Κυριακὴ E΄ Νηστειῶν

Εὐαγγελικὸ καί 'Αποστολικό Ἀνάγνωσμα

Κυριακῆς 10 Ἀπριλίου 2022

Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 10 Ἀπριλίου 2022, Κυριακή Ε΄ Νηστειῶν – ὁσίας Μαρίας τῆς Αἰγυπτίας (Μάρκ. ι΄ 32-45)
32 Ἦσαν δὲ ἐν τῇ ὁδῷ ἀναβαίνοντες εἰς Ἱεροσόλυμα· καὶ ἦν προάγων αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἐθαμβοῦντο, καὶ ἀκολουθοῦντες ἐφοβοῦντο. καὶ παραλαβὼν πάλιν τοὺς δώδεκα ἤρξατο αὐτοῖς λέγειν τὰ μέλλοντα αὐτῷ συμβαίνειν,
33 ὅτι ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδοθήσεται τοῖς ἀρχιερεῦσι καὶ γραμματεῦσι, καὶ κατακρινοῦσιν αὐτὸν θανάτῳ καὶ παραδώσουσιν αὐτὸν τοῖς ἔθνεσι, 34 καὶ ἐμπαίξουσιν αὐτῷ καὶ μαστιγώσουσιν αὐτὸν καὶ ἐμπτύσουσιν αὐτῷ καὶ ἀποκτενοῦσιν αὐτόν, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστήσεται.
35 Καὶ προσπορεύονται αὐτῷ Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης υἱοὶ Ζεβεδαίου λέγοντες· διδάσκαλε, θέλομεν ἵνα ὃ ἐὰν αἰτήσωμεν ποιήσῃς ἡμῖν. 36 ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· τί θέλετε ποιῆσαί με ὑμῖν; 37 οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· δὸς ἡμῖν ἵνα εἷς ἐκ δεξιῶν σου καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων σου καθίσωμεν ἐν τῇ δόξῃ σου.
38 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· οὐκ οἴδατε τί αἰτεῖσθε. δύνασθε πιεῖν τὸ ποτήριον ὃ ἐγὼ πίνω, καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθῆναι; 39 οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· δυνάμεθα. ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· τὸ μὲν ποτήριον ὃ ἐγὼ πίνω πίεσθε, καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθήσεσθε·
40 τὸ δὲ καθίσαι ἐκ δεξιῶν μου καὶ ἐξ εὐωνύμων οὐκ ἔστιν ἐμὸν δοῦναι, ἀλλ᾿ οἷς ἡτοίμασται. 41 καὶ ἀκούσαντες οἱ δέκα ἤρξαντο ἀγανακτεῖν περὶ Ἰακώβου καὶ Ἰωάννου.
42 ὁ δὲ Ἰησοῦς προσκαλεσάμενος αὐτοὺς λέγει αὐτοῖς· οἴδατε ὅτι οἱ δοκοῦντες ἄρχειν τῶν ἐθνῶν κατακυριεύουσιν αὐτῶν καὶ οἱ μεγάλοι αὐτῶν κατεξουσιάζουσιν αὐτῶν·
43 οὐχ οὕτω δὲ ἔσται ἐν ὑμῖν, ἀλλ᾿ ὃς ἐὰν θέλῃ γενέσθαι μέγας ἐν ὑμῖν, ἔσται ὑμῶν διάκονος, 44 καὶ ὃς ἐὰν θέλῃ ὑμῶν γενέσθαι πρῶτος, ἔσται πάντων δοῦλος· 45 καὶ γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθε διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι, καὶ δοῦναι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ λύτρον ἀντὶ πολλῶν.
ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ
32 Προχωροῦσαν λοιπόν κι ἀνέβαιναν τό δρόμο πρός τά Ἱεροσόλυμα. Κι ὁ Ἰησοῦς προχωροῦσε μπροστά ἀπό τούς μαθητές του, κι αὐτοί θαμπώνονταν ἀπό θαυμασμό καί δέος, καθώς τόν ἔβλεπαν τόσο ἄφοβα καί μέ τόσο θαρραλέα ἀπόφαση νά προχωρᾶ πρός τήν πόλη ὅπου τόσα θά πάθαινε. Κι ἐνῶ ἀπό σεβασμό τόν ἀκολουθοῦσαν, φοβοῦνταν γιά ὅσα θά τούς ἔβρισκαν στά Ἱεροσόλυμα. Κι ὁ Ἰησοῦς, ἀφοῦ πῆρε ἰδιαιτέρως τούς δώδεκα, ἄρχισε νά τούς λέει ἐκεῖνα πού θά τοῦ συνέβαιναν.
