Τρίτη 8 Νοεμβρίου 2022

 

9 Νοεμβρίου  Άγιος Νεκτάριος Μητροπολίτης Πενταπόλεως ο εν Αιγίνη.


Τη μνήμη του  του Μητροπολίτου Πενταπόλεