ΚΥΡΙΑΚΗ 16 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026 ΙΑ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (Ματθ. ιη΄ 23-35) (Α΄ Κορ. θ΄ 2-12)

 

   "Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού".

Το μεγαλείο της συγχώρεσης

        «Ουκ έδει και σε ελεήσαι  τον σύνδουλόν σου;»                                                                                                 

 

 Η αγάπη και η επιείκεια είναι εκδηλώσεις που καταξιώνουν τον άνθρωπο και αποκαλύπτουν την αυθεντικότητά του. Δεν είναι, ωστόσο, λίγες οι φορές και ιδιαίτερα στις μέρες μας, που εμφανίζεται με φοβερά ελλείμματα μπροστά στο μεγαλείο τους. Η παραβολή του χρεώστη δούλου ξεδιπλώνεται ως καθρέφτης για να ελέγξουμε τον εαυτό μας και να αποτολμήσουμε μια ειλικρινή αυτοκριτική στις συχνότητες της αυτογνωσίας. Είναι από τα στοιχεία που κρίνονται απαραίτητα στην πνευματική ζωή.

 

Οδός φιλανθρωπίας

   Μέσα από το σκηνικό της συγκεκριμένης παραβολής που εξετάζουμε σήμερα, βλέπουμε ότι ο δούλος ήταν διαχειριστής των υπαρχόντων του κυρίου του. Οι καταστάσεις τον οδήγησαν να οφείλει μεγάλα ποσά και να ζώνουν την ύπαρξή του τεράστιες ανασφάλειες που τον άφηναν να βιώνει τους πιο οδυνηρούς εφιάλτες. Έφθασε, λοιπόν, ο καιρός που ο κύριος ζήτησε να του αποδοθούν λογαριασμοί και ο δούλος βρέθηκε μπροστά σε μεγάλο αδιέξοδο.

  Ήταν χρεώστης ενός δυσβάστακτου ποσού και η κατάστασή του περιγραφόταν τραγική γιατί με κανένα τρόπο δεν θα μπορούσε να ανταποκριθεί στην οφειλή του και να αποπληρώσει το δυσβάστακτο χρέος του. Ήταν εντελώς αδύνατο και εκτός των δυνάμεών του. Η δυσχερής και τραγική θέση του ήταν ακόμα πιο χαρακτηριστική από την απαίτηση όπως όλα τα χρέη τακτοποιηθούν αυθημερόν. Έμπαινε δηλαδή μια μεγάλη και στραγγαλιστική θηλιά στο λαιμό του, που του μετέτρεπε τη ζωή σε πραγματικό μαρτύριο. 

  Ο δούλος μη έχοντας άλλη επιλογή επικαλέστηκε, σε μια ύστατη απεγνωσμένη προσπάθειά του, τα φιλάνθρωπα αισθήματα του κυρίου του. Έπεσε λοιπόν στα πόδια του, ζήτησε συγγνώμη. Με δάκρυα στα μάτια τον παρακάλεσε να του δώσει πίστωση χρόνου για να εξοφλήσει το χρέος του. «Μακροθύμησον επ’ εμοί και πάντα σοι αποδώσω», αναφέρεται χαρακτηριστικά στη διήγηση.

 Οι παρακλήσεις του δούλου δεν έπεσαν στο κενό. Δονήθηκαν αμέσως οι ευαίσθητες χορδές της καρδιάς του άρχοντα και απέδωσαν μια θαυμάσια «μελωδία» έμπρακτης αγάπης και φιλανθρωπίας. Η ευσπλαχνία τον παρακίνησε να ελευθερώσει το δούλο «και το δάνειον αφήκεν αυτώ»!

 

Κακοτοπιά απανθρωπίας

   Ο χρεώστης δούλος έτυχε τέτοιας μεγάλης ευεργεσίας ώστε το ολιγότερο που θα ανέμενε κάποιος, ήταν να εκδηλώνει και ο ίδιος παρόμοια συμπεριφορά απέναντι στους συνανθρώπους του. Όμως η πραγματικότητα πόσο διαψεύδει πολλές φορές ακόμα και τα αυτονόητα;

  Ο ευεργετημένος δούλος καθ’ οδό προς το σπίτι του συνάντησε ένα άλλο δούλο που του χρωστούσε ένα μικρό χρηματικό ποσό. Ασήμαντο, μάλιστα, μπροστά σ’ εκείνο που όφειλε ο ίδιος στον κύριό του. Τον σταμάτησε, λοιπόν, και με τον πιο απάνθρωπο και αδίστακτο τρόπο απαιτούσε να του επιστρέψει αμέσως τα χρήματα που του χρωστούσε. Ο σύνδουλος δεν είχε χρήματα και τον παρακάλεσε να του δώσει μια μικρή προθεσμία.

    Οργισμένος τότε και με μια συμπεριφορά αχαρακτήριστη τον πέταξε για να σαπίσει στην φυλακή. Επόμενο ήταν να προκαλέσει τον άρχοντα κύριό του για να ενεργήσει πλέον με δικαιοσύνη και στη δική του περίπτωση. Τον κάλεσε εκ νέου, τον έλεγξε με αυστηρότητα, ακύρωσε την συγχωρητική και εύσπλαχνη απόφασή του και έδωσε εντολή να τον τιμωρήσουν παραδειγματικά. 

    Το περιστατικό όμως είναι παραβολικό. Το χρησιμοποίησε ο Κύριος για να δώσει κάποια βαθύτερα μηνύματα, τα οποία συνοψίζονται στην τελευταία φράση της περικοπής: «Ούτω και ο Πατήρ μου ο επουράνιος ποιήσει υμίν, εάν μη αφήτε έκαστος τω αδελφώ αυτού από των καρδιών υμών, τα παραπτώματα αυτών».

Αγαπητοί αδελφοί, η παραβολή αυτή, η τόσο περιεκτική και διδακτική σε περιεχόμενο, μας αποκαλύπτει ότι η αγάπη του Θεού προς τον άνθρωπο βρίσκει έμπρακτη εφαρμογή στην καθημερινή ζωή, αν συγχωρούμε και δείχνουμε και εμείς επιείκεια προς το συνάνθρωπό μας. Σε αντίθετη περίπτωση, όπως ο δούλος, θα είμαστε υπόλογοι απέναντι στη συγχωρούσα αγάπη Του.

   Είναι εδώ που αποτυπώνεται και το μεγαλείο της χριστιανικής αρετής στη βάση της συγχωρούσας αγάπης, η οποία εκτοξεύει τον άνθρωπο σε κορυφογραμμές ουράνιες και τον αναδεικνύει στο χώρο της θεϊκής θαυματουργίας. Αυτές τις εκφράσεις της αρετής άφησαν να εμφιλοχωρήσουν στην ύπαρξή τους ο μάρτυρας Διομήδης και ο Γεράσιμος Κεφαλληνίας, των οποίων τη μνήμη τιμά σήμερα η Εκκλησία.   

  Η μεγάλη πρόκληση, λοιπόν, είναι να εντρυφήσουμε στο μεγαλείο αυτό που μάς προσφέρει η Ορθόδοξη Πίστη και να το μετουσιώσουμε σε καθημερινή πράξη ζωής. Γένοιτο.

Χριστάκης Ευσταθίου,

Θεολόγος

Ευαγγελικό και Αποστολικό Ανάγνωσμα Κυριακής 16/8/2026

 

Ευαγγελικό Ανάγνωσμα: Ματθ. ιη΄ 23-35

23 Διὰ τοῦτο ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ ὃς ἠθέλησεν συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ. 24 ἀρξαμένου δὲ αὐτοῦ συναίρειν προσηνέχθη αὐτῷ εἷς ὀφειλέτης μυρίων ταλάντων. 25 μὴ ἔχοντος δὲ αὐτοῦ ἀποδοῦναι ἐκέλευσεν αὐτὸν ὁ κύριος αὐτοῦ πραθῆναι καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τὰ τέκνα καὶ πάντα ὅσα εἶχε, καὶ ἀποδοθῆναι. 26 πεσὼν οὖν ὁ δοῦλος προσεκύνει αὐτῷ λέγων· κύριε μακροθύμησον ἐπ’ ἐμοί, καὶ πάντα σοι ἀποδώσω. 27 σπλαγχνισθεὶς δὲ ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου ἀπέλυσεν αὐτόν, καὶ τὸ δάνειον ἀφῆκεν αὐτῷ. 28 ἐξελθὼν δὲ ὁ δοῦλος ἐκεῖνος εὗρεν ἕνα τῶν συνδούλων αὐτοῦ, ὃς ὤφειλεν αὐτῷ ἑκατὸν δηνάρια, καὶ κρατήσας αὐτὸν ἔπνιγεν λέγων· ἀπόδος μοι εἴ τι ὀφείλεις. 29 πεσὼν οὖν ὁ σύνδουλος αὐτοῦ εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ παρεκάλει αὐτὸν λέγων· μακροθύμησον ἐπ’ ἐμοί, καὶ ἀποδώσω σοι· 30 ὁ δὲ οὐκ ἤθελεν, ἀλλὰ ἀπελθὼν ἔβαλεν αὐτὸν εἰς φυλακὴν ἕως οὗ ἀποδῷ τὸ ὀφειλόμενον. 31 ἰδόντες δὲ οἱ σύνδουλοι αὐτοῦ τὰ γενόμενα ἐλυπήθησαν σφόδρα, καὶ ἐλθόντες διεσάφησαν τῷ κυρίῳ ἑαυτῶν πάντα τὰ γενόμενα. 32 τότε προσκαλεσάμενος αὐτὸν ὁ κύριος αὐτοῦ λέγει αὐτῷ· δοῦλε πονηρέ, πᾶσαν τὴν ὀφειλὴν ἐκείνην ἀφῆκά σοι, ἐπεὶ παρεκάλεσάς με· 33 οὐκ ἔδει καὶ σὲ ἐλεῆσαι τὸν σύνδουλόν σου, ὡς καὶ ἐγὼ σὲ ἠλέησα; 34 καὶ ὀργισθεὶς ὁ κύριος αὐτοῦ παρέδωκεν αὐτὸν τοῖς βασανισταῖς ἕως οὗ ἀποδῷ πᾶν τὸ ὀφειλόμενον αὐτῷ. 35 Οὕτω καὶ ὁ πατήρ μου ὁ ἐπουράνιος ποιήσει ὑμῖν ἐὰν μὴ ἀφῆτε ἕκαστος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἀπὸ τῶν καρδιῶν ὑμῶν τὰ παραπτώματα αὐτῶν.