33 Τούς ἔλεγε δηλαδή ὅτι, νά, ἀνεβαίνουμε στά Ἱεροσόλυμα, καί ὁ υἱός τοῦ ἀνθρώπου, ὁ Μεσσίας, θά παραδοθεῖ στούς ἀρχιερεῖς καί τούς γραμματεῖς, κι αὐτοί θά τόν καταδικάσουν σέ θάνατο καί θά τόν παραδώσουν στούς ἐθνικούς στρατιῶτες τῆς Ρώμης.
34 Κι ἐκεῖνοι θά τόν ἐμπαίξουν καί θά τόν μαστιγώσουν καί θά τόν φτύσουν καί θά τόν θανατώσουν, καί τήν τρίτη ἡμέρα ἀπό τό θάνατό του θά ἀναστηθεῖ.
35 Πλησιάζουν τότε τόν Ἰησοῦ ὁ Ἰάκωβος καί ὁ Ἰωάννης, οἱ γιοί τοῦ Ζεβεδαίου, καί τοῦ λένε: Διδάσκαλε, θέλουμε νά μᾶς κάνεις αὐτό πού θά σοῦ ζητήσουμε.
36 Κι αὐτός τούς ρώτησε: Τί θέλετε νά σᾶς κάνω; 37 Αὐτοί τοῦ εἶπαν: Ὅταν ἔλθεις στή δόξα σου καί ἀνεβεῖς στόν ἐπίγειο βασιλικό θρόνο τοῦ Δαβίδ, βάλε μας νά καθίσουμε ὁ ἕνας στά δεξιά σου κι ὁ ἄλλος στ’ ἀριστερά σου.
38 Ὁ Ἰησοῦς τότε τούς εἶπε: Δέν ξέρετε τί ζητᾶτε. Δέν εἶναι τώρα καιρός κοσμικῶν μεγαλείων καί ἀξιωμάτων, ἀλλά κόπων καί διωγμῶν καί μαρτυρικοῦ θανάτου. Μπορεῖτε νά πιεῖτε τό ποτήριο τοῦ θανάτου πού πρόκειται νά πιῶ ἐγώ μετά ἀπό λίγο, καί νά βαπτισθεῖτε τό βάπτισμα τοῦ μαρτυρίου πού μετά ἀπό λίγο θά ὑποστῶ;
39 Κι αὐτοί, θέλοντας νά ἐξασφαλίσουν τό αἴτημά τους, τοῦ εἶπαν χωρίς νά τό σκεφτοῦν καλά: Μποροῦμε. Τότε τούς εἶπε ὁ Ἰησοῦς: Τό ποτήριο τοῦ μαρτυρίου πού ἐγώ θά πιῶ μετά ἀπό λίγο, θά τό πιεῖτε κι ἐσεῖς, καί τό βάπτισμα πού μετά ἀπό λίγο θά ὑποστῶ στή θάλασσα τῶν παθημάτων μου, θά τό ὑποστεῖτε κι ἐσεῖς. Διότι κι ἐσεῖς θά ὑποστεῖτε διωγμούς καί μαρτύριο γιά τό εὐαγγέλιό μου.
40 Τό νά καθίσετε ὅμως στά δεξιά μου καί στά ἀριστερά μου δέν ἐξαρτᾶται ἀπό μένα νά τό δώσω σ’ ὅποιον μοῦ τό ζητήσει, ἀλλά αὐτό θά δοθεῖ σ’ ἐκείνους γιά τούς ὁποίους ἔχει ἑτοιμασθεῖ ἀπό τόν δικαιοκρίτη Πατέρα μου, πού κανονίζει τίς ἀνταμοιβές σύμφωνα μέ τήν ἀρετή τοῦ καθενός.
