...

 

Κυριακὴ Δ΄ Ματθαίου 

 Εὐαγγελικὸ καί  Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα

 Κυριακῆς 10 Ἰουλίου 2022

Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 10 Ἰουλίου 2022, Δ΄ Ματθαίου (Ματθ. η΄ 5-13)

5 Εἰσελθόντι δὲ αὐτῷ εἰς Καπερναοὺμ προσῆλθεν αὐ­τῷ ἑκατόνταρχος παρα­καλῶν αὐτὸν καὶ λέγων· 6 Κύριε, ὁ παῖς μου βέβληται ἐν τῇ οἰκίᾳ παραλυτικός, δεινῶς βασανιζόμενος. 7 καὶ λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· ἐγὼ ἐλθὼν θεραπεύσω αὐτόν. 8 καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἑκατόν­ταρχος ἔφη· Κύριε, οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς· ἀλλὰ μόνον εἰπὲ λόγῳ, καὶ ἰαθήσεται ὁ παῖς μου. 

 9 καὶ γὰρ ἐγὼ ἄνθρωπός εἰμι ὑπὸ ἐξουσίαν, ἔχων ὑπ᾿ ἐμαυτὸν στρατιώτας, καὶ λέγω τούτῳ, πορεύθητι, καὶ πορεύεται, καὶ ἄλλῳ, ἔρ­χου, καὶ ἔρχεται, καὶ τῷ δού­λῳ μου, ποίησον τοῦτο, καὶ ποιεῖ. 10 ἀκούσας δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐ­­­­θαύμασε καὶ εἶπε τοῖς ἀκο­λουθοῦσιν· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐδὲ ἐν τῷ Ἰσραὴλ τοσαύτην πίστιν εὗρον.

 11 λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι πολλοὶ ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν ἥξουσι καὶ ἀνακλιθήσονται μετὰ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν, 12 οἱ δὲ υἱοὶ τῆς βασιλείας ἐκβληθήσονται εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. 13 καὶ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς τῷ ἑ­­­κατοντάρχῳ· ὕπαγε, καὶ ὡς ἐπίστευσας γενηθήτω σοι. καὶ ἰάθη ὁ παῖς αὐτοῦ ἐν τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

5 Κι ὅταν ὁ Ἰησοῦς μπῆκε στήν Καπερναούμ, ἦλ­θε κοντά του ἕνας ἑκατόνταρχος, ὁ ὁποῖος τόν παρα­καλοῦσε καί τοῦ ἔλεγε: 6 Κύριε, ὁ δοῦλος μου εἶναι κατάκοιτος καί παράλυτος στό σπίτι καί βασανίζεται ἀπό τρομερούς πόνους.7 Ὁ Ἰησοῦς τότε τοῦ λέει: Θά ἔλθω ἐγώ στό σπίτι σου καί θά τόν θεραπεύσω. 

8 Κι ὁ ἑκατόνταρχος τοῦ ἀποκρίθηκε: Κύριε, δέν εἶμαι ἄξιος νά εἰσέλθεις κάτω ἀπό τή στέγη τοῦ σπιτιοῦ μου. Ἀλλά πές αὐτό πού θέλεις μόνο μ’ ἕναν ἁπλό λόγο, καί θά γιατρευθεῖ ὁ δοῦλος μου. 9 Διότι κι ἐγώ ἄνθρωπος εἶμαι κάτω ἀπό ἐξουσία καί παίρνω διαταγές ἀπό ἀνωτέρους, ἀλλά κι ἔχω στίς διαταγές μου στρατιῶτες· καί λέω σ’ ἕνα στρατιώτη: πήγαινε· καί πηγαίνει. Καί σ’ ἄλλον λέω, ἔλα, κι ἔρχεται. Καί στό δοῦλο μου λέω, κάνε αὐτό, καί τό ἐκτελεῖ. Πό­σο μᾶλλον θά ἐκτελεσθεῖ ὁ δικός σου λόγος. Διότι ἐσύ δέν εἶσαι κάτω ἀπό τίς διαταγές κανενός, ἀλλά ἔχεις ἐξουσία πάνω σέ ὅλες τίς ἀόρατες δυνάμεις! 10 Ὅταν ὁ Ἰησοῦς ἄκουσε τά λόγια του αὐτά, θαύμασε καί εἶπε σ’ ἐκείνους πού τόν ἀκολουθοῦσαν: Ἀλη­­θινά σᾶς λέω, τόσο μεγάλη πίστη δέν βρῆκα οὔτε ἀνάμεσα στούς Ἰσραηλίτες, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὁ ἐκλεκτός λαός τοῦ Θεοῦ.