Νεοελληνική Απόδοση

23 Διότι δὲ εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν τὸ καθῆκον τοῦ νὰ συγχωρῶμεν τοὺς πταίστας μας εἶναι ἀπεριόριστον, δι’ αὐτὸ ὠμοίασεν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν πρὸς ἐπίγειον βασιλέα, ποὺ ἠθέλησε νὰ λογαριασθῇ μὲ τοὺς δούλους καὶ αὐλικούς του, εἰς τοὺς ὁποίους εἶχεν ἀναθέσει τὴν διαχείρισιν τῶν φόρων καὶ εἰσπράξεών του. 24 Ὅταν δὲ αὐτὸς ἄρχισε νὰ λογαριάζεται, τοῦ ἔφεραν ἕνα χρεώστην, ποὺ ὤφειλε δέκα χιλιάδες τάλαντα, δηλαδὴ περίπου ἑξήκοντα ἑκατομμύρια χρυσᾶς δραχμάς. 25 Ἐπειδὴ δὲ αὐτὸς δὲν εἶχε νὰ πληρώσῃ, διέταξεν ὁ κύριος νὰ πωληθῇ αὐτὸς καὶ ἡ γυναῖκα του καὶ τὰ παιδιά του καὶ ὅλα ὅσα εἶχε καὶ νὰ πληρωθῇ τὸ χρέος. 26 Ἔπεσε λοιπὸν κατὰ γῆς ὁ δοῦλος καὶ τὸν ἐπροσκύνει λέγων· Κύριε, κάμε ὑπομονὴν δι’ ἐμέ, καὶ ὅλα ὅσα χρεωστῶ, θὰ σοῦ τὰ πληρώσω. 27 Ἐλυπήθη δὲ καὶ ᾐσθάνθη συμπάθειαν ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου καὶ τὸν ἀφῆκεν ἐλεύθερον, τοῦ ἐχάρισε δὲ καὶ τὸ δάνειον. 28 Ὅταν ὅμως ἐβγῆκεν ἔξω ὁ δοῦλος ἐκεῖνος, ηὗρεν ἕνα ἀπὸ τοὺς συνδούλους του, ποὺ τοῦ ἐχρεώστει ἑκατὸν δηνάρια, δηλαδὴ περίπου ἐνενήντα χρυσὸς δραχμάς.Καὶ ἀφοῦ τὸν ἐσταμάτησε, τὸν ἐστενοχώρει σκληρὰ λέγων· Ἐξόφλησέ μου ὅ,τι μοῦ χρεωστεῖς. 29 Ἔπεσε λοιπὸν εἰς τὰ πόδια του ὁ σύνδουλός του καὶ τὸν παρεκάλει λέγων· Περίμενέ με καὶ δεῖξε ὑπομονὴν μαζί μου καὶ θὰ σὲ πληρώσω. 30 Αὐτὸς ὅμως δὲν ἤθελεν, ἀλλ’ ἐπῆγεν εἰς τὸ δικαστήριον καὶ τὸν ἔρριψεν εἰς φυλακήν, Ἕως ὅτου πληρώσῃ ὅ,τι ἐχρεωστοῦσεν. 31 Ὅταν δὲ εἶδαν οἱ ἄλλοι σύνδουλοί του αὐτὰ ποὺ ἔγιναν, ἐλυπήθησαν πολὺ καὶ ἀφοῦ ἦλθαν διηγήθησαν εἰς τὸν κύριον τους ὅλα ὅσα συνέβησαν. 32 Τότε τὸν προσεκάλεσεν ὁ κύριός του καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν· Δοῦλε πονηρέ, ὅλον τὸ χρέος ἐκεῖνο, τὸ τόσον μεγάλο, σοῦ τὸ ἐχάρισα, ἐπειδὴ μὲ παρεκάλεσες. 33 Δὲν ἔπρεπε καὶ σὺ νὰ λυπηθῇς καὶ νὰ κάμῃς ἔλεος εἰς τὸν σύνδουλόν σου, ὅπως καὶ ἑγώ, ποὺ δὲν εἶμαι σύνδουλός σου ἀλλὰ κύριός σου, σὲ ἐλυπήθηκα καὶ ἔδειξα ἔλεος εἰς σέ; 34 Καὶ ἐθύμωσεν ὁ κύριός του καὶ τὸν παρέδωκεν εἰς αὐτούς, ποὺ βασανίζουν τοὺς φυλακισμένους, διὰ νὰ τὸν τιμωροῦν, μέχρις ὅτου ἐξοφλήσῃ πᾶν ὅ,τι ἐχρεωστοῦσεν. 35 Ἔτσι καὶ ὁ ἐπουράνιος πατήρ μου, πρὸς τὸν ὁποῖον λόγῳ τῶν ἀναριθμήτων σας ἁμαρτιῶν εἶσθε χρεῶσται ἀναριθμήτου χρέους, θὰ κάμῃ εἰς σᾶς, ἐὰν δὲν συγχωρήσετε καθένας σας τὸν ἀδελφόν του ὄχι μὲ τὸ στόμα σας μόνον, ἀλλ’ ἀπὸ τὴν καρδιά σας.

 Αποστολικό Ανάγνωσμα: Α΄ Κορ. θ΄ 2-12

2 εἰ ἄλλοις οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος, ἀλλά γε ὑμῖν εἰμι· ἡ γὰρ σφραγὶς τῆς ἐμῆς ἀποστολῆς ὑμεῖς ἐστε ἐν Κυρίῳ. 3 ἡ ἐμὴ ἀπολογία τοῖς ἐμὲ ἀνακρίνουσιν αὕτη ἐστί. 4 Μὴ οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν φαγεῖν καὶ πιεῖν; 5 μὴ οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν ἀδελφὴν γυναῖκα περιάγειν, ὡς καὶ οἱ λοιποὶ ἀπόστολοι καὶ οἱ ἀδελφοὶ τοῦ Κυρίου καὶ Κηφᾶς; 6 ἢ μόνος ἐγὼ καὶ Βαρνάβας οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν τοῦ μὴ ἐργάζεσθαι; 7 τίς στρατεύεται ἰδίοις ὀψωνίοις ποτέ; τίς φυτεύει ἀμπελῶνα καὶ ἐκ τοῦ καρποῦ αὐτοῦ οὐκ ἐσθίει; ἢ τίς ποιμαίνει ποίμνην καὶ ἐκ τοῦ γάλακτος τῆς ποίμνης οὐκ ἐσθίει; 8 Μὴ κατὰ ἄνθρωπον ταῦτα λαλῶ; ἢ οὐχὶ καὶ ὁ νόμος ταῦτα λέγει; 9 ἐν γὰρ τῷ Μωϋσέως νόμῳ γέγραπται· οὐ φιμώσεις βοῦν ἀλοῶντα. μὴ τῶν βοῶν μέλει τῷ Θεῷ; 10 ἢ δι’ ἡμᾶς πάντως λέγει; δι’ ἡμᾶς γὰρ ἐγράφη, ὅτι ἐπ’ ἐλπίδι ὀφείλει ὁ ἀροτριῶν ἀροτριᾶν, καὶ ὁ ἀλοῶν τῆς ἐλπίδος αὐτοῦ μετέχειν ἐπ’ ἐλπίδι. 11 Εἰ ἡμεῖς ὑμῖν τὰ πνευματικὰ ἐσπείραμεν, μέγα εἰ ἡμεῖς ὑμῶν τὰ σαρκικὰ θερίσομεν; 12 εἰ ἄλλοι τῆς ἐξουσίας ὑμῶν μετέχουσιν, οὐ μᾶλλον ἡμεῖς; ἀλλ’ οὐκ ἐχρησάμεθα τῇ ἐξουσίᾳ ταύτῃ, ἀλλὰ πάντα στέγομεν, ἵνα μὴ ἐγκοπήν τινα δῶμεν τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ Χριστοῦ.

