πανηγύρεως ως ευλογία και τάμα για θεραπεία.
Σε πολλούς ναούς, την παραμονή τελείται ιερά αγρυπνία με συμμετοχή πλήθους πιστών, ενώ σε παλαιότερες εποχές, οι γυναίκες φορούσαν μαύρα μαντίλια και κρατούσαν αναμμένα κεριά, κάνοντας τρισάγια σε προσφιλή πρόσωπα, ζητώντας την παρηγορία της Αγίας.
Από τον Πόντο μέχρι την Πελοπόννησο, από την Ήπειρο ως τα Δωδεκάνησα, η Αγία Παρασκευή δεν είναι απλώς μια Αγία, είναι οικεία μορφή, μάνα, προστάτιδα, φρουρός της οικογένειας. Οι άνθρωποι δεν λένε “πάμε στον ναό”, αλλά: “Πάμε στην Αγία μας”.
Ας την επικαλούμαστε με πίστη.
Ας τη ζητούμε στις δυσκολίες μας.
Ας τη σεβόμαστε και ας την τιμούμε, διότι είναι ζωντανή, ενεργή, θαυματουργή.
Η Αγία Άννα, η μητέρα της Υπεραγίας Θεοτόκου, καταγόταν από τη φυλή του Λευί. Ο πατέρας της, που ήταν ιερέας, ονομαζόταν Ματθάν και ιεράτευε την εποχή της βασιλείας της Κλεοπάτρας. Τη δε μητέρα της, την έλεγαν Μαρία.
Η Άννα είχε και δύο αδελφές, την ομώνυμη με τη μητέρα της Μαρία και τη Σοβήν. Και η μεν Μαρία, που παντρεύτηκε στην Bηθλεέμ, είχε κόρη τη Σαλώμη την μαία, η δε Σοβή, που παντρεύτηκε και αυτή στην Bηθλεέμ, την Ελισάβετ.
Τέλος, η Αγία Άννα που παντρεύτηκε στην Γαλιλαία τον Ιωακείμ, γέννησε την Παρθένο Μαρία.
Η Αγία Άννα αξιώθηκε να έχει τη μεγάλη τιμή και ευτυχία να αποκτήσει μοναδική κόρη, τη μητέρα του Σωτήρα του κόσμου. Αφού η Αγία Άννα απογαλάκτισε τη Θεοτόκο και την αφιέρωσε στο Θεό, αυτή πέρασε την υπόλοιπη ζωή της με νηστείες, προσευχές και ελεημοσύνες προς τους φτωχούς.
Τέλος, ειρηνικά παρέδωσε στο Θεό τη δίκαια ψυχή της, κληρονομώντας τα αιώνια αγαθά. Διότι ο ίδιος ο Κύριος διαβεβαίωσε ότι «οι δίκαιοι εις ζωήν αιώνιο απελεύσονται» (Ματθαίου, κε’ 46). Οι δίκαιοι, δηλαδή, θα μεταβούν για να απολαύσουν ζωή αιώνια.
Περικαλλή ναό προς τιμήν της αγίας Άννας έκτισε στην Κωνσταντινούπολη περί το 550 μ.Χ. ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός. Λείψανο της Αγίας υπάρχει στην αγιορείτικη σκήτη της Αγίας Άννας.