Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026

ΚΥΡΙΑΚΗ 22 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2026 – Θ΄ ΛΟΥΚΑ (Λουκ. ιβ΄ 16-21) (Εφεσ. δ΄ 1-7)

 

 ¨Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού"

Πλήρωμα ζωής

«Άφρον, ταύτη τη νυκτί την ψυχήν σου απαιτούσιν από σου, α δε ητοίμασας τίνι έσται; Ούτως ο θησαυρίζων εαυτώ, και μή εις Θεόν πλουτών».

    Η σημερινή ευαγγελική παραβολή είχε σαν αφορμή τη φιλονικία δύο αδελφών πάνω σε κληρονομικά ζητήματα. Ο Κύριος γνώριζε ότι και οι δυο τους είχαν κυριευθεί από το φοβερό πάθος της πλεονεξίας. Για να βοηθήσει λοιπόν όλους μας να αποφύγουμε την αδυναμία αυτή, μάς πρόσφερε την παραβολή του άφρονος πλουσίου, με τα τόσο ζωηρά αλλά και διδακτικά μηνύματα και νοήματα.

Η υποδούλωση στην ύλη

   Στη συγκεκριμένη παραβολή βλέπουμε ότι ο Χριστός δεν κάνει λόγο για τον πλούτο, αλλά για την πλεονεξία του πλουσίου, η οποία τον οδήγησε στην αφροσύνη. Η πλεονεξία είναι πάθος φοβερό που εμπλέκει τον άνθρωπο στα πλοκάμια της αμαρτίας. Τον εγκλωβίζει στα όρια της ειδωλολατρίας και τον καθιστά εντελώς ανελεύθερο. 

  Είναι μάλιστα το κυριότερο αίτιο όλων των κοινωνικών προβλημάτων. Ο απ. Παύλος απαριθμώντας τις διάφορες αμαρτωλές καταστάσεις του ανθρώπου σταματά ειδικότερα στην πλεονεξία, χαρακτηρίζοντάς την ως ειδωλολατρία. Αυτό σημαίνει ότι με την πλεονεξία θέτει κάποιος τον εαυτό του εκτός της πραγματικότητας της Εκκλησίας.

   Και όμως, η αγάπη του Θεού έταξε τον άνθρωπος να είναι κυρίαρχος και διαχειριστής των υλικών αγαθών. Η απομάκρυνσή του όμως από αυτή την αγάπη, τον έσπρωξε να αποκόψει την ύπαρξη του από το Δημιουργό του και να εξαρτά απόλυτα τη ζωή του από τα υλικά αγαθά. 

   Με αυτό τον τρόπο βλέπουμε πως η αμαρτία εκδηλώνεται ως ασθένεια της βουλήσεως που προκαλεί σοβαρές διαταραχές στις σχέσεις του ανθρώπου με το Θεό, με το συνάνθρωπό του, αλλά και με τα αγαθά της δημιουργίας. Είναι πολύ χαρακτηριστικό ένα παράδειγμα που θα μπορούσαμε να παραθέσουμε. 

   Στα χέρια του σωστού ανθρώπου το σίδερο γίνεται αλέτρι, ένα πολύ χρήσιμο μηχάνημα για την καλλιέργεια των χωραφιών. Στα χέρια όμως του αμαρτωλού ανθρώπου μπορεί να μετατραπεί σε φονικό όργανο που σκοτώνει. Το ίδιο γίνεται με τα χρήματα και τον πλούτο. Η χρήση τους κινείται μέσα στα όρια της αγάπης του Θεού, ενώ η κατάχρησή τους συνδέεται με την αμαρτία και τα πάθη.

Πλούτος και φτώχεια

   Μια σημαντική διάσταση που θα πρέπει να προσέξουμε είναι ότι η πλεονεξία μόνο στη σφαίρα των ψευδαισθήσεων δίνει την αίσθηση της επάρκειας και της πληρότητας. Αντίθετα, η παρουσία της αποκαλύπτει φτώχεια, κενά και ελλείψεις. Ο πλούσιος της παραβολής είχε τόσα αγαθά, αλλά ήταν ανήσυχος και ταραγμένος: «Τί να κάνω; Έχω τόσα αγαθά και δεν έχω που να τα μαζέψω».

  Όλες αυτές οι μέριμνες, οι ανησυχίες, οι φροντίδες και οι αγωνίες φθείρουν τελικά τον άνθρωπο και ψυχικά και σωματικά. Αντίθετα, ισχυρό είναι το παράδειγμα που μπορεί να μας δίνουν φτωχοί άνθρωποι που η καρδιά τους όμως είναι γεμάτη υπομονή και αγάπη: «Δόξα τω Θεώ», λένε εκ βάθους καρδίας. Και έτσι τους βλέπουμε με μεγάλες αντοχές να πλουτίζουν μέσα από την ολιγάρκειά τους.

   Όταν μάθει ο άνθρωπος να ελέγχει τις απαιτήσεις του, τότε γίνεται αυτάρκης και αποφεύγει την πλεονεξία. Στην αντίπερα όχθη ο πλεονέκτης επιζητεί ολοένα και περισσότερα για τον εαυτό του, αφήνοντάς τον συνεχώς ανικανοποίητο. Γι’ αυτό, άλλωστε, και ο Απόστολος Παύλος μας συμβουλεύει: «Νεκρώσατε τα μέλη υμών… και την πλεονεξίαν, ήτις εστίν ειδωλολατρία».

Η αφροσύνη

      Ο πλεονέκτης αναζητεί την ευτυχία στα υλικά αγαθά. Στην πραγματικότητα όμως εμφανίζεται σαν μια διαταραγμένη προσωπικότητα, που κυριεύεται ολοένα και περισσότερο από ανησυχία, φόβο, αγωνία και άγχος. Είναι εδώ ακριβώς που βλέπουμε να επιχειρείται ένα αναποδογύρισμα στην όλη πορεία της φυσικής δημιουργίας. Ανταλλάσσουμε το Θεό–Δημιουργό με τα δημιουργήματα. Αυτή η αλλοίωση είναι «παρά φύσιν». 

        Γι αυτό και η λατρεία της φύσεως που συνιστά στάση ειδωλολατρίας, οδηγεί στην αυτοκαταστροφή και κυρίως σε μια απειλητική οικολογική αναστάτωση, τις παρενέργειες της οποίας γευόμαστε με τον πιο οδυνηρό τρόπο στις μέρες μας.

Η υπέρβαση

    Με τη σημερινή παραβολή, ο Κύριος μας εισάγει σε μια προοπτική που τη χαρακτηρίζει η υπέρβαση. Ο άνθρωπος δεν αντιμετωπίζει το θάνατο με τα χρήματα και τα υλικά αγαθά. Η αυτονόμησή τους παραπέμπει σε σπέρματα της φθοράς. Γι’ αυτό και ο άνθρωπος, όταν πεθαίνει, ούτε και αυτό το σώμα του δεν παίρνει μαζί του. Το εμπιστεύεται στη γη μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία και την ανάσταση των νεκρών.

     Όλες αυτές τις αλήθειες υπενθυμίζει ο Κύριος στον πλούσιο της παραβολής, όταν του λέει: «Άφρων, ταύτη τη νυκτί την ψυχήν σου απαιτούσιν από σου, α δε ητοίμασας τίνι έσται;» Ο Χριστός με την αγάπη Του θέλει να μας κρατήσει κοντά του για να μετέχουμε της κοινωνίας του Παραδείσου. Γι’ αυτό και μας προειδοποιεί: «ίνα μή υπνώσωμεν εν αμαρτίαις εις θάνατον. Γρηγορείτε ουν, ότι ούκ οίδατε ποία ώρα ο Κύριος υμών έρχεται».

Αγαπητοί αδελφοί, ο Κύριος μέσα από την αγάπη της Εκκλησίας του μας προσκαλεί για να εγκολπωθούμε τους αληθινούς θησαυρούς που συνιστούν τον «κατά Θεό πλούτο».

  Η αγάπη και η ελεημοσύνη, ως αντίδοτα της πλεονεξίας, δίδουν τη δυνατότητα και διευρύνουν απεριόριστα τους ορίζοντες για την κυκλοφορία της αγάπης του Θεού στους ανθρώπους. Σ΄ αυτήν ακριβώς την ευλογημένη προοπτική, ο άνθρωπος γεμίζει με το πλήρωμα της ζωής του Θεού. Γεύεται της μακαριότητας της αιώνιας και αληθινής ζωής.

