O ένδοξος προφήτης Ηλίας

 

Αρχιμανδρίτης Γεώργιος Καψάνης (†)

Σε όλους τους Χριστιανούς, σε οποιαδήποτε κατάσταση και αν βρίσκονται, ο προφήτης Ηλίας είναι πρότυπο και παράδειγμα. Και για τους εν τω κόσμω ζώντες, με την πίστη και αφοσίωσή του προς τον Θεό, και την πιστή τήρηση των αγίων Του εντολών, και τον ζήλο τον πνευματικό που είχε. Και για τους ποιμένες της Εκκλησίας, γιατί δεν υποχωρούσε από το να εκζητεί τα δικαιώματα του Κυρίου του Θεού του Παντοκράτορος. Αλλά και για τους μοναχούς, διότι ο Προφήτης και την ερημική ζωή αγαπούσε, και της προσευχής της νοεράς και μυστικής θεωρείται διδάσκαλος και μύστης, αλλά και της παρθενίας επίσης ήταν λάτρης και εκπρόσωπος, και μάλιστα εκ των ολίγων ανδρών της Παλαιάς Διαθήκης, ο οποίος είχε το χάρισμα της παρθενίας.

Για όλους αυτούς τους λόγους εμείς τον αισθανόμαστε πολύ κοντά μας τον προφήτη Ηλία, τον αγαπούμε, τον τιμούμε, ζητούμε τις πρεσβείες του και θαυμάζουμε τον βίο του, τα έργα του, την πίστη του, την αγάπη του προς τον Θεό, αλλά και την παρρησία την οποία είχε προς τον Κύριο.

Έκανε τελεία υπακοή στο θέλημα του Θεού, και ο Θεός τού έκανε μετά υπακοή. Διότι ο Κύριος «θέλημα των φοβουμένων αυτόν ποιεί» (Ψαλμ. 144:19). Είναι θαυμαστή και μοναδική η παρρησία του Προφήτη προς τον Θεό και το πώς ο Πανάγαθος Θεός άκουε τον Προφήτη και του έκανε υπακοή.

Ζητούμε λοιπόν σήμερα την ευλογία του προφήτη Ηλία. Δεν ξεχνούμε ότι είναι ένας εκ των δύο ανδρών της Παλαιάς Διαθήκης, ο οποίος μετέσχε και στην Καινή Διαθήκη δια της εμφανίσεώς του στο Θαβώριο Όρος, κατά την θεία Μεταμόρφωση του Κυρίου, μαζί με τον προφήτη Μωυσή. Δυο άνδρες διάλεξε ο Κύριος από την Παλαιά Διαθήκη, τον προφήτη Ηλία και τον προφήτη Μωυσή, που δείχνει πόσο μεγάλη σχέση είχαν και με τον Χριστό και με την δευτέρα Παρουσία του Κυρίου.

Ας αγωνισθούμε και εμείς, αδελφοί μου, και ας ζητήσουμε σήμερα την ευλογία του προφήτη Ηλία, να έχουμε και εμείς ζήλο άγιο μετά διακρίσεως, ζήλο πνευματικό για τις εντολές του Κυρίου και για την ακρίβεια της μοναχικής πολιτείας, την οποία επηγγέλθημεν να ζήσουμε και με τις ευχές του προφήτη Ηλία. Διότι, αν θυμάμαι καλά, στην κουρά μνημονεύεται και ο προφήτης Ηλίας, ως ένας εκ των αρχηγών της μοναχικής πολιτείας.

Δεν ξέρουμε πόσο ο Κύριος θα επιτρέψει να ζήσουμε ακόμα σ’ αυτή την ζωή, αλλά νομίζω ότι εκείνο που πρέπει να τον παρακαλούμε όλοι είναι να μας αξιώσει να ζήσουμε την αγάπη Του και να πεθάνουμε στην αγάπη Του. Και όταν ζούμε, να ζούμε την αγάπη του Χριστού· και όταν πεθαίνουμε, να πεθαίνουμε για την αγάπη του Χριστού· και τότε νομίζω ότι δεν υπάρχει πρόβλημα. Διότι «είτε ζώμεν είτε αποθνήσκομεν, του Κυρίου εσμέν» (Ρωμ. 14:8), και άρα είμαστε με τον Χριστό μαζί, και η ζωή είναι ευλογημένη, και ο θάνατος είναι ανάσταση, και έτσι όλα τα προβλήματα λύνονται. Αρκεί να είμαστε μαζί με τον Χριστό, εν τη αγάπη του Χριστού, και ζώντες και αποθνήσκοντες.

Βοήθειά μας ο προφήτης Ηλίας και καλή δύναμη στον πνευματικό μας αγώνα.

(1984)

Προφήτης Ηλίας: Ο πύρινος προφήτης της Παλαιάς Διαθήκης που διδάσκει πίστη, θάρρος και απόλυτη εμπιστοσύνη στον Θεό

 

Προφήτης Ηλίας: Στις 20 Ιουλίου η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά με ιδιαίτερη λαμπρότητα τον Άγιο ένδοξο Προφήτη Ηλία τον Θεσβίτη, μία από τις μεγαλύτερες μορφές της Παλαιάς Διαθήκης. Από άκρη σε άκρη της Ελλάδας, οι ναοί και τα ξωκλήσια που είναι αφιερωμένα στον Προφήτη Ηλία βρίσκονται σχεδόν πάντοτε στις κορυφές των βουνών, εκεί όπου ο ουρανός μοιάζει να αγγίζει τη γη.

Δημοσιογραφική έρευνα: Γιώργος Θεοχάρης 

 Δεν πρόκειται για τυχαία επιλογή. Η παράδοση της Εκκλησίας συνδέει τον Προφήτη με τα υψηλά μέρη, καθώς η ζωή του υπήρξε μία συνεχής ανάβαση προς τον Θεό, γεμάτη προσευχή, θαύματα και πνευματικούς αγώνες.

Στην Αγία Γραφή ο Προφήτης Ηλίας εμφανίζεται σε μια εποχή μεγάλης αποστασίας. Με θάρρος στάθηκε απέναντι στον βασιλιά Αχαάβ και στη βασίλισσα Ιεζάβελ, οι οποίοι είχαν οδηγήσει τον λαό στην ειδωλολατρία. Δεν φοβήθηκε την εξουσία ούτε συμβιβάστηκε με την πλάνη. Με μοναδικό όπλο την πίστη του απέδειξε ότι ο αληθινός Θεός είναι ο Κύριος των Δυνάμεων.

Το θαύμα στο όρος Κάρμηλο

Η κορυφαία στιγμή της διακονίας του ήταν η αναμέτρηση με τους ιερείς του Βάαλ στο όρος Κάρμηλο. Εκεί ο Προφήτης κάλεσε τον λαό να αποφασίσει ποιον Θεό θα ακολουθήσει. Οι προφήτες του Βάαλ προσεύχονταν μάταια, ενώ ο Ηλίας ύψωσε μία σύντομη αλλά γεμάτη πίστη προσευχή και αμέσως κατέβηκε φωτιά από τον ουρανό που κατέκαψε τη θυσία. Το γεγονός αυτό έγινε σημείο της παντοδυναμίας του Θεού και της δύναμης της καθαρής προσευχής.

Λίγο αργότερα, ύστερα από τρία χρόνια ανομβρίας, η προσευχή του Προφήτη έφερε και πάλι τη βροχή, δείχνοντας ότι ακόμη και τα στοιχεία της φύσης υπακούουν στον Δημιουργό όταν υπάρχει αληθινή πίστη.

Η ανάληψη με την πύρινη άμαξα

Η Εκκλησία τιμά ιδιαίτερα και το μοναδικό γεγονός της αναλήψεως του Προφήτη Ηλία. Σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη, δεν γνώρισε φυσικό θάνατο αλλά αναλήφθηκε στους ουρανούς με πύρινη άμαξα. Για τον λόγο αυτό θεωρείται ζωντανός ενώπιον του Θεού και η παράδοση αναμένει την εκ νέου παρουσία του πριν από τη Δευτέρα Παρουσία.

Η παρουσία του στο Θαβώρ κατά τη Μεταμόρφωση του Χριστού, μαζί με τον Προφήτη Μωυσή, επιβεβαιώνει τη μοναδική θέση που κατέχει στην ιστορία της θείας οικονομίας.