 11 Σᾶς διαβεβαιώνω λοιπόν ὅτι πολλοί σάν τόν ἑκα­τόν­ταρχο θά ἔλθουν ἀπό ἀνατολή καί δύση, ἀπ’ ὅλα τά μέρη τοῦ κόσμου, καί θά καθίσουν μαζί μέ τόν Ἀβραάμ, τόν Ἰσαάκ καί τόν Ἰακώβ στό εὐφρόσυνο δεῖπνο τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν. 12 Ἐνῶ ἐκεῖνοι πού κατάγονται ἀπό τόν Ἀβραάμ καί σύμφωνα μέ τίς ἐπαγγελίες καί ὑποσχέσεις τοῦ Θεοῦ εἶναι κληρονόμοι τῆς βασιλείας, θά ρι­χθοῦν ἔξω ἀπ’ αὐτήν, στό σκοτάδι πού εἶναι τελείως ἀπο­μακρυσμένο ἀπό τή βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ἐκεῖ θά κλαῖνε καί θά τρίζουν τά δόντια τους. 13 Καί εἶπε ὁ Ἰησοῦς στόν ἑκατόνταρχο: Πήγαινε στό σπίτι σου κι ἄς γίνει σέ σένα ὅπως τό πίστεψες (ὅτι δηλαδή μόνο μέ τό λόγο μου καί ἀπό μακριά μπορῶ νά θεραπεύσω τό δοῦ­λο σου). Καί πράγματι ἐκείνη τή στιγμή θεραπεύθηκε ὁ δοῦλος του.

Ὁ ἐλεύθερος δοῦλος – Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα 

Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 10 Ἰουλίου 2022, Δ΄ Ματθαίου (Ρωμ. ς΄ 18-23)

Ἀδελφοί, ­λευ­θε­ρω­­θέν­τες ἀπὸ τῆς ἁ­μαρ­τίας ἐ­­­­δου­λώ­θη­τε τῇ δικαιοσύνῃ. ­­ἀν­θρώπινον λέγω διὰ τὴν ­ἀσθένειαν τῆς σαρκὸς ὑμῶν. ὥσπερ γὰρ πα­ρε­στήσατε τὰ μέ­λη ὑμῶν δοῦλα τῇ ἀκα­­θαρσίᾳ καὶ τῇ ἀνομίᾳ εἰς τὴν ἀνομίαν, οὕτω νῦν παραστήσατε τὰ μέ­λη ὑ­­μῶν δοῦλα τῇ δι­­­­­­καιοσύνῃ εἰς ἁ­­­γιασμόν. ὅτε γὰρ δοῦ­λοι ἦτε τῆς ἁμαρτίας, ἐ­λεύθεροι ἦτε τῇ δι­καιοσύ­νῃ. τίνα οὖν καρπὸν εἴχετε τότε ἐφ᾿ οἷς νῦν ἐ­παισχύ­νεσθε; τὸ γὰρ τέλος ἐ­­­κείνων θά­νατος. νυνὶ δὲ ἐλευθερω­θέντες ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας δουλωθέντες δὲ τῷ Θεῷ ἔχετε τὸν καρπὸν ὑμῶν εἰς ἁγιασμόν, τὸ δὲ τέλος ζωὴν αἰώνιον. τὰ γὰρ ὀψώ­νια τῆς ἁμαρτίας θάνατος, τὸ δὲ χάρισμα τοῦ Θεοῦ ζωὴ αἰώνιος ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν.

Ὁ ἐλεύθερος δοῦλος

Ἡ ­ρωμαϊκὴ αὐτοκρατορία κατὰ τὴν ἐποχὴ ­τοῦ ἀ­ποστόλου Παύλου εἶχε κοσμικὴ ­δύνα­μη ­καὶ ἐξουσία. Ὑπῆρχαν σὲ αὐτὴν οἱ ­πλούσιοι, ἀξιωματοῦχοι, ποὺ ἀπολάμβαναν ἐλεύθερα ὅ,τι ἤ­θελαν. Ὑπῆρχαν καὶ οἱ δοῦλοι: ἄνθρωποι ὑ­πο­ταγμέ­­νοι σὲ αὐτούς, κατώτερου κοινωνικοῦ ἐπι­πέ­δου, οἱ ὁποῖοι δὲν μποροῦσαν νὰ χαροῦν τὴν ἐλευθερία τους, νὰ ζήσουν ὅπως ἤθελαν. Αὐτὴ τὴν ἀντίθεση χρησιμοποιεῖ ὁ ἀπόστολος Παῦλος στὴν περικοπὴ ποὺ ἀκούσαμε σήμερα, γιὰ νὰ κάνει λόγο γιὰ μιὰ διαφορετικὴ ἐλευθερία: τὴν πνευματικὴ ἐλευθερία τῆς ψυχῆς ἀπὸ τὰ πάθη.