Χριστάκης Ευσταθίου,

Θεολόγος

Κυριακὴ Θ΄ Λουκᾶ – Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 22 Νοεμβρίου 2026

 

Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 22 Νοεμβρίου 2026, Κυριακὴ Θ΄ Λουκᾶ (Λουκ. ιβ΄ 16-21)

16 Εἶπε δὲ παραβολὴν πρὸς αὐτοὺς λέγων· ἀνθρώπου τινὸς πλουσίου εὐφόρησεν ἡ χώρα· 17 καὶ διελογίζετο ἐν ἑαυτῷ λέγων· τί ποιήσω, ὅτι οὐκ ἔχω ποῦ συνάξω τοὺς καρπούς μου; 18 καὶ εἶπε· τοῦτο ποιήσω· καθελῶ μου τὰς ἀποθήκας καὶ μείζονας οἰκοδομήσω, καὶ συνάξω ἐκεῖ πάντα τὰ γενήματά μου καὶ τὰ ἀγαθά μου, 19 καὶ ἐρῶ τῇ ψυχῇ μου· ψυχή, ἔχεις πολλὰ ἀγαθὰ κείμενα εἰς ἔτη πολλά· ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραίνου. 20 εἶπε δὲ αὐτῷ ὁ Θεός· ἄφρον, ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπὸ σοῦ· ἃ δὲ ἡτοίμασας τίνι ἔσται; 21 οὕτως ὁ θησαυρίζων ἑαυτῷ, καὶ μὴ εἰς Θεὸν πλουτῶν.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

16 Τούς εἶπε μάλιστα καί μία παραβολή: Κάποιου πλου­­σίου ἀνθρώπου τά ἐκτεταμένα του χωράφια ἀπέδωσαν ἄφθονη σοδειά καί μεγάλη παραγωγή. 17 Ἀντί ὅμως νά εὐχαριστήσει τόν Θεό καί νά εὐχα­ριστηθεῖ κι ὁ ἴδιος γιά τήν εὐφορία αὐτή, συλλογιζόταν μέ­­σα του, ἀγωνιοῦσε κι ἀναστατωνόταν λέγοντας: Τί νά κάνω, διότι δέν ἔχω ποῦ νά μαζέψω τούς καρπούς τῶν χω­ρα­φιῶν μου πού μοῦ περισσεύουν; Θέλω νά γί­­­­­νουν ὅλοι δικοί μου, γιά νά τούς ἀπολαύσω μόνος μου. 18 Τελικά, ὕστερα ἀπό μεγάλη σκέψη καί συλλογισμό, εἶπε: Αὐτό θά κάνω: Θά γκρεμίσω τίς ἀπο­θῆκες μου καί θά κτίσω μεγαλύτερες καί πιό εὐρύχωρες. Καί θά μαζέψω ἐκεῖ ὅλη τή σοδειά μου καί τά ἀγαθά μου, 

19 καί σάν ἄνθρωπος πού μόνο τίς ἀπολαύσεις τῆς κοι­λι­ᾶς γνώρισα θά πῶ στήν ψυχή μου: Ψυχή, ἔχεις πολλά ἀγαθά, πού εἶναι ἀποθηκευμένα καί σοῦ φτάνουν γιά πολλά χρόνια. Μή σκοτίζεσαι πλέον γιά τίποτε, ἀλλά ἀπό­­λαυσε μιά ζωή ἀναπαυτική· φάε, πιές, γέμισε χαρά. 

20 Ἀφοῦ ὅμως τά ἑτοίμασε ὅλα, πρίν ἀκόμη προφθάσει νά πεῖ στήν ψυχή του τά ὅσα σχεδίαζε, τοῦ εἶπε ὁ Θεός εἴτε μέσα ἀπό τή συνείδησή του εἴτε στόν ὕπνο του: Ἄμυαλε καί ἀνόητε ἄνθρωπε, πού στήριξες τήν εὐτυχία σου μόνο στίς ἀπολαύσεις τῆς κοιλιᾶς καί νόμισες ὅτι ἡ μακροζωία σου ἐξαρτιόταν ἀπό τά πλούτη σου καί ὄχι ἀπό μένα· τή νύχτα αὐτή, πού ἐδῶ καί πολύ καιρό ὀνειρευόσουν ὡς νύχτα εὐτυχίας καί νόμιζες ὅτι θά ἄρχιζε ἀπό δῶ καί πέρα ἡ ἀναπαυτική καί ἀπολαυστική ζωή σου, οἱ φοβεροί δαίμονες ἀπαιτοῦν νά πάρουν τήν ψυχή σου. Σέ λίγο θά πεθάνεις. Αὐτά λοιπόν πού ἑτοίμασες καί ἀποθήκευσες σέ ποιόν θά ἀνήκουν καί σέ ποιούς κληρονόμους θά περιέλθουν; 21 Ἔτσι θά τήν πάθει καί τέτοιο τέλος θά ἔχει ἐκεῖνος πού θησαυρίζει γιά τόν ἑαυτό του, γιά νά ἀπολαμβάνει ἐγωιστικά αὐτός καί μόνο τά ἀγαθά τῆς γῆς, καί δέν ἀπο­ταμιεύει μέ τά ἔργα τῆς ἀγάπης στόν οὐρανό θη­σαυ­ρούς πνευματικούς. Μόνο σ’ αὐτούς τούς θησαυρούς εὐ­α­ρε­στεῖται ὁ Θεός.


Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 22 Νοεμβρίου 2026, ΚE΄ Κυριακὴ Ἐπιστολῶν (Ἐφεσ. δ΄ 1-7)

Ἀδελφοί, παρακαλῶ ὑμᾶς ἐγὼ ὁ δέσμιος ἐν Κυρίῳ ἀξίως περιπατῆσαι τῆς κλήσεως ἧς ἐκλήθητε, μετὰ πάσης ταπεινοφροσύνης καὶ πρᾳότητος, μετὰ μακροθυμίας, ἀνεχόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ, σπουδάζοντες τηρεῖν τὴν ἑνότητα τοῦ Πνεύματος ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης. ἓν σῶμα καὶ ἓν Πνεῦμα, καθὼς καὶ ἐκλήθητε ἐν μιᾷ ἐλπίδι τῆς κλήσεως ὑμῶν· εἷς Κύριος, μία πίστις, ἓν βάπτισμα· εἷς Θεὸς καὶ πατὴρ πάντων, ὁ ἐπὶ πάντων, καὶ διὰ πάντων, καὶ ἐν πᾶσιν ἡμῖν. ῾Ενὶ δὲ ἑκάστῳ ἡμῶν ἐδόθη ἡ χάρις κατὰ τὸ μέτρον τῆς δωρεᾶς τοῦ Χριστοῦ.

1 Σας παρακαλώ, λοιπόν, και σας εξορκίζω εγώ, ο οποίος είμαι φυλακισμένος και αλυσοδεμένος δια το όναμα του Κυρίου, να ζήτε και να συμπεριφέρεσθε, όπως ταιριάζει εις την υψηλήν κλήσιν, με την οποίαν έχετε προσκληθή από τον Θεόν. 2 Δηλαδή να ζήτε και να φέρεσθε με κάθε ταπεινοφροσύνην και πραότητα, με ανοχήν απέναντι των άλλων και μεγαλοκαρδίαν, ανεχόμενοι ο ένας του άλλου τας αδυναμίας με αγάπην, 3 να επιμελήσθε και να αγωνίζεσθε να διατηρήτε την ενότητα, με την οποίαν το Πνεύμα το Αγιον σας έχει συνδέσει, έχοντες ως σύνδεσμον την ειρήνην, η οποία θα βασιλεύη μεταξύ σας και θα σας ενώνη εις ένα πνευματικόν σώμα. 4 Είσθε ένα πνευματικόν σώμα και έχετε ένα και το αυτό Πνεύμα Αγιον, που σας ζωογονεί, καθώς επίσης έχετε κληθή όλοι εις μίαν και την αυτήν ελπίδα της κλήσεώς σας. 5 Ενας και μόνος είναι ο Κυριος, μία είναι η πίστις όλων των Χριστιανών, ένα το βάπτισμα που έχουν λάβει. 6 Ενας και μόνος ο Θεός και Πατήρ όλων, αυτός ο οποίος κυριαρχεί επί όλων ανεξαιρέτως και δια μέσου όλων ενεργεί και φανερώνει την αγαθήν του πρόνοιαν, και μέσα εις όλους μας κατοικεί. 7 Εις τον καθένα δε από ημάς εδόθη η χάρις, τα χαρίσματα και αι δωρεαί, σύμφωνα με το μέτρον, με το οποίον δικαίως και σαφώς μοιράζει ο Χριστός τας δωρεάς του. (Ας μη υπάρχουν, λοιπόν, ζηλοφθονίαι μεταξύ σας, διότι τα χαρίσματα είναι δώρα του Θεού, δια την εξυπηρέτησιν όλων).