Τι είπαν οι Άγιοι Πατέρες

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος παρουσιάζει τον Προφήτη Ηλία ως πρότυπο ακλόνητης πίστης και ζηλωτή της αλήθειας. Διδάσκει ότι η δύναμή του δεν προερχόταν από ανθρώπινα χαρίσματα αλλά από την καθαρότητα της καρδιάς και την αδιάλειπτη κοινωνία του με τον Θεό.

Ο Μέγας Βασίλειος βλέπει στον Προφήτη την εικόνα του ανθρώπου που νίκησε τα πάθη με την άσκηση, τη νηστεία και την προσευχή, γι’ αυτό και αξιώθηκε να γίνει κατοικητήριο της θείας χάριτος.

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος αναφέρει ότι ο Ηλίας έγινε «πυρ θεοφόρον», επειδή η ψυχή του φλεγόταν από τον θείο έρωτα και τον ζήλο για την αλήθεια.

Ο Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς γράφει ότι ο Προφήτης Ηλίας δεν φοβήθηκε βασιλιάδες ούτε απειλές, γιατί όποιος φοβάται τον Θεό δεν φοβάται κανέναν άνθρωπο.

Οι σύγχρονοι Άγιοι για τον Προφήτη Ηλία

Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης τόνιζε ότι ο θείος ζήλος πρέπει να συνοδεύεται πάντοτε από ταπείνωση και αγάπη. Έφερνε ως παράδειγμα τον Προφήτη Ηλία, ο οποίος έκαιγε από αγάπη για τον Θεό και όχι από ανθρώπινη οργή.

Ο Άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης συμβούλευε τους πιστούς να αγαπούν τον Χριστό με ολόκληρη την καρδιά τους, όπως έκανε ο Προφήτης Ηλίας, γιατί τότε η χάρη του Θεού μεταμορφώνει τον άνθρωπο.

Ο Άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ έβλεπε στον Προφήτη το πρότυπο της ολοκληρωτικής αφιέρωσης στον Θεό, της αδιάλειπτης προσευχής και της εσωτερικής καθαρότητας.

Γιατί τα εκκλησάκια του Προφήτη Ηλία είναι στις κορυφές

Η παράδοση να οικοδομούνται ναοί του Προφήτη Ηλία στις κορυφές των βουνών έχει βαθύ συμβολισμό. Τα υψώματα υπενθυμίζουν την πνευματική ανάβαση του ανθρώπου προς τον Θεό. Παράλληλα συνδέονται με τα γεγονότα της ζωής του Προφήτη, ο οποίος προσευχόταν στα όρη και έζησε μεγάλες αποκαλύψεις του Θεού σε τόπους ησυχίας.

Οι κορυφές θυμίζουν επίσης ότι η Εκκλησία καλείται να βρίσκεται πνευματικά «επάνω», μακριά από τα πάθη του κόσμου, φωτίζοντας τους ανθρώπους όπως μία πόλη επάνω σε βουνό.

Μαρτυρίες πίστης και θαυμαστές επεμβάσεις

Κατά καιρούς έχουν δημοσιευθεί στο vimaorthodoxias.gr μαρτυρίες πιστών που συνδέουν τη ζωή τους με τη βοήθεια του Προφήτη Ηλία. Άνθρωποι μιλούν για απρόσμενη σωτηρία από κινδύνους, για ενίσχυση σε δύσκολες στιγμές, για ίαση ασθενειών έπειτα από θερμή προσευχή και για θαυμαστές συμπτώσεις ανήμερα της εορτής του.

Η Εκκλησία αντιμετωπίζει πάντοτε με διάκριση τέτοιες προσωπικές εμπειρίες. Δεν τις θεωρεί δόγμα πίστεως, αλλά τις δέχεται ως προσωπικές μαρτυρίες όταν συνοδεύονται από ταπείνωση και ευγνωμοσύνη προς τον Θεό. Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι μέσα από αυτές οι άνθρωποι ενισχύονται πνευματικά και οδηγούνται σε βαθύτερη μετάνοια, εξομολόγηση και συμμετοχή στη μυστηριακή ζωή.

Ένα διαχρονικό μήνυμα

Ο Προφήτης Ηλίας παραμένει μέχρι σήμερα σύμβολο ανδρείας, αλήθειας και ακλόνητης εμπιστοσύνης στον Θεό. Η ζωή του διδάσκει ότι ακόμη και ένας μόνο άνθρωπος μπορεί να σταθεί απέναντι στην πλάνη όταν έχει μαζί του τη χάρη του Θεού. Η προσευχή του ανέβαζε φωτιά από τον ουρανό, σταματούσε τη βροχή και την επανέφερε, όχι επειδή ο ίδιος είχε ανθρώπινη δύναμη, αλλά επειδή ζούσε ολοκληρωτικά μέσα στη θεία παρουσία.

Στη σημερινή εποχή των μεγάλων προκλήσεων, ο Προφήτης Ηλίας υπενθυμίζει ότι η αλήθεια δεν εξαρτάται από την πλειοψηφία αλλά από την πίστη στον ζώντα Θεό. Καλεί κάθε άνθρωπο να ανεβεί πνευματικά το δικό του «βουνό», να αγωνιστεί με προσευχή, μετάνοια και αγάπη και να εμπιστευθεί ολοκληρωτικά τη ζωή του στον Χριστό, γνωρίζοντας ότι ο Θεός δεν εγκαταλείπει ποτέ εκείνους που Τον αναζητούν με καθαρή καρδιά.

«ΓΙΑΤΙ Ο «ΠΑΠΑΣ» ΛΕΩΝ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕ ΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΑ; (Σχόλιο σε ένα ακόμα σοβαρό πνευματικό ατόπημα του Παπισμού)»

 «ΓΙΑΤΙ Ο «ΠΑΠΑΣ» ΛΕΩΝ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕ ΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΑ; (Σχόλιο σε ένα ακόμα σοβαρό πνευματικό ατόπημα του Παπισμού)», είναι το θέμα για το οποίο ενημερώνει στο παρακάτω βίντεο ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιώς κ. Σεραφείμ.

«Κάθε απομάκρυνση από την αυθεντική αποστολική πίστη συνεπάγεται αναπόφευκτα συνέπειες όχι μόνο στο επίπεδο της διδασκαλίας, αλλά και στο επίπεδο της πνευματικής ζωής και του εκκλησιαστικού ήθους», αναφέρει αρχικά ο Σεβασμιώτατος και συνεχίζει: «Υπό το πρίσμα αυτό, η Ορθόδοξη Εκκλησία θεωρεί ότι ο Παπισμός, μετά την αποκοπή του από την ενότητα της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, ακολούθησε μια πορεία σταδιακής απομάκρυνσης από την πατερική παράδοση. Οι θεολογικές και εκκλησιολογικές καινοτομίες που εισήχθησαν στη Δύση συνδέθηκαν με μια ολοένα αυξανόμενη εκκοσμίκευση της εκκλησιαστικής ζωής, η οποία εκδηλώθηκε τόσο στη θεσμική λειτουργία όσο και στην άσκηση της εκκλησιαστικής εξουσίας».

«Ιδιαίτερα σοβαρό πλήγμα για το κύρος του αιρετικού Παπισμού υπήρξαν οι αποκαλύψεις των τελευταίων δεκαετιών σχετικά με χιλιάδες περιπτώσεις σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων και εν πολλοίς ανάπηρων παιδιών,  από μέλη του παπικού «κλήρου», υπογραμμίζει στη συνέχεια, σημειώνοντας παράλληλα πως «αυτά τα εγκλήματα διαπράττονταν για πολλές δεκαετίες, υπό την ένοχη ανοχή του Βατικανού, το οποίο ενώ γνώριζε, τα συγκάλυπτε!»

Στη συνέχεια αναφέρεται αναλυτικότερα στο πρόσφατο δημοσίευμα, με τίτλο: «Πάπας Λέων: Η σεξουαλική ηθική δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα», σύμφωνα με το οποίο ο «Πάπας» Λέων προσπάθησε να υποβαθμίσει την σημασία και τις ολέθριες συνέπειες των σεξουαλικών εγκλημάτων, τα οποία ταλανίζουν την ανθρωπότητα και  την μεταβάλλουν σε ζωώδη και αγελαία κατάσταση».