Νεοελληνική Απόδοση

2 Ἐὰν δι’ ἄλλους δὲν εἶμαι Ἀπόστολος, τουλάχιστον ὅμως διὰ σᾶς εἶμαι Ἀπόστολος. Διότι ἡ σφραγῖδα, μὲ τὴν ὁποίαν πιστοποιεῖται ἐπίσημα τὸ ἀποστολικόν μου ἀξίωμα, εἶσθε διὰ τῆς χάριτος τοῦ Κυρίου σεῖς, τοὺς ὁποίους ἑγὼ ὠδήγησα εἰς Χριστόν. 3 Ἡ ἀπάντησίς μου πρὸς ἐκείνους, ποὺ μὲ ἐξετάζουν, ἐὰν εἶμαι Ἀπόστολος, εἶναι αὐτὴ ποὺ δίδεται ἀπὸ τὴν θείαν αὐτὴν σφραγῖδα. 4 Ἀφοῦ λοιπὸν εἶμαι καὶ ἐγὼ Ἀπόστολος σὰν τοὺς ἄλλους Ἀποστόλους, ἐρωτᾷ: Δὲν ἔχομεν ἑγὼ καὶ οἱ συνεργάται μου δικαίωμα νὰ φάγωμεν καὶ νὰ πίωμεν αὐτά, ποὺ μᾶς προσφέρουν οἱ μαθηταί μας; 5 Μήπως δὲν ἔχομεν καὶ ἡμεῖς δικαίωμα νὰ περιφέρωμεν εἰς τὰς περιοδείας μας γυναῖκα, Χριστιανὴν ἀδελφήν, διὰ νὰ μᾶς ὑπηρετῇ, καθὼς περιφέρουν τέτοιαν καὶ οἰ λοιποὶ Ἀπόστολοι καὶ οἱ λεγόμενοι ἀδελφοὶ τοῦ Κυρίου καὶ ὁ Κηφᾶς; 6 Ἢ μήπως μόνος ἐγὼ καὶ ὁ Βαρνάβας δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ μὴ ἐργαζώμεθα ἐπάγγελμα βιοποριστικόν, διὰ νὰ κερδίζωμεν ἀπὸ αὐτὸ τὰ ἔξοδά μας; 

7 Εἴμεθα στρατιῶται τοῦ Χριστοῦ, ποὺ ἀγωνιζόμεθα διὰ τὴν ἐξάπλωσιν τῆς βασιλείας του. Ποῖος ποτὲ λαμβάνει μέρος εἰς ἐκστρατείαν κατὰ τοῦ ἐχθροῦ μὲ ἰδικά του ἔξοδα; Εἴμεθα ἀμπελουργοί, ποὺ καλλιεργοῦμεν τὸ πνευματικὸν ἀμπέλι τοῦ Χριστοῦ. Ποῖος φυτεύει ἀμπέλι καὶ δὲν τρώγει ἀπὸ τὸν καρπόν του; Εἴμεθα πνευματικοὶ ποιμένες καὶ σεῖς εἶσθε τὰ πρόβατά μας. Ποῖος βόσκει ποίμνιον καὶ φροντίζει δι’ αὐτό, καὶ δὲν τρώγει ἀπὸ τὸ γάλα τοῦ ποιμνίου; 8 Ἀλλὰ μήπως αὐτὰ ποὺ λέγω εἶναι σύμφωνα μόνον μὲ συνηθείας καὶ παραδείγματα ἀνθρώπινα; Ἢ μήπως δὲν λέγει αὐτὰ καὶ ὃ θεόπνευστος νόμος; 9 Βεβαίως καὶ ὁ νόμος λέγει ταῦτα. Διότι ἔχει γραφῆ εἰς τὸν Μωσαϊκὸν νόμον: Δὲν θὰ κλείσῃς καὶ δὲν θὰ βουλώσῃς τὸ στόμα τοῦ βωδιοῦ, ποὺ ἁλωνίζει. Θὰ ἀφήσης τὸ στόμα του ἐλεύθερον νὰ φάγῃ ἀπὸ τὰ στάχυα, ποὺ κοπιάζει διὰ νὰ τριφθοῦν εἰς τὸ ἀλῶνι. Ἀλλ’ ἐρωτῶ: Μήπως ὁ Θεὸς ὡς νομοθέτης ἐνδιαφέρεται διὰ τὰ βώδια; 

10 Ἢ μήπως ὡρισμένως δι’ ἠμᾶς τοὺς λογικοὺς ἀνθρώπους λέγει καὶ νομοθετεῖ αὐτά; Ναί· δι’ ἡμᾶς λέγει ταῦτα. Διότι δι’ ἡμᾶς τοὺς πνευματικοὺς ἐργάτας καὶ καλλιεργητὰς ἐγράφη, ὅτι ὁ καλλιεργητὴς μὲ ἐλπίδα τοῦ νὰ ἀπολαύσῃ τὴν ἐσοδείαν ὀφείλει νὰ καλλιεργῇ τὴν γῆν, καὶ ἐκεῖνος, ποὺ γεμᾶτος ἐλπίδα ἁλωνίζει, ὀφείλει νὰ μετέχῃ καὶ νὰ ἀπολαμβάνῃ τὸν καρπόν, ποὺ ἤλπιζεν ἀπὸ τὸν ἀγρόν του. 11 Καὶ ἡμεῖς σπορεῖς πνευματικοὶ καὶ καλλιεργηταὶ ὑπήρξαμεν μεταξύ σας. Ἐὰν λοιπὸν ἡμεῖς ἐσπείραμεν εἰς τὰς καρδίας σας τὸν πνευματικὸν σπόρον τῆς ἀληθείας καὶ σᾶς μετεδώκαμεν πνευματικὰ χαρίσματα, εἶναι μεγάλο πρᾶγμα, ἐὰν ἡμεῖς θερίσωμεν ὡς καρπὸν τῆς πνευματικῆς μας αὐτῆς σπορᾶς τὰ σωματικὰ ἀγαθά σας; 

12 Καὶ ἐὰν ἄλλοι χρησιμοποιοῦν τὰ δικαιώματα, ποὺ τοὺς δίδει ὁ νόμος εἰς σᾶς τοὺς μαθητευομένους, δὲν δικαιούμεθα νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὴν ἐξουσίαν αὐτὴν πολὺ περισσότερον ἡμεῖς; Ἀλλ’ ὅμως δὲν ἐκάμαμεν χρῆσιν τῶν δικαιωμάτων μας αὐτῶν. Ἀλλ’ ὑποφέρομεν κάθε εἶδος στερήσεις, διὰ νὰ μὴ παρεμβάλωμεν οὐδὲ τὸ παραμικρὸν ἐμπόδιον εἰς τὸ κήρυγμα τοῦ εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ.

*****************************************************

 

Ποιμαντορική Εγκύκλιος για την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου 2026 του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πειραιώς κ.κ.Σεραφείμ.

 

ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

ΕΠΙ ΤΗι ΕΟΡΤΗι

ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ 2026

ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ,

ΦΑΛΗΡΟΥ, ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ ΚΑΙ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΡΕΝΤΗ

κ.κ.Σ Ε Ρ Α Φ Ε Ι Μ

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΙΕΡΟΝ ΚΛΗΡΟΝ  & ΤΟΝ ΦΙΛΟΧΡΙΣΤΟΝ ΛΑΟΝ

ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΥΤΟΥ

 

Ὢ τοῦ παραδόξου θαύματος!

ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς, ἐν μνημείῳ τίθεται,

καὶ κλῖμαξ πρὸς οὐρανόν, ὁ τάφος γίνεται.

Εὐφραίνου Γεθσημανῆ, τῆς Θεοτόκου τὸ ἅγιον τέμενος.  

Βοήσωμεν οἱ πιστοί, τὸν Γαβριὴλ κεκτημένοι Ταξίαρχον.   

Κεχαριτωμένη χαῖρε, μετὰ σοῦ ὁ Κύριος,

ὁ παρέχων τῷ κόσμῳ διὰ σοῦ τὸ μέγα ἔλεος.

 

Τέκνα μου ἀγαπητὰ καὶ περιπόθητα,

Τοῦτος ὁ ὕμνος μαζὶ μὲ ἄλλους πολλοὺς καὶ ἐμπνευσμένους ψάλλεται στὸν Ἑσπερινὸ τῆς μεγάλης καὶ λαμπρῆς Ἑορτῆς τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου. Προτρέπει ὁ ὑμνωδὸς ἑμᾶς τοὺς πιστοὺς νὰ στραφούμε πρὸς τὴν Παναγία, ἀκολουθώντας τὸν Ταξιάρχη Γαβριὴλ, καὶ νά Της ἀπευθύνουμε λόγο εὐφρόσυνο καὶ ἐγκωμιαστικό: «Κεχαριτωμένη χαῖρε, μετὰ σοῦ ὁ Κύριος, ὁ παρέχων τῷ κόσμῳ διὰ σοῦ τὸ μέγα ἔλεος».