***************************************************

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

1. Ἀνταπόκριση στὴν κλήση τοῦ Θεοῦ
Ἁλυσοδεμένος ὁ ἀπόστολος Παῦ­λος στὴ φυλακὴ τῆς Ρώμης, γράφει στοὺς πιστοὺς τῆς Ἐφέσου ὅσα ἀκούσαμε στὴ σημερινὴ ἀποστολικὴ περικοπή. Ταλαιπωρημένος, ἐξουθενωμένος, μὲ ἀβέβαιο τὸ μέλλον του, τοὺς ἀπευθύνει μία παράκληση, μία θερμὴ ἱκεσία. Δὲν παρακαλεῖ, ὡστόσο, ὅπως θὰ περίμενε κανείς, νὰ τοῦ ἀποστείλουν κάποια βοήθεια γιὰ τὶς στερήσεις ποὺ ἀντιμετώπιζε στὸ δεσμωτή­ριο· οὔτε νὰ τὸν ἐλευθερώσουν ἀπὸ τὰ δεσμὰ ἢ νὰ τὸν ἀθωώσουν. Δὲν παρακαλεῖ γιὰ τὸν ἑαυτό του. Κάτι ἄλλο τὸν ἀπασχολεῖ πολὺ περισσότερο. «Παρακαλῶ ὑμᾶς ἐγὼ ὁ δέσμιος ἐν Κυρίῳ ἀξίως περιπατῆσαι τῆς κλήσεως ἧς ἐκλήθητε», τοὺς γράφει. Σᾶς παρακαλῶ ἐγώ, ποὺ εἶμαι φυλακισμένος γιὰ τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου, νὰ πορευθεῖτε καὶ νὰ ζήσετε μὲ τρόπο ἄξιο τῆς ὑψηλῆς κλήσεως ποὺ σᾶς ἔκανε ὁ Θεός. Σὰν νὰ τὸν ἐνδιαφέρει ἡ πνευματικὴ προκοπή τους περισσότερο ἀπὸ τὶς δυσκολίες, ποὺ ὁ ἴδιος ἀντιμετώπιζε, ἢ ἀπὸ τὸ ἐνδεχόμενο μαρτύριό του. Αὐτὸ ποὺ τὸν ἀπασχολεῖ εἶναι νὰ ἀνταποκριθοῦν στὴν κλήση τοῦ Θεοῦ, νὰ πορευθοῦν σύμφωνα μὲ τὸ Εὐαγγέλιο.
Ἀντίστοιχη κλήση ἔχει ἀπευθύνει καὶ σ᾿ ἐμᾶς ὁ Κύριος. Μᾶς ἔβαλε μέσα στὴν ἁγία Ἐκκλησία του καὶ μᾶς ἔχει καλέσει νὰ Τὸν ἀκολουθήσουμε· νὰ πορευθοῦμε ὡς Χριστιανοί, νὰ ζήσουμε σύμφωνα μὲ τὸ Εὐαγγέλιό του, νὰ γίνουμε Ἅγιοι. Εἶναι ὑψηλή, ἱερὴ ἡ κλήση αὐτή. Καλούμαστε νὰ ἀνταποκρινόμαστε στὴν κλήση αὐτὴ ὄχι μόνο κάποιες στιγμὲς τῆς ζωῆς μας, ἢ σὲ ὅσα μᾶς φαίνονται εὔκολα, ἀλλὰ ὅλη μας ἡ ζωὴ νὰ εἶναι μιὰ ἔμπρακτη ἐφαρμογὴ τοῦ Εὐαγγελίου. Ἀλήθεια, ἐμεῖς ζοῦμε ἀντάξια πρὸς τὴν κλήση τοῦ Θεοῦ;
2. Ὁδοδεῖκτες στὴν πνευματικὴ πορεία
Γιὰ νὰ ἀνταποκριθοῦν στὴν κλήση τοῦ Θεοῦ οἱ πιστοί, ὁ Ἀπόστολος τοὺς ἀπευθύνει στὴ συνέχεια καὶ πιὸ συγκεκριμένες προτροπές. Τοὺς συνιστᾶ νὰ ζήσουν «μετὰ πάσης ταπεινοφροσύνης καὶ πρᾳότητος, μετὰ μακροθυμίας, ἀνεχόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ». Δηλαδή, σὲ κάθε περίσταση νὰ φέρονται μὲ ταπεινοφροσύνη καὶ πραότητα, μὲ μακροθυμία καὶ ἐπιείκεια· νὰ ἀνέχονται μὲ ἀγάπη καὶ ὑπομονὴ ὁ ἕνας τὰ ἐλαττώματα τοῦ ἄλλου.
Ταπεινοφροσύνη, πραότητα, μακροθυμία, ὑπομονή. Φαίνονται πολὺ ἁπλὲς καὶ πρακτικὲς οἱ συμβουλὲς τοῦ Ἀποστόλου. Ἔχουν ὅμως πολὺ μεγάλη σημασία. Στὶς ἀρετὲς αὐτὲς θεμελιώνεται ἡ ἁρμονικὴ συνύπαρξη τῶν ἀνθρώπων. Σὲ αὐτὲς κρύβεται τελικὰ ἡ εὐτυχία τῆς ζωῆς. Αὐτὲς οἱ ἀρετὲς ἀξίζουν πολὺ περισσότερο ἀπὸ ἄλλα ἐντυπωσιακὰ χαρίσματα καὶ ἔνδοξα κατορθώματα. Εἶναι ὁδοδεῖκτες στὴν πνευματικὴ πορεία καὶ ὁδηγοῦν τὸν ἄνθρωπο στὸν οὐράνιο προορισμό του.
Στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, λοιπόν, δὲν φθάνει κανεὶς μόνο μὲ τοὺς μεγάλους ἀγῶνες τῶν ὁσίων ἀσκητῶν, ἢ τὰ ὀδυνηρὰ παθήματα τῶν μεγαλομαρτύρων τῆς Ἐκκλησίας μας. Μπορεῖ νὰ φθάσει καὶ μὲ τὶς καθημερινές, ἀφανεῖς ἀρετές· μὲ τὴν ὑπομονὴ στὶς ἀδυναμίες τῶν ἄλλων, τὴν πραότητα στὴ συμπεριφορά, τὴν ἀνοχὴ στὸν δύστροπο ἢ στὴ δύστροπη σύζυγο, στὸν ἄδικο συγγενή, στὸν ἰδιόρρυθμο γείτονα. Ἔτσι πορεύεται καν­εὶς στὴν ὁδὸ τῶν Ἁγίων, ἀποβλέπον­τας στὴν αἰώνια χαρὰ τοῦ οὐρανοῦ.
3. Ἡ κοινὴ ἐλπίδα τῶν πιστῶν
Ὁ Ἀπόστολος στὴν Ἐπιστολή του κάνει λόγο ἐπίσης γιὰ τὴν ἀξία τῆς ἑνότητας στὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας. Ἀναφέρει λοιπόν: Οἱ πιστοὶ ἀποτελεῖτε ἕνα σῶμα, τὴν Ἐκκλησία, καὶ τὸ ἴδιο Ἅγιο Πνεῦμα ζωοποιεῖ τὸ σῶμα αὐτό. Ἐπιπλέον ὅλοι σας μία ἐλπίδα ἔχετε: «Ἐκλήθητε ἐν μιᾷ ἐλπίδι τῆς κλήσεως ὑμῶν». Ὁ Θεὸς σᾶς κάλεσε ὅλους γιὰ τὴν ἴδια οὐράνια Βασιλεία, γιὰ τὰ ἴδια αἰώνια ἀγαθά. Ἡ κοινὴ αὐτὴ ἐλπίδα ἑνώνει τοὺς πιστούς.
Συμβαίνει βεβαίως πολλὲς φορὲς ἡ ἐλπίδα σὲ ἐπίγεια ἀγαθὰ νὰ μὴν ἑνώνει τοὺς ἀνθρώπους. Οἱ ἐπίγειες προσδοκίες κάποτε δημιουργοῦν ἀνταγωνισμὸ καὶ ἀπόσταση. Γιὰ παράδειγμα, δύο ἄνθρωποι προσπαθοῦν νὰ καταλάβουν τὸ ἴδιο ἀξίωμα· δύο φοιτητὲς τὴν ἴδια τιμητικὴ διάκριση ἢ ὑποτροφία στὸ Πανεπιστήμιο. Ἔτσι συχνὰ δημιουργοῦνται ἀντιζηλίες καὶ διχόνοιες.
Δὲν συμβαίνει ὅμως τὸ ἴδιο μὲ τὴν ἐλπίδα στὰ οὐράνια ἀγαθά, γιὰ τὰ ὁποῖα μᾶς ἔχει καλέσει ὁ Θεός. Ὅλοι μποροῦν νὰ τὰ ἀπολαύσουν στὴν πληρότητά τους, χωρὶς αὐτὰ νὰ ἐξαντλοῦνται· χωρὶς νὰ ὑπάρξει κάποιος, ὁ ὁποῖος θὰ τὰ στερηθεῖ, ἐπειδὴ τὰ ἀπόλαυσαν οἱ ἄλλοι. «Ὁ Θεὸς ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς ἐκάλεσεν, οὐδὲν ἑτέρῳ πλέον ἀπένειμε τοῦ ἑτέρου, πᾶσιν ἀθανασίαν, πᾶσι δόξαν ἀθάνατον ἐχαρίσατο» (PG 62, 79), γράφει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Ὁ Θεὸς κάλεσε ὅλους στὰ ἴδια οὐράνια ἀγαθά. Δὲν ἔδωσε στὸν ἕνα τίποτε περισσότερο ἀπὸ τὸν ἄλλο. Σὲ ὅλους χάρισε τὴν ἀθανασία καὶ τὴν ἀθάνατη δόξα.

Ἡ κοινὴ λοιπὸν αὐτὴ ἐλπίδα μας στὴν αἰώνια ζωὴ δὲν δημιουργεῖ ἀνταγωνισμοὺς καὶ διαιρέσεις μεταξύ μας, ἀλλὰ μᾶς φέρνει κοντά. Μᾶς ἑνώνει, ὥστε ἀπὸ κοινοῦ νὰ ἀγωνιζόμαστε οἱ πιστοὶ γιὰ τὴν ἀπόλαυσή τους καὶ νὰ βρεθοῦμε ὅλοι μαζὶ ἐκεῖ, στὴν ἄληκτη μακαριότητα τοῦ οὐρανοῦ, αἰώνια ἑνωμένοι μὲ τὸν Κύριο καὶ Θεό μας.

Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026

ΣΗΜΕΡΟΝ ΕΝ ΤΩ ΝΑΩ ΠΡΟΣΑΓΕΤΑΙ Η ΠΑΝΑΜΩΜΟΣ ΠΑΡΘΕΝΟΣ

 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 

        Η εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου είναι μια σημαντική θεομητορική εορτή, την οποία εορτάζουν με σεβασμό και λαμπρότητα οι ορθόδοξοι πιστοί σε όλο τον κόσμο. Καθιερώθηκε γύρω στον 6ο αιώνα στην Ιερουσαλήμ με βάση την αρχαία παράδοση της Εκκλησίας μας. Ο άγιος Σωφρόνιος Ιεροσολύμων (634-638) κάνει λόγο στα γραπτά του για την εορτή αυτή. Στην Κωνσταντινούπολη καθιερώθηκε γύρω στα τέλη του Ζ΄ ή τις αρχές του Η΄ αιώνα. Κατ’ αυτήν εορτάζεται το γεγονός της εισόδου της Παναγίας μας στο Ναό του Σολομώντος, όταν ήταν τριών ετών.

