Κυριακὴ τῆς Σταυροπροσκυνήσεως – Εὐαγγελικὸ καί Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 15 Μαρτίου 2026

 

Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 15 Μαρτίου 2026, Κυριακὴ τῆς Σταυροπροσκυνήσεως (Μάρκ. η΄ 34 – θ΄ 1)

«Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς· ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι. ὃς γὰρ ἂν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτήν· ὃς δ᾿ ἂν ἀπολέσῃ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ εὐαγγελίου οὗτος σώσει αὐτήν. τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον, καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ; ἢ τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ; ὃς γὰρ ἐὰν ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ τῇ μοιχαλίδι καὶ ἁμαρτωλῷ, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπαισχυνθήσεται αὐτὸν ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων τῶν ἁγίων. Καί ἔλεγεν αὐτοῖς· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἰσί τινες τῶν ὧδε ἑστηκότων, οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσι τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ἐληλυθυῖαν ἐν δυνάμει».

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π.Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

«Καὶ ἀφοῦ προσεκάλεσε τὰ πλήθη τοῦ λαοῦ μαζὶ μὲ τοὺς μαθητάς του, εἶπεν εἰς αὐτούς· Ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ γίνῃ ὀπαδός μου καὶ νὰ μὲ ἀκολουθῇ ὡς μαθητής μου, ἄς διακόψῃ κάθε φιλίαν καὶ σχέσιν πρὸς τὸν διεφθαρμένον ὑπό της ἁμαρτίας ἑαυτόν του καὶ ἄς λάβῃ τὴν σταθερὰν ἀπόφασιν νὰ ὑποστῇ δι’ ἐμέ ὄχι μόνον πᾶσαν θλῖψιν καὶ δοκιμασίαν, ἀλλά καὶ θάνατον σταυρικὸν ἀκόμη, καὶ τότε ἄς μὲ ἀκολουθῇ μιμούμενος τὸ παράδειγμά μου.Μὴ διστάσῃ δὲ κανεὶς νὰ κάμῃ τάς θυσίας αὐτάς. Διότι, ὅποιος θέλει νὰ σώσῃ τὴν ζωήν του, θὰ χάσῃ τὴν πνευματικὴν καὶ μακαρὶαν καὶ αἰωνίαν ζωήν. Ὅποιος ὅμως χάσῃ καὶ θυσιάσῃ τὴν ζωὴν του διὰ τὴν ὁμολογίαν καὶ ὑπακοήν του εἰς ἐμέ καὶ τὸ εὐαγγέλιόν μου, αὐτὸς θὰ σώσῃ τὴν ψυχὴν του ἐν τῷ μέλλοντι βίῳ, ὅπου θὰ κερδήσῃ τὴν αἰωνίαν μακαριότητα. Ἐκείνη δὲ ἡ σωτηρία εἶναι τὸ πᾶν. Διότι τί θὰ ὠφελήσῃ τὸν ἄνθρωπον, ἐάν κερδήσῃ ὅλον αὐτὸν τὸν ὑλικόν κόσμον, καὶ εἰς τὸ τέλος χάσῃ τὴν ψυχήν του, ἡ ὁποία ὡς πνευματικὴ καὶ αἰωνία δὲν συγκρίνεται μὲ κανὲν ἀπό τὰ ὑλικὰ τοῦ φθαρτοῦ κόσμου ἀγαθά; Ἢ ἐάν ἕνας ἄνθρωπος χάσῃ τὴν ψυχήν του, τί θὰ δώσῃ ὡς ἀντάλλαγμα, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἐξαγοράσῃ αὐτὴν ἀπό τὴν αἰωνίαν ἀπώλειαν; Ὡρισμένως δὲ θὰ χάσῃ τὴν ψυχὴν του ἐκεῖνος, ποὺ δὲν θὰ ὑποστῇ δι’ ἐμέ τάς θυσίας αὐτάς. Διότι ὁποιοσδήποτε ἐντραπῇ ἐμέ καί τοὺς λόγους μου ἐπηρεαζόμενος ἀπό τάς περιφρονήσεις καὶ τοὺς χλευασμοὺς τῶν ἀνθρώπων τῆς γενεᾶς αὐτῆς, ποὺ ἀπεστάτησεν ἀπό τὸν πνευματικόν της νυμφίον καὶ εἶναι ἁμαρτωλός, αὐτὸν θὰ τὸν ἐντραπῇ καὶ ὁ υἷός τοῦ ἀνθρώπου καί θὰ τὸν ἀποκήρύξῃ ὡς μὴ ἰδικόν του, ὅταν θὰ ἔλθῃ μὲ τοὺς ἁγίους ἀγγέλους περιβεβλημένος τὴν δόξαν τοῦ Πατρός του.Καί ἐλεγεν εἰς αὐτούς· Σᾶς λέγω ἀληθινά, ὅτι ὑπάρχουν μερικοὶ ἀπό αὐτούς, ποὺ στέκονται ἐδῶ, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ δοκιμάσουν θάνατον, προτοῦ νὰ ἴδουν, μετὰ τὴν κάθοδον τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, νὰ καταλύεται, μὲ τὴν καταστροφὴν τῶν Ἱεροσολύμων καὶ τοῦ ναοῦ των καὶ μὲ τὸν διασκορπισμὸν τοῦ Ἰσραήλ, ἡ Παλαιὰ θεία τάξις καὶ διαθήκη διὰ νὰ θεμελιωθῇ μὲ δύναμιν ἀκαταγώνιστον καί ὑπερφυσικὴν ἡ Νέα θεία τάξις ἐν τῷ κοσμῳ, τὴν ὁποίαν θὰ ἐκπροσωπῇ ἡ Ἐκκλη¬σία ὡς ἄλλη βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐπί της γῆς».