Καθόλου τυχαία δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ προτροπή. Ὁ Ἀρχάγγελος Γαβριὴλ ἦταν ἐκεῖνος ποὺ ἔφερε στὴν ταπεινὴ Μαριὰμ τὸ μήνυμα τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, τὸ ἄγγελμα τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνθρωπίνου γένους, τὴν ἀποκάλυψη τοῦ μυστηρίου τῆς ἐνσαρκώσεως τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ. Ἡ κόρη τότε συνετά διερωτήθηκε τὸ πῶς, μὰ ἐδέχθη τοὺς λόγους τοῦ Ἀσώματου ἀπεσταλμένου παραδίδοντας τὴν ὕπαρξή της στὸ σχέδιο τῆς θείας οἰκονομίας «ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου».

Στὸ Συναξάρι τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου καὶ σὲ πλεῖστα Πατερικὰ κείμενα λαμβάνουμε τὴν πληροφορία πὼς τρεῖς ἡμέρες πρὸ τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου, ὁ Ἀρχάγγελος Γαβριὴλ ἐπισκέφθηκε ἐκ νέου τὴν Παναγία. Εἶχε καὶ στὴν περίπτωση αὐτὴ ἀποστολὴ σπουδαία καὶ σημαντική. Συνάντησε τὴν Κυρία Θεοτόκο γιὰ νὰ μεταφέρει σὲ Αὐτὴν μήνυμα τοῦ Υἱοῦ Της: «Ὁ Κύριος καὶ Υἱός σου σὲ προσκαλεῖ: «Ἔφθασε ἡ ὥρα νὰ ἔλθης πλησίον μου, ὦ καλὴ μῆτερ μου». Γιὰ τοῦτο μὲ ἀπέστειλε πάλι νὰ σοῦ ἀνακοινώσω, ὦ «εὐλογημένη ἐν γυναιξί», ὅτι σήμερα θὰ εὐφράνης, ὦ Κεχαριτωμένη, τὶς οὐράνιες στρατιὲς μὲ τὴν ἄνοδόν σου καὶ θὰ λαμπρύνης περισσότερον τὶς ψυχὲς τῶν ἁγίων, καθὼς ἔπλησες εὐφροσύνης τοὺς εὑρισκομένους εἰς τὴν γῆν. Ἀγάλλου καὶ σὺ μαζί τους καθὼς ἄλλοτε τὸ εἶχες φανερώσει, διότι ἀπὸ τώρα θὰ σὲ μακαρίζουν εἰς τοὺς αἰῶνας ὅλα τὰ λογικὰ κτίσματα, «πᾶσαι αἱ γενεαί». «Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ».Οἱ προσευχὲς καὶ οἱ ἱκεσίες σου ἀνέβησαν εἰς τὸν οὐρανόν, πρὸς τὸν Υἱόν σου, ὅθεν κατὰ τὸ αἴτημά σου σὲ προστάζει νὰ ἀφήσης τὸν κόσμον αὐτὸν καὶ νὰ ἀνέλθης εἰς τὰ οὐράνια σκηνώματα γιὰ νὰ εἶσαι αἰωνίως μαζί του, εἰς τὴν ἀληθινὴν καὶ αἰωνίαν ζωήν». (Ὁσίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητού, Ὁ Βίος τῆς Ὑπερευλογημένης Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ Ἀειπαρθένου Μαρίας, Ἱερόν Κελλίον Ἁγίου Νικολάου Μπουραζέρη, Ἅγιον Ὄρος, 2010).

Οἱ ἀρχαγγελικοὶ λόγοι γέμισαν χαρὰ τὴν ψυχὴ τῆς Παναγίας καὶ πορεύθηκε στὸ ὄρος τῶν Ἐλαιῶν γιὰ νὰ προσευχηθεῖ καὶ νὰ εὐχαριστήσει τὸν Υἱὸ καὶ Θεὸ Της. Σὲ ὅλο Της τὸν βίο ποθοῦσε νὰ συναντήσει ξανὰ τὸν γλυκὺ Ἰησοῦ. Καὶ τώρα ποὺ ἡ ὥρα ἔφθασε, θέλησε μὲ ὅλη Της τὴν καρδιὰ νὰ Τὸν εὐχαριστῆσει. Κι ἡ πλάση μετεῖχε τῆς προσευχῆς καὶ τῆς προσκύνησης. Τὰ δένδρα πλησίον της ἔκλιναν τὶς κορφές τους, χαμήλωσαν τοὺς κλάδους τους γιὰ νὰ παραστοῦν δίπλα στὴν Μητέρα τοῦ κόσμου.

Κι ὕστερα ἡ Παναγία γύρισε στὸ σπίτι που διέμενε, στὴν οἰκία τοῦ ἀποστόλου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου. Ἐκεῖ ἔκανε γνωστὸ στὰ πρόσωπα ποὺ βρίσκονταν κοντά Της τὴν ἀγγελικὴ ἀποκάλυψη τῆς οὐράνιας φυγῆς Της. Καὶ πόνεσαν οἱ ψυχὲς καὶ ἔκλαψαν οἱ ὀφθαλμοί, ἀκούγοντας τὰ νέα τοῦ ἀποχωρισμοῦ. Μὰ ἡ Παναγιὰ ὡς μάνα δὲν ἄφησε ἀπαρηγόρητα τὰ παιδιά Της. Μὲ λόγους γλυκοὺς καὶ ἐνισχυτικοὺς τὸν πόνο γιάτρεψε τῶν οἰκείων.

Τότε, τὰ ὑπάρχοντά Της ἀποφάσισε νὰ μοιράσει σὲ δυὸ πτωχὲς χῆρες ποὺ παρέστεκαν κοντά Της. Μὰ τίποτα δὲν ἀπἐκτησε σὲ τοῦτο τὸν κόσμο, κανέναν πλοῦτο καὶ καμιὰ περιουσία δὲν εἶχε, μόνο τὶς πολλές Της ἀρετές καὶ δύο ροῦχα. Στὴ μιὰ ἔδωσε τὴν ἐσθῆτα καὶ στὴν ἄλλη τὸ μαφόριόν Της, δῶρα φτωχὰ καὶ ταπεινὰ καὶ συνάμα σπουδαῖα καὶ πολύτιμα· εὐλογία γιὰ ἐκεῖνες τὶς ἀναγκεμένες γυναῖκες, εὐλογία καὶ γιὰ ὅλους τοὺς χριστιανούς.

Μέσα σὲ αὐτὴ τὴ συνθήκη πολὺ ἐπεθύμησε ἡ Παναγία νὰ συναντήσει τὸν ἀγαπημένο μαθητὴ τοῦ Υἱοῦ Της τὸν Ἰωάννη, ποὺ κάτω ἀπὸ τὸν  Σταυρὸ κατέστη καὶ αὐτὸς γιός Της ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸ Χριστό. Μὰ καὶ τοὺς ἄλλους ἀποστόλους θυμήθηκε καὶ πόθησε νὰ ἀποχαιρετήσει. Καὶ τὴν ἐπιθυμία τῆς Ἁγίας τοῦ Μητρὸς ὁ Ἰησοῦς τὴν ἱκανοποίησε. Μὲ τρόπο θαυμαστὸ οἱ Ἀπόστολοι ἀπὸ τὰ πέρατα τῆς γῆς, ποὺ κήρυτταν τὸ Εὐαγγέλιο, μεταφέρθηκαν στὸ χωρίο τῆς Γεσθημανῆς μὲ νεφέλες καὶ ἔλαβαν τὴν εὐχὴ καὶ τὴν χάρη τῆς Κυρίας Θεοτόκου.

Κι ὅταν ἐκείνη ἔκρινε πὼς ἔφθασε ἡ ὥρα, ἐξαπλώθει στὴν κλίνη της καὶ παρέδωσε τὴν Ἁγία ψυχή Της στὰ χέρια τοῦ Χριστοῦ. Τότε οἱ Ἀπόστολοι μὲ δέος, μὲ συγκλονισμό, μὲ προσευχὲς καὶ ὕμνους μετέφεραν τὸ σῶμα Της τὸ ἀμόλυντο στὸν τάφο, χωρὶς νὰ γνωρίζουν πὼς τὸ μνῆμα δὲν θὰ τὸ κρατοῦσε γιὰ πολύ, ἀφοῦ ὁ νικητὴς τοῦ θανάτου, ὁ Ἰησοῦς Χριστός, δὲν θὰ ἐπέτρεπε νὰ παραδοθεῖ στὴ φθορᾶ. Μὲ τρόπο μυστικὸ καὶ ἀκατάληπτο μετέστη στὸν οὐρανὸ τὸ Πανάγιο σῶμα γιὰ νὰ ἑνωθεῖ ξανὰ μὲ τὴ Πάναγνη ψυχὴ τῆς Θεοτόκου.