    Βεβαίως δεν υπάρχουν βιβλικές μαρτυρίες για το γεγονός αυτό. Πληροφορίες αντλούμε από την παράδοση της Εκκλησίας μας, η οποία διέσωσε πάμπολλα γεγονότα, τα οποία δεν ιστορούνται στα Ιερά Ευαγγέλια. Επί τη ευκαιρία θα θέλαμε να τονίσουμε για μια ακόμα φορά πως τα Ευαγγέλια δεν είναι ιστορικά κείμενα με την αυστηρή έννοια του όρου, αλλά είναι κατά κύριο λόγο ιεραποστολικά κείμενα, τα οποία γράφηκαν για να εξυπηρετήσουν συγκεκριμένες ιεραποστολικές και ποιμαντικές ανάγκες της αρχαίας Εκκλησίας. Έτσι, λοιπόν, έμεινε έξω από τις ευαγγελικές διηγήσεις το μεγαλύτερο μέρος της επί γης παρουσίας του Κυρίου και της ζωής των άλλων ιερών προσώπων, που σχετίζονται με το έργο της σωτηρίας. Αντίθετα, μέρος αυτών των πληροφοριών διέσωσε η Ιερά Παράδοση, η οποία είναι, όπως γνωρίζουμε, ισόκυρη με την αγία Γραφή.

Σύμφωνα, λοιπόν, με την Ιερά Παράδοση, οι γονείς της Θεοτόκου Ιωακείμ και Άννα ήταν άνθρωποι ευσεβείς και δίκαιοι. Ανήκαν στη μικρή εκείνη μερίδα των πιστών και ευσεβών Ιουδαίων, οι οποίοι περίμεναν εναγωνίως  την έλευση του Μεσσία. Πάσχιζαν οι ευλαβείς αυτοί άνθρωποι να αποκτήσουν παιδιά, ελπίζοντας πως από τους απογόνους τους θα γεννιόταν ο Μεσσίας.

      Οι γονείς της Θεοτόκου ζούσαν με την προσδοκία της τεκνογονίας, όμως δυστυχώς, ήταν άτεκνοι. Είκοσι ολόκληρα χρόνια επιχειρούσαν να τεκνοποιήσουν χωρίς αποτέλεσμα. Το όνειδος της ατεκνίας και η κατάσταση της μοναξιάς δημιουργούσαν στην ψυχή τους αφόρητη πικρία. Όμως δεν έχασαν την πίστη τους στο Θεό ούτε στιγμή. Είχαν την πεποίθηση πως ο Θεός είναι ο χορηγός όλων των αγαθών και κύρια της τεκνογονίας. Η ζωή τους κυλούσε με προσευχή, νηστεία και έντονη προσδοκία, ότι ο Θεός θα άκουγε τις ικεσίες τους και θα τους ελεούσε εν τέλει.

Πράγματι, ο Θεός εισάκουσε τις προσευχές τους. Άγγελος Κυρίου παρουσιάστηκε στην Αγία Άννα και της ανήγγειλε το ευχάριστο γεγονός, ότι θα γίνει μητέρα. Το γηραιό ζευγάρι απέκτησε επί τέλους κλήρα. Η ευσεβής γηραιά Άννα γέννησε ένα χαριτωμένο κορίτσι, το οποίο ονόμασαν Μαρία (εβραϊκά Μαριάμ), που σημαίνει Κυρία. Την ανέλπιστη χαρά τους εξέφρασαν με αίνους και ευχαριστίες στο Θεό. Θεώρησαν το νεογέννητο βρέφος ως δικό Του δώρο και γι’ αυτό, από την πρώτη στιγμή, το αφιέρωσαν με όλη τους την ψυχή σ’ Αυτόν

    Η μικρή Μαρία από βρέφος ήταν στολισμένη με χάριτες και ιδιότητες λογικά ανεξήγητες. Φάνηκε από τότε πως ήταν ξεχωρισμένη από το Θεό να υπηρετήσει το σχέδιο της σωτηρίας του κόσμου. Η σύνεση, η  πραότητα, η ταπείνωση και η υπακοή Της κατέπλησσε τους γονείς Της και τον κοινωνικό τους περίγυρο.

     Όταν η Μαρία έγινε τριών ετών, οι ευσεβείς γονείς της αποφάσισαν να  πραγματοποιήσουν την υπόσχεσή τους προς το Θεό, να Του προσφέρουν ως δώρο την αγαπημένη τους θυγατέρα. Άλλωστε, όπως λέει η παράδοση, βρισκόταν σε τέτοια 

προχωρημένη ηλικία και οι δυο τους, ώστε δεν μπορούσαν πια να φροντίσουν τη μικρή Μαρία. Έτσι όδευσαν προς το Ναό του Κυρίου στην Ιερουσαλήμ. Εκεί συνάντησαν το συγγενή τους ιερέα Ζαχαρία, πατέρα του Ιωάννου του Προδρόμου, ο οποίος ήταν άτεκνος και αυτός ως τότε. Υπηρετούσε με φόβο Θεού το ιερό και προσευχόταν αδιάκοπα να τον ελεήσει ο Θεός και να αποκτήσει και αυτός παιδί με την αγαπημένη του σύζυγο Ελισάβετ.

     Η άφιξή τους στον περικαλλή Ναό γέμισε την ψυχή τους με κατάνυξη και ευλάβεια. Πατούσαν τον ιερό χώρο, όπου η παρουσία του Κυρίου ήταν αισθητή. Οι Ιουδαίοι πίστευαν πως ο Ναός ήταν η κατοικία του Θεού και θρόνος του τα Άγια των Αγίων, γι’ αυτό το διαμέρισμα εκείνο θεωρείτο χώρος δέους και τρόμου. Κανένας δεν έμπαινε εκεί, παρά μονάχα ο αρχιερέας του έτους μια φορά το χρόνο, την ημέρα του Εξιλασμού, για να θυμιάσει, ανυπόδητος, ασκεπής και με ένα λιτό χιτώνα.

     Ο ιερέας Ζαχαρίας τους υποδέχτηκε σε κάποια από τις μεγάλες πύλες της μεγάλης αυλής. Ο λαός δεν επιτρεπόταν να εισέλθει στο Ναό. Μόνο ο αρχιερέας, οι ιερείς και λευίτες εισέρχονταν στον πρόναο και τα Άγια, για να προσφέρουν τις καθιερωμένες από το Μωυσή θυσίες και να επιτελέσουν τις τελετουργίες. Ο λαός στεκόταν στην ευρύχωρη αυλή και στις απειράριθμες παρακείμενες στοές, όπου παρακολουθούσε τις θυσίες, τις προσευχές και τις άλλες διάφορες τελετές των ιερέων.

   Με έκπληξη και θαυμασμό παρατήρησαν πως η μικρή Μαρία όχι μόνο δεν έφερε κάποια αντίσταση, όπως ήταν φυσικό, να αποχωριστεί τους γονείς της, αλλά με χαρά ακολούθησε τον σεβάσμιο Ζαχαρία στο Ναό του Κυρίου. Η χάρις του Θεού είχε σκεπάσει κάθε φυσική Της αντίδραση, την είχε καταστήσει ήδη πολύτιμο σκεύος εκλογής. Η παμπάλαια χριστιανική παράδοση αναφέρει πως ο γέρων Ζαχαρίας, κατά θείαν έμπνευση, οδήγησε τη Μαρία στα Άγια των Αγίων. Εκεί, στο ιερότατο, θεοσκότεινο και απρόσιτο διαμέρισμα του Ναού εισήλθε για να περάσει τα παιδικά Της χρόνια αμόλυντη από την ανθρώπινη αμαρτία, ως πολύτιμος θησαυρός σε ασφαλές θησαυροφυλάκιο!

Οι συνθήκες ζωής στο χώρο εκείνο ήταν λίαν δυσμενείς για ένα κοινό θνητό. Όπως είπαμε, βασίλευε πυκνό σκοτάδι και η είσοδος οποιουδήποτε ήταν αυστηρά απαγορευμένη, για τη χορήγηση τροφής. Όμως η μικρή Μαρία δεν ήταν μια οποιαδήποτε κοινή θνητή. Είχε κληθεί από τη γαστέρα της μητέρας Της να γίνει η μητέρα του Θεού. Ο αφιλόξενος χώρος του άδυτου του Ναού μεταβλήθηκε για χάρη Της σε παραδείσιο περιβάλλον. Ουράνιο άκτιστο φως, που μόνο Αυτή έβλεπε, φώτιζε άπλετα και εκτυφλωτικά το χώρο. Άγγελοι του Θεού βρίσκονταν αδιάκοπα κοντά Της και της κρατούσαν συντροφιά. Άλλοι άγγελοι της κουβαλούσαν μυστική ουράνια τροφή και άλλοι την υπηρετούσαν.

     Αυτό κράτησε δώδεκα ολόκληρα χρόνια, μέχρι την ηλικία των δεκαπέντε χρόνων Της. Τότε ο Ζαχαρίας μαζί με άλλους σεβάσμιους και ευλαβείς ιερείς του Ναού αποφάσισαν να βγάλουν τη Μαρία από τα Άγια των Αγίων και να την οδηγήσουν στον κόσμο. Για προστασία την αρραβώνιασαν με τον ευσεβή και μεστό ηλικίας Ιωσήφ, ο οποίος, σύμφωνα με την παράδοση, διατελούσε σε χηρεία και είχε την προστασία παιδιών του από την πρώτη γυναίκα του. Εγκαταστάθηκαν στην όμορφη και ήσυχη κώμη Ναζαρέτ, όπου εκεί λίγο καιρό αργότερα έγινε ο άγιος Ευαγγελισμός Της.