Κάνοντας λόγο για την «απόφαση του «Πάπα» να υποβαθμίσει τα σεξουαλικής φύσεως αμαρτήματα», υπογράμμισε πως «όπως ήταν φυσικό και αναμενόμενο, προκάλεσε ενθουσιασμό στους θιασώτες και προωθητές της Woke Agenda, δηλαδή της περιβόητης «Αφύπνισης», η οποία στοχεύει στην πλήρη αποχριστιανοποίηση του κόσμου και την επιβολή κάθε μορφής ηθικής παρεκτροπής ως «τρόπου  ζωής» του σύγχρονου ανθρώπου, την μεταβολή της κοινωνίας σε αγελαίες καταστάσεις, όπου θα κυριαρχούν τα ταπεινά ορμέμφυτα και δεν θα υπάρχουν ηθικές αναστολές».

«Το τελευταίο που χρειάζεται ο σύγχρονος αποστατημένος κόσμος είναι η μερικώς απενεχοποίηση της αμαρτίας και αυτή την παρέχει η παπική «εκκλησία» δια στόματος του  ηγέτη της!», συμπληρώνει ο Σεβασμιώτατος, αναφερόμενος σε περιπτώσεις, οι οποίες αποδεικνύουν το Βατικανό ως προωθητή της Woke Agenda.

Σε άλλο σημείο ο Σεβασμιώτατος αναφέρει: «Από ορθόδοξη σκοπιά, η προσπάθεια του «Πάπα» Λέοντα να υποβαθμίσει την σημασία των σεξουαλικής φύσεως αμαρτήματα και να εξάρει την σημασία των κοινωνικών αμαρτημάτων, προκαλεί προβληματισμό. Η Εκκλησία ασφαλώς ενδιαφέρεται για τη δικαιοσύνη, την ειρήνη και την κοινωνική αλληλεγγύη. Ωστόσο, η ορθόδοξη παράδοση θεωρεί ότι τα ζητήματα αυτά δεν μπορούν να αποσπασθούν από την πνευματική ζωή και τη μετάνοια ούτε να υποκαταστήσουν την κλήση του ανθρώπου προς αγιασμό. Η σωτηρία δεν εξαντλείται στη βελτίωση των κοινωνικών δομών, αλλά προϋποθέτει τη μεταμόρφωση του ανθρώπου διά της Χάριτος του Θεού». «Η Ορθόδοξη Εκκλησία, χωρίς να απορρίπτει ή να περιφρονεί κανένα ανθρώπινο πρόσωπο, διατηρεί αμετάβλητη τη διδασκαλία της περί του ανθρώπου, του γάμου και της σεξουαλικής ζωής. Η αγάπη προς κάθε άνθρωπο δεν συνεπάγεται αναθεώρηση της αποκαλυφθείσας αλήθειας ούτε αποδοχή συμπεριφορών που η εκκλησιαστική παράδοση θεωρεί ασυμβίβαστες με την εν Χριστώ ζωή.

Καταλήγοντας σημειώνει πως «η Ορθόδοξη Εκκλησία καλείται σήμερα να συνεχίσει την αποστολή της με διάκριση, αγάπη και πιστότητα στην αποστολική παράδοση, υπογραμμίζοντας παράλληλα πως «η Ορθόδοξη Εκκλησία μας δεν διαχωρίζει την πίστη από την ηθική και την κοινωνική προσφορά. Διδάσκει ότι η αλήθεια της πίστεως και η χριστιανική ζωή αποτελούν αδιάσπαστη ενότητα. Ο Χριστός δεν δίδαξε μόνο την αγάπη προς τον πλησίον και τη δικαιοσύνη, αλλά και την προσωπική καθαρότητα και αγιότητα, τονίζοντας πως «Μακάριοι οι καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν Θεὸν ὄψονται».

Δείτε περισσότερα στο βίντεο που ακολουθεί:

Μητροπολίτης Πειραιώς: Η Αγία Μαρίνα έμεινε αμετακίνητη στην κοινωνία της με τον Ζωντανό Θεό. Έμεινε πιστή άχρι τέλους

 

Με λαμπρότητα τιμήθηκε και φέτος η μνήμη της Μεγαλομάρτυρος Μαρίνης, στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό της Αγίας, που βρίσκεται στην περιοχή του Καραβά, της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς.

Χθες Πέμπτη, 16 Ιουλίου 2026 τελέστηκε ο πανηγυρικός Εσπερινός, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πειραιώς κ. Σεραφείμ και συγχοροστατούντος του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Αχελώου κ. Νήφωνος.

Κατά τη διάρκεια του κηρύγματός του ο Σεβασμιώτατος, μεταξύ άλλων, αναφερόμενος στο ιερό πρόσωπο της Αγίας Ενδόξου Παρθενομάρτυρος Μαρίνης, της Αθληφόρου και Ιαματικής, σημείωσε πως πρόκειται για «μία Μάρτυρα της πίστεως, μία νύμφη του Κυρίου, ένα θεοειδές πρόσωπο που κατενίκησε τη φθορά και το θάνατο».

Ανατρέχοντας στον βίο της Αγίας, υπενθύμισε ότι έζησε κατά τον 3ο αιώνα και πως «σε ηλικία μόλις 15 ετών η νεάνις Μαρίνα γνώρισε στον πατέρα της την πίστη της και την ένθεη αγάπη της. Εκείνος επλήσθη θυμού και οργής και την απαρνήθηκε από θυγατέρα του και την παρέδωσε εις τον έπαρχο της περιοχής», ο οποίος θαμπωμένος από την εξαιρετική της ωραιότητα, της πρότεινε να τον νυμφευθεί, υποσχόμενος πλούτο, δόξα, εξουσία και όλες τις τιμές του κόσμου. Η νεαρή όμως Μάρτυς απέρριψε κάθε γήινη πρόταση με μία φράση, η οποία, όπως υπογράμμισε ο Σεβασμιώτατος, συμπυκνώνει ολόκληρη την πνευματική της ταυτότητα: Είμαι και θα είμαι χριστιανή.

«Αυτός ήταν ο λόγος της και η μόνιμος επωδός στις προκλήσεις και προτάσεις του κόσμου της φθοράς. Πολυώδυνα βάσανα επιφυλάχθηκαν για την τρυφερά αυτή νεάνιδα των 15 μόλις ετών. Πληγές, τρομακτικές και ανεπανάληπτες καταστάσεις πόνου και οδύνης, αλλά εκείνη έμεινε αμετακίνητη στην κοινωνία της με τον Ζωντανό Θεό. Έμεινε πιστή άχρι τέλους», υπογράμμισε, τονίζοντας ότι υπέστη μέχρι το μαρτυρικό της τέλος διά αποκεφαλισμού. Τον πλούτο, τη δόξα, την τιμή και την ανθρώπινη καταξίωση «τα κατέλειπε γιατί ήταν επίγεια, φθαρτά, ρέοντα, πρόσκαιρα», πρόσθεσε.

Ακολούθως ο Σεβασμιώτατος αναφερόμενος στο απολυτίκιο της Αγίας ανέδειξε το βαθύ θεολογικό περιεχόμενο του μαρτυρίου της, επισημαίνοντας ότι η Εκκλησία την εγκωμιάζει ως «καλλιπάρθενον» και «αθληφόρον», η οποία αγωνίσθηκε λαμπρώς στο στάδιο της πίστεως και αξιώθηκε του αμαράντου στεφάνου της δόξης. Επικαλούμενος, επίσης τους λόγους του Αποστόλου των Εθνών Παύλου σημείωσε πως ο πιστός καλείται όχι μόνο να συνδοξάζεται με τον Χριστό, αλλά και να συμμετέχει στα παθήματά Του, ώστε να γίνει κοινωνός και της Αναστάσεώς Του. Όπως χαρακτηριστικά τόνισε, η χριστιανική ζωή είναι πορεία ταυτίσεως με τον Εσταυρωμένο Κύριο, διότι μόνο διά του Σταυρού οδηγείται ο άνθρωπος στη δόξα της Αναστάσεως.