Στρέψαμε τὴν προσοχή μας στὰ γεγονότα κυρίως πρὸ τῆς Κοιμήσεως της Θεοτόκου, διότι ἡ στάση τῆς Παναγίας στὴν ἀποκάλυψη τοῦ χρόνου τῆς ἐκδημίας Της πολλὰ μπορεῖ νὰ προσφέρει σὲ ἐμᾶς, τοὺς ἀνθρώπους μιᾶς ἐποχῆς ποὺ προτιμᾶ νὰ κλείνει τὰ μάτια μπροστὰ στὴν πραγματικότητα τοῦ θανάτου. Ζοῦμε οἱ ἄνθρωποι μὲ μιὰ ψυχολογικὴ ψευδαίσθηση πὼς δὲν θὰ πεθάνουμε ποτέ. Τὸ θέμα ἀφορᾶ κάποιους ἄλλους, γέρους, ἄρρωστους, ἄτυχους, ἀπρόσεκτους, πάντως ὄχι ἐμᾶς. Σίγουρα ὄχι ἐμᾶς. Λογικὰ δὲν μποροῦμε νὰ στηρίξουμε τοῦτη τὴ στάση, μιὰς καὶ τὰ πάντα μαρτυροῦν πὼς ὁ θάνατος εἶναι τὸ μόνο βέβαιο στὸν ἀνθρώπινο βίο. Κι ὅμως εἴμαστε ἀπόλυτα συνεπεῖς σὲ τοῦτο τὸν παραλογισμό, νὰ ζοῦμε ξορκίζοντας τὸ θάνατο. Παράδοξο δὲν εἶναι. Ὁ θάνατος εἶναι ὁ ἔσχατος ἐχθρὸς τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ ἀδυναμία καὶ ὁ φόβος ἐνώπιόν Του δὲν εἶναι ἀδικαιολόγητα, εἰδικὰ ὅταν σὲ τοῦτο τὸ δρᾶμα αἰσθάνεσαι μόνος, ἀφοῦ ἔχεις στερήσει ἀπὸ τὸν ἑαυτό σου τὴν φιλία καὶ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ἀφοῦ θεωρεῖς πὼς ὁ οὐρανὸς δὲν ἔχει τίποτα νὰ σοῦ πεῖ, καμιὰ σωτηρία νὰ σου προσφέρει.

Στὸν ἀντίποδα στέκει ἡ Κυρία Θεοτόκος. Ἐκείνη ποὺ γέννησε τὴν Ζωή. Ἐκείνη ποὺ εἶδε τὸν θάνατο νὰ νικιέται μὲ τὴν Ἀνάσταση. Ἡ Παναγία γνωρίζει πὼς ὁ θάνατος αἰχμαλωτίστηκε ἀπὸ τὸν ἀναστάντα Χριστό. Παλαιὰ ἦταν παντοδύναμος. Τὸ σῶμα τὸ ἐπέστρεφε στὸ χῶμα, τὴν ψυχὴ τὴν αἰχμαλώτιζε στὸν  ᾍδη, τοὺς ἀγαπημένους τοὺς στεροῦσε, τὰ ἐπιτεύγματα τοῦ βίου τὰ παρέδιδε στὴ λήθη. Τώρα ὁ θάνατος εἶναι ὑπηρέτης τοῦ μυστηρίου τῆς ζωῆς. Εἶναι ἕνα πέρασμα, ἀπὸ τὴ γῆ στὸν οὐρανό, ἀπὸ τὸν πόνο στὴν μακαριότητα, ἀπὸ τὸ νῦν στὸ ἀεί. Ἡ Παναγία ὅλα τοῦτα τὰ γνωρίζει, ὅλα αὐτὰ τὰ βιώνει. Γι’ αὐτὸ ὁ θάνατος δὲν προκαλεῖ σὲ Αὐτὴν τρόμο, ἀλλὰ χαρά. Ναὶ χαρὰ, γιατὶ ἐμπιστεύεται τὸν Χριστό, γιατὶ ἐμπιστεύεται τὴν Ζωή. Λαχταρᾶ τὴ συνάντηση μὲ τὸν Υἱο Της καὶ τὸν Θεό Της.

Τὸ πρῶτο ποὺ ἐνεργεῖ μετὰ τὴν εἴδηση τῆς κοιμήσεώς Της εἶναι ἡ προσευχή. Ὁ τρόπος τῆς προσευχῆς φέρνει τὸν ἄνθρωπο στὴν ἀτμόσφαιρα τοῦ Παραδείσου, ἐκεῖ ποὺ ἡ σκιὰ τοῦ θανάτου δὲν μπορεῖ νὰ σκοτινιάσει τὴ ζωή, ἀφοῦ τὰ πάντα εἶναι φῶς ἀνέσπερο. Ἡ Παναγία προσεύχεται καὶ προγεύεται τὴν οὐράνια θαλπωρή. Μετέχει ἡ Παναγία στὴν ἀγωνία τοῦ Χριστοῦ στὸν Κῆπο τῆς Γεθσημανῆς μὲ τὴ προσευχή Της, ἀγωνία ποὺ κουβαλᾶ κάθε ἄνθρωπος ποὺ αἰσθάνεται πὼς πλησιάζει ὁ θάνατος. Ὑπερβαίνει ὅμως αὐτή, διότι πιστεύει ὅσο κανένας ἄλλος ἄνθρωπος στὴ νίκη τοῦ Υἱοῦ Της ἐπὶ τοῦ θανάτου. Κι ἔτσι ἡ προσευχὴ τῆς γίνεται ἀνώδυνη, ὅπως καὶ ὁ τόκος Της. Καὶ ἡ κτίση θαυμάζει καὶ ὑποκλίνεται σὲ τοῦτο τὸ θαῦμα, σκύβουν τὰ δένδρα τὰ ἄψυχα νὰ προσκυνήσουν τὴν Παρθένον Μαρία ποὺ ἔχει ὑπερβεῖ κάθε φόβο καὶ κάθε ἀνησυχία περὶ τοῦ θανάτου.

Ἡ προσευχὴ εἶναι ἕνας στέρεος τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ σταθεῖ ἔναντι τοῦ φόβου ποὺ ὁ θάνατος φέρνει στὴν ψυχή. Γιατὶ ἡ προσευχὴ στερεώνει τὴ σχέση μὲ τὸ Χριστό, τὸν φέρνει μπροστά μας, τόσο ὅταν ἐνεργεῖται προσωπικά, μὰ ἀκόμα πιὸ δυναμικά, ὅταν ἐνεργεῖται μυστηριακά. Ἡ προσευχὴ καλλιεργεῖ τὴ ζωὴ ἐντός μας καὶ δὲν ἀφήνει χώρο στὸ θάνατο. Ἄς ἀκολουθήσουμε τὴν Παναγία στὴν προσευχή Της πρὸ τῆς Κοιμήσεώς Της καὶ θὰ αἰσθανθοῦμε κι ἐμεῖς τὴ δική Της χαρά.

Ἔπειτα ἡ Παναγία σπεύδει στὸ σπίτι ποὺ ζοῦσε. Ἐπιστρέφει στὰ τοῦ βίου γιὰ νὰ τὰ ὁλοκληρώσει, γιὰ νὰ τα νοικοκυρέψει, γιὰ νὰ τὰ τακτοποιήσει. Ἑτοιμάζει τὴν οἰκία, τήν κάμαρα, τὴν κλίνη, γιὰ νὰ δεχθεῖ μὲ τὸν πρέποντα τρόπο τὸν μεγάλο ἐπισκέπτη, ὄχι ἀπλὰ τὸν θάνατο, μὰ τὸν Σωτῆρα Χριστὸ καὶ τοὺς Ἀγγέλους καὶ τοὺς Ἀποστόλους καὶ τοὺς οἰκείους καὶ φίλους. Μοιράζεται τὸ ἀποκεκαλυμμένο μυστικό της καὶ παρηγορεῖ ἐκεῖνους ποὺ πονοῦν. Μοιράζει τὰ λιγοστὰ ποὺ κατεῖχε, γιὰ νὰ δώσει εὐλογία καὶ χαρὰ μὲσα στὴ θλίψη.

Ὁ χριστιανὸς δὲν μισεῖ αὐτὴ τὴν ζωή. Ἡ κτίση, οἱ ἄνθρωποι, τὰ ἔργα, τὰ ἀγαθά εἶναι τὰ δῶρα τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ποὺ γίνεται ὕλη γιὰ νὰ ὑπηρετηθεῖ ὁ βίος καὶ ἡ σωτηρία μας. Γι’ αὐτὸ ὁ πιστὸς ἄνθρωπος ἐπιθυμεῖ μία τάξη στὰ τοῦ βίου. Μιὰ τάξη καὶ στὰ τέλη του. Σκέφτεται ὅτι εἶναι περαστικὸς ἀπὸ τὸν κόσμο αὐτὸ καὶ θέλει νὰ παραδώσει στοὺς ἐπόμενους ὄχι τὸ χάος, ἀλλὰ τὸ ἀπόσταγμα τῆς δικῆς του ζωῆς, ὑλικὸ καὶ πνευματικό. Ἄς ἀκολουθήσουμε τὴν Παναγία στὴν εὐταξία ποὺ ἐπεδίωξε σὲ ὅλο τῆς τὸ βίο, μὰ καὶ τὶς ἔσχατες στιγμές, γιὰ νὰ αἰσθανθοῦμε καὶ ἐμεῖς πὼς εἶχε σκοπὸ καὶ ἡ δική μας ζωή.