       Η μεγάλη και παγκόσμια θεομητορική εορτή των Εισοδίων εορτάζεται λαμπρά από την Εκκλησία μας. Οι ιερές ακολουθίες έχουν πανηγυρικό χαρακτήρα. Μεγάλοι υμνογράφοι, όπως ο Γεώργιος Νικομηδίας, Λέων ο Μάγιστρος, Ιωσήφ ο Υμνογράφος, Σέργιος ο Αγιοπολίτης και ο Βασίλειος ο Πηγορίτης συνέθεσαν ύμνους μεγάλης ποιητικής και θεολογικής αξίας. «Χαίρει ο ουρανός και η γη τον

 ουρανόν τον νοητόν πορευόμενον ορώντες εις θείον οίκον ανατραφήναι σεπτώς» αναφέρει ένας ύμνος. Οι πιστοί κατακλύζουμε τους ναούς και τιμούμε την Αειπάρθενο, η Οποία έγινε αιτία της σωτηρίας μας και μας σκεπάζει κάτω από τις αέναες προσευχές Της στον Υιό Της και Σωτήρα μας Ιησού Χριστό.

ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΟΡΤΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΟΔΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

       Η Θεοτόκος είναι η αγιότερη ανθρώπινη ύπαρξη, η Οποία επιλέχτηκε από το Θεό ανάμεσα σε εκατομμύρια άλλα κορίτσια, για να παίξει ρόλο πρωταγωνιστικό στη διαδικασία της σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους και ολοκλήρου της δημιουργίας. Η θεία πανσοφία διείδε στο ιερότατο πρόσωπό Της την άκρα καθαρότητα και αγιότητα, η οποία ήταν απαραίτητη για να καταστεί μητέρα του απόλυτα αγίου Θεού.

     Η εορτή των Εισοδίων έχει ως στόχο να μας διδάξει πολύ υψηλές έννοιες γύρω από την προσωπικότητα της Θεοτόκου. Να μας μυήσει στην ασύλληπτα βαθιά θεολογία γύρω από την ανεπανάληπτη συμβολή Της στην υλοποίηση του θείου σχεδίου της σωτηρίας του κόσμου.

      Ο ιστορικός πυρήνας του γεγονότος των Εισοδίων ελάχιστα απασχολεί την Εκκλησία, όσο η θεολογική του σημασία. Κάποιοι υποστηρίζουν, πως, επειδή η πρώτη γραπτή μαρτυρία του γεγονότος αναφέρεται στο απόκρυφο «Πρωτοευαγγέλιο του Ιακώβου», δεν θα πρέπει να θεωρείται αξιόπιστη. Για την ορθόδοξη θεολογία μας όμως αυτό καθ’ εαυτό το ιστορικό γεγονός έχει ελάχιστη σημασία σε σχέση με τη θεολογική και ηθική του σημασία.

      Ο Ναός της Ιερουσαλήμ είναι εικόνα της Θεομήτορος. Είναι γνωστή η πίστη στην ιερότητα του Ναού από τους Ιουδαίους. Πίστευαν ότι μέσα σ’ αυτόν κατοικεί ο Θεός, γι’ αυτό ανέβαιναν στο λόφο Σιών, που ήταν κτισμένος με σεβασμό και τρόμο, σαν να προσεγγίζουν τον Ίδιο το Θεό. Η Κιβωτός της Διαθήκης θεωρείτο ο θρόνος του Θεού και η ορατή παρουσία Του στη γη. Ουδείς τολμούσε να προσεγγίσει στο διαμέρισμα του Ναού, που ονομαζόταν Άγια των Αγίων, παρά μόνο ο αρχιερέας του έτους, μια φορά το χρόνο, κατά την πένθιμη ημέρα του Εξιλασμού. Εισερχόταν  ανυπόδητος στο φοβερό εκείνο χώρο, ντυμένος ένα λινό ποδήρη χιτώνα, για να θυμιάσει. Έκτοτε κανένας δεν τολμούσε να πλησιάσει εκεί.

      Ο απλός λαός δεν επιτρεπόταν να εισέρχεται σε κανένα διαμέρισμα του Ναού, αλλά μόνο το ιερατείο στον πρόναο και τα Άγια. Οι προσκυνητές λαϊκοί στέκονταν στο τεράστιο προαύλιο και τις διάφορες παρακείμενες στοές, από όπου προσεύχονταν και παρακολουθούσαν τις τελετουργίες των ιερέων.

      Η Παναγία μας είναι ο νοητός ναός του Θεού. Το ιερότατο νοητό τέμενος, μέσα στο οποίο καταδέχτηκε να οικήσει ο αιώνιος και άπειρος Θεός. Ο ιερός υμνογράφος της εορτής, θέλοντας να τονίσει αυτήν την καταπληκτική παρομοίωση, έγραψε πως η Θεοτόκος είναι, «Ο καθαρότατος ναός του Σωτήρος, η πολυτίμητος παστάς και παρθένος, το ιερόν θησαύρισμα της δόξης του Θεού». Αν θεωρείτο ιερός ο Ναός της Ιερουσαλήμ, στον οποίο υποτίθεται ότι κατοικούσε, σύμφωνα με την πίστη των Ιουδαίων, ο Θεός, ας σκεφτούμε πόσο πιο άγια και ιερή θα μπορούσε να θεωρείται η Θεοτόκος, η Οποία κράτησε πραγματικά στα πάναγνα σπλάχνα Της το σαρκωμένο Λόγο και τον έθρεψε από τα τίμια αίματά Της! Ο Ναός της Ιερουσαλήμ καταστράφηκε και αφανίστηκε από τους Ρωμαίους κατακτητές. Αντίθετα ο νοητός ναός του Θεού, η Παρθένος Μαρία, μένει στους αιώνες και απολαμβάνει ύψιστες τιμές από τους μυριάδες πιστούς όλων των εποχών.

      Η είσοδος της Θεοτόκου στο Ναό της Ιερουσαλήμ θέλει να φανερώσει το ακατανόητο ύψος της αγνότητας και αγιότητάς Της. Μέσα στα απρόσιτα Άγια των Αγίων διαφυλάχτηκε η αγνότητά της και καλλιεργήθηκε η αγιότητά Της. Μόνο μέσα σε ένα τέτοιο ιερό χώρο μπορούσε να προφυλαχτεί η απαιτούμενη αγνότητά Της από 

την αφάνταστη αμαρτωλότητα του κόσμου. Μόνο η συνοίκηση με τους αγίους αγγέλους θα μπορούσε να καλλιεργήσει την αγιότητά Της. Η ανθρώπινη ανομία είχε τέτοια δύναμη και ορμή ώστε αν η Παρθένος Μαρία βρισκόταν στον κόσμο δε γνωρίζουμε αν θα μπορούσε να διατηρήσει το ύψος της αγιότητας που χρειαζόταν να δεχτεί τον απόλυτα άγιο Θεό στα σπλάχνα Της.

       Στο πρόσωπο της Θεοτόκου έχουμε υπέρβαση της πεπτωκυίας ανθρωπίνης φύσεως και αποκατάσταση της πρότερης προπτωτικής. Αυτή γεννήθηκε βεβαίως με την πτωτική φύση, ως κληρονόμος της αμαρτίας των πρωτοπλάστων γεναρχών μας. Όμως η θεία χάρις σταδιακά την εξύψωνε από τη νηπιακή Της ηλικία μέχρι τον Ευαγγελισμό Της, οπότε με την επισκίαση του Αγίου Πνεύματος, καθαρίστηκε απόλυτα από το προπατορικό αμάρτημα και πήρε την προπτωτική αδιάφθορη φύση. Μόνο έτσι απαλλαγμένη από το άχθος της πτωτικής φύσεως και τη φθορά της αμαρτωλότητας, μπορούσε να επιτελέσει την υπέρτατη αποστολή Της. Οι ευσεβείς διηγήσεις περί της θαυμαστής διαμονής Της στο Ναό εκφράζουν ακριβώς αυτή την πίστη της προοδευτικής καθάρσεώς Της.

       Η ευλογημένη είσοδος της Παρθένου Μαρίας στο Ναό αποτελεί την απαρχή της πραγματοποιήσεως της προαιώνιας βουλής του Τριαδικού Θεού για τη σωτηρία του κόσμου. Στην υμνολογία της μεγάλης εορτής ψάλλουμε πως «Σήμερον της ευδοκίας Θεού το προοίμιον και της των ανθρώπων σωτηρίας η προκήρυξις». Αποτελεί τη χαραυγή της λυτρώσεως του ανθρωπίνου γένους από τη δουλεία της αμαρτίας   Γι’ αυτό η Εκκλησία μας εορτάζει λαμπρά το γεγονός. Ως συνειδητοί πιστοί του Χριστού, είμαστε θερμοί και αέναοι τιμητές του ιερού προσώπου της Θεομήτορος, διότι η συμβολή Της στο έργο της σωτηρίας μας υπήρξε καθοριστικός. Με άκρατο ενθουσιασμό υμνούμε τη μεγάλη εορτή και γεραίρουμε τη Θεοτόκο, ψάλλοντας «εν ενί στόματι» μαζί με τον ιερό υμνογράφο της ημέρας «Χαίρε, της οικονομίας του Κτίστου η εκπλήρωσις»!


 

Τα «Εισόδια» και οι 4 «Είσοδοι» της Θεοτόκου

 

: Η λέξη «είσοδος» δηλώνει τό ότι εισέρχεται κάποιος κάπου, δηλώνει μετάβαση κάποιου σέ κάποιο τόπο ή σέ κάποια άλλη κατάσταση.

Κατ αυτόν τόν τρόπο μπορούμε νά πούμε ότι η Θεοτόκος στήν ζωή της είχε τέσσερις σημαντικές εισόδους.