41 Ὅταν τ’ ἄκουσαν αὐτά οἱ ἄλλοι δέκα μαθητές, ἄρχισαν νά ἀγανακτοῦν γιά τή συμπεριφορά αὐτή τοῦ Ἰακώβου καί τοῦ Ἰωάννου, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσαν νά τούς παραγκωνίσουν καί νά τιμηθοῦν περισσότερο ἀπ’ αὐτούς. 42 Ὁ Ἰησοῦς ὅμως τούς κάλεσε κοντά του καί τούς εἶπε: Γνωρίζετε ὅτι αὐτοί πού θεωροῦνται καί φαίνονται ἄρχοντες τῶν ἐθνῶν, ἀσκοῦν ἀπόλυτη κυριαρχία στούς λαούς τους σάν νά εἶναι ἀνεξέλεγκτοι κύριοί τους καί σάν νά εἶναι οἱ λαοί κτῆμα τους. Κι ἐκεῖνοι πού ἔχουν μεγάλο ἀξίωμα, ὅπως εἶναι οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματοῦχοι, καταδυναστεύουν τούς λαούς τους μέ ἀπόλυτη ἐξουσία, σάν νά εἶναι αὐτοί δοῦλοι τους.
43 Μεταξύ σας ὅμως δέν μπορεῖ οὔτε ἐπιτρέπεται νά συμβαίνει αὐτό. Ἀλλά ὅποιος θέλει νά γίνει μεγάλος ἀνάμεσά σας, πρέπει νά εἶναι ὑπηρέτης σας καί νά προσπαθεῖ νά γίνεται ἐξυπηρετικός στούς ἄλλους.
44 Κι ὅποιος ἀπό σᾶς θέλει νά γίνει πρῶτος, πρέπει νά γίνει δοῦλος ὅλων, ἀσκώντας μέ κάθε ταπεινοφροσύνη τήν ἀγάπη. 45 Διότι καί ὁ υἱός τοῦ ἀνθρώπου, ὁ Μεσσίας, δέν ἦλθε στόν κόσμο γιά νά ὑπηρετηθεῖ, ἀλλά ἦλθε γιά νά ὑπηρετήσει καί νά δώσει τή ζωή του λύτρο προκειμένου νά ἐξαγορασθοῦν καί νά ἐλευθερωθοῦν πολλοί ἀπό τήν ἁμαρτία καί τό θάνατο.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἡ ὕψιστη θυσία τοῦ Κυρίου.

Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 10 Ἀπριλίου 2022, Κυριακή Ε΄ Νηστειῶν – Μαρίας τῆς Αἰγυπτίας (Ἑβρ. θ΄ 11-14)
Ἀδελφοί, Χριστὸς παραγενόμενος ἀρχιερεὺς τῶν μελλόντων ἀγαθῶν διὰ τῆς μείζονος καὶ τελειοτέρας σκηνῆς, οὐ χειροποιήτου, τοῦτ᾿ ἔστιν οὐ ταύτης τῆς κτίσεως, οὐδὲ δι᾿ αἵματος τράγων καὶ μόσχων, διὰ δὲ τοῦ ἰδίου αἵματος εἰσῆλθεν ἐφάπαξ εἰς τὰ Ἅγια, αἰωνίαν λύτρωσιν εὑράμενος. εἰ γὰρ τὸ αἷμα ταύρων καὶ τράγων καὶ σποδὸς δαμάλεως ραντίζουσα τοὺς κεκοινωμένους ἁγιάζει πρὸς τὴν τῆς σαρκὸς καθαρότητα, πόσῳ μᾶλλον τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ, ὃς διὰ Πνεύματος αἰωνίου ἑαυτὸν προσήνεγκεν ἄμωμον τῷ Θεῷ, καθαριεῖ τὴν συνείδησιν ὑμῶν ἀπὸ νεκρῶν ἔργων εἰς τὸ λατρεύειν Θεῷ ζῶντι;
Ἡ ὕψιστη θυσία τοῦ Κυρίου
Καθὼς πλησιάζουμε στὴ Μεγάλη Ἑβδομάδα τῶν Ἀχράντων Παθῶν τοῦ Κυρίου μας, ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία στρέφει ὅλο καὶ περισσότερο τὸν νοῦ μας πρὸς τὴν ὕψιστη θυσία τοῦ Γολγοθᾶ· τὴν ἀτίμητη θυσία ποὺ πρόσφερε ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστὸς γιὰ τὴ σωτηρία τῶν ἀνθρώπων. Σὲ αὐτὸ συντείνει καὶ τὸ ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα ποὺ ἀκούσαμε σήμερα ἀπὸ τὴν πρὸς Ἑβραίους ἐπιστολή. Προβάλλει τὴν ἀσύγκριτη ὑπεροχὴ τῆς θυσίας τοῦ Κυρίου ἔναντι τῶν θυσιῶν τῶν ζώων ποὺ πρόσφεραν οἱ ἀρχιερεῖς τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης κατὰ τὴν ἑορτὴ τοῦ Ἐξιλασμοῦ.