Τέλος ἡ Παναγία ἐπιθυμεῖ τὴ συνάντησή της μὲ τοὺς Ἀποστόλους. Ξέρει πὼς εἶναι μακριά, ὑπακούοντας τὸ κέλευσμα τοῦ Υἱοῦ Της. Ὅμως θέλει νὰ σταθεῖ ξανὰ ἀνάμεσά τους, ὅπως ἔγινε τόσες φορές, ὅταν ὁ Ἰησοῦς πορεύτηκε στὴ γή, μὰ κυρίως μετὰ τὴν Ἀνάληψή Του στοὺς οὐρανούς. Κάθε φορὰ ποὺ οἱ μαθητὲς συνάζονταν δίπλα της ἤξερε ἡ Θεοτόκος πὼς καὶ ὁ Χριστὸς βρισκόταν ἀνάμεσά τους. Ἤξερε πὼς κάθε φορὰ ποὺ τελεῖτο ἠ θεία Εὐχαριστία, ὁ Χριστὸς πρόσφερε καὶ προσφερόταν. Γι’ αὐτὸ καὶ σὲ τούτη τὴν ἐπίσκεψη τοῦ Υἱοῦ Της, ἤθελε ὅλους τοῦς μαθητές Του νὰ εἶναι ἐκεῖ καὶ ἡ ἐπιθυμία αὐτὴ εἰσακούσθηκε ἀπὸ τὸν Χριστό.

Ἡ θεία Λειτουργία εἶναι γιὰ ἐμᾶς μιὰ ἀπάντηση στὸ θάνατο. Κάθε φορὰ ποὺ τελοῦμε τὴν Εὐχαριστία μετέχουμε στὴν νίκη ἐπὶ τοῦ θανάτου ποὺ κατάφερε ὁ Χριστός. Κάθε φορὰ ποὺ κοινωνοῦμε τὸ Σῶμα καὶ τὸ Αἷμα Του, ἑνωνόμαστε μαζί Του, γινόμαστε ἕνα μὲ τὴν Ζωή. Κάθε φορὰ ποὺ ἐκκλησιαζόμαστε συναντοῦμε ὄχι μόνο τὰ πρόσωπα ποὺ βρίσκονται στὸ Ναό, μὰ καὶ τοὺς κεκοιμημένους. Συναντιόμαστε μυστικὰ καὶ μετέχουμε τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ. Δὲν ὑπάρχει καμία ἀπόσταση νὰ μᾶς χωρίζει, δὲν στέκει κανένα ἐμπόδιο ἀνάμεσά μας. Ἄς ἀκολουθήσουμε τὴν Παναγία στὴν θεία Εὐχαριστία μεταλαμβάνοντας τὰ ἄχραντα μυστήρια, γιατὶ μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ γινόμαστε κληρονόμοι ζωῆς αἰωνίου.

Ἀγαπητὰ μου παιδιά, εὔχομαι νὰ καλλιεργήσουμε τὴ μνήμη τοῦ θανάτου, ὄχι μὲ ἀπελπισία καὶ τρόμο, ἀλλὰ μὲ τὸν τρόπο τῆς Κυρίας Θεοτόκου, τὸν τρόπο τῆς ἐμπιστοσύνης καὶ τῆς χαρᾶς. Καὶ τὸτε, βέβαιο εἶναι, πὼς θὰ ζήσουμε μιὰ ζωή μὲ Χάρη, Ἀλήθεια καὶ Νόημα, μιὰ ζωὴ ποὺ θὰ ἔχει νικήσει τὸν θάνατο.

Χρόνια πολλά καί εὐλογημένα!

 

Μέ ὅλη μου τήν ἀγάπη

Ο  Μ Η Τ Ρ Ο Π Ο Λ Ι Τ Η Σ  Σ Α Σ

† ὁ Πειραιῶς ΣΕΡΑΦΕΙΜ

Από το Ψαλτολόγιο της Εκκλησίας μας με Θεομητορικούς Ύμνους

 

 

Την αποκαλούν Θεοτόκο, αλλά της έχουν δώσει πολυάριθμα προσωνύμια.

«Η ονοματοδοσία γίνεται συνήθως ανάλογα με τον τόπο ή τον τρόπο που έχει γίνει η εικονογράφηση», λέει ο διδάκτωρ Θεολογίας Α. Καριώτογλου

Μητέρα, προστάτιδα, τιμώμενη, ιερό πρόσωπο. Η Παναγία κατέχει πρωταρχική θέση στην τιμή και στον σεβασμό των χριστιανών σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Της έχουν αφιερώσει μεγαλοπρεπείς εκκλησίες και ταπεινά ξωκλήσια. Την αποκαλούν Θεοτόκο, αλλά της έχουν δώσει και πολυάριθμα προσωνύμια. Σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, είτε νησιωτική είτε ηπειρωτική, απαντώνται εφευρετικά και παράξενα ονόματα της Παναγίας.

Ο διδάκτωρ Θεολογίας κ. Αλέξανδρος Καριώτογλου, ο οποίος διδάσκει ως επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλίας, δίνει την επιστημονική διάσταση για την πληθώρα των ονομάτων.

«Υπάρχουν δύο βασικοί τρόποι με τους οποίους εκφράζονται τα ονόματα της Παναγίας. Ανάλογα με τον τόπο ή ανάλογα με τον τρόπο που έχει γίνει η εικονογράφηση». Οπως συμπληρώνει ο κ. Καριώτογλου, «μπορεί να υπάρχει και ένας τρίτος τρόπος ονοματοδοσίας, ανάλογα με τη σχέση του Χριστού με την Παναγία».

Ο κ. Καριώτογλου επισημαίνει συγκεκριμένα: «Εκτός από την Παναγία τη Γλυκοφιλούσα, που ο Χριστός αγγίζει το μάγουλο της μητέρας του, σε όλες τις άλλες παραστάσεις υπάρχει μια σχετική απόσταση, η οποία συμβολίζει την ισορροπημένη σχέση που πρέπει να έχει η μητέρα με το παιδί».

Μπορεί, βέβαια, η Θεομήτωρ να έχει εκατοντάδες χαρακτηρισμούς, όμως σε κάθε ναό, μέσα στο ιερό, υπάρχει πάντα η Παναγία η Πλατυτέρα των Ουρανών, όπου «απεικονίζεται με τα χέρια ανοιχτά και στη μέση της βρίσκεται η μορφή του Χριστού», σημειώνει ο κ. Καριώτογλου.

Από τις πιο γνωστές Παναγίες, που πήραν το όνομά τους ανάλογα με τη γεωγραφική θέση ή την τοποθεσία που βρίσκονται οι αντίστοιχες εκκλησίες, είναι οι εξής: η Παναγία η Κανάλα στην Κύθνο, η Παναγία Σουμελά, η Παναγία η Λιμνιά στη Λίμνη Ευβοίας, η Παναγία Κύκκου στην Κύπρο, η Παναγία η Ιεροσολυμίτισσα, η Παναγία η Αγιασώτισσα στην Αγιάσο του Ολύμπου και η Παναγία η Φοδελιώτισσα στο Φόδελε του Ηρακλείου Κρήτης.

Υπάρχουν, όμως, και άλλοι χαρακτηρισμοί που προσδιορίζουν το σημείο όπου βρίσκεται χτισμένος ο ναός, όπως: Παναγία Σπηλιανή, που βρίσκεται στο Πυθαγόρειο Σάμου αλλά και στη Νίσυρο, Παναγία Γκρεμιώτισσα που βρίσκεται στην Ιο, Παναγία Σαραντασκαλιώτισσα στον Μαραθόκαμπο Σάμου, Παναγία Θαλασσινή στην Ανδρο, που είναι χτισμένη σε βράχο μέσα στη θάλασσα, Παναγία η Κρεμαστή στην Ηλεία όπου η Μονή κρέμεται από έναν βράχο.

Τα προσωνύμια της Παναγίας, όμως, της αποδίδονται και ανάλογα με τον τρόπο που είναι ζωγραφισμένη η εικόνα της.

Οπως υπενθυμίζει ο κ. Καριώτογλου, η Παναγία αποκαλείται και Γλυκοφιλούσα, Ελεούσα, Βρεφοκρατούσα, Μεγαλομάτα, Θρηνούσα, Δεξιά ακόμα και Τριχερούσα. Η εικόνα της Παναγίας της Τριχερούσας βρίσκεται στη Μονή Χιλανδαρίου στο Αγιον Ορος. Η απεικόνιση της Παναγίας με τρία χέρια αποδίδεται στην εξής ιστορία: «Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός κρατώντας το κομμένο δεξί του χέρι, το οποίο του κόπηκε από τους εικονομάχους, παρακάλεσε την Παναγία να μη μείνει ανάπηρος. Χάρη σε θαύμα της Παναγίας συγκολλήθηκε το άκρο και εκείνος της αφιέρωσε ασημένιο ανάθημα σε σχήμα χεριού. Η θέση του στη συγκεκριμένη εικόνα το κάνει να φαίνεται σαν ένα τρίτο χέρι της Παναγίας».

Ακόμη μία εκδοχή για την απόδοση ενός προσωνυμίου στη Θεοτόκο είναι ο συσχετισμός της με γεγονότα ή φυσικά φαινόμενα.

Μια πολύ γνωστή Παναγία είναι η Φιδούσα (ή κατ' άλλους Φιδιώτισσα) στην Κεφαλονιά. Κάθε χρόνο, κοντά στον Δεκαπενταύγουστο, στο χωριό Μαρκόπουλο της Κεφαλονιάς εμφανίζονται και κυκλοφορούν στις εικόνες των ναών του χωριού μικρά και ακίνδυνα φίδια.