Αναφερόμενος ακόμη στον ιερό Συναξαριστή, υπενθύμισε το περιστατικό της εμφανίσεως του διαβόλου υπό μορφή δράκοντος στη φυλακή της Αγίας. «Σε εκείνη την φοβερά σκηνή που περιγράφει ο ιερός συναξαριστής όταν ευρισκομένη στη φυλακή, ενεφανίσθη ενώπιόν της ο διάβολος υπό μορφήν δράκοντος και εκείνη δια της δυνάμεως του Σταυρού και της προσευχής τον κατέβαλε και τον αφόπλισε πνευματικά».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Σεβασμιώτατος σε ένα σύγχρονο γνωστό θαύμα που συνδέεται με την Ιερά Μονή της Αγίας στην Άνδρο και το οποίο συνέβη το έτος 2000. Περιέγραψε την περίπτωση του μικρού Ανδρέα Βασιλείου από την Κύπρο, ο οποίος έπασχε από λευχαιμία και επρόκειτο να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Σύμφωνα με τα όσα έγιναν γνωστά και δημοσιεύθηκαν και στον τύπο, κατά τη διάρκεια της επέμβασης εμφανίσθηκε μία άγνωστη νεαρή γυναίκα, η οποία δήλωσε ότι ήταν η προσωπική ιατρός του παιδιού και συμμετείχε ενεργά στη χειρουργική ομάδα, συμβάλλοντας καθοριστικά στην επιτυχή έκβαση της επέμβασης.

Μετά την ολοκλήρωση της εγχείρησης, οι επικεφαλής ιατροί συνεχάρησαν τους γονείς για την εξαίρετη ιατρό που, όπως πίστευαν, είχε συνοδεύσει το παιδί από την Ελλάδα και η οποία με τις γνώσεις και τις υποδείξεις της συνέβαλε ουσιαστικά στην επιτυχία του χειρουργείου. Οι γονείς, έκπληκτοι από τα λεγόμενα των ιατρών, απάντησαν ότι ουδέποτε είχαν μαζί τους κάποια δική τους ιατρό και πως αγνοούσαν πλήρως σε ποιο πρόσωπο αναφέρονταν. Τότε οι ιατροί τους οδήγησαν στο βιβλίο, όπου είχαν υπογράψει όλα τα μέλη της χειρουργικής ομάδας, και εκεί, με δέος και συγκίνηση, διαπίστωσαν ότι η άγνωστη γυναίκα είχε υπογράψει με την ένδειξη «Marina from Andros», η Μαρίνα από την Άνδρο, γεγονός που αναγνωρίσθηκε ως θαυμαστή επέμβαση της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Μαρίνας.

«Απέβη νύμφη Χριστού και έλαβε τον στέφανο της ζωής όχι για κάποια γήινα χρόνια, αλλά για την ατελεύτητη αιωνιότητα, για αυτό και σήμερα εμείς εδώ δεν τιμούμε ένα πρόσωπο του παρελθόντος, αλλά μία ζώσα προσωπικότητα του παρόντος και του μέλλοντος που επέτυχε των επαγγελιών της Διαθήκης, που νίκησε το διάβολο και το θάνατο και έγινε αυτό το πρόσωπο που εμπνέει, φωτίζει, αγιάζει και οδηγεί», είπε ολοκληρώνοντας το κήρυγμά του κατά τη διάρκεια του Εσπερινού ο Σεβασμιώτατος, ευχόμενος «να μας εμπνέει πάντοτε αυτή η δύναμη των Αγίων και ηρώων της πίστεώς μας σε έναν κόσμο βαθιά πνευματικά αποπροσανατολισμένο που χειμάζεται από το ψέμα, την επιδερμικότητα, την ακαθαρσία, την ασέλγεια και τον εγκλωβισμό στον χωροχρόνο του τώρα, του σήμερα».

Σήμερα Παρασκευή, 17 Ιουλίου 2026, τελέστηκε δισαρχιερατική Θεία Λειτουργία Προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πειραιώς κ. Σεραφείμ και συνιερουργούντος του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Αχελώου κ. Νήφωνος, ο οποίος χοροστάτησε στην Ακολουθία του Όρθρου και κήρυξε το Θείο Λόγο.

Δείτε φωτογραφικό υλικό από την Ακολουθία του Εσπερινού  ΕΔΩ  και από τη Θεία Λειτουργία ΕΔΩ.

ΚΥΡΙΑΚΗ 19 ΙΟΥΛΙΟΥ 2026 ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ 630 ΘΕΟΦΟΡΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΤΗΣ Δ΄ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ (Ματθ. ε΄ 14-19) (Τιτ. γ΄ 8-15)

 

        "Ο Λόγος του Θεολυ στον Λαό του Θεού"

Ακτινοβόλος εμπειρία

«Εγώ ειμί το φως του κόσμου»

Αγαπητοί αδελφοί,

  Η Εκκλησία μας τιμά σήμερα τη σεβάσμια μνήμη των 630 Αγίων Πατέρων της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου, η οποία συνήλθε το 451 μ.Χ. στη Χαλκηδόνα. Στη Σύνοδο αυτή επιτεύχθηκε κάτι θεμελιώδες: η διατύπωση του Χριστολογικού Δόγματος με τρόπο που διασφάλιζε οριστικά τον σωτηριολογικό χαρακτήρα της Εκκλησίας και αναδείκνυε την αιώνια αλήθεια της.

  Με αφορμή τις αιρέσεις που παραμόρφωναν την αλήθεια γύρω από το πρόσωπο του Κυρίου, οι Άγιοι Πατέρες διατράνωσαν την πίστη της Ορθοδοξίας: ο Ιησούς Χριστός είναι τέλειος Θεός και τέλειος Άνθρωπος. Η ένωση των δύο φύσεων στο Πρόσωπο του είναι πραγματική και αδιαίρετη.

 Έτσι, η ανθρώπινη φύση προσλαμβάνεται από τη θεία και ανυψώνεται στην προοπτική της αιωνιότητας. Με αυτή την ομολογία, ο Χριστός δεν είναι απλώς ένας διδάσκαλος, αλλά ο πραγματικός Σωτήρας μας· ο οδηγός που δείχνει τον δρόμο προς το αληθινό Φως, τον Πατέρα των Φώτων. Κατά συνέπεια, ο δρόμος προς τη θέωση είναι πλέον ανοιχτός για κάθε άνθρωπο. Το Δόγμα της Χαλκηδόνας, επομένως, δεν είναι μια στείρα θεωρία, αλλά έχει άμεσες ανθρωπολογικές και σωτηριολογικές προεκτάσεις για την ύπαρξη και τη ζωή μας.

Οι πιστοί το «φως του κόσμου»

 Δεν είναι καθόλου τυχαίο που η Εκκλησία επέλεξε για τη σημερινή ημέρα το συγκεκριμένο Ευαγγελικό ανάγνωσμα από την «Επί του Όρους Ομιλία» του Κυρίου. Εκεί, ο Χριστός παρομοιάζει τους μαθητές του με το φως του κόσμου, με μια πόλη κτισμένη πάνω στο βουνό που φαίνεται από παντού, με ένα λυχνάρι που καίει πάνω στο λυχνοστάτη για να φωτίζει τους πάντες.

   Ας σταθούμε για λίγο σε αυτόν τον παραβολικό λόγο. Όπως μας διδάσκει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, η μοναδική, αυτόφωτη πηγή του κόσμου είναι ο Θεός. Στο Θεανδρικό Πρόσωπο του Χριστού, οι άνθρωποι αντικρίζουν το απρόσιτο φως της Θεότητας.

   Εκείνος είναι «το φως το αληθινόν, ό φωτίζει πάντα άνθρωπον ερχόμενον εις τον κόσμον». Τόσο οι μαθητές του Κυρίου όσο και οι πιστοί γενικότερα, επειδή ακριβώς δέχονται το φως το αληθινό, μπορούν να καταστούν και οι ίδιοι φως.  Ο Χριστός είναι ο ίδιος το φως και πηγή του φωτός. Οι πιστοί είναι ετερόφωτοι γιατί αντλούν φως από την πηγή Εκείνου.  Παίρνουν το θείο φωτισμό «εκ του πληρώματος αυτού» και έτσι γίνονται «τέκνα» και «υιοί φωτός». Η εν Χριστώ ζωή, όπως υπογραμμίζει ο Γρηγόριος Νύσσης, είναι τελικά μια πορεία μέσα στο φως του Χριστού και ταυτόχρονα μια ακτινοβολία του φωτός αυτού μεταξύ των ανθρώπων.