Πρώτη είσοδος τής Θεοτόκου είναι η είσοδός της στήν ζωή.

Αρχίζει μέ τό γεγονός τής συλλήψεώς της καί ολοκληρώνεται μέ τήν γέννησή της.

Είναι δέ, η είσοδος αυτή τής Παρθένου αποτέλεσμα προσευχής.

Διότι μέ τήν προσευχή τών γονέων της, τού Ιωακείμ καί τής Άννης λύθηκε η ατεκνία καί γεννήθηκε η Αειπάρθενος.

Δεύτερη είσοδος τής Παναγίας είναι τα εισόδια, που εορτάζομε σήμερα.

Σέ ηλικία μόλις τριών ετών οι γονείς της, τήν οδήγησαν στόν Ναό.

Στήν πορεία της πρός τόν Ναό τήν συνόδευαν πολλές νεαρές κοπέλλες ανύπανδρες, οι οποίες κρατούσαν λαμπάδες αναμμένες.

Τήν παρέλαβε ο Αρχιερέας Ζαχαρίας, ο πατέρας τού Τιμίου Προδρόμου.

Ο Ζαχαρίας μέ αποκάλυψη Θεού τήν εισήγαγε στόν πιό Ιερό χώρο τού Ναού, ο οποίος ονομαζόταν «τά Άγια τών Αγίων». Στόν τόπο, αυτόν έμπαινε μόνο ο Αρχιερεύς μία φορά τόν χρόνο.

Ο Ηλίας Μηνιάτης, ένας εκκλησιαστικός λόγιος άνδρας μιλώντας γιά τον τρόπο, που συντελέστηκαν τα Εισόδια γράφει:

«βλέπω εδώ νά προπορεύονται λαμπαδηφόροι παρθένοι, οι οποίες πανηγυρίζουν χαρούμενες τήν αειπάρθενο.

Καί στήν άλλη πλευρά αστραπόμορφες αγγελικές ταξιαρχίες νά χορεύουν καί νά υμνολογούν τήν εν σώματι καθαρώτερη καί από τούς Ασώματους Αγγέλους.

Ο μεγάλος Αρχιερεύς απλώνει τά ευλαβικά χέρια του καί κινούμενος από Θεία έμπνευση εισάγει στά Άγια τών Αγίων τήν έμψυχη κιβωτό τού αγιάσματος.

Καί κατά τόν ίδιο καιρό ο προαιώνιος Πατήρ ανοίγει τούς μακαρίους κόλπους καί δέχεται εκ δεξιών τού θρόνου τής θείας μεγαλειότητος τού Υιού Του τήν προορισθείσα μητέρα Του.

Διπλή είναι η είσοδος τής κεχαριτωμένης Θεόπαιδος:

ΜΙΑ ΟΡΑΤΗ εδώ στό ιερό καί ΑΛΛΗ ΝΟΕΡΗ εκεί στίς λαμπρότητες τών Αγίων.

Καί γι΄ αυτό εδώ στή γή ακτινοβολεί φωταγωγημένος μέ πληρότητα ο Ναός τού Σολομώντος, καί εκεί στόν Ουρανό αστράπτει διπλό τό τρισόλβιο φώς τής Τρισηλίου Θεαρχικής Αίγλης.

Τόσο πολύ, πού τό έβλεπε αυτό προφητικά ο Προφήτης Ιεζεκιήλ καί έλεγε: «καί είδα καλά καί εγνώρισα, ότι ο οίκος τού Κυρίου υπήρξε γεμάτος από δόξα καί λαμπρότητα». Ο οίκος τού Κυρίου, δηλαδή καί ο επίγειος καί ο επουράνιος».

Η δεύτερη αυτή είσοδος τής Θεομήτορος είναι καρπός τής υποσχέσεως, πού έκαναν οι γονείς της πρός τόν Θεό, από ευγνωμοσύνη.

Διότι πλημμυρισμένοι από ευγνωμοσύνη πρός τόν Θεό, εξαιτίας τής θαυματουργικής της γεννήσεως υποσχέθηκαν νά Τού τήν αφιερώσουν.

Κατά τούς Πατέρες, δέν στάθηκε άλλο τελειότερο πλάσμα ή άλλη τιμιώτερη προσφορά μεγαλύτερη καί περισσότερο ευπρόσδεκτη από τόν Θεό, εκτός από τήν Παναγία μας.

Τά εισόδια τής Παρθένου Μαρίας στά Άγια τών Αγίων είναι προμήνυμα καί προάγγελος τής επομένης, δηλαδή τής τρίτης εισόδου της.

Τρίτη είσοδος γιά τήν Υπεραγία Θεοτόκο είναι η είσοδός της στό μυστήριο τής ενανθρωπίσεως τού Θεού, τό οποίο δέχθηκε νά υπηρετήση.

Αυτό ξεκίνησε μέ τόν Ευαγγελισμό της από τόν Αρχάγγελο Γαβριήλ καί ολοκληρώθηκε μέ τήν γέννηση τού Χριστού.

Η τρίτη αυτή είσοδός της είναι συνέπεια τής καθαρής καί παναγίας ζωής της.

Διότι ο Θεός είδε τό κάλλος της, ανεγνώρισε τήν ψυχική ομορφιά τής Παρθένου καί θέλησε νά τήν εισάγει στό μυστήριο τής Θείας Σαρκώσεώς Του.

Τέταρτη καί τελευταία είσοδος τής Υπερευλογημένης Μητέρας τού Κυρίου μας είναι η είσοδός της στόν Ουρανό.

Αυτή η είσοδός της άρχισε μέ τό γεγονός τής ενδόξου κοιμήσεώς της.

Η δέ είσοδος αυτή είναι αποτέλεσμα τής κλήσεως, τού καλέσματος, πού τής απηύθηνε ο ίδιος ο Υιός της από τούς Ουρανούς.

Θά ήθελα νά σταθούμε λίγο στήν σημερινή εορτή τών εισοδίων τής Θεοτόκου στόν Ναό. Οι γονείς της εκπλήρωσαν τήν υπόσχεσή τους στόν Θεό.

Καί ήταν γι αυτούς χρέος ιερό καί καθήκον σπουδαίο νά τήν οδηγήσουν στόν Ναό τού Θεού γιά νά τήν αφιερώσουν. Η ενέργειά τους, όμως, αυτή δέν είχε αποκλειστικά καί μόνο τήν έννοια τής τηρήσεως κάποιας ευλαβούς υποσχέσεως στόν Θεό γιά τήν λύση τής ατεκνίας τους. Ήταν βαθύτερη καί πιό ουσιαστική.

Πώς νά μήν προβούν σέ μιά εκδήλωση ευγνωμοσύνης πρός τόν Θεό, ύστερα από μιά τόσο μεγάλη ευεργεσία; Τήν αφιέρωσαν.

Καί η αφιέρωση αυτή εκφράζει τά βαθύτερα συναισθήματά τους πρός τόν Θεό γιά τήν «θεόπαιδα» Μαρία, τήν οποία τούς χάρισε.

Ας την υμνούμε, ας την τιμούμε και ας εναποθέτουμε τις ελπίδες μας σε Εκείνη, ώστε να μεσιτεύσει στο Θεό για τη δική μας είσοδο στη Βασιλεία των Ουρανών. Αμήν.

ΠΗΓΗ:ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026

Ἡ νηστεία πρὸ τῆς ἑορτῆς τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως

 

  Ἡ ἑορτὴ τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως εἶναι μεγάλη σὲ σημασία Δεσποτικὴ ἑορτὴ διότι «Θεὸς ἐφανερώθη ἐν σαρκί»[1], γι’ αὐτὸ καὶ ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος τὴν ὀνομάζει «μητρόπολιν πασῶν τῶν ἑορτῶν»[2]. Ἡ ἀρχαία Ἐκκλησία μέχρι τὸν δ’ αἰώνα, τὴν ἐποχὴ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, συνεόρταζε μαζὶ τὶς δύο ἑορτές, τὴ Γέννηση δηλαδὴ καὶ τὴ Βάπτιση τοῦ Χριστοῦ ὡς τὴν ἡμέρα Ἐπιφάνειας-Θεοφάνειας, τῆς φανέρωσης τοῦ Θεοῦ στὸν κόσμο, κατὰ τὴν 6η Ἰανουαρίου. Αὐτὸ συνεχίζουν μέχρι καὶ σήμερα οἱ Ἀρμένιοι. Ἀρχικῶς αὐτὴ ἡ ἑορτὴ ἦταν ἀφιερωμένη σὲ γεγονότα τῆς ζωῆς τοῦ Χριστοῦ, ὅπως ἡ Γέννηση, ἡ προσκύνηση τῶν μάγων, ἡ Βάπτιση στὸν Ἰορδάνη ποταμό, τὸ ἐν Κανᾷ θαῦμα, ὁ χορτασμὸς τῶν πεντακισχιλίων, μέσῳ τῶν ὁποίων γινόταν φανερὴ ἡ θεότητά του. Ἀπὸ τὴν Ἀνατολὴ ἡ ἑορτὴ αὐτὴ πέρασε στὴν Δύση.

 Ἡ ἑορτὴ τῆς Γεννήσεως ἄρχισε νὰ χωρίζεται ἀπὸ τὴν ἑορτὴ τῆς Βαπτίσεως στὰ μέσα τοῦ δ΄ αἰώνα. Τὸ 330 γιὰ πρώτη φορὰ ἑορτάστηκε ξεχωριστὰ τὴν 25η Δεκεμβρίου ἀπὸ τὸν Πάπα Λιβέριο στὴν Ρώμη ἡ ἑορτὴ τῆς «γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ στὴν Βηθλεέμ»[3].

