Κυριακὴ τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Δ΄ Οἰκ. Συνόδου – Εὐαγγελικὸ καί Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 19 Ἰουλίου 2026

 

Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 19 Ἰουλίου 2026, Τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Δ΄ Οἰκ. Συνόδου (Ματθ. ε΄ 14-19)

14 Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου. οὐ δύναται πόλις κρυβῆναι ἐπάνω ὄρους κειμένη· 15 οὐδὲ καίουσι λύχνον καὶ τιθέασιν αὐτὸν ὑπὸ τὸν μόδιον, ἀλλ᾿ ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λάμπει πᾶσι τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ. 16 οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα καὶ δοξάσωσι τὸν πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς. 17 Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας· οὐκ ἦλθον καταλῦσαι, ἀλλὰ πληρῶσαι. 18 ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἕως ἂν παρέλθῃ ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ, ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου ἕως ἂν πάντα γένηται. 19 ὃς ἐὰν οὖν λύσῃ μίαν τῶν ἐντολῶν τούτων τῶν ἐλαχίστων καὶ διδάξῃ οὕτω τοὺς ἀνθρώπους, ἐλάχιστος κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· ὃς δ᾿ ἂν ποιήσῃ καὶ διδάξῃ, οὗτος μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

14 Ἐσεῖς εἶστε τό φῶς τοῦ κόσμου, διότι ἔχετε προορισμό μέ τό φωτεινό σας παράδειγμα καί μέ τά λόγια σας πού μεταδίδουν τό φῶς τῆς ἀλήθειας νά φωτίζετε τούς ἀνθρώπους πού βρίσκονται στό σκοτάδι τῆς ἁμαρτίας καί τῆς πλάνης. Μιά πόλη πού βρίσκεται πάνω σέ βουνό δέν εἶναι δυνατόν νά κρυφτεῖ. Ἔτσι καί ἡ δική σας ζωή θά γίνεται ἀντιληπτή ἀπ’ ὅλους. 15 Οὔτε οἱ ἄνθρωποι ἀνάβουν λυχνάρι γιά νά τό βάλουν κάτω ἀπ’ τόν κάδο μέ τόν ὁποῖο μετροῦν τό σιτάρι. Ἀλλά τό τοποθετοῦν πάνω στό λυχνοστάτη κι ἔτσι φωτίζει μέ τή λάμψη του ὅλους ὅσους εἶναι μέσα στό σπίτι. 16 Ἔτσι σάν λυχνάρι πού εἶναι σωστά τοποθετημένο ἄς λάμψει τό φῶς τῆς ἀρετῆς σας μπροστά στούς ἀνθρώπους· γιά νά δοῦν τά καλά σας ἔργα καί νά δοξάσουν γιά τά ἐνάρετα καί ἅγια παιδιά του τόν Πατέρα σας, ὁ ὁποῖος εἶναι βέβαια παρών παντοῦ, ἀλλά κυρίως φανερώνει τήν παρουσία του στούς οὐρανούς.

 17 Μή νομίσετε ὅτι ἦλθα γιά νά καταργήσω καί ν’ ἀκυρώσω τόν ἠθικό νόμο τοῦ Μωυσῆ ἤ τήν ἠθική διδασκαλία τῶν προφητῶν. Δέν ἦλθα νά τά καταργήσω αὐτά, ἀλλά νά τά συμπληρώσω καί νά σᾶς τά παραδώσω τέλεια. 18 Διότι ἀληθινά σᾶς λέω καί μέ κάθε ἐπισημότητα σᾶς διαβεβαιώνω ὅτι ὅσο παραμένει καί δέν καταστρέφεται ὁ οὐρανός καί ἡ γῆ, οὔτε ἕνα γιῶτα ἤ ἕνα κόμμα, οὔτε δηλαδή ἡ πιό μικρή ἀπό τίς ἐντολές δέν θά παραπέσει ἀπό τό Νόμο καί δέν θά χάσει τό κύρος της, μέχρι νά ἐπαληθευθοῦν καί νά ἐκπληρωθοῦν ὅλα ὅσα διατάζει ὁ Νόμος· καί θά ἐκπληρωθοῦν μέ τά γεγονότα τῆς ζωῆς μου ὅσα λέχθηκαν προφητικῶς, ἀλλά καί μέ τή ζωή τῶν γνήσιων μαθητῶν μου, οἱ ὁποῖοι θά τηροῦν ὅλες τίς ἐντολές τοῦ Νόμου μέ ἀκρίβεια. 19 Ἀφοῦ λοιπόν οἱ ἐντολές ἔχουν κύρος καί ἰσχύ ἀκα-τάλυτη, ὁποιοσδήποτε παραβεῖ μία κι ἀπό ἐκεῖνες ἀκόμη τίς ἐντολές μου πού φαίνονται πολύ μικρές καί διδάξει ἔτσι τούς ἀνθρώπους, νά τίς θεωροῦν δηλαδή μικρές κι ἀσήμαντες, θά κηρυχθεῖ ἐλάχιστος καί τελευταῖος στή βασιλεία τῶν οὐρανῶν.