 

Αποστολικό Ανάγνωσμα: Εβρ. δ΄ 14 – ε΄ 6

¹⁴ Ἔχοντες οὖν ἀρχιερέα μέγαν διεληλυθότα τοὺς οὐρανούς, Ἰησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ Θεοῦ, κρατῶμεν τῆς ὁμολογίας. ¹⁵ οὐ γὰρ ἔχομεν ἀρχιερέα μὴ δυνάμενον συμπαθῆσαι ταῖς ἀσθενείαις ἡμῶν, πεπειρασμένον δὲ κατὰ πάντα καθ’ ὁμοιότητα χωρὶς ἁμαρτίας. ¹⁶ προσερχώμεθα οὖν μετὰ παρρησίας τῷ θρόνῳ τῆς χάριτος, ἵνα λάβωμεν ἔλεον καὶ χάριν εὕρωμεν εἰς εὔκαιρον βοήθειαν.

¹ Πᾶς γὰρ ἀρχιερεὺς ἐξ ἀνθρώπων λαμβανόμενος ὑπὲρ ἀνθρώπων καθίσταται τὰ πρὸς τὸν Θεόν, ἵνα προσφέρῃ δῶρά τε καὶ θυσίας ὑπὲρ ἁμαρτιῶν, ² μετριοπαθεῖν δυνάμενος τοῖς ἀγνοοῦσι καὶ πλανωμένοις, ἐπεὶ καὶ αὐτὸς περίκειται ἀσθένειαν· ³ καὶ διὰ ταύτην ὀφείλει, καθὼς περὶ τοῦ λαοῦ, οὕτω καὶ περὶ ἑαυτοῦ προσφέρειν ὑπὲρ ἁμαρτιῶν. ⁴ καὶ οὐχ ἑαυτῷ τις λαμβάνει τὴν τιμήν, ἀλλὰ καλούμενος ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, καθάπερ καὶ Ἀαρών. ⁵ οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς οὐχ ἑαυτὸν ἐδόξασε γενηθῆναι ἀρχιερέα, ἀλλ’ ὁ λαλήσας πρὸς αὐτόν· υἱός μου εἶ σύ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε· ⁶ καθὼς καὶ ἐν ἑτέρῳ λέγει· σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ.

Νεοελληνική Απόδοση

¹⁴ Αφού, λοιπόν, έχομεν Αρχιερέα μέγαν, που έχει διαβή τους ουρανούς και εκάθισεν εκ δεξιών του Θεού, τον Ιησούν, τον Υιόν του Θεού, ας κρατώμεν σφικτά την ομολογίαν της πίστεώς μας. ¹⁵ Διότι δεν έχομεν Αρχιερέα, ο οποίος-λόγω αγνοίας εκείνων που συμβαίνουν εις ημάς-δεν ημπορεί να αισθανθή συμπάθειαν προς τας πνευματικάς και ηθικάς ημών ασθενείας και αδυναμίας. Τουναντίον έχομεν Αρχιερέα, ο οποίος έχει πειρασθή και δοκιμασθή εις όλα, όσα είναι δυνατόν να πειρασθή η ανθρωπίνη φύσις, ομοίως με ημάς, χωρίς όμως να παρασυρθή εις καμμίαν απολύτως αμαρτίαν. ¹⁶ Λοιπόν ας προσευχώμεθα με θάρρος και ακλόνητος πεποίθησιν στον θρόνον της χάριτος, δια να λάβωμεν έλεον και συγχώρησιν των αμαρτιών μας και δια να εύρωμεν την θείαν χάριν, που θα μας βοηθή αποτελεσματικώς εις κάθε περίστασιν πειρασμών και κινδύνων.

