...

 

Κυριακὴ Δ΄ Λουκᾶ 

Εὐαγγελικὸ καί Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα 

Κυριακῆς 16 Ὀκτωβρίου 2022

Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 16 Ὀκτωβρίου 2022, Δ΄ Λουκᾶ (Λουκ. η΄ 5-15)

5 ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι τὸν σπόρον αὐτοῦ. καὶ ἐν τῷ σπείρειν αὐτὸν ὃ μὲν ἔπεσε παρὰ τὴν ὁδόν, καὶ κατεπατήθη, καὶ τὰ πε­τεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατέφαγεν αὐτό· 6 καὶ ἕτερον ἔπεσεν ἐπὶ τὴν πέτραν, καὶ φυὲν ἐξηράνθη διὰ τὸ μὴ ἔχειν ἰκμάδα· 7 καὶ ἕτερον ἔπεσεν ἐν μέ­σῳ τῶν ἀκανθῶν, καὶ συμ­φυεῖσαι αἱ ἄκανθαι ἀ­πέ­πνιξαν αὐτό· 8 καὶ ἕτερον ἔπεσεν εἰς τὴν γῆν τὴν ἀγαθήν, καὶ φυὲν ἐποίησε καρπὸν ἑκατοντα­πλασίονα. ταῦτα λέγων ἐ­­­φώνει· ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω. 9 Ἐπηρώτων δὲ αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ λέγοντες· τίς εἴη ἡ παραβολὴ αὕτη; 10 ὁ δὲ εἶπεν· ὑμῖν δέδοται γνῶναι τὰ μυστήρια τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ, τοῖς δὲ λοιποῖς ἐν παραβολαῖς, ἵνα βλέποντες μὴ βλέπωσι καὶ ἀκούοντες μὴ συνιῶσιν.

 11 ἔστι δὲ αὕτη ἡ παραβολή· ὁ σπόρος ἐστὶν ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ· 12 οἱ δὲ παρὰ τὴν ὁδόν εἰσιν οἱ ἀκούσαντες, εἶτα ἔρ­­- χεται ὁ διάβολος καὶ αἴρει τὸν λόγον ἀπὸ τῆς καρδίας αὐτῶν, ἵνα μὴ πιστεύσαν­τες σωθῶσιν. 13 οἱ δὲ ἐπὶ τῆς πέτρας οἳ ὅ­ταν ἀκούσωσι, μετὰ χαρᾶς δέχονται τὸν λόγον, καὶ οὗ­τοι ρίζαν οὐκ ἔχουσιν, οἳ πρὸς καιρὸν πιστεύουσι καὶ ἐν καιρῷ πειρασμοῦ ἀφί­σταν­ται. 14 τὸ δὲ εἰς τὰς ἀκάνθας πεσόν, οὗτοί εἰσιν οἱ ἀκού­σαντες, καὶ ὑπὸ μεριμνῶν καὶ πλούτου καὶ ἡ­­δο­νῶν τοῦ βίου πορευόμε­νοι συμπνί­γονται καὶ οὐ τελε­­­σφοροῦ­σι. 15 τὸ δὲ ἐν τῇ καλῇ γῇ, οὗτοί εἰσιν οἵτινες ἐν καρδίᾳ καλῇ καὶ ἀγαθῇ ἀκούσαν­τες τὸν λόγον κατέχουσι καὶ καρποφοροῦσιν ἐν ὑπομο­νῇ.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

5 Βγῆκε ὁ σποριάς στό χωράφι του, γιά νά σπεί­ρει τό σπόρο του. Καί καθώς ἔσπερνε, μερικοί σπό­ροι ἔπε­σαν κοντά στό δρόμο τοῦ χωραφιοῦ καί καταπατήθηκαν ἀπό τούς διαβάτες, καί τούς κατέφαγαν τά πουλιά τοῦ οὐρανοῦ. 6 Ἄλλοι σπόροι πάλι ἔπεσαν πάνω σέ πετρῶδες ἔδα­φος, κι ἀφοῦ φύτρωσαν, ξεράθηκαν, ἐπειδή δέν εἶχαν ὑγρασία. 7 Κι ἄλλοι σπόροι ἔπεσαν σέ ἔδαφος γεμάτο ἀπό σπόρους ἀγκαθιῶν, κι ὅταν τά ἀγκάθια φύτρωσαν μαζί τους, τούς ἔπνιξαν τελείως. 8 κι ἄλλοι σπόροι ἔπεσαν μέσα στή γῆ τή μαλακή καί εὔφορη, καί ὅταν φύτρωσαν, ἔκαναν καρπό ἑκατό φορές περισσότερο ἀπ’ τό σπόρο. Κι ἐνῶ τά ἔλεγε αὐτά, γιά νά δώσει μεγαλύτερο τόνο στούς λόγους του καί γιά νά διεγείρει τήν προσοχή τῶν ἀκροατῶν του, φώναζε δυνατά: Αὐτός πού ἔχει αὐτιά πνευματι­κά καί ἐνδιαφέρον πνευματικό γιά νά ἀκούει καί νά ἐγ­κολ­πώ­νε­ται αὐτά πού λέω, ἄς ἀκούει. 