1. Ἡ δουλεία τῆς ἁμαρτίας

Ἐλευθερωθήκατε ἀπὸ τὴ φρικτὴ δουλεία τῆς ἁ­μαρτίας καὶ «ἐδουλώθητε τῇ δικαιοσύνῃ», γράφει ὁ ἀπόστολος Παῦλος στοὺς Χριστιανοὺς τῆς Ρώμης. Ἔχετε γίνει πλέον δοῦλοι τῆς ἀρετῆς. Χρησιμοποιῶ αὐτὸ τὸ ἀνθρώπινο παράδειγμα, ἐπειδὴ εἶσθε ἀκόμη ἀδύναμοι πνευματικὰ, ἡ δὲ ἐφαρμογὴ τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ, ἡ ἄσκηση τῆς ἀρετῆς σᾶς καταπιέζει· σᾶς φαίνεται δουλεία. Ὅπως, λοιπόν, παλαιότερα εἴχατε ὑποδουλώσει τὰ μέλη τοῦ σώματός σας στὴν ἀνη­θικότητα, σὲ συνήθειες ποὺ ἦταν ἀντίθετες μὲ τὸν Νόμο τοῦ Θεοῦ, «οὕτω νῦν παραστήσατε τὰ μέλη ὑμῶν δοῦλα τῇ δικαιοσύνῃ εἰς ἁγιασμόν». Ἔτσι καὶ τώρα, προτρέπει ὁ θεῖος Ἀπόστολος, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑποδουλώσετε τὰ μέλη σας στὴν ἐνάρετη ζωὴ τοῦ Εὐαγγελίου, γιὰ νὰ ἐξαγιασθεῖτε.

Εἶναι ἀλήθεια ὅτι, μὲ μιὰ ἐπιφανειακὴ θεώρηση, ἡ ὑποταγὴ τοῦ ἀνθρώπου στὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ, στὸν θεῖο Νόμο, ποὺ ὁρίζει τὸ Εὐαγγέλιο, στὸ θεῖο θέλημα τοῦ Κυρίου φαίνεται νὰ στε­ρεῖ ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο τὴν ἐλευθερία του. «Ὅλο μὴ καὶ πρέπει θέτει ἡ Ἐκκλησία· ὅλο ἐντολές. Ποῦ βρίσκεται ἡ ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου;», κατηγοροῦν πολλοί, ποὺ ὑποκινούμενοι ἀπὸ τὶς ἀδυναμίες τους θεωροῦν ὡς ἐλευθερία τὴν ἀσυδοσία, τὴν ἁμαρτωλὴ ζωή.

Ἀγνοοῦν ὅμως ὅτι ἡ χειρότερη σκλαβιὰ εἶναι ἡ ὑποδούλωση στὴν ἁμαρτία, στὰ πάθη καὶ τελικὰ στὸν μισόκαλο διάβολο. Τότε ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἐξαρτημένος ἀπὸ τὰ ἀνθρώπινα ἔνστικτά του, ἀπὸ τὶς ἀδυ­ναμίες του, δὲν ἔχει προσωπικὴ βούληση, δὲν ἔχει τὴ δυνατότητα νὰ ἐπιλέγει, νὰ ὁρίζει τὴ ζωή του. Ἔχει μήπως ἐλευ­θερία ἕνας ἀλκοολικὸς ἢ ἕνας ἄνθρωπος ἐξαρτημένος ἀπὸ οὐσίες, ἕνας λαίμαργος ἢ ἕνας μανιώδης κλέπτης, ὅταν ἔρχεται ἀντιμέτωπος μὲ τὴν ἀδυναμία του;

Συνεπῶς ἐλεύθερος δὲν εἶναι ὅποιος ζεῖ χωρὶς περιορισμούς, χωρὶς ἐντολές, χωρὶς νὰ ἀπολογεῖται σὲ κανέναν, ἀλλὰ ὅποιος ἐλευθερώνεται ἀπὸ τὴ δουλεία τῆς ἁμαρτίας, ὅποιος ζεῖ σύμφωνα μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, ὅπως τονίζει ὁ θεῖος Ἀπόστολος στὴ συνέχεια τῆς περικοπῆς.