 Ἐκεῖνος ὅμως πού θά ἐφαρμόσει ὅλες ἀνεξαιρέτως τίς ἐντολές καί θά διδάξει καί τούς ἄλλους νά τίς τηροῦν, αὐτός θά ἀνακηρυχθεῖ μεγάλος στή βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Κι αὐτές λοιπόν τίς ἐντολές πού οἱ γραμματεῖς καί οἱ Φαρισαῖοι παραμερίζουν μέ τίς ἀνθρώπινες παραδόσεις τους, πρέπει νά τίς προσέχετε καί νά τίς ἐφαρμόζετε.

Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 19 Ἰουλίου 2026, Κυριακή τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Δ΄ Οἰκ. Συνόδου (Τίτ. γ΄ 8-15)

Τέκνον Τίτε, πιστὸς ὁ λό­­γος· καὶ περὶ τούτων βούλομαί σε διαβε­βαι­­­­­οῦ­σθαι, ἵνα φροντίζωσι καλῶν ἔργων προΐστασθαι οἱ πε­­πι­­στευ­­κότες τῷ Θεῷ. ταῦτά ἐστι τὰ καλὰ καὶ ὠφέλιμα τοῖς ἀν­θρώποις· μωρὰς δὲ ζη­­τήσεις καὶ γενεαλογίας καὶ ἔ­ρεις καὶ μά­χας νομικὰς περιίστασο· εἰ­σὶ γὰρ ἀνωφελεῖς καὶ μάται­οι. αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μί­­αν καὶ δευτέραν νουθεσίαν πα­ραι­τοῦ, εἰδὼς ὅτι ἐξέ­στραπται ὁ τοιοῦτος καὶ ἁμαρτάνει ὢν αὐτοκατάκριτος. Ὅταν πέμψω Ἀρτεμᾶν πρός σε ἢ Τυχικόν, σπούδασον ἐλθεῖν πρός με εἰς Νι­κόπολιν· ἐκεῖ γὰρ κέκρικα παραχειμάσαι. Ζηνᾶν τὸν νο­μι­κὸν καὶ Ἀπολλὼ σπουδαίως πρόπεμψον, ἵνα μηδὲν αὐτοῖς λείπῃ. μανθανέτωσαν δὲ καὶ οἱ ἡμέτεροι καλῶν ἔρ­γων προ­ΐ­στασθαι εἰς τὰς ἀναγ­καί­ας χρείας, ἵνα μὴ ὦσιν ἄ­καρ­ποι. Ἀσπάζονταί σε οἱ μετ᾿ ἐ­μοῦ πάντες. ἄσπασαι τοὺς φι­λοῦν­τας ἡμᾶς ἐν πίστει. Ἡ χάρις μετὰ πάντων ὑμῶν· ἀμήν.