Επίσης, στη Σάμο υπάρχει το μοναστήρι της Παναγίας της Βροντιανής, που ονομάστηκε έτσι γιατί στο υψόμετρο που βρίσκεται φυσάει δυνατός άνεμος ο οποίος βροντάει.

Η Θαλασσομαχούσα
Ακόμη, στη Ζάκυνθο, στη Μονή Στροφάδων, βρίσκεται η εικόνα της Παναγίας της Θαλασσομαχούσας. Σύμφωνα με την παράδοση, η εικόνα, που κάποτε εκλάπη, πάλεψε με τα κύματα και έφτασε στο Μοναστήρι χωρίς να καταστραφεί στη θάλασσα.

Σε άλλες περιπτώσεις η Παναγία ονομάζεται ανάλογα με την ημερομηνία που γιορτάζει. Ετσι, στη Σαντορίνη απαντάται η Παναγία η Τριτιανή που γιορτάζει την τρίτη ημέρα του Πάσχα και στη Σίφνο η Παναγία η Δεκαπεντούσα, που γιορτάζει το Δεκαπενταύγουστο.

«Η ύπαρξη αυτής της πλούσιας ονοματολογίας δεν σημαίνει απλώς μια συναισθηματική σχέση του λαού με την Παναγία, αλλά κυρίως το γεγονός ότι μέσα από αυτόν τον πλούτο των ονομάτων επισημαινόταν η σημασία του προσώπου για τη Σωτηρία του κόσμου: η Μαρία έγινε το σκεύος εκλογής για να γίνει ο Θεός άνθρωπος και να διασωθεί το ανθρώπινο γένος και ο κόσμος από τη φθορά του θανάτου. Αλλωστε, και η γιορτή της Κοίμησης αυτό ακριβώς συμβολίζει, την καταπάτηση του Θανάτου. Γι αυτό και τιμάται ως το Πάσχα του καλοκαιριού», καταλήγει ο κ. Καριώτογλου.

«Τι μπορεί να 'ναι πιο γλυκό από τη Μητέρα του Θεού;»

 

«Θεοτόκος» και «Παναγία», «Θεομήτωρ» ή «Μήτηρ Θεού», «Υπέραγνη Δέσποινα» και «αγία Μαρία η αειπάρθενος», είναι μερικές από τις προσωνυμίες της Μαρίας, της μητέρας του Ιησού Χριστού, της "λαμπρότερης μορφής στo αγιολόγιο και εορτολόγιο της Ορθόδοξης Καθολικής Εκκλησίας".

Ο Ορθόδοξος κόσμος, "την τιμά ως το γλυκύτερο και υψηλότερο δημιούργημα τού Θεού, της οποίας τη δόξα τοποθετεί πιο πάνω από τη δόξα των αγγέλων, την ψάλλει ως «τιμιωτέραν των Χερουβίμ και ενδοξοτέραν ασυγκρίτως των Σεραφείμ»", αλλά και ως "θεία Πύλη και μήτηρ της όντως ζωής,...του μονογενούς Υιού του Θεού, ην διελθών...πάσιν ανθρώποις σωτηρίαν απειργάσατο". Η ευλάβεια προς το πρόσωπό της δεν φαίνεται μόνο από την επίκληση της για βοήθεια και συμπαράσταση, αλλά και από το πλήθος των ναών και μονών που είναι αφιερωμένοι σ' αυτήν, τις εικονογραφικές παραστάσεις, τους εκκλησιαστικούς ύμνους και τα εγκωμιαστικά έργα τα οποία έχουν γραφτεί προς τιμή της.
Η τιμή προς τη Θεοτόκο, έχει τις ρίζες της στην αρχαιότατη παράδοση της Εκκλησίας, από την οποία προσαγορεύεται έτσι, επειδή έτεκε (=γέννησε) τον ενανθρωπήσαντα θείο Λόγο και Υιό του Θεού. Γι΄ αυτό ψάλλεται ως «Κλίμαξ επουράνιος», δια της οποίας ήρθε στη γη και σαρκώθηκε, ως τέλειος άνθρωπος ο Χριστός-Λόγος και έτσι, η ίδια, αφού ελεύθερα υπάκουσε στο θέλημα του Θεού και συνεργάστηκε, κατέστη η της «προμήτορος Εύας το σφάλμα ανορθώσασα».

Εφ’ όσον με τη δύναμη και  του Υιού του Θεού μεταδίδεται η θεία χάρη στους Χριστιανούς, η Θεοτόκος γίνεται η Παναγία μητέρα τους και η γέφυρα η "μετάγουσα τους εκ γης προς ουρανόν". Αυτή μιμούνται πνευματικά οι Χριστιανοί, όταν με την πίστη τους και τη θεία χάρη, γεννιέται στις ψυχές τους μυστικά ο Χριστός, και με τον τρόπο αυτό, διά της Θεοτόκου συμμετέχουν βιωματικά στην εν Χριστώ σωτηρία τους, αφού παίρνουν, πνευματικά, τη θέση της Παναγίας και προσφέρονται για να γεννηθεί και να μορφωθεί στην ύπαρξη τους ο Χριστός.
Η Θεοτόκος, έχοντας θνητή φύση, κοιμήθηκε εν Χριστώ, τάφηκε και μετέβη με το σώμα της στη Βασιλεία του Θεού. Από εκεί προσεύχεται προς τον Χριστό, τον μόνο μεσίτη μεταξύ Θεού και ανθρώπων, για τη σωτηρία του πληρώματος της Εκκλησίας. Η Παναγία είναι η Δέσποινα του κόσμου, και εξαιτίας της υπεροχής της από τους αγγέλους, χαιρετίζεται ως "τιμιωτέρα των Χερουβείμ και ενδοξότερα ασυγκρίτως των Σεραφείμ".

Η Εκκλησία, ως έκφραση ευχαριστίας αποδίδει στη Θεοτόκο τιμητική προσκύνηση και μέσω αυτής λατρεύει τον χορηγό της σωτηρίας Θεό, δεδομένου ότι τα ιδιώματα και χαρίσματα της Παναγίας αποδίδονται σ' αυτήν ως Θεομήτορα και πάντοτε σε σχέση με τον απ' αυτήν γεννηθέντα κατά σάρκα Θεό και Σωτήρα Χριστό.

 Γι' αυτό στις εικονογραφικές παραστάσεις σχεδόν πάντα εικονίζεται με τον Υιό της, από τον Οποίον είναι αδιαχώριστη, και εκφράζει την υπέρλογη ενανθρώπηση του θείου Λόγου. Όμως, μόνο στην Αγία Τριάδα οφείλεται λατρεία, ενώ στη Θεοτόκο αποδίδεται τιμή και σεβασμός. Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας είναι σαφείς σε αυτό. Όπως χαρακτηριστικά παρατηρεί ο άγιος Επιφάνιος Σαλαμίνας Κύπρου: "Εν τιμή έστω Μαρία, ο δε Πατήρ και Υιός και άγιον Πνεύμα προσκυνείσθω, την Μαρίαν μηδείς προσκυνείτω".
Επίσης, ο Ιωάννης ο Δαμασκηνός ξεκαθαρίζει: "Θεός έστι το λατρευόμενον...[την δε] μητέρα Θεού τιμώμεν και σέβομεν... ου θεάν ταύτην φημίζοντες άπαγε, της ελληνικής τερθρείας τα τοιαύτα μηθεύματα".

Η Παναγία ασφαλώς, δεν έχει ανάγκη από τα δικά μας εγκώμια, αλλά με τον τρόπο αυτό, βοηθείται η δική μας πρόθεση, αγάπη και αγαθή προαίρεση. Αφ’ ότου ο άγγελος αποκάλεσε τη Μαρία "κεχαριτωμένη" και στη συνέχεια η Ελισάβετ "ευλογημένη εν γυναιξί", υμνήθηκε ως η "σωτηρίας ημίν πρόξενος" και ως "τον του κόσμου Λυτρωτήν Λόγον γεννήσασα".
Όπως σημειώνει ο Ιωάννης ο Δαμασκηνός: "Τι μπορεί να 'ναι πιο γλυκό από τη Μητέρα του Θεού;".

Αυτή η ευλάβεια των ορθοδόξων προς την Θεοτόκο δεν φαίνεται μόνο από την επίκληση της για βοήθεια και συμπαράσταση, αλλά και από το πλήθος των εκκλησιαστικών ύμνων για τις πολλές εορτές και πανηγύρεις προς τιμή της, που αφορούν θαύματα, εύρεση εικόνων και εγκαινισμούς ναών.

Εγκώμιον στη Κοίμηση της Θεοτόκου - Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός

 

Τι είναι αυτό το μυστήριο το μέγα, που συντελείται γύρω από το πρόσωπό σου, ιερή Μητέρα και Παρθένε; «Ευλογημένη σύ εν γυναιξί και ευλογημένος ο καρπός της κοιλίας σου». Όσο υπάρχουν άνθρωποι θα σε μακαρίζουν, γιατί μονάχα Συ είσαι άξια για μακαρισμό.