9 Οἱ μαθητές του τότε τόν ρωτοῦσαν καί τοῦ ἔλεγαν: Ποιά εἶναι ἡ ἔννοια καί ἡ σημασία αὐτῆς τῆς παραβο­λῆς; 10 Κι αὐτός τούς ἀπάντησε: Σέ σᾶς πού ἔχετε ἐν­δι­α­φέ­ρον καί καλή διάθεση σᾶς ἔδωσε ὁ Θεός τή χάρη του νά μάθετε τίς μυστηριώδεις ἀλήθειες τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ· στούς ἄλλους ὅμως μιλάω μέ παραβολές. Αὐτοί δέν ἔχουν ἐνδιαφέρον νά γνωρίσουν καί νά δεχθοῦν τίς πνευματικές ἀλήθειες, καί ὁ νοῦς τους εἶναι ἀμαθής καί ἀνίκανος γιά πνευματική διδασκαλία. Γι’ αὐτό διδάσκω μέ τόν τρόπο αὐτό, γιά νά μήν μποροῦν νά δοῦν βαθύ­τε­ρα καί καθαρότερα, ἄν καί θά βλέπουν μέ τά σωματικά τους μάτια, καί γιά νά μήν μποροῦν νά καταλάβουν, ἄν καί θά ἀκοῦν τή διδασκαλία πού τούς ἐξηγεῖ τά μυστήρια. Καί τό κάνω αὐτό ὄχι μόνο γιά λόγους δικαιοσύνης, ἀλλά καί ἀπό ἀγαθότητα, γιά νά μήν ἐπιβαρύνουν τή θέση τους περιφρονώντας τήν ἀλήθεια, καί σκληρυνθοῦν πε­ρισ­σότερο. 11 Ἡ σημασία τῆς παραβολῆς εἶναι αὐτή: Ὁ σπόρος συμβολίζει τό λόγο τοῦ Θεοῦ. 12 Τό ἔδαφος πού εἶναι κοντά στό δρόμο συμβολίζει αὐτούς πού ἄκουσαν ἁπλῶς καί μόνο τό λόγο. Ἔπειτα ἔρχεται ὁ διάβολος καί ἀφαιρεῖ τό λόγο ἀπό τίς καρδιές τους, γιά νά μήν πιστέψουν καί σωθοῦν. 13 Τό πετρῶδες ἔδαφος ἐξάλλου πού δέχθηκε τό σπό­ρο συμβολίζει αὐτούς οἱ ὁποῖοι ὅταν ἀκού­σουν τό λόγο τοῦ Θεοῦ τόν δέ­χονται μέ χαρά καί ἐν­θου­­σι­α­σμό. Μέσα τους ὅμως δέν ἔχει αὐτός βαθιά ρίζα, γιά νά στε­ρε­ωθεῖ. Γι’ αὐτό ἀκριβῶς αὐ­τοί γιά λίγο χρό­νο πιστεύουν, ὅταν ὅμως ἔλθει καιρός πει­ρα­σμοῦ ἤ διωγ­μοῦ ἀπομακρύνονται ἀπό τήν πίστη. 14 Οἱ σπόροι πού ἔπεσαν στά ἀγκάθια συμβολίζουν ἐκεί­νους πού ἄκουσαν τό λόγο τοῦ Θεοῦ κι ἀρχίζουν μέ κάποια προθυμία νά βαδίζουν στό δρόμο τῆς πίστε­ως. Πνίγονται ὅμως ἀπό τίς ἀγωνιώδεις φροντίδες γιά νά ἀποκτήσουν πλούτη, καθώς κι ἀπό τίς ἀπολαύσεις τῆς σαρ­­­­­­κι­κῆς ζωῆς, στήν ὁποία διευκολύνουν τά πλούτη πού ἀπέκτησαν, κι ἔτσι δέν προκόπτουν οὔτε φτάνουν μέ­χρι τό τέλος, προκειμένου νά δώσουν τόν καρπό. 15 Οἱ σπόροι τώρα πού ἔπεσαν στήν εὔφορη γῆ συμ-βο­λί­ζουν τούς ἀνθρώπους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι μέ καρδιά κα­­­­­­λοπροαίρετη, εὐθεία καί ἀγαθή ἄκουσαν καί κατανό­η­σαν τό λόγο καί τόν κρατοῦν σφιχτά μέσα τους, καί καρ­­­ποφοροῦν τίς ἀρετές δείχνοντας ὑπομονή καί καρτε­ρία στίς θλίψεις καί τούς πειρασμούς καί σ’ ὅλα τά ἐμπόδια πού συναντοῦν στήν ἄσκηση τῆς πνευματικῆς ζωῆς.

Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 16 Ὀκτωβρίου 2022, Τῶν Ἁγίων Πατέρων (Τίτ. γ΄ 8-15)

Τέκνον Τίτε, πιστὸς ὁ λόγος· καὶ περὶ τούτων ­βούλομαί σε διαβεβαιοῦσθαι, ἵνα φρον­τί­ζωσι καλῶν ἔργων προ­ΐστασθαι οἱ πεπιστευκότες τῷ Θεῷ. ταῦτά ἐστι τὰ καλὰ καὶ ὠφέλιμα τοῖς ἀνθρώποις· μωρὰς δὲ ζητήσεις καὶ γενεαλογίας καὶ ἔρεις καὶ μάχας νομικὰς ­περιίστασο· εἰσὶ γὰρ ἀνωφελεῖς καὶ μάταιοι. αἱ­ρετικὸν ­ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν ­νουθεσίαν παραιτοῦ, εἰδὼς ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος καὶ ἁμαρ­τάνει ὢν αὐτοκατά­κριτος. Ὅταν πέμψω ᾿Αρτεμᾶν πρός σε ἢ Τυχικόν, σπούδασον ἐλθεῖν πρός με εἰς Νικόπο­λιν· ἐκεῖ γὰρ κέκρικα παραχειμάσαι. Ζηνᾶν τὸν νομικὸν καὶ ᾿Απολλὼ σπουδαί­ως πρόπεμψον, ἵνα μη­δὲν αὐτοῖς λείπῃ. μανθανέτωσαν δὲ καὶ οἱ ἡμέτεροι καλῶν ἔργων προΐστασθαι εἰς τὰς ἀ­­ναγκαίας χρείας, ἵνα μὴ ὦσιν ἄκαρποι. ᾿Ασπάζον­ταί σε οἱ μετ᾿ ἐμοῦ πάντες. ἄσπασαι τοὺς φιλοῦντας ἡμᾶς ἐν πίστει. ῾Η χάρις μετὰ πάντων ὑμῶν· ἀμήν.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ

Ἡ Κυριακὴ τοῦ Σπορέως, ὅπως ὀνομάζεται ἡ σημερινὴ Κυριακὴ ἐξαιτίας τῆς παραβολῆς τοῦ Σπορέως, ποὺ ἀναγινώσκεται στὴν εὐαγγελικὴ περικοπή, εἶναι ἀφιερωμένη στοὺς ἁγίους Πατέρες ποὺ συγκρότησαν τὴν Ζ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο τὸ 787 στὴ Νίκαια τῆς Βιθυνίας γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν αἵρεση τῆς Εἰκονομαχίας. Γιὰ τὸν ἴδιο λόγο καὶ ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ ἀπὸ τὴν πρὸς Τίτον ἐπιστολὴ τοῦ ἀποστόλου Παύλου ἀναγινώσκεται πρὸς τιμὴν τῶν θεοφόρων αὐτῶν στύλων τῆς Ἐκκλησίας.