¹ Διότι κάθε αρχιερεύς, που λαμβάνεται και ξεχωρίζεται από τους ανθρώπους, όπως συμβαίνει μεταξύ των Ιουδαίων, γίνεται και εγκαθίσταται αρχιερεύς υπέρ των ανθρώπων, δια να προσφέρη δώρα και θυσίας προς συγχώρησιν των αμαρτιών του λαού. ² Και ημπορεί αυτός να συμπαθή και να φέρεται με μετριοπάθειαν προς αυτούς, που παρασύρονται εις την αμαρτίαν από άγνοιαν και πλάνην, διότι και αυτός σαν άνθρωπος περιβάλλεται και διαποτίζεται και φέρει την ανθρωπίνην ασθένειαν. ³ Ακριβώς δε εξ αιτίας αυτής της ασθενείας και ενόχης του ως ανθρώπου έχει καθήκον να προσφέρη θυσίας και δια τον εαυτόν του, δια την συγχώρησιν των αμαρτιών του, όπως προσφέρει υπέρ του λαού. ⁴ Και κανείς δεν παίρνει μόνος του και αυθαιρέτως την μεγάλην τιμήν του αρχιερατικού αξιώματος, αλλά την λαμβάνει, όταν προσκαλήται από τον Θεόν, όπως είχε προσκληθή και ο Ααρών. ⁵ Ετσι και ο Χριστός, ο μέγας Αρχιερεύς, δεν εδόξασε μόνος του τον εαυτόν του στον να γίνη Αρχιερεύς, δεν απέμεινε αυτός στον εαυτόν του το αξίωμα, αλλ’ ο Θεός, ο οποίος ελάλησε προς αυτόν και του είπε· “συ είσαι Υιός μου, εγώ σε εγέννησα σήμερα, που σου έδωκα την ανθρωπίνην φύσιν”. ⁶ Καθώς και εις άλλο χωρίον της Γραφής λέγει· “συ είσαι ιερεύς στον αιώνα, έχεις αιωνίαν και ακατάλυτον την αρχιερωσύνην, σύμφωνα με τον τύπον, που προφητικώς εδόθη εν τω προσώπω του Μελχισεδέκ εις την Π. Διαθήκην”.

                         ***************************************************

 

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Τὴν Γ΄ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν, ποὺ ὀνομάζεται Κυριακὴ τῆς Σταυροπροσκυνήσεως, ἡ Ἐκκλησία μας ὑψώνει στὸ μέσο τῶν ἱερῶν Ναῶν μας τὸ πανσεβάσμιο Ξύλο, τὸν τίμιο καὶ ζωοποιὸ Σταυρὸ τοῦ Κυρίου. Ἀτενίζοντάς τον οἱ πιστοὶ νιώθουμε σκιρτήματα συγ­κινήσεως καὶ ἱεροῦ δέους. Σπεύδουμε νὰ τὸν προσκυνήσουμε καὶ λαμβάνουμε δύναμη καὶ παρηγοριὰ στὸν πνευματικό μας ἀγώνα. Στὴ θέα του ὁ διάβολος «φρίττει καὶ τρέμει, μὴ φέρων καθορᾶν αὐτοῦ τὴν δύναμιν» (Τροπάριον Αἴνων πλ. δ΄ ἤχου). Φρίττει καὶ τρέμει, διότι δὲν ἀντέχει ν᾿ ἀντικρίσει τὴ δύναμή του.