Νεοελληνική Απόδοση

8 Αυτός δε ο λόγος, που σου γράφω, είναι κατά πάντα αληθινός και αξιόπιστος. Και περί αυτών των μεγάλων αληθειών θέλω να διαβεβαιώνης και να πείθης τους Χριστιανούς, δια να φροντίζουν, όσοι έχουν πιστεύσει στον Θεόν, να μη μένουν εις την απλήν πίστιν, αλλά να πρωτοστατούν με ζήλον εις τα καλά έργα. Αυτά δε που είπα παραπάνω είναι έργα τα καλά και τα ωφέλιμα στους ανθρώπους. 9 Να αντιπαρέρχεσαι δε και να αποφεύγης τας ανοήτους συζητήσεις και τας γενεαλογίας περί ευγενούς καταγωγής και τας φιλονεικίας και τας μάχας γύρω από τα ζητήματα του Ιουδαϊκού νόμου· διότι όλα αυτά είναι ανωφελή και μάταια. 10 Αιρετικόν άνθρωπον, ο οποίος ύστερα από πρώτην και δευτέραν συμβουλήν μένει με πείσμα εις την πλάνην του, παράτησέ τον και μη συζητής πλέον μαζή του. 11 Γνωρίζων, ότι ο τοιούτος έχει πλέον παρεκκλίνει από την αλήθειαν και διαστροφή και αμαρτάνει, ελεγχόμενος και καταδικαζόμενος από τον ίδιον τον ευατόν του, από την συνείδησίν του. 12 Οταν στείλω εις σε τον Αρτεμάν η τον Τυχικόν, φρόντισε με κάθε τρόπον να έλθης να με συναντήσης εις την Νικόπολιν, διότι εκεί έχω αποφασίσει να περάσω τον χειμώνα. 13 Τον Ζηναν τον νομικόν και τον Απολλώ να τους κατευοδώσης και να τους εφοδιάσης με πολλήν επιμέλειαν, ώστε να μη τους λείπη τίποτε στο ταξίδι των. 14 Ας φροντίζουν δε και όλοι οι ιδικοί μας να πρωτοστατούν εις τα καλά έργα και μάλιστα εις τας επειγούσας ανάγκας των αδελφών, δια να μη μένουν άκαρποι. 15 Σε χαιρετούν όλοι όσοι είναι μαζή μου· χαιρέτησε όλους εκείνους, που μας αγαπούν δια της πίστεως του Χριστού. Η χάρις του Θεού, ας είναι με όλους σας. Αμήν.

***************************************************

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

1. «Τὰ πάγχρυσα στόματα τοῦ Λόγου»

«Πάγχρυσα στόματα τοῦ Λόγου»! Ἔτσι ὀνομάζει ὁ ἱερὸς ὑμνογράφος τοὺς 630 θεοφόρους Πατέρες, ποὺ συγκρότησαν τὴν Δ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο στὴ Χαλκηδόνα τῆς Μικρᾶς Ἀσίας τὸ 451 καὶ τοὺς ὁποίους τιμᾶ σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας. Στὸ δοξαστικὸ τῶν Αἴνων τοῦ Ὄρθρου μὲ πολλὲς ποιητικὲς ἐκφράσεις τοὺς ἐγκωμιάζει καὶ μεταξὺ τῶν ἄλλων τοὺς ἀποδίδει τὸν τιμητικὸ αὐτὸ χαρακτηρισμό, ποὺ σημαίνει τὰ ὁλόχρυσα στόματα τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, διότι δάνεισαν τὸν λόγο τους στὸν Θεὸ Λόγο.