 Ὁ ἀείμνηστος καθηγητὴς Λειτουργικῆς Ἰωάννης Φουντούλης σημειώνει ὅτι «ἡ τοποθέτησις τῆς ἑορτῆς τῆς γεννήσεως τοῦ Κυρίου τὴν 25ην Δεκεμβρίου ἢ τῶν Θεοφανείων τὴν 6ην Ἰανουαρίου δὲν σημαίνει ἐκχριστιανισμὸν τῆς παγανιστικῆς λατρείας τοῦ ἀηττήτου ἡλίου ἢ τοῦ ἡλιοστασίου, ἀλλὰ ἀντιθέτως ἐνέργεια καταπολεμήσεως αὐτῶν διὰ τῆς ἐκριζώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως αὐτῶν δι’ ἀναλόγων χριστιανικῶν ἑορτῶν»[4].

 Ὡς γνωστό, οἱ ἐθνικοὶ (εἰδωλολάτρες) ἑόρταζαν τὴ γέννηση τοῦ θεοῦ ἡλίου, ἐξ ἀφορμῆς τοῦ χειμερινοῦ ἡλιοστασίου τὴν 25ην Δεκεμβρίου. Ἔτσι ἡ Ἐκκλησία ἐξ ἀφορμῆς αὐτῆς τῆς παγανιστικῆς ἑορτῆς θεσπίζει μία ἰδιαίτερη ἑορτή, γιὰ νὰ καταπολεμήσει καὶ νὰ ἐκριζώσει τήν λατρεία τοῦ θεοῦ ἡλίου, ὥστε νὰ προβάλει καὶ νὰ τιμᾶται ἡ γέννηση τοῦ ἀληθινοῦ Ἡλίου, τοῦ νοητοῦ Ἡλίου τῆς δικαιοσύνης, τοῦ ἀληθινοῦ φωτός, τοῦ Χριστοῦ[5]. Ἡ ἑορτὴ τῶν Χριστουγέννων μεταφέρθηκε πολὺ νωρίς, τὸν δ΄ αἰώνα, ἀπὸ τὴν Δύση καὶ στὴν Ἀνατολή.

 Ἡ υἱοθέτηση τῆς «νέας» ἑορτῆς εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα καὶ τὸν διαχωρισμὸ τοῦ ἀρχικοῦ θέματος τῆς παλαιᾶς, καὶ τὸν καταμερισμό τους στὶς δύο «νέες». Ἔτσι, θεσπίστηκε μία ἑορτὴ γιὰ τὰ Χριστούγεννα, τὰ ὁποῖα ἑορτάζονταν εἰς τὸ ἑξῆς στὶς 25 Δεκεμβρίου, καὶ μία γιὰ τὴν Βάπτιση τοῦ Χριστοῦ, ἡ ὁποία ἑορταζόταν στὴν ἡμερομηνία τῆς πρώτης ἐν τῇ Ἀνατολῇ θεσπισθείσης ἑορτῆς τῶν Ἐπιφανειῶν ἢ Θεοφανείων, τὴν 6η Ἰανουαρίου, γιὰ τὴν ὁποία διατηρήθηκε ἡ ἀρχαία ὀνομασία Θεοφάνεια[6].

 Ἡ συνήθεια καὶ ἡ εὐλάβεια τῶν πιστῶν καὶ κυρίως τῶν μοναχῶν, στὴν προσπάθειά τους νὰ ἑορτάσουν καὶ νὰ ὑποδεχθοῦν τὶς μεγάλες ἑορτὲς τοῦ Κυρίου, ποὺ ἀποτελοῦν ὑπομνήσεις καὶ ἀναμνήσεις τοῦ Χριστοῦ, θέσπισαν νηστεῖες γιὰ λόγους προετοιμασίας καὶ ἁγιασμοῦ. Παρόλο ποὺ καμία Τοπικὴ ἢ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος δὲν θέσπισε αὐτὴ τὴ νηστεία, στὴν πορεία τοῦ χρόνου καὶ μέσα ἀπὸ τὶς πηγὲς βλέπουμε πὼς ἐξελίχθηκε καὶ διαμορφώθηκε ἡ ἀρχικὴ μορφὴ τῆς νηστείας τῶν Χριστουγέννων ἕως σήμερα. 

  Οἱ πρῶτες πληροφορίες ποὺ ὑπάρχουν γιὰ τὴν νηστεία τῶν Χριστουγέννων, εἶναι τοῦ ε΄ αἰώνα γιὰ τὴ Δύση καὶ τοῦ στ΄ αἰώνα γιὰ τὴν Ἀνατολή. Ἀρχικὰ ἡ νηστεία αὐτὴ ἦταν ὀκταήμερος, δηλαδὴ ἄρχιζε τὴ 17η Δεκεμβρίου καὶ περατωνόταν τὴν 24η Δεκεμβρίου.

 Τὸν θ΄ αἰώνα ἐμφανίζονται οἱ πρῶτες μαρτυρίες ποὺ μετατρέπουν αὐτὴ τὴ νηστεία ἀπὸ ὀκταήμερη σὲ τεσσαρακονθήμερη[7]. Περίπου τὸν ια΄ – ιβ΄ αἰώνα καθορίζεται πλέον τεσσαρακονθήμερη νηστεία κατὰ τὸν τύπο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸ τῶν ἡμερῶν, ὄχι ὅμως ὡς πρὸς τὸ διαιτολόγιό της. Δηλαδή, δὲν εἶχε τὸν αὐστηρὸ χαρακτήρα τῆς νηστείας τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς.

 Ἔτσι μετὰ τὴ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ σὲ ἀρχαιότητα καὶ ἐπισημότητα, δεύτερη μακρὰ περίοδος νηστείας εἶναι ἡ νηστεία τῶν Χριστουγέννων. Ὀνομάζεται σαρανταήμερο, διότι περιλαμβάνει σαράντα ἡμέρες νηστείας· ἄρχεται τὴ 15η Νοεμβρίου, τὴν ἑπομένη τῆς γιορτῆς τοῦ ἁγίου Φιλίππου, γι’ αὐτὸ κάποιοι τὴν ὀνομάζουν καὶ νηστεία τοῦ ἁγίου Φιλίππου, καὶ περατώνεται τὴν 24η Δεκεμβρίου, παραμονὴ τῶν Χριστουγέννων.

 Εἶναι γεγονὸς ὅτι αὐτὴ ἡ τεσσαρακονθήμερος περίοδος δὲν κοσμεῖται μὲ τροπάρια ποὺ νὰ ἀναφέρονται στὴ νηστεία, ὅπως βλέπουμε στὴν ὑμνογραφία τοῦ Τριωδίου. Ἀντίθετα, τονίζεται πανηγυρικὰ τὸ χαρμόσυνο γεγονὸς τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως, ἰδιαίτερα στὶς ἀκολουθίες ἀπὸ τὶς 20 Δεκεμβρίου καὶ ἐντεῦθεν. Ἡ Λειτουργία τῶν Προηγιασμένων εἶναι ἄγνωστη κατὰ τὴν περίοδο τούτη, ἐνῶ ἡ τακτικὴ τοῦ σαρανταλείτουργου εἶναι πράξη νεότερης ἐποχῆς. Ἡ τέλεση δὲ τῶν ἀκολουθιῶν τὴν περίοδο τῆς νηστείας τῶν Χριστουγέννων δὲν ἔχει νὰ παρουσιάσει κάτι τὸ ἰδιαίτερο καὶ διαφορετικὸ ἀπὸ τὶς ἀκολουθίες τοῦ ὑπολοίπου ἔτους. Μόνο στὴν τάξη τῶν μονῶν μποροῦμε νὰ ἐξιχνιάσουμε κάποιες ἰδιαιτερότητες[8].

  Ἡ νηστεία ἀρχίζει στὶς 15 Νοεμβρίου μὲ ξηροφαγία ἐκτὸς ἐὰν πέσει Σάββατο ἢ Κυριακή, μέρες κατὰ τὶς ὁποῖες ὑπάρχει κατάλυση οἴνου καὶ ἐλαίου. Σὲ ὅλη τὴν διάρκεια τῆς νηστείας δὲν ἐπιτρέπεται ἡ κατάλυση κρέατος, γαλακτοκομικῶν καὶ αὐγῶν. Προβλέπονται δύο τράπεζες γιὰ τοὺς λαϊκοὺς καὶ μιὰ γιὰ τοὺς μοναχούς[9]. Νηστεία ἄνευ οἴνου καί ἐλαίου γίνεται τὶς Δευτέρες, τὶς Τετάρτες καὶ Παρασκευές, μόνο γιὰ τοὺς μοναχούς, ὅπως ὁλόχρονα. Ὡστόσο, ἐπιτρέπεται ἡ κατάλυση οἴνου καὶ ἐλαίου ἂν συμπέσουν ἡμέρα Δευτέρα, Τετάρτη ἢ Παρασκευὴ οἱ ἑορτές: τοῦ Ἀποστόλου Ματθαίου τὴν 16η Νοεμβρίου, τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης τὴν 25η Νοεμβρίου, τοῦ Ἀποστόλου Ἀνδρέου τὴν 30η Νοεμβρίου, τῆς Ἁγίας Βαρβάρας τὴν 4η Δεκεμβρίου, τοῦ Ἁγίου Σάββα τὴν 5η Δεκεμβρίου, τοῦ Ἁγίου Νικολάου τὴν 6η Δεκεμβρίου, τῆς Ἁγίας Ἄννης τὴν 9η Δεκεμβρίου, τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος τὴν 12η Δεκεμβρίου, τοῦ Ἁγίου Ἐλευθερίου τὴν 15η Δεκεμβρίου, τοῦ Ἁγίου Διονυσίου τὴν 17η Δεκεμβρίου καὶ τοῦ Ἁγίου Ἰγνατίου τὴν 20η Δεκεμβρίου. Κατάλυση οἴνου καὶ ἐλαίου γίνεται γιὰ τοὺς ἐν τῷ κόσμῳ τὶς Δευτέρες, Τρίτες, Πέμπτες, Σάββατα καὶ Κυριακές. Κατάλυση ἰχθύος γίνεται στὴν ἑορτὴ τῶν Εισοδίων τῆς Θεοτόκου, τὴν 21η Νοεμβρίου, ὁποιαδήποτε ἡμέρα καί ἄν συμπέσει.  Ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἡμέρα ἄρχεται καὶ ἡ κατάλυση ἰχθύος μέχρι καὶ τὴν 17η Δεκεμβρίου, μόνον τὰ Σάββατα καὶ τὶς Κυριακές. Τὴν παραμονὴ τῶν Χριστουγέννων τηρεῖται ξηροφαγία, ἐκτὸς ἂν συμπέσει Σάββατο ἢ Κυριακή, ὁπότε γίνεται κατάλυση οἴνου καὶ ἐλαίου.