1. Μὲ ἀκρίβεια τὶς ἀλήθειες τῆς πίστεως

«Πιστὸς ὁ λόγος καὶ περὶ τούτων βούλομαί σε διαβεβαιοῦσθαι». Δηλαδή, ὅλα αὐτὰ ποὺ σοῦ ἔγραψα νωρίτερα εἶναι ἀλήθειες ἀξιόπιστες καὶ ἀναμφίβολες, τονίζει ὁ θεῖος Ἀπόστολος στὸν μαθητή του Τίτο. Γιὰ τὶς ἀλήθειες αὐτὲς θέλω νὰ μιλᾶς μὲ βεβαιότητα καὶ μὲ κύρος, ὥστε νὰ ἐνισχύονται οἱ πιστοὶ καὶ νὰ πρωτοστατοῦν σὲ ἀγαθὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀρεστὰ στὸν Θεὸ καὶ ὠφέλιμα στοὺς ἀνθρώπους.

Ἀπόφευγε τὶς ἀνόητες συζητήσεις γιὰ τὶς γενεαλογίες τῶν εἰδωλολατρικῶν θεῶν καὶ τὶς διαμάχες γιὰ τὰ ζητήματα τοῦ ἰουδαϊκοῦ Νόμου, διότι εἶναι ἀνώφελες καὶ μάταιες. «Αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ». Τὸν αἱρετικὸ ἄνθρωπο, ὁ ὁποῖος παρὰ τὶς ἐπανειλημμένες νουθεσίες σου ἐμμένει στὴν πλάνη του, ἀπόφευγέ τον. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἶναι ὑπεύθυνος γιὰ τὴν καταδίκη ποὺ ἐπισύρει στὸν ἑαυτό του.

Ὁ ἀπόστολος Παῦλος μὲ τὰ θεόπνευστα αὐτὰ λόγια ποὺ ἀπευθύνει στὸν Τίτο, στὸν ὁποῖο εἶχε ἀναθέσει τὴ διαποίμανση τῶν πιστῶν τῆς Κρήτης, ὑπογραμμίζει τὴ μεγάλη σημασία ποὺ ἔχει ἡ ὀρθὴ πίστη γιὰ τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας. Γι᾿ αὐτὸ καὶ προτρέπει τὸν Τίτο νὰ ὁμιλεῖ μὲ παρρησία, μὲ βεβαιότητα καὶ αὐθεντία γιὰ τὶς ἀλήθειες τῆς πίστεως, τὶς ὁποῖες τοῦ εἶχε παραδώσει. Διότι οἱ ἀλήθειες αὐτὲς δὲν εἶναι ἀνθρώπινες φιλοσοφίες καὶ σκέψεις, ἀλλὰ ἡ ἀποκάλυψη τοῦ Θεοῦ στοὺς ἀνθρώπους.

Αὐτὴ τὴν προτροπὴ τοῦ θείου Ἀποστόλου ἐφάρμοσαν στὴ ζωή τους οἱ θεοφόροι Πατέρες, τοὺς ὁποίους τιμοῦμε σήμε­ρα. Ἐπιτέλεσαν ἔργο ποιμαντικό, καλ­λιέρ­γησαν τοὺς πιστοὺς διδάσκοντας τὸ ὀρθὸ δόγμα μὲ τοὺς φωτισμένους λόγους τους. Ὅταν δὲ τοὺς κάλεσε ἡ Ἐκκλησία, ἔδωσαν μάχη γιὰ τὴν προάσπιση τῆς ἀλήθειας κατὰ τῶν εἰκονομάχων, θυσιάζοντας κάποιοι ἀπὸ αὐτοὺς καὶ τὴ ζωή τους ἀκόμη. Ὁπωσδήποτε τὸ παράδειγμά τους μᾶς καλεῖ νὰ κρατοῦμε κι ἐμεῖς ἀνόθευτη τὴν ὀρ­θὴ πίστη ποὺ μᾶς παρέδωσαν καὶ νὰ πο­ρευόμαστε στὴ ζωή μας σύμφωνα μὲ αὐτήν.