1. Ὁ Θρόνος τῆς Χάριτος

Ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ τῆς ἡμέρας, ἀπὸ τὴν πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολή, εἶναι σχετικὴ μὲ τὸν Τίμιο Σταυρό. Μεταξὺ τῶν ἄλλων ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος μᾶς παρακινεῖ: «προσερχώμεθα μετὰ παρρησίας τῷ θρόνῳ τῆς χάριτος, ἵνα λάβωμεν ἔλεον καὶ χάριν εὕρωμεν εἰς εὔκαιρον βοήθειαν». Ἂς πλησιάζουμε, δηλαδή, μὲ θάρρος στὸν βασιλικὸ Θρόνο, ἀπὸ τὸν ὁποῖο πηγάζει ἡ Χάρις, γιὰ νὰ λάβουμε συγχώρηση γιὰ τὶς ἁμαρτίες μας καὶ Χάρι, ποὺ θὰ μᾶς ἐνισχύσει σὲ κάθε κρίσιμη ὥρα πειρασμοῦ.

Ὁ βασιλικὸς Θρόνος τοῦ Κυρίου δὲν ἐκφράζει ἀλαζονεία, οὔτε ἀπαιτεῖ ὑποταγή· ἀλλὰ πηγάζει ἀπὸ αὐτὸν τὸ ἔλεος καὶ ἡ Χάρις, ὅπως ἀκούσαμε· ἔλεος γιὰ τὶς ἁμαρτίες μας. Ὅλοι μας ἔχουμε ἀνάγ­κη ἀπὸ τὸ θεῖο αὐτὸ ἔλεος. Διότι καθημερινὰ ἁμαρτάνουμε, κάποτε χωρὶς νὰ τὸ ἀντιλαμβανόμαστε. Ἀπὸ τὸν Θρόνο αὐτὸ θὰ λάβουμε καὶ Χάρι στὸν πνευματικό μας ἀγώνα, στὸν ἀγώνα τῆς ἀρετῆς. Χάρι «εἰς εὔκαιρον βοήθειαν»· δύναμη κατὰ τὴν ὥρα τοῦ πειρασμοῦ. Ὑπάρχει, ἀλήθεια, στιγμὴ τῆς ζωῆς μας, ποὺ νὰ μὴν ἔχουμε ἀνάγκη ἀπὸ τὴν ἐνίσχυση αὐτή; Ἀνεξάντλητη πηγὴ ἐλέους καὶ Χάριτος εἶναι ὁ Θρόνος τοῦ Κυρίου.

Ὁ Θρόνος αὐτὸς δὲν εἶναι ἄλλος ἀπὸ τὸν Τίμιο Σταυρό του. Ὁ Σταυρός, ἐπάνω στὸν ὁποῖο ὁ ἐνανθρωπήσας Θεός, ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, πρόσφερε ὡς Ἀρχιερέας τὴν ἀπολυτρωτικὴ Θυσία του, γιὰ νὰ μᾶς ἐλευθερώσει ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ τὸν θάνατο. «Ὁ Σταυρὸς τὴν γῆν οὐρανὸν ἐποίησε, τοὺς ἀνθρώπους τοῖς ἀγγέλοις ἀνέμειξε, τῆς ἁμαρτίας τὴν δύναμιν ἠφάνισε, τὴν ἀρετὴν κατεφύτευσε» (ΕΠΕ 26, 98), ἐπισημαίνει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Ἔκανε τὴ γῆ οὐρανό, ἕνωσε τοὺς ἀνθρώπους μὲ τοὺς ἀγγέλους, ἐξαφάνισε τὴ δύναμη τῆς ἁμαρτίας, φύτεψε τὴν ἀρετή. Αὐτὸς εἶναι ὁ Θρόνος τοῦ Κυρίου· Θρόνος βασιλικός, βαμμένος μὲ θεϊκὸ Αἷμα.

Μποροῦμε ὁποιαδήποτε ἡμέρα καὶ ὥρα νὰ πλησιάζουμε τὸν Θρόνο αὐτό. Τί περιμένουμε λοιπόν; Μᾶς πιέζει τὸ βάρος τῆς ἁμαρτίας; Μᾶς τρομάζει ἡ ἀνηφορικὴ ὁδὸς τῆς ἁγιότητας; Στὸν Θρόνο τοῦ ἐσταυρωμένου Κυρίου ἂς προστρέχουμε. Ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ ποὺ ὑψώθηκε στὸν Γολγοθᾶ, λυτρώνει, ἐμπνέει καὶ ἐνισχύει τοὺς πιστούς. Στὴ σκιά του θὰ βροῦμε κι ἐμεῖς ἔλεος καὶ Χάρι!