Εἶναι εὔστοχος ὁ χαρακτηρισμὸς αὐτός, διὀτι, ὅ,τι δίδαξαν οἱ ἅγιοι αὐτοὶ Πατέρες, ἦταν ἐμπνευσμένο ἀπὸ τὸν Κύριο. Ἀποκάλυψαν μὲ τὸν λόγο τους ποιός ἀκριβῶς εἶναι ὁ Χριστός. Διατύπωσαν μὲ ἀκρίβεια τὴν ἀλήθεια περὶ τοῦ Προσώπου του. Ὀρθοτόμησαν τὸν λόγο τῆς ἀληθείας γιὰ τὶς δύο τέλειες φύσεις τοῦ Κυρίου, τὴ θεία καὶ τὴν ἀνθρώπινη, καὶ γιὰ τὴν ἀχώριστη καὶ ἀσύγχυτη ἕνωσή τους στὸ ἕνα Πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Προάσπισαν ἔτσι τὴν Ἐκκλησία ἀπὸ δύο φοβερὲς αἱρέσεις, τὸν Νεστοριανισμὸ καὶ τὸν Μονοφυσιτισμό, μὲ φρόνημα θυσιαστικό. Χάρη στὴ δική τους συμβολὴ διασώθηκε ἀνόθευτο τὸ ὀρθὸ δόγμα, ὥστε νὰ μποροῦμε οἱ πιστοὶ κάθε ἐποχῆς νὰ λατρεύουμε ὀρθοδόξως τὸν ἀληθινὸ Θεὸ καὶ μὲ τὴ δική του Χάρι νὰ κληρονομοῦμε τὴ σωτηρία.

2. Ἀπόσταση ἀπὸ τοὺς πλανεμένους

Ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ τῆς θείας Λειτουργίας ἀναγινώσκεται πρὸς τιμὴν τῶν Ἁγίων Πατέρων ἀπὸ τὴν πρὸς Τίτον Ἐπιστολή. Μεταξὺ τῶν ἄλλων πολύτιμων συμβουλῶν, ποὺ δίνει ὁ ἀπόστολος Παῦλος στὸν μαθητή του Τίτο, πρῶτο Ἐπίσκοπο Κρήτης, τοῦ γράφει καὶ τὸ ἑξῆς: «αἱρετι­κὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ». Δηλαδή, αἱρετικὸ ἄνθρωπο, ποὺ ἐπιμένει νὰ δημιουργεῖ σκάνδαλα καὶ διαιρέσεις στὴν Ἐκκλησία, μολονότι τὸν συμβούλευσες γιὰ πρώτη καὶ δεύτερη φορά, παράτησέ τον καὶ ἀπόφευγέ τον. Διότι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἔχει διαστραφεῖ καὶ ἁμαρτάνει, γιὰ τὴν ἁμαρτία του δὲ ἐλέγχεται καὶ κατακρίνεται ἀπὸ τὴ συνείδησή του.

Δὲν εἶναι δυστυχῶς σπάνιο τὸ φαινόμενο νὰ βλέπουμε ἀνθρώπους νὰ παρεκκλίνουν κάποτε ἀπὸ τὴν ὀρθὴ πίστη καὶ νὰ δημιουργοῦν ἔριδες καὶ σχίσματα. Ἄλλοτε δὲ νὰ παρασύρονται σὲ χαλάρωση τοῦ ἤθους καὶ τοῦ τρόπου ζωῆς. Ὁ ἐγωισμὸς καὶ ἡ αὐτοπεποίθηση σκοτίζουν πάντοτε τοὺς πνευματικοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ μπορεῖ νὰ ὁδηγήσουν σὲ πλάνη, ἀκόμη καὶ σὲ πνευματικὴ νέκρωση. Στὶς περιπτώσεις αὐτὲς οἱ ὑπόλοιποι πιστοὶ ἔχουμε χρέος νὰ ἐνδιαφερθοῦμε γιὰ τὸν πνευματικὰ ἀσθενὴ ἀδελφό μας. Νὰ τὸν πλησιάσουμε καὶ νὰ τὸν συμβουλεύσουμε μὲ φιλάνθρωπη διάθεση καὶ ταπεινὸ φρόνημα, καὶ ὄχι μόνο μία φορά.