1. Θύτης, θῦμα, θυσιαστήριο
Ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, μᾶς ἀναφέρει ἡ περικοπή, ἦλθε ὡς Ἀρχιερέας γιὰ νὰ προσφέρει τὴ θυσία του καὶ νὰ ἐξασφαλίσει στοὺς ἀνθρώπους τὰ μελλοντικὰ ἀγαθά, τὰ ἀγαθὰ τῆς Καινῆς Διαθήκης. Δὲν εἰσῆλθε ὅμως στὴ Σκηνὴ τοῦ Μαρτυρίου, ὅπως ἔκαναν οἱ ἀρχιερεῖς τῶν Ἰουδαίων, γιὰ νὰ προσφέρει τὴ θυσία του, ἀλλὰ μέσα σὲ μιὰ ἀνώτερη καὶ τελειότερη σκηνή, ποὺ δὲν κατασκευάσθηκε ἀπὸ χέρια ἀνθρώπων, οὔτε προῆλθε ἀπὸ αὐτὴν ἐδῶ τὴν κτίση· ἡ σκηνὴ αὐτὴ εἶναι τὸ ἴδιο του τὸ Σῶμα, τὸ ὁποῖο συνελήφθη ἐκ Πνεύματος Ἁγίου.
Σὲ αὐτὴ τὴν τελειότερη σκηνὴ ὁ Κύριος δὲν πρόσφερε ὡς θυσία τὸ αἷμα τράγων καὶ μόσχων, ὅπως οἱ ἀρχιερεῖς τῶν Ἰουδαίων, ἀλλὰ «διὰ τοῦ ἰδίου αἵματος εἰσῆλθεν ἐφάπαξ εἰς τὰ Ἅγια, αἰωνίαν λύτρωσιν εὑράμενος». Δηλαδή, μὲ τὸ δικό του ἀτίμητο Αἷμα εἰσῆλθε μιὰ γιὰ πάντα στὰ ἐπουράνια Ἅγια τῶν Ἁγίων καὶ ἐξασφάλισε γιὰ μᾶς ἀπολύτρωση ὄχι προσωρινή, ἀλλὰ αἰώνια.
Ἡ ὕψιστη θυσία τοῦ Κυρίου μας, λοιπόν, δὲν προσφέρθηκε ἀπὸ κάποιον ἀρχιερέα τῶν Ἰουδαίων, ἀλλὰ ὁ μεγάλος καὶ αἰώνιος Ἀρχιερέας Ἰησοῦς Χριστὸς ὑπῆρξε ὁ θύτης τῆς θυσίας αὐτῆς, τὴν ἴδια στιγμὴ ποὺ ὁ Ἴδιος ἦταν καὶ ὁ ἀποδέκτης της· ὁ προσδεχόμενος τὴν εὐάρεστη αὐτὴ θυσία Θεός. Ἐπιπλέον ἡ μοναδικὴ αὐτὴ θυσία δὲν προσφέρθηκε σὲ κάποιο ἐπίγειο θυσιαστήριο, ὅπως συνέβαινε μὲ τὶς θυσίες τῶν Ἰουδαίων κατὰ τὴν ἡμέρα τοῦ Ἐξιλασμοῦ. Ἀλλὰ τὸ ἴδιο τὸ ἄχραντο Σῶμα τοῦ Κυρίου ἔγινε ὁ Ναός, τὸ θυσιαστήριο. Δὲν προσφέρθηκε τέλος στὸν τέλειο αὐτὸ Ναὸ τὸ αἷμα ταύρων καὶ τράγων, ἀλλὰ αὐτὸ τὸ πανακήρατο Αἷμα τοῦ Κυρίου. Ἐκεῖνος ἔγινε «ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ».
Ἰλιγγιᾶ ὁπωσδήποτε ὁ πτωχὸς ἀνθρώπινος νοῦς μας μπροστὰ στὶς βαθιὲς αὐτὲς θεολογικὲς ἀλήθειες καὶ σαστίζουμε πολὺ περισσότερο, ἂν ἀναλογισθοῦμε ὅτι στὴν ἀνυπέρβλητη αὐτὴ θυσία τοῦ Κυρίου μας ἔχουμε τὴ δυνατότητα νὰ μετέχουμε κι ἐμεῖς. Διότι κάθε φορὰ ποὺ τελεῖται ἡ θεία Λειτουργία σὲ κάποιον ὀρθόδοξο ἱερὸ Ναό, ἐπαναλαμβάνεται ἡ ἴδια αὐτὴ θυσία του. Μετέχοντας λοιπὸν στὴ θεία Λειτουργία μετέχουμε στὴ μοναδικὴ θυσία τοῦ Κυρίου μας καὶ γινόμαστε ἀποδέκτες τῶν οὐράνιων δωρεῶν του.