2. Θαυμαστὴ προτύπωση τοῦ Μυστηρίου

Στὸ τέλος τῆς περικοπῆς ὁ Ἀπόστολος σημειώνει μιὰ παράδοξη προφητεία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ἡ ὁποία ἀναφέρεται στὸν Μεσσία: «Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ». Δηλαδή, Ἐσὺ ὁ Μεσσίας εἶσαι Ἱερέας αἰώνιος, σύμφωνα μὲ τὴν ἱερατικὴ τάξη τοῦ Μελχισεδέκ. Τὸ ἱερὸ βιβλίο τῆς Γενέσεως μᾶς πληροφορεῖ ὅτι ὁ Μελχισεδὲκ ἦταν «ἱερεὺς τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου» (Γεν. ιδ΄ 17) καὶ ὅτι βγῆκε νὰ προϋπαντήσει τὸν πατριάρχη Ἀβραάμ, ὅταν ἐκεῖνος ἐπέστρεφε νικητὴς ἀπὸ τὸν πόλεμο γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τοῦ ἀνεψιοῦ του Λώτ. Πρόσφερε τότε στὸν Ἀβραὰμ «ἄρτους καὶ οἶνον» καὶ τὸν εὐλόγησε. Ὁ δὲ Ἀβραὰμ τοῦ χάρισε τὸ ἕνα δέκατο ἀπὸ τὰ λάφυρά του.

 

Σύμφωνα μὲ τοὺς ἱεροὺς ἑρμηνευτές, τὸ μυστηριῶδες αὐτὸ πρόσωπο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης προτυπώνει τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό. Ὁ Κύριος ὡς Ἀρχιερέας δὲν θυσίασε ταύρους καὶ τράγους, ὅπως οἱ ἱερεῖς τῶν Ἑβραίων, ἀλλὰ τὸν ἴδιο τὸν Ἑαυτό του μὲ θάνατο σταυρικό. Εἶναι δὲ συγκλονιστικὸ τὸ ὅτι μᾶς προσφέρει τὸ ἄχραντο Σῶμα του, τὸ Ὁποῖο σταυρώθηκε στὸν Γολγοθᾶ, καὶ τὸ τίμιο Αἷμα του, ποὺ ἀπέρρευσε ἀπὸ τὶς πληγές του, σὲ κάθε θεία Λειτουργία ὑπὸ τὰ ταπεινὰ εἴδη τοῦ ἄρτου καὶ τοῦ οἴνου, ὅπως προτυπώθηκαν πολλοὺς αἰῶνες νωρίτερα ἀπὸ τὸν Μελχισεδέκ. Μᾶς προσφέρει τὸν καθαγιασμένο Ἄρτο καὶ Οἶνο, γιὰ νά μεταλάβουμε οἱ πιστοί, στὸ ἱερὸ Μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας.

Ἂς προσερχόμαστε στὸ φοβερὸ αὐτὸ Μυστήριο μὲ τὴν κατάλληλη προετοιμασία. Ὁ Μελχισεδὲκ πρόσφερε «ἄρτους καὶ οἶνον» σὲ αὐτοὺς ποὺ ἐπέστρεψαν ἀπὸ πόλεμο, ἀπὸ νικηφόρο πόλεμο. Ἀντίστοιχα καὶ ὁ μεγάλος Ἀρχιερέας προσφέρει τὸν καθαγιασμένο Ἄρτο καὶ Οἶνο «τοῖς ἐκ τοῦ νοεροῦ πολέμου πρὸς αὐτὸν ἀναστρέφουσι» (ΕΠΕ 13, 332), σημειώνει ὁ ὅσιος Μᾶρκος ὁ ἐρημίτης. Δηλαδή, σὲ αὐτοὺς ποὺ ἐπιστρέφουν πρὸς Αὐτὸν ἀπὸ τὸν νοερὸ πόλεμο μὲ τὰ πάθη· σὲ αὐτοὺς πού μετανοοῦν γιὰ τὶς ἁμαρτίες τους, ποὺ ἐξομολογοῦνται, καὶ μὲ τὴν εὐλογία τοῦ Πνευματικοῦ τους προσέρχονται νὰ μεταλάβουν τὰ ἄχραντα Μυστήρια. Μὲ τὴν κατάλληλη λοιπὸν προετοιμασία ἂς προσερχόμαστε κι ἐμεῖς, ὥστε νὰ μεταλαμβάνουμε «Σῶμα καὶ Αἷμα Χριστοῦ εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ εἰς ζωὴν αἰώνιον».

                 ***************************************************