Και να που όλες οι γενιές Σε μακαρίζουν. Εσένα είδαν οι θυγατέρες της Ιερουσαλήμ, δηλαδή της Εκκλησίας, και σε μακάρισαν οι βασίλισσες, δηλαδή οι ψυχές των δικαίων, και θα σε υμνούν αιώνια. Γιατί Συ είσαι ο θρόνος ο βασιλικός, στον οποίον παραστέκονται Άγγελοι κοιτάζοντας τον Βασιλέα και Δημιουργό να κάθεται επάνω του. Συ έγινες Εδέμ νοητή, πιο ιερή και πιο θεϊκή από την παλιά. Γιατί σ' εκείνη την Εδέμ έμεινε ο Αδάμ ο γήϊνος, ενώ σ' Εσένα ο Κύριος του ουρανού. Εσένα προεικόνισε η κιβωτός, γιατί Συ γέννησες τον Χριστό, τη σωτηρία του κόσμου, που καταπόντισε την αμαρτία και κατασίγασε τα κύματά της.

Εσένα προεικόνισε η βάτος. Εσένα είχαν επιγράψει προφητικώς οι θεοχάρακτες πλάκες. Εσένα προζωγράφισε η κιβωτός του Νόμου κι Εσένα είχαν φανερά προτυπώσει η στάμνα η χρυσή και η λυχνία και η τράπεζα και η ράβδος του Ααρών που 'χε βλαστήσει. Από Σένα προήλθε η φλόγα της θεότητος, το μέτρο και ο Λόγος του Πατρός, το γλυκύτατο και ουράνιο μάννα, το όνομα το απερίγραπτο και πάνω απ' όλα τα ονόματα, το φως το αιώνιο και απρόσιτο, ο άρτος της ζωής ο ουράνιος, ο καρπός που δεν γεωργήθηκε, αλλά βλάστησε από Σένα με σώμα ανθρώπινο.

Εσένα δεν προμηνούσε το καμίνι που έβγαζε φωτιά και ταυτόχρονα δρόσιζε αλλά και έκαιγε κι ήταν αντίτυπο της θείας φωτιάς που μέσα Σου κατοίκησε; Παρά λίγο όμως θα ξεχνούσα τη σκάλα του Ιακώβ. Τι δηλαδή; Δεν είναι φανερό σε όλους ότι Εσένα προεικόνιζε κι ήταν προτύπωσή Σου; Όπως ο Ιακώβ είχε δει τις άκρες της σκάλας να ενώνουν τον ουρανό με τη γη και να ανεβοκατεβαίνουν σ' αυτήν άγγελοι, έτσι κι Εσύ ένωσες αυτά που ήσαν πριν χωρισμένα, αφού μπήκες στη μέση Θεού και ανθρώπων κι έγινες σκάλα, για να κατεβεί σ' εμάς ο Θεάς, που πήρε το αδύναμο προζύμι μας και το ένωσε με τον εαυτό Του κι έκανε τον ανθρώπινο νου να βλέπει τον Θεό.

Πού θα αποδώσουμε ακόμη τα κηρύγματα των Προφητών; Σ' Εσένα, αν θέλουμε να δείξουμε ότι είναι αληθινά. Γιατί, ποιό είναι το Δαυϊτικό μαλλί του προβάτου που πάνω του έπεσε σαν βροχή ο Υιός του Θεού, που είναι συνάναρχος με τον Πατέρα; Δεν είσαι Συ ολοφάνερα; Ποιά είναι επίσης η παρθένος που ο Ησαΐας προορατικώς προφήτευσε ότι θα συλλάβει και θα γεννήσει Υιόν, δηλ. τον Θεό που είναι μαζί μας; Και ποιό είναι το βουνό του Δανιήλ, από το οποίο κόπηκε πέτρα, αγκωνάρι, χωρίς να υποκύψει σε ανθρώπινο εργαλείο; Ας έρθει ο Ιεζεκιήλ ο θεϊκότατος κι ας δείξει την κλειστή πύλη που πέρασε από μέσα της μόνο ο Κύριος και παραμένει κλειστή.
Εσένα, λοιπόν, κηρύττουν οι Προφήτες. Εσένα διακονούν οι Άγγελοι και υπηρετούν οι Απόστολοι. Εσένα σήμερα, καθώς αναχωρούσες πρός τον Υιό Σου, περιτριγύριζαν ψυχές Δικαίων και Πατριαρχών και το άπειρο πλήθος των θεοφόρων Πατέρων, που συγκεντρώθηκαν από τα πέρατα της γης, σαν μέσα σε σύννεφο, ψάλλοντας ύμνους ιερούς σ' Εσένα, την πηγή του ζωαρχικού σώματος του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από τα θεία συναισθήματα.

Ώ, πώς η πηγή της ζωής μεταφέρεται πρός την ζωή διά μέσου του θανάτου. Πώς να ονομάσουμε το μυστήριο τούτο που σχετίζεται μ' Εσένα; Θάνατο; Μα, αν και η πανίερη και μακαρία ψυχή Σου χωρίζεται από το αμίαντο σώμα Σου και αυτό το σώμα Σου παραδίδεται στήν ταφή, όμως δεν παραμένει στό θάνατο κι ούτε διαλύεται από τη φθορά. Όπως ο ήλιος, ο ολόλαμπρος και πάντα φωτεινός, όταν σκεπαστεί για λίγο από το σώμα της σελήνης, φαίνεται σαν να χάνεται και το σκοτάδι να παίρνει τη θέση της λάμψης του, μα αυτός δεν χάνει το φως του, αλλά έχει μέσα του την πηγή του φωτός. Έτσι κι Εσύ, αν και καλύπτεσαι σωματικά από τον θάνατο για κάποιο χρονικό διάστημα, εντούτοις αναβλύζεις πλούσια, καθαρά κι ατελείωτα τα νάματα του θείου φωτός και της αθάνατης ζωής, ποταμούς χάριτος και πηγές ιαμάτων.
Εσύ άνθισες σαν δένδρο γλυκύτατο κι είναι ο καρπός Σου ευλογία στό στόμα των πιστών. Γι' αυτό και δεν θα ονομάσω θάνατο την ιερή μετάστασή Σου, αλλά κοίμηση ή αποδημία ή ενδημία, για να εκφρασθώ καλύτερα, αφού, φεύγοντας από την κατοικία του σώματος, πηγαίνεις να κατοικήσεις στα καλύτερα, στα δεξιά του θρόνου του Υιού Σου.

Άγγελοι μαζί με Αρχαγγέλους Σε μεταφέρουν από τη γη στούς ουρανούς. Καθώς περνάς ευλογείται ο αέρας και ο αιθέρας καθαγιάζεται. Χαίροντας υποδέχεται ο ουρανός την ψυχή Σου. Σε προϋπαντούν οι ουράνιες δυνάμεις με ύμνους ιερούς και τελετή χαρμόσυνη: «τις αύτη η αναβαίνουσα λελευκανθισμένη, εγκύπτουσα ὡσεί όρθρος;». Είσαι ωραία, λένε οι ουράνιες δυνάμεις, σαν το φεγγάρι, κι όλα τα Χερουβείμ εκπλήσσονται και τα Σεραφείμ Σε δοξάζουν, Εσένα που δεν ανέβηκες μονάχα ως τον ουρανό, σαν τον προφήτη Ηλία, ούτε μονάχα μέχρι τον τρίτο ουρανό, σαν τον απόστολο Παύλο, αλλά έφτασες μέχρις αυτόν τον θρόνο του Υιού Σου και στέκεις κοντά Του με πολλή κι ανείπωτη παρρησία.
Έγινες λοιπόν ευλογία για όλον τον κόσμο, αγιασμός για το σύμπαν, άνεση για τους κουρασμένους, παρηγοριά για τους πενθούντες, θεραπεία για τους αρρώστους, λιμάνι για τους θαλασσοδαρμένους, συγχώρηση για τους αμαρτωλούς, παρηγοριά για τους λυπημένους, πρόθυμη βοήθεια για όλους που σε επικαλούνται, αρχή και μέση και τέλος όλων των αγαθών που ξεπερνούν τον νου μας.

Πώς υποδέχθηκε ο ουρανός Αυτήν που έγινε πλατύτερη απ' αυτόν; Και πώς ο τάφος δέχθηκε Αυτήν που δέχθηκε μέσα Της τον Θεό; Ώ, μνήμα ιερό και θαυμαστό και σεβάσμιο και προσκυνητό, που και τώρα το περιποιούνται Άγγελοι, παρευρισκόμενοι με πολύν σεβασμό και φόβο, και άνθρωποι που έρχονται σ' αυτό με πίστη, τιμώντας το, προσκυνώντας το, φιλώντας το με μάτια και χείλια και με πόθο ψυχής, αντλώντας πλούτο αγαθών.

Εμπρός, λοιπόν, ας ταξιδέψουμε νοερά μακριά απ' τη ζωή αυτή μαζί με την Παρθένο που φεύγει απ' τη γη αυτή. Ελάτε όλοι με πόθο καρδιακό, ας κατεβούμε στον τάφο μαζί με την Παρθένο που κατέρχεται σ' αυτόν. Ας παρασταθούμε ολόγυρα στό ιερότατο κρεβάτι της. Ας ψάλλουμε ύμνους ιερούς, τέτοια περίπου λέγοντας μελωδικά άσματα: «Χαίρε Κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου. Χαίρε αμνάς που γέννησες τον Αμνό του Θεού. Χαίρε Συ που είσαι πάνω από τις αγγελικές δυνάμεις. Χαίρε η δούλη και Μητέρα του Θεού. Αμήν