2. Ὁ ἀληθινὸς ἐξιλασμὸς
Γι᾿ αὐτὲς τὶς οὐράνιες δωρεὲς κάνει λόγο στὴ συνέχεια τῆς περικοπῆς ὁ ἀπόστολος Παῦλος. Κατὰ τὴν ἡμέρα τοῦ Ἐξιλασμοῦ ὁ ἀρχιερέας θυσίαζε «τράγους καὶ μόσχους» καὶ ράντιζε μὲ τὸ αἷμα τους τὸν λαό. Ὅλο ὅμως αὐτὸ τὸ αἷμα τῶν χιλιάδων ζώων δὲν καθάριζε τὸν ἐσωτερικὸ μολυσμὸ τῆς ψυχῆς τους. Μόνο ποὺ ἔτσι συναισθάνονταν οἱ Ἰουδαῖοι τὴν ἁμαρτωλότητά τους καὶ ἐξέφραζαν τὴν προσδοκία τοῦ ἀληθινοῦ Λυτρωτῆ.
Ἐὰν λοιπὸν τὸ αἷμα αὐτὸ τοὺς ἔδινε ἁπλῶς ἕναν ἐξωτερικὸ καθαρμό, προκειμένου νὰ μετέχουν στὴν κοινὴ λατρεία, «πόσῳ μᾶλλον τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ καθαριεῖ τὴν συνείδησιν ὑμῶν ἀπὸ νεκρῶν ἔργων εἰς τὸ λατρεύειν Θεῷ ζῶντι;» Δηλαδή, πόσο περισσότερο τὸ Αἷμα τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ Ὁποῖος πρόσφερε ὡς θυσία τὸν Ἑαυτό του, τελείως καθαρὸ ἀπὸ κάθε ἁμαρτία, μπορεῖ νὰ καθαρίσει τὴ συνείδησή μας ἀπὸ τὰ ἔργα τῆς ἁμαρτίας, ὥστε νὰ λατρεύουμε ἀξίως τὸν ζωντανὸ Θεό;
«Καθαριεῖ τὴν συνείδησιν ὑμῶν ἀπὸ νεκρῶν ἔργων». Αὐτὴ εἶναι ἡ μεγάλη καὶ ἀτίμητη δωρεὰ γιὰ τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὴν ὕψιστη θυσία τοῦ Θεανθρώπου: Τὸ ἄχραντο Σῶμα καὶ τὸ τίμιο Αἷμα τοῦ Κυρίου μας καθαρίζει τὴ συνείδησή μας ἀπὸ κάθε μολυσμό· τὴ λευκαίνει σὲ βάθος· λυτρώνει τὴν ψυχή μας ἀπὸ τὰ νεκρὰ ἔργα τῆς ἁμαρτίας· τὴν ἐλευθερώνει ἀπὸ κάθε ρύπο, ἀπὸ κάθε ἐνοχή. Ἔχει τόση δύναμη ἡ θυσία τοῦ Κυρίου μας, ὥστε τὸ τίμιο Αἷμα του νὰ καθαρίζει τὰ πάντα. Πλένει τὴν ψυχὴ τοῦ πιστοῦ κάθε φορὰ ποὺ ἐκεῖνος προσέρχεται στὸ Μυστήριο τῆς ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως καὶ τοῦ χαρίζει τὸν ἀληθινὸ ἐξιλασμό, τὴν οὐσιαστικὴ λύτρωση καὶ τὴν αἰώνια σωτηρία. Ὁλοκληρώνεται δὲ καὶ ἐπισφραγίζεται ἡ ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν μὲ τὴ μετοχὴ τοῦ Χριστιανοῦ στὸ ἱερὸ Μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας, στὸ ὁποῖο μεταλαμβάνει πλέον τὸ ἄχραντο Σῶμα καὶ τὸ τίμιο Αἷμα τοῦ Χριστοῦ καὶ ἑνώνεται μαζί Του. Μπορεῖ πλέον ἀξίως καὶ ἀκατακρίτως νὰ λατρεύει τὸν ζωντανὸ Θεό.