  Μέσα σὲ αὐτὴ τὴ νηστεία ἔχουν εἰσχωρήσει ἀντιλήψεις λαϊκότροπες, οἱ ὁποῖες ὅμως τονίζουν τὸ πιὸ χαλαρὸ τῆς νηστείας τῶν Χριστουγέννων. Γιὰ παράδειγμα ὑπάρχει ἡ ἀντίληψη ὅτι ἀπὸ τὴν ἑορτὴ τῶν Εἰσοδίων τῆς Θεοτόκου (21 Νοεμβρίου) μέχρι καὶ τοῦ ἁγίου Σπυρίδωνος (12 Δεκεμβρίου) γίνεται κατάλυση ἰχθύος ἐκτὸς Τετάρτης καὶ Παρασκευῆς. Ὑπάρχει ἐπίσης ἡ ἀντίληψη ὅτι, ἐὰν ἀπὸ τοῦ ἁγίου Σπυρίδωνος μέχρι τὰ Χριστούγεννα συμπέσουν δὺο Κυριακές, γίνεται κατάλυση ἰχθύος τὴν πρώτη Κυριακή, ἐνῶ τὴ δεύτερη Κυριακή, τὴν πρὸ τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως, γίνεται κατάλυση οἴνου καί ἐλαίου.

  Τὸ χρονικὸ διάστημα ἀπὸ τὴν 25η Δεκεμβρίου μέχρι τὴν 6η Ἰανουαρίου ὀνομάζεται Δωδεκαήμερο. Κατ’ αὐτὸ τὸ διάστημα σὲ μετέπειτα χρόνια ἡ Ἐκκλησία ἐπέτρεψε τὴν κατάλυση εἰς πάντα πλὴν τῆς 5ης Ἰανουαρίου, παραμονὴ δηλαδὴ τῶν Θεοφανίων. Κατ’ αὐτὴ τηρεῖται νηστεία, ἐκτὸς ἐὰν τύχει Σάββατο ἢ Κυριακή, ὁπότε γίνεται κατάλυση οἴνου καὶ ἐλαίου.

  Ἡ νηστεία, εἴτε ὡς μέρος τῆς καθημερινότητάς μας, εἴτε ὡς προετοιμασία γιὰ τὸν ἑορτασμὸ ἑνὸς δεσποτικοῦ ἢ ἄλλου γεγονότος, θὰ πρέπει νὰ συνοδεύεται ἀπὸ τὴν ἐλεημοσύνη, τὴν προσευχὴ καὶ τὴν πνευματικὴ ἀνάταση. Μὲ αὐτὲς ὁ ἄνθρωπος ὁδηγεῖται στὴν τελειότητα, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἄλλη ἀπὸ τὸν ἁγιασμό του. Ἐὰν παραληφθεῖ κάτι ἐξ αὐτῶν, τότε ἡ νηστεία μας καθίσταται ἀτελής. 

  Ἡ Ἐκκλησία ἔταξε συγκεκριμένες περιόδους, καιρούς, τρόπους καὶ τύπους νηστείας, ὅπως αὐτὴ τῶν Χριστουγέννων. Ἐμεῖς ὀφείλουμε νὰ ὑπακοῦμε σὲ αὐτὰ ποὺ παραλάβαμε, καὶ νὰ ἀθλούμαστε στὸν πνευματικὸ ἀγώνα πρὸς φωτισμό. Ὁ ἄνθρωπος πρέπει νὰ ζεῖ καθημερινὰ σὲ μία πνευματικὴ ἐγρήγορση. Ἡ νηστεία, μαζὶ μὲ ὅλους τοὺς πνευματικοὺς ἀγῶνες, ἀφυπνοῦν τὸν ἄνθρωπο, καὶ τὸν βοηθοῦν νὰ προσέχει τὸν ἑαυτό του, «ἵνα μὴ εἰσέλθῃ εἰς πειρασμόν»[10].

  Ἡ νηστεία δὲν πρέπει νὰ καταντᾶ πεζὴ ἢ νομικίστικη κατάσταση. Ἡ τήρηση τῆς νηστείας δὲν σημαίνει ὅτι εἴμαστε κατὰ πάντα ἐντάξει ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Μολονότι ἡ νηστεία, ὡς ἐξωτερικὴ κίνηση τοῦ ἀνθρώπου, εἶναι ὠφέλιμη καὶ ἀπαραίτητη, γιὰ νὰ φέρει ὅμως τὸ ζητούμενο ἀποτέλεσμα, θὰ πρέπει νὰ συνυπάρχει καὶ μὲ τὴν ἐσωτερικὴ προσπάθεια καὶ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου. Κάτω ἀπὸ αὐτὲς τὶς προϋποθέσεις, ὁ ἄνθρωπος, μπορεῖ νὰ πλησιάσει καὶ νὰ γνωρίσει τὸν Θεό.

 Ἐν κατακλεῖδι, ἡ νηστεία δὲν εἶναι αὐτοσκοπός, ἀλλὰ μέσο πρὸς ἐξαγνισμὸ καὶ ἁγιασμὸ τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ ὑποκριτικὴ διάθεση γιὰ νηστεία δὲν φέρνει ἀποτέλεσμα. Χρειάζεται διάκριση, ὥστε νὰ μὴν καταντήσουμε ὅπως τοὺς Φαρισαίους, γιὰ τοὺς ὁποίους ὁ Κύριος εἶπε ὅτι καθαρίζουν «τὸ ἔξωθεν τοῦ ποτηρίου καὶ τῆς παροψίδος, ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ἐξ ἁρπαγῆς καὶ ἀδικίας»[11].

[1] Α΄ Τιμ. γ΄, 16.

[2] Ἰωάννου Χρυσοστόμου, Ὁμιλία εἰς τὸν μακάριον Φιλογόνιον, PG 48, 752.

[3] Χρονικὸ τοῦ Furius Dionysius Filocalus

[4] Ἰωάννου Μ. Φουντούλη, Λειτουργικὴ (Πανεπιστημιακαὶ παραδόσεις), ἄνευ τόπου καὶ χρόνου, σ.55.

[5] Ἰωάν. α΄, 9 «Ἦν τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν».

[6] Πρωτ. Παρακευᾶ Ἀγάθωνος, Περὶ τῆς ἑορτῆς καὶ ἐκ τῆς ὑμνολογίας τῶν Χριστουγέννων – ἱστορικὴ καὶ θεολογικὴ προσέγγιση, Περιοδικό «ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ» τριμηνιαία ἔκδοσις Ι.Μ. Λεμεσοῦ, ἔτος 23ο, τεῦχος 116ο, Ὀκτώβριο – Δεκέμβριος 2023, σσ. 12-13.

[7] Χρήστου Μ. Ἐνισλείδου, Ὁ Θεσμὸς τῆς νηστείας, ἐκδόσεις Βασ. Ρηγοπούλου 1972, σσ. 111-117.

[8] Ἡ ἀκριβὴς μοναχικὴ τάξις τῶν ἀκολουθιῶν τὴν περίοδο τῆς νηστείας τῶν Χριστουγέννων βλ. Κωνσταντίνου Παπαγιάννη (Πρωτοπρεσβυτέρου), Σύστημα Τυπικοῦ τῶν ἱερῶν ἀκολουθιῶν τοῦ ὅλου ἐνιαυτοῦ, ἔκδοση Ἀποστολικῆς Διακονίας, Ἀθήνα 2012, §439 σσ. 213-215.

[9] Σκαλτσῆς Π., Ἡ νηστεία τῶν Χριστουγέννων, ἄνευ τόπου καὶ χρόνου, σ. 5· Ράλλη-Ποτλῆ, Σύνταγμα τῶν θείων καὶ ἱερῶν κανόνων, Ἐκ τῆς Τυπογραφίας Γ. Χαρτοφύλακος, τόμος Δ΄, κανόνας κθ΄, σ. 431 β΄.

[10] Ματθ. κστ΄, 41.

[11] Ματθ. κγ΄, 25.

 

*Τό κείμενο δημοσιεύθηκε στο Περιοδικό “Παρέμβαση Εκκλησιαστική”, τεύχος 59 (Σεπτέμβριος – Δεκέμβριος 2024), σελ. 707-711.

ΚΥΡΙΑΚΗ 22 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2026 – Θ΄ ΛΟΥΚΑ (Λουκ. ιβ΄ 16-21) (Εφεσ. δ΄ 1-7)

    ¨Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού" Πλήρωμα ζωής «Άφρον, ταύτη τη νυκτί την ψυχήν σου απαιτούσιν από σου, α δε ητοίμασας τίνι έστα...