   Έτσι, στο βαθμό που φωτιζόμαστε από το φως του Χριστού και υπακούμε στα κελεύσματα του ευαγγελικού λόγου του, γινόμαστε κι εμείς φως του κόσμου.  Αποτελούμε επίσης την «πόλιν», η οποία «επάνω όρους κειμένη ου δύναται κρυβήναι», κατά το λόγο του Κυρίου.

    Η θέση μας ως μαθητών του Χριστού μέσα στον κόσμο είναι περίοπτη.  Όλοι έχουν στραμμένα τα μάτια τους πάνω μας.  Οι Χριστιανοί ως άλλοι λύχνοι – λυχνάρια, αναμμένα από το φως του Χριστού, καλούμαστε να εκπέμψουμε το νοητό φως της πίστεως, τόσο με τα λόγια όσο και με τα καλά μας έργα αλλά και εν γένει με την όλη ζωή μας.

Αγαπητοί αδελφοί, η συνειδητοποίηση του ιερού μας χρέους απέναντι στην αγάπη του Κυρίου και Θεού μας, θα έχει σαν αποτέλεσμα την αγαθοεργό καρποφορία και τη φωτεινή δράση μας, κατά το πρότυπο των τιμωμένων σήμερα αγίων Πατέρων της Εκκλησίας, αλλά και της Μακρίνης της οσίας και του Σεραφείμ του Σάρωφ, των οποίων επίσης τη μνήμη τιμούμε.

 Τα πρόσωπα τους έλαμψαν ως φως του κόσμου, που φωτίζει το δρόμο προς τη Βασιλεία του Θεού. Ανάλογη πορεία καλούμαστε να ακολουθήσουμε κι εμείς στην προοπτική της θείας ευλογίας και του αγίου παραδείγματός τους. Γένοιτο.

Χριστάκης Ευσταθίου,

Θεολόγος

Κυριακὴ τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Δ΄ Οἰκ. Συνόδου – Εὐαγγελικὸ καί Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 19 Ἰουλίου 2026

 

Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 19 Ἰουλίου 2026, Τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Δ΄ Οἰκ. Συνόδου (Ματθ. ε΄ 14-19)

14 Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου. οὐ δύναται πόλις κρυβῆναι ἐπάνω ὄρους κειμένη· 15 οὐδὲ καίουσι λύχνον καὶ τιθέασιν αὐτὸν ὑπὸ τὸν μόδιον, ἀλλ᾿ ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λάμπει πᾶσι τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ. 16 οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα καὶ δοξάσωσι τὸν πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς. 17 Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας· οὐκ ἦλθον καταλῦσαι, ἀλλὰ πληρῶσαι. 18 ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἕως ἂν παρέλθῃ ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ, ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου ἕως ἂν πάντα γένηται. 19 ὃς ἐὰν οὖν λύσῃ μίαν τῶν ἐντολῶν τούτων τῶν ἐλαχίστων καὶ διδάξῃ οὕτω τοὺς ἀνθρώπους, ἐλάχιστος κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· ὃς δ᾿ ἂν ποιήσῃ καὶ διδάξῃ, οὗτος μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

14 Ἐσεῖς εἶστε τό φῶς τοῦ κόσμου, διότι ἔχετε προορισμό μέ τό φωτεινό σας παράδειγμα καί μέ τά λόγια σας πού μεταδίδουν τό φῶς τῆς ἀλήθειας νά φωτίζετε τούς ἀνθρώπους πού βρίσκονται στό σκοτάδι τῆς ἁμαρτίας καί τῆς πλάνης. Μιά πόλη πού βρίσκεται πάνω σέ βουνό δέν εἶναι δυνατόν νά κρυφτεῖ. Ἔτσι καί ἡ δική σας ζωή θά γίνεται ἀντιληπτή ἀπ’ ὅλους. 15 Οὔτε οἱ ἄνθρωποι ἀνάβουν λυχνάρι γιά νά τό βάλουν κάτω ἀπ’ τόν κάδο μέ τόν ὁποῖο μετροῦν τό σιτάρι. Ἀλλά τό τοποθετοῦν πάνω στό λυχνοστάτη κι ἔτσι φωτίζει μέ τή λάμψη του ὅλους ὅσους εἶναι μέσα στό σπίτι. 16 Ἔτσι σάν λυχνάρι πού εἶναι σωστά τοποθετημένο ἄς λάμψει τό φῶς τῆς ἀρετῆς σας μπροστά στούς ἀνθρώπους· γιά νά δοῦν τά καλά σας ἔργα καί νά δοξάσουν γιά τά ἐνάρετα καί ἅγια παιδιά του τόν Πατέρα σας, ὁ ὁποῖος εἶναι βέβαια παρών παντοῦ, ἀλλά κυρίως φανερώνει τήν παρουσία του στούς οὐρανούς.

 17 Μή νομίσετε ὅτι ἦλθα γιά νά καταργήσω καί ν’ ἀκυρώσω τόν ἠθικό νόμο τοῦ Μωυσῆ ἤ τήν ἠθική διδασκαλία τῶν προφητῶν. Δέν ἦλθα νά τά καταργήσω αὐτά, ἀλλά νά τά συμπληρώσω καί νά σᾶς τά παραδώσω τέλεια. 18 Διότι ἀληθινά σᾶς λέω καί μέ κάθε ἐπισημότητα σᾶς διαβεβαιώνω ὅτι ὅσο παραμένει καί δέν καταστρέφεται ὁ οὐρανός καί ἡ γῆ, οὔτε ἕνα γιῶτα ἤ ἕνα κόμμα, οὔτε δηλαδή ἡ πιό μικρή ἀπό τίς ἐντολές δέν θά παραπέσει ἀπό τό Νόμο καί δέν θά χάσει τό κύρος της, μέχρι νά ἐπαληθευθοῦν καί νά ἐκπληρωθοῦν ὅλα ὅσα διατάζει ὁ Νόμος· καί θά ἐκπληρωθοῦν μέ τά γεγονότα τῆς ζωῆς μου ὅσα λέχθηκαν προφητικῶς, ἀλλά καί μέ τή ζωή τῶν γνήσιων μαθητῶν μου, οἱ ὁποῖοι θά τηροῦν ὅλες τίς ἐντολές τοῦ Νόμου μέ ἀκρίβεια. 19 Ἀφοῦ λοιπόν οἱ ἐντολές ἔχουν κύρος καί ἰσχύ ἀκα-τάλυτη, ὁποιοσδήποτε παραβεῖ μία κι ἀπό ἐκεῖνες ἀκόμη τίς ἐντολές μου πού φαίνονται πολύ μικρές καί διδάξει ἔτσι τούς ἀνθρώπους, νά τίς θεωροῦν δηλαδή μικρές κι ἀσήμαντες, θά κηρυχθεῖ ἐλάχιστος καί τελευταῖος στή βασιλεία τῶν οὐρανῶν.

 Ἐκεῖνος ὅμως πού θά ἐφαρμόσει ὅλες ἀνεξαιρέτως τίς ἐντολές καί θά διδάξει καί τούς ἄλλους νά τίς τηροῦν, αὐτός θά ἀνακηρυχθεῖ μεγάλος στή βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Κι αὐτές λοιπόν τίς ἐντολές πού οἱ γραμματεῖς καί οἱ Φαρισαῖοι παραμερίζουν μέ τίς ἀνθρώπινες παραδόσεις τους, πρέπει νά τίς προσέχετε καί νά τίς ἐφαρμόζετε.

Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 19 Ἰουλίου 2026, Κυριακή τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Δ΄ Οἰκ. Συνόδου (Τίτ. γ΄ 8-15)

Τέκνον Τίτε, πιστὸς ὁ λό­­γος· καὶ περὶ τούτων βούλομαί σε διαβε­βαι­­­­­οῦ­σθαι, ἵνα φροντίζωσι καλῶν ἔργων προΐστασθαι οἱ πε­­πι­­στευ­­κότες τῷ Θεῷ. ταῦτά ἐστι τὰ καλὰ καὶ ὠφέλιμα τοῖς ἀν­θρώποις· μωρὰς δὲ ζη­­τήσεις καὶ γενεαλογίας καὶ ἔ­ρεις καὶ μά­χας νομικὰς περιίστασο· εἰ­σὶ γὰρ ἀνωφελεῖς καὶ μάται­οι. αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μί­­αν καὶ δευτέραν νουθεσίαν πα­ραι­τοῦ, εἰδὼς ὅτι ἐξέ­στραπται ὁ τοιοῦτος καὶ ἁμαρτάνει ὢν αὐτοκατάκριτος. Ὅταν πέμψω Ἀρτεμᾶν πρός σε ἢ Τυχικόν, σπούδασον ἐλθεῖν πρός με εἰς Νι­κόπολιν· ἐκεῖ γὰρ κέκρικα παραχειμάσαι. Ζηνᾶν τὸν νο­μι­κὸν καὶ Ἀπολλὼ σπουδαίως πρόπεμψον, ἵνα μηδὲν αὐτοῖς λείπῃ. μανθανέτωσαν δὲ καὶ οἱ ἡμέτεροι καλῶν ἔρ­γων προ­ΐ­στασθαι εἰς τὰς ἀναγ­καί­ας χρείας, ἵνα μὴ ὦσιν ἄ­καρ­ποι. Ἀσπάζονταί σε οἱ μετ᾿ ἐ­μοῦ πάντες. ἄσπασαι τοὺς φι­λοῦν­τας ἡμᾶς ἐν πίστει. Ἡ χάρις μετὰ πάντων ὑμῶν· ἀμήν.

Νεοελληνική Απόδοση

8 Αυτός δε ο λόγος, που σου γράφω, είναι κατά πάντα αληθινός και αξιόπιστος. Και περί αυτών των μεγάλων αληθειών θέλω να διαβεβαιώνης και να πείθης τους Χριστιανούς, δια να φροντίζουν, όσοι έχουν πιστεύσει στον Θεόν, να μη μένουν εις την απλήν πίστιν, αλλά να πρωτοστατούν με ζήλον εις τα καλά έργα. Αυτά δε που είπα παραπάνω είναι έργα τα καλά και τα ωφέλιμα στους ανθρώπους. 9 Να αντιπαρέρχεσαι δε και να αποφεύγης τας ανοήτους συζητήσεις και τας γενεαλογίας περί ευγενούς καταγωγής και τας φιλονεικίας και τας μάχας γύρω από τα ζητήματα του Ιουδαϊκού νόμου· διότι όλα αυτά είναι ανωφελή και μάταια. 10 Αιρετικόν άνθρωπον, ο οποίος ύστερα από πρώτην και δευτέραν συμβουλήν μένει με πείσμα εις την πλάνην του, παράτησέ τον και μη συζητής πλέον μαζή του. 11 Γνωρίζων, ότι ο τοιούτος έχει πλέον παρεκκλίνει από την αλήθειαν και διαστροφή και αμαρτάνει, ελεγχόμενος και καταδικαζόμενος από τον ίδιον τον ευατόν του, από την συνείδησίν του. 12 Οταν στείλω εις σε τον Αρτεμάν η τον Τυχικόν, φρόντισε με κάθε τρόπον να έλθης να με συναντήσης εις την Νικόπολιν, διότι εκεί έχω αποφασίσει να περάσω τον χειμώνα. 13 Τον Ζηναν τον νομικόν και τον Απολλώ να τους κατευοδώσης και να τους εφοδιάσης με πολλήν επιμέλειαν, ώστε να μη τους λείπη τίποτε στο ταξίδι των. 14 Ας φροντίζουν δε και όλοι οι ιδικοί μας να πρωτοστατούν εις τα καλά έργα και μάλιστα εις τας επειγούσας ανάγκας των αδελφών, δια να μη μένουν άκαρποι. 15 Σε χαιρετούν όλοι όσοι είναι μαζή μου· χαιρέτησε όλους εκείνους, που μας αγαπούν δια της πίστεως του Χριστού. Η χάρις του Θεού, ας είναι με όλους σας. Αμήν.

***************************************************

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

1. «Τὰ πάγχρυσα στόματα τοῦ Λόγου»

«Πάγχρυσα στόματα τοῦ Λόγου»! Ἔτσι ὀνομάζει ὁ ἱερὸς ὑμνογράφος τοὺς 630 θεοφόρους Πατέρες, ποὺ συγκρότησαν τὴν Δ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο στὴ Χαλκηδόνα τῆς Μικρᾶς Ἀσίας τὸ 451 καὶ τοὺς ὁποίους τιμᾶ σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας. Στὸ δοξαστικὸ τῶν Αἴνων τοῦ Ὄρθρου μὲ πολλὲς ποιητικὲς ἐκφράσεις τοὺς ἐγκωμιάζει καὶ μεταξὺ τῶν ἄλλων τοὺς ἀποδίδει τὸν τιμητικὸ αὐτὸ χαρακτηρισμό, ποὺ σημαίνει τὰ ὁλόχρυσα στόματα τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, διότι δάνεισαν τὸν λόγο τους στὸν Θεὸ Λόγο.

Εἶναι εὔστοχος ὁ χαρακτηρισμὸς αὐτός, διὀτι, ὅ,τι δίδαξαν οἱ ἅγιοι αὐτοὶ Πατέρες, ἦταν ἐμπνευσμένο ἀπὸ τὸν Κύριο. Ἀποκάλυψαν μὲ τὸν λόγο τους ποιός ἀκριβῶς εἶναι ὁ Χριστός. Διατύπωσαν μὲ ἀκρίβεια τὴν ἀλήθεια περὶ τοῦ Προσώπου του. Ὀρθοτόμησαν τὸν λόγο τῆς ἀληθείας γιὰ τὶς δύο τέλειες φύσεις τοῦ Κυρίου, τὴ θεία καὶ τὴν ἀνθρώπινη, καὶ γιὰ τὴν ἀχώριστη καὶ ἀσύγχυτη ἕνωσή τους στὸ ἕνα Πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Προάσπισαν ἔτσι τὴν Ἐκκλησία ἀπὸ δύο φοβερὲς αἱρέσεις, τὸν Νεστοριανισμὸ καὶ τὸν Μονοφυσιτισμό, μὲ φρόνημα θυσιαστικό. Χάρη στὴ δική τους συμβολὴ διασώθηκε ἀνόθευτο τὸ ὀρθὸ δόγμα, ὥστε νὰ μποροῦμε οἱ πιστοὶ κάθε ἐποχῆς νὰ λατρεύουμε ὀρθοδόξως τὸν ἀληθινὸ Θεὸ καὶ μὲ τὴ δική του Χάρι νὰ κληρονομοῦμε τὴ σωτηρία.

2. Ἀπόσταση ἀπὸ τοὺς πλανεμένους

Ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ τῆς θείας Λειτουργίας ἀναγινώσκεται πρὸς τιμὴν τῶν Ἁγίων Πατέρων ἀπὸ τὴν πρὸς Τίτον Ἐπιστολή. Μεταξὺ τῶν ἄλλων πολύτιμων συμβουλῶν, ποὺ δίνει ὁ ἀπόστολος Παῦλος στὸν μαθητή του Τίτο, πρῶτο Ἐπίσκοπο Κρήτης, τοῦ γράφει καὶ τὸ ἑξῆς: «αἱρετι­κὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ». Δηλαδή, αἱρετικὸ ἄνθρωπο, ποὺ ἐπιμένει νὰ δημιουργεῖ σκάνδαλα καὶ διαιρέσεις στὴν Ἐκκλησία, μολονότι τὸν συμβούλευσες γιὰ πρώτη καὶ δεύτερη φορά, παράτησέ τον καὶ ἀπόφευγέ τον. Διότι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἔχει διαστραφεῖ καὶ ἁμαρτάνει, γιὰ τὴν ἁμαρτία του δὲ ἐλέγχεται καὶ κατακρίνεται ἀπὸ τὴ συνείδησή του.