2. Ἡ δουλεία τῆς ἀρετῆς

Σᾶς φαίνεται δουλεία ἡ ἐνάρετη ζωή, ἀναφέρει. Ὅταν ὅμως ἤσασταν δοῦλοι τῆς ἁμαρτίας καὶ ἐλεύθεροι ἀπὸ τὴ δουλεία – ὅπως τὴ θεωρεῖτε – τῆς ἀρετῆς, σὲ τί σᾶς ὠφελοῦσαν τὰ ἔργα ποὺ κάνατε τότε καὶ τὰ ὁποῖα θυμάστε τώρα καὶ ντρέπεστε; Σὲ τίποτε. Ἀντίθετα σᾶς ἐπέφε­ραν μεγάλη ζημιά. Διότι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἀκάθαρτων ἐκείνων ἔργων εἶναι ὁ πνευματικὸς θάνατος.

Τώρα ὅμως ποὺ ἐλευθερωθήκατε ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ ὑποδουλώσατε τὸν ἑαυτό σας στὸν Θεό, ἔχετε βέβαιο κέρδος τὴν πρόοδό σας στὴν ἁγιότητα. «Δουλωθέν­τες δὲ τῷ Θεῷ ἔχετε τὸν καρπὸν ὑμῶν εἰς ἁγιασμόν, τὸ δὲ τέλος, ζωὴν αἰώνιον», τονίζει ὁ Ἀπόστολος. Τὸ τελικὸ ἀπο­τέ­λε­σμα τῆς ἐνάρετης ζωῆς εἶναι ἡ αἰώνια ζωὴ κοντὰ στὸν Χριστό. Ὁ μισθὸς μὲ τὸν ὁποῖο πληρώνει ἡ ἁμαρτία τοὺς δούλους της εἶναι ὁ πνευματικὸς θάνατος. Τὸ δῶ­ρο, ἀντίθετα, ποὺ προσφέρει ὁ Θεὸς σὲ ὅ­σους ἀνήκουν σ᾿ Ἐκεῖνον εἶναι ἡ αἰώνια ζωή, τὴν ὁποία ἀποκτᾶ κανείς, ὅταν εἶναι ἑνωμένος μὲ τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό.

Ἡ πνευματικὴ ζωή, λοιπόν, μοιάζει κά­ποτε μὲ δουλεία. Ἀπαιτεῖ βία, ὑποταγὴ στὸν θεῖο Νόμο, ἀγώνα πνευματικό. Γίνεται δοῦλος τοῦ Θεοῦ ὁ πιστός. Παύει νὰ ἔχει δικό του θέλημα. Ἡ δουλεία ὅμως αὐτὴ τὸν ἐξαγιάζει, τὸν ὁδηγεῖ στὴν αἰώνια ζωή, τὸν ἐλευθερώνει. Ὅσο ἑνωμένος εἶναι μὲ τὸν Χριστό, τόσο ἀπολαμβάνει τὴν αἰώνια ζωή. Ζεῖ ἐλεύθερος καὶ στὴν ἐπίγεια ζωή του. Δὲν τὸν δεσμεύουν τὰ κατώτερα πάθη του, δὲν τὸν αἰχμα­λωτί­ζουν οἱ προκλήσεις τοῦ διαβόλου, δὲν τὸν ἑλκύει ὁ κόσμος καὶ οἱ ἐπιδιώξεις του, δὲν ἔχει ἐξουσία πάνω του ὁ διάβολος. Ἡ ­συνείδηση τότε τοῦ ἀνθρώπου εἶναι εἰ­ρηνική, ἡ χαρά του βαθιά, ἡ ψυχή του ἀπολαμβάνει τὴν ἄνεση, τὸν πλατυσμό, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὶς ἐξωτερικὲς συν­θῆκες. Οἱ ἅγιοι Μάρτυρες, γιὰ παράδειγμα, εἶχαν ἀπό­λυτη ἐλευθερία, ἀκόμη κι ὅταν βρίσκονταν δέσμιοι τὶς τελευταῖες ὧρες πρὶν ἀπὸ τὸ μαρτύριό τους.

Τὸ σημαντικότερο ὅμως εἶναι ὅτι ὁ ἄν­θρωπος ποὺ εἶναι δοῦλος τοῦ Θεοῦ καὶ ζεῖ κατὰ τὸ θέλημά του, ἐλευθερώνεται ἀπὸ τὰ δεσμὰ τοῦ θανάτου, ἀπολαμβάνει τὴν αἰώνια ζωή, κληρονομεῖ τὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, εἰσέρχεται στὸν χῶρο τῆς ἀ­πόλυτης ἐλευθερίας, «ἔνθα οὐκ ἔστι πό­νος, οὐ λύπη, οὐ στεναγμός, ἀλλὰ ζωὴ ἀτελεύτητος» (Νεκρώσιμος Ἀκολουθία). Ἐκεῖ δηλαδή, ὅπου δὲν ὑπάρχει πόνος, οὔτε λύπη, οὔτε στεναγμός, ἀλλὰ αἰώνια, ἀτελεύτητη ζωή.