Ὅταν ὅμως διαπιστώνουμε κάποια ἐμ­μονὴ στὴν πλάνη καὶ τὴ διαστροφή του, ὁ Ἀπόστολος μᾶς προτρέπει νὰ τὸν ἀφήνουμε· νὰ σταματοῦμε τότε τὶς συμβουλές. Δὲν πρόκειται νὰ φέρουν ἄλλωστε κάποιο ἀποτέλεσμα. Ἡ Ἐκκλησία ἔχει ὄχι μόνο τὸ δικαίωμα, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑποχρέωση νὰ κρατεῖ ἀπόσταση ἀπὸ αὐτόν, ποὺ μὲ ἐμμονὴ ἐπιλέγει τὴν πλάνη. Διότι ἔχει εὐθύνη νὰ διασφαλίζει τὴν ἀλήθεια τῆς πίστεως καὶ νὰ περιφρουρεῖ τὰ ζωντανὰ μέλη της.Ὑπάρχουν μάλιστα πολλὲς περιπτώσεις ποὺ ἡ ἀπόσταση αὐτὴ ἔχει ἀποβεῖ ὠφέλιμη, καθὼς ἀφυπνίζει τὸν πνευματικὰ ἀσθενὴ καὶ τὸν φέρνει σὲ συναίσθηση τῆς πλάνης του.

3. Μὲ τὴ δύναμη τῆς Χάριτος

Ὁ θεοκίνητος Ἀπόστολος ἐπισφραγίζει τὴν Ἐπιστολή του μὲ μία πολὺ σημαν­τικὴ εὐχή: «Ἡ χάρις μετὰ πάντων ὑμῶν», γράφει στὸν Τίτο καὶ στοὺς πιστούς. Δηλαδή, σᾶς εὔχομαι ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ νὰ εἶναι μὲ ὅλους σας. Ὁ Ἀπόστολος γνώριζε πολὺ καλὰ τὴ σημασία τῆς Χάριτος στὴν πνευματικὴ πορεία τοῦ πιστοῦ. Εἶχε ἀκούσει ἄλλωστε ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Κύριο τὸν θαυμαστὸ ἐκεῖνο λόγο: «Ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου» (Β΄ Κορ. ιβ΄ 9). Σοῦ εἶναι ἀρκετὴ ἡ Χάρις ποὺ σοῦ δίνω γιὰ νὰ σηκώσεις τὴ δοκιμασία σου. Διότι ἡ δύναμή μου ἀποκαλύπτεται, ὅταν ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἀσθενὴς καὶ μὲ τὴ δική μου ἐνίσχυση κατορθώνει θαυμαστὰ ἔργα. Εἶχε νιώσει ὁ Ἀπόστολος τὴ δύναμη τῆς Χάριτος στοὺς φοβεροὺς πειρασμοὺς καὶ στὶς ἀσθένειες ποὺ ἀντιμετώπισε. Γι᾿ αὐτὸ εὔχεται στὸν Τίτο καὶ στοὺς πιστοὺς ποὺ τὸν περιστοιχίζουν, νὰ τοὺς συνοδεύει ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ, ἡ λυτρωτικὴ δύναμη ποὺ ἀπέρρευσε ἀπὸ τὴ σταυρικὴ Θυσία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀπαραίτητη καὶ γιὰ τὴ δική μας πνευματικὴ ζωή. Αὐτὴ θεραπεύει τὶς πνευματικὲς ἀσθένειες, ἀναπληρώνει τὶς ἐλλείψεις, ἐνισχύει στὶς θλίψεις, στηρίζει στοὺς πειρασμούς. Αὐτὴ φέρνει τὴν ἐπιτυχία στὶς προσπάθειές μας. Δὲν ἀρκοῦν οἱ δικοί μας κόποι, ποὺ ἀσφαλῶς εἶναι ἀπαραίτητοι. Ἀπαιτεῖται ἡ συνέργεια τῆς Χάριτος. Τὴ Χάρι τοῦ Θεοῦ πρέπει νὰ ἐπιζητοῦμε κι ἐμεῖς. Καὶ θὰ τὴ λαμβάνουμε μὲ τὴν ἐνεργὴ μετοχή μας στὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἡ ταμειοῦχος τῆς Χάριτος. Τὴ Χάρι τοῦ Θεοῦ νὰ ἑλκύουμε, ὥστε μὲ τὴ δύναμή της νὰ ἀξιωθοῦμε νὰ ἀπολαύσουμε καὶ τὴν αἰώνια σωτηρία.

***************************************************