Δὲν εἶναι δυστυχῶς σπάνιο τὸ φαινόμενο νὰ βλέπουμε ἀνθρώπους νὰ παρεκκλίνουν κάποτε ἀπὸ τὴν ὀρθὴ πίστη καὶ νὰ δημιουργοῦν ἔριδες καὶ σχίσματα. Ἄλλοτε δὲ νὰ παρασύρονται σὲ χαλάρωση τοῦ ἤθους καὶ τοῦ τρόπου ζωῆς. Ὁ ἐγωισμὸς καὶ ἡ αὐτοπεποίθηση σκοτίζουν πάντοτε τοὺς πνευματικοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ μπορεῖ νὰ ὁδηγήσουν σὲ πλάνη, ἀκόμη καὶ σὲ πνευματικὴ νέκρωση. Στὶς περιπτώσεις αὐτὲς οἱ ὑπόλοιποι πιστοὶ ἔχουμε χρέος νὰ ἐνδιαφερθοῦμε γιὰ τὸν πνευματικὰ ἀσθενὴ ἀδελφό μας. Νὰ τὸν πλησιάσουμε καὶ νὰ τὸν συμβουλεύσουμε μὲ φιλάνθρωπη διάθεση καὶ ταπεινὸ φρόνημα, καὶ ὄχι μόνο μία φορά.

Ὅταν ὅμως διαπιστώνουμε κάποια ἐμ­μονὴ στὴν πλάνη καὶ τὴ διαστροφή του, ὁ Ἀπόστολος μᾶς προτρέπει νὰ τὸν ἀφήνουμε· νὰ σταματοῦμε τότε τὶς συμβουλές. Δὲν πρόκειται νὰ φέρουν ἄλλωστε κάποιο ἀποτέλεσμα. Ἡ Ἐκκλησία ἔχει ὄχι μόνο τὸ δικαίωμα, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑποχρέωση νὰ κρατεῖ ἀπόσταση ἀπὸ αὐτόν, ποὺ μὲ ἐμμονὴ ἐπιλέγει τὴν πλάνη. Διότι ἔχει εὐθύνη νὰ διασφαλίζει τὴν ἀλήθεια τῆς πίστεως καὶ νὰ περιφρουρεῖ τὰ ζωντανὰ μέλη της.Ὑπάρχουν μάλιστα πολλὲς περιπτώσεις ποὺ ἡ ἀπόσταση αὐτὴ ἔχει ἀποβεῖ ὠφέλιμη, καθὼς ἀφυπνίζει τὸν πνευματικὰ ἀσθενὴ καὶ τὸν φέρνει σὲ συναίσθηση τῆς πλάνης του.

3. Μὲ τὴ δύναμη τῆς Χάριτος

Ὁ θεοκίνητος Ἀπόστολος ἐπισφραγίζει τὴν Ἐπιστολή του μὲ μία πολὺ σημαν­τικὴ εὐχή: «Ἡ χάρις μετὰ πάντων ὑμῶν», γράφει στὸν Τίτο καὶ στοὺς πιστούς. Δηλαδή, σᾶς εὔχομαι ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ νὰ εἶναι μὲ ὅλους σας. Ὁ Ἀπόστολος γνώριζε πολὺ καλὰ τὴ σημασία τῆς Χάριτος στὴν πνευματικὴ πορεία τοῦ πιστοῦ. Εἶχε ἀκούσει ἄλλωστε ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Κύριο τὸν θαυμαστὸ ἐκεῖνο λόγο: «Ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου» (Β΄ Κορ. ιβ΄ 9). Σοῦ εἶναι ἀρκετὴ ἡ Χάρις ποὺ σοῦ δίνω γιὰ νὰ σηκώσεις τὴ δοκιμασία σου. Διότι ἡ δύναμή μου ἀποκαλύπτεται, ὅταν ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἀσθενὴς καὶ μὲ τὴ δική μου ἐνίσχυση κατορθώνει θαυμαστὰ ἔργα. Εἶχε νιώσει ὁ Ἀπόστολος τὴ δύναμη τῆς Χάριτος στοὺς φοβεροὺς πειρασμοὺς καὶ στὶς ἀσθένειες ποὺ ἀντιμετώπισε. Γι᾿ αὐτὸ εὔχεται στὸν Τίτο καὶ στοὺς πιστοὺς ποὺ τὸν περιστοιχίζουν, νὰ τοὺς συνοδεύει ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ, ἡ λυτρωτικὴ δύναμη ποὺ ἀπέρρευσε ἀπὸ τὴ σταυρικὴ Θυσία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀπαραίτητη καὶ γιὰ τὴ δική μας πνευματικὴ ζωή. Αὐτὴ θεραπεύει τὶς πνευματικὲς ἀσθένειες, ἀναπληρώνει τὶς ἐλλείψεις, ἐνισχύει στὶς θλίψεις, στηρίζει στοὺς πειρασμούς. Αὐτὴ φέρνει τὴν ἐπιτυχία στὶς προσπάθειές μας. Δὲν ἀρκοῦν οἱ δικοί μας κόποι, ποὺ ἀσφαλῶς εἶναι ἀπαραίτητοι. Ἀπαιτεῖται ἡ συνέργεια τῆς Χάριτος. Τὴ Χάρι τοῦ Θεοῦ πρέπει νὰ ἐπιζητοῦμε κι ἐμεῖς. Καὶ θὰ τὴ λαμβάνουμε μὲ τὴν ἐνεργὴ μετοχή μας στὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἡ ταμειοῦχος τῆς Χάριτος. Τὴ Χάρι τοῦ Θεοῦ νὰ ἑλκύουμε, ὥστε μὲ τὴ δύναμή της νὰ ἀξιωθοῦμε νὰ ἀπολαύσουμε καὶ τὴν αἰώνια σωτηρία.

***************************************************

ΚΥΡΙΑΚΗ 12 ΙΟΥΛΙΟΥ 2026 ΣΤ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (Ματθ. θ΄ 1-8) (Ρωμ. ιβ΄ 6-14)

 

   "Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού".

Αυθεντική κοινωνία

«Τη τιμή αλλήλους προηγούμενοι»

Αγαπητοί μου αδελφοί,

   Η αναφορά του Αποστόλου Παύλου στο σημερινό αποστολικό ανάγνωσμα περιστρέφεται γύρω από ένα θέμα που φαντάζει εξαιρετικά σύγχρονο και επίκαιρο. Γι’ αυτό και αξίζει να ψηλαφήσουμε τα βαθύτερα μηνύματά του, επιχειρώντας να διεισδύσουμε στο ουσιαστικό του περιεχόμενο. Πρόκειται για το μεγάλο κεφάλαιο των διαπροσωπικών σχέσεων. Ένα θεμέλιο από το οποίο εξαρτάται η ποιότητα μιας κοινωνίας, οι θεσμοί που την διέπουν και, γενικότερα, η εύρυθμη λειτουργία της.

   Ιδιαίτερα η Εκκλησία έχει ως βασικό και ειδοποιό γνώρισμά της την «κοινωνία των προσώπων»· δηλαδή, τη σχέση και την επικοινωνία που αναπτύσσονται στους κόλπους της. Μάλιστα, η σχέση αυτή έχει σταυρόσχημη μορφή, σύμφωνα με την πατερική γραμματεία: διαθέτει μια κάθετη και μια οριζόντια διάσταση. 

  Η κάθετη αφορά στη σχέση του ανθρώπου με τον Θεό και η οριζόντια στη σχέση του με τον συνάνθρωπο. Δεν μπορεί να υπάρξει η μία δίχως την άλλη. Και στο βαθμό που υπάρχει η μία συνυπάρχει και με την άλλη. Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης είναι απόλυτος στην επισήμανσή του: όποιος ισχυρίζεται ότι αγαπά τον Θεό, αλλά την ίδια στιγμή μισεί τον συνάνθρωπό του, είναι ψεύτης. Διότι, χωρίς την αγάπη προς τον αδελφό, ούτε η αγάπη προς τον Θεό είναι αληθινή.

  Η αξία του ανθρωπίνου προσώπου

   Ειδικότερα, στο σημερινό ανάγνωσμα, ο Απόστολος των Εθνών μάς συνιστά, μεταξύ άλλων, να συναγωνιζόμαστε για το ποιος θα δείξει τη μεγαλύτερη τιμή και εκτίμηση προς τον άλλον: «τη τιμή αλλήλους προηγούμενοι» (Ρωμ. 12,10). Εξετάζοντας ευρύτερα το ζήτημα των ανθρωπίνων σχέσεων, διαπιστώνουμε ότι αυτές, ανάλογα με την ποιότητά τους, είτε αναδεικνύουν το ανθρώπινο πρόσωπο είτε το ακυρώνουν.