2. Ἀπαραίτητα τὰ ἀγαθὰ ἔργα

Ἡ ὀρθὴ πίστη ὅμως εἶναι ἀπαραίτητο νὰ συνδυάζεται μὲ τὰ ἔργα τῆς ἀγάπης, ὅπως φαίνεται καὶ στὴ συνέχεια τῆς περικοπῆς. Ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος παραγγέλλει στὸν Τίτο, μόλις τοῦ στείλει στὴν Κρήτη τὸν Ἀρτεμᾶ ἢ τὸν Τυχικό, νὰ φροντίσει νὰ ἔλθει τὸ ταχύτερο κοντά του στὴ Νικόπολη, διότι ἐκεῖ εἶχε ἀποφασίσει νὰ περάσει τὸν χειμώνα. Τὸν προτρέπει ἐπίσης νὰ προπέμψει ἀπὸ τὴν Κρήτη τὸν νομοδιδάσκαλο Ζηνᾶ καὶ τὸν Ἀπολλώ, φροντίζοντας νὰ μὴν τοὺς λείψει τίποτε στὸ ταξίδι τους. «Μανθανέτωσαν δὲ καὶ οἱ ἡμέτεροι καλῶν ἔργων προΐστασθαι εἰς τὰς ἀναγκαίας χρείας, ἵνα μὴ ὦσιν ἄκαρποι», σημειώνει ὁ Ἀπόστολος. Δηλαδή, ἂς παραδειγματίζονται καὶ οἱ πιστοὶ νὰ πρωτοστατοῦν στὰ καλὰ ἔργα καὶ νὰ συντρέχουν τοὺς ἀδελφούς τους στὶς ἀπαραίτητες ὑλικὲς ἀνάγκες, γιὰ νὰ μὴ μένουν πνευμα­τικὰ ἄκαρποι.

Κλείνοντας τὴν ἐπιστολὴ ὁ Ἀπόστολος μεταφέρει τοὺς χαιρετισμοὺς τῶν συν­ερ­γα­τῶν του πρὸς τὸν Τίτο καὶ τοῦ παραγγέλλει νά μεταφέρει κι ἐκεῖνος τοὺς δικούς του θερμοὺς χαιρετισμοὺς σὲ ὅλους τοὺς πιστοὺς ποὺ τὸν ἀγαποῦν. Εὔχεται δὲ νὰ ἔ­χουν ὅλοι οἱ πιστοὶ πλούσια τὴ Χάρι τοῦ Θε­οῦ.

Δὲν εἶναι τυχαῖο τὸ ὅτι ὁ θεόπνευστος Ἀ­πό­στολος, ἐνῶ στὴν ἀρχὴ τόνισε τὴ σημα­σία τῆς ὀρθῆς πίστεως, στὴ συνέχεια δύο φορὲς ἐπανέρχεται στὴ σημασία τῶν ἀ­γα­θῶν ἔρ­γων, παρομοιάζοντάς τα μὲ τοὺς καρ­ποὺς ἑνὸς δένδρου. Χρησιμοποιεῖ μά­λιστα καὶ τὶς δύο φορὲς τὴ λέξη «προΐστα­σθαι», γιὰ νὰ τονίσει ὅτι δὲν ἀρκεῖ νὰ κάνουμε οἱ πιστοὶ κάποια ἔργα ἀγάπης, ἀλ­λὰ ὀφείλουμε νὰ εἴμαστε πρωτοπόροι σὲ αὐτά· νὰ εἶναι ἡ βασικὴ φροντίδα μας. Νὰ εἴ­μα­στε πρόθυμοι καὶ ἐφευρετικοὶ στὴν ἀ­γά­πη. Σὲ κάθε περίσταση νὰ βρίσκουμε τὸν κατάλληλο τρόπο γιὰ νὰ ἐνισχύουμε τοὺς ἀδελφούς μας καὶ ἐπιπλέον νὰ ἐμπνέου­με κι ἄλλους μὲ τὸ παράδειγμά μας. Διαφορετικὰ ἡ πίστη καὶ ἡ πνευματική μας ζωὴ εἶναι πνευματικὰ ἄκαρπη· δὲν ἔχει κανένα ἀποτέλεσμα.

Ἡ ἔμπρακτη ἀγάπη, συνεπῶς, εἶναι ἡ σφραγίδα τῆς ὀρθῆς πίστεώς μας· ἡ ἐγγύηση ποὺ ἐπιβεβαιώνει ὅτι εἴμαστε γνήσιοι Χριστιανοί, ἀκόλουθοι καὶ μιμητὲς τοῦ Κυρίου· ὁ εὔχυμος ἐκεῖνος καρπός, ἀπὸ τὸν ὁποῖο τρέφεται τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, οἱ ἀδελφοί μας δηλαδή, καὶ ἐπιβεβαιώνεται ἔτσι ὅτι τὸ πνευματικό μας δένδρο εἶναι ὑγιὲς καὶ καρποφόρο. Αὐτὰ τὰ ἔργα ἀγάπης ἂς ἀποτελοῦν τὸ κύριο μέλημά μας.