   Ο άνθρωπος πλάστηκε για να υπάρχει ως μοναδική προσωπικότητα, με τα δικά του ιδιαίτερα γνωρίσματα, και να συνεισφέρει με την παρουσία του στην κοινότητα. Οφείλει να μην αφομοιώνεται ισοπεδωτικά στα διάφορα κοινωνικά συστήματα, λειτουργώντας ως ένας στείρος αριθμός, απογυμνωμένος από την εσωτερική του αξία. Η μοναδικότητα του ανθρώπου διασφαλίζεται όταν διατηρεί τα ξεχωριστά χαρίσματά του και όχι όταν μετατρέπεται σε μια παθητική μάζα.

   Δεν είμαστε ένα απλό νούμερο σε ένα απρόσωπο πλήθος, αλλά εικόνες του Θεού, με τη θεία σφραγίδα ανεξίτηλα εγγεγραμμένη στη φύση μας. Σύμφωνα με την πατερική σοφία, μόνο ο άνθρωπος από όλη την υλική κτίση πλάστηκε με τη δυνατότητα να δοξολογεί συνειδητά τον Πλάστη και Δημιουργό του. Σε αυτόν αποκλειστικά δόθηκε το ύψιστο προνόμιο του «κατ’ εικόνα».

  Προσδόθηκε, μάλιστα, τόση τιμή στην ανθρώπινη φύση, ώστε με τη Σάρκωσή του ο Θεός Λόγος την προσλαμβάνει, την αγιάζει και την θεώνει. Δεν υπάρχει τιμιότερο πλάσμα στην κτίση από τον άνθρωπο, «ακόμη κι αν παραμένει θνητός», όπως σημειώνει ο ιερός Χρυσόστομος. Γι’ αυτό και στην προς Κολοσσαείς επιστολή του, ο Απόστολος Παύλος μάς προτρέπει να «ντυθούμε» τον ανακαινισμένο άνθρωπο: «και ενδυσάμενοι τον νέον τον ανακαινούμενον εις επίγνωσιν κατ’ εικόνα του κτίσαντος αυτόν» (Κολ. 3,10).

Το μυστήριο του προσώπου στην Ορθοδοξία

   Η λέξη «πρόσωπο» στην Ορθόδοξη παράδοση έχει βαθύτατο θεολογικό περιεχόμενο. Χρησιμοποιήθηκε εύστοχα από τους Αγίους Πατέρες για να δηλωθεί ο αΐδιος, ο αιώνιος τρόπος ύπαρξης της Αγίας Τριάδος. Έχουμε τρία Πρόσωπα και μία Ουσία. «Εν τω Ευαγγελίω τα τρία παραδέδοται, πρόσωπά τε και ονόματα», τονίζει ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης.

   Ο Χριστός μάς αποκάλυψε το τριαδικό μυστήριο. Έχουμε μία ουσία, αλλά ταυτόχρονα και τις διακρίσεις των Υποστάσεων: το αγέννητο του Πατρός, το γεννητό του Υιού και το εκπορευτό του Αγίου Πνεύματος. Αυτά τα ιδιώματα συνιστούν τα Πρόσωπα της Αγίας Τριάδος.

    Αυτή η τριαδική πραγματικότητα αντανακλάται και στον άνθρωπο. Η νόηση, ο λόγος, το πνεύμα του, η χρήση των προσωπικών αντωνυμιών («εγώ», «εσύ», «αυτός») στις σχέσεις του, αλλά και το μυστήριο του γάμου – με την ενότητα άνδρα, γυναίκας και παιδιών – παραπέμπουν ακριβώς στην ύπαρξη του ανθρώπου ως προσώπου. 

   Ο άνθρωπος, μέσα από τον προσωπικό του πνευματικό αγώνα και με την αρωγή της θείας χάριτος, μεταμορφώνεται σε μια ανεπανάληπτη και μοναδική προσωπικότητα. Αναλαμβάνει την ευθύνη των επιλογών του, σκέφτεται και ενεργεί ελεύθερα.

   Όλοι οι άνθρωποι μοιραζόμαστε την ίδια φύση, όμως ο καθένας διατηρεί τη δική του ιδιοπροσωπία. Διακρινόμαστε ο ένας από τον άλλον. Δεν αποτελούμε μια άμορφη μάζα, όπου τα πάντα συγχωνεύονται και ισοπεδώνονται.

   Ο καθένας μας είναι προικισμένος με ιδιαίτερα τάλαντα που του χάρισε η αγάπη του Θεού. Δεν υπάρχει άνθρωπος απόλυτα όμοιος με τον άλλον. Έτσι, με την τιμή που μας χάρισε ο Δημιουργός, ο καθένας μας στέκεται ενώπιον του ως πρόσωπο, προικισμένο με πνευματική αρχοντιά.

Οι μορφές των σχέσεων και η εν Χριστώ καταξίωση

   Στην καθημερινότητά μας αναπτύσσονται διάφορες μορφές σχέσεων. Η πιο συνήθης είναι αναμφίβολα η φιλία, η οποία φέρνει τους ανθρώπους κοντά και τους συνδέει στενά. Αυτή αποτελεί τη βάση της κοινωνικής συνύπαρξης, η οποία μπολιάζεται από την ποιότητα αυτής της σχέσης. Άλλη μορφή είναι η συναισθηματική και ερωτική σχέση, που οδηγεί στη δημιουργία οικογένειας, καθώς και η επαγγελματική, ο ρόλος της οποίας είναι εξίσου σημαντικός για την κοινωνική συνοχή.

     Ξεχωρίζει, όμως, η πνευματική σχέση – όπως αυτή που σφυρηλατείται ανάμεσα στον πνευματικό πατέρα και τον εξομολογούμενο. Όλες αυτές οι σχέσεις καταξιώνονται, ομορφαίνουν και εκπληρώνουν τον σκοπό τους μόνο όταν διαποτίζονται από τη χάρη και την ευλογία του Θεού. Σε αντίθετη περίπτωση, όταν δηλαδή βιώνεται η ιδιοτέλεια και ο εγωισμός, οι σχέσεις μετατρέπονται σε πληγές και καρκινώματα που αποσαθρώνουν θεσμούς και κοινωνίες, αφήνοντας τον άνθρωπο να βιώνει την ύπαρξή του ως μια τραγική και μοναχική οντότητα.

Αδελφοί μου,

Μόνο μέσα στη χάρη του Θεού οι ανθρώπινες σχέσεις ανοίγουν ορίζοντες για ανώτερα πνευματικά φτερουγίσματα. Τότε μόνο τα ευγενή στοιχεία της ψυχής μας σφραγίζουν μια ευλογημένη πορεία προς ουράνιες πτήσεις και αιώνιες κατακτήσεις.

Ας γίνει, λοιπόν, ο λόγος του Αποστόλου Παύλου, «τη τιμή αλλήλους προηγούμενοι», η ασφαλής πυξίδα της ζωής μας. Αυτή την πυξίδα ακολούθησαν και όλοι οι Άγιοι, οι οποίοι λάμπουν εκτυφλωτικά στο αιώνιο οικοδόμημα της Εκκλησίας μας. Καθώς σήμερα τιμούμε τη μνήμη της αγίας Βερονίκης και του αγίου Παϊσίου, ας αναλογιστούμε ότι στα πρόσωπα των μαρτύρων, των οσίων και των αγίων διασώζεται αυθεντικά και ακέραια η αξία του ανθρωπίνου προσώπου.

Με τις δικές τους ευπρόσδεκτες πρεσβείες, είθε να βαδίσουμε κι εμείς μια ευλογημένη πορεία, που θα μας καταξιώνει καθημερινά ως αληθινά πρόσωπα, προικισμένα με όλη την πνευματική εμβέλεια, την ομορφιά και την αρχοντιά που μας χάρισε ο Θεός. Γένοιτο!

Χριστάκης Ευσταθίου,

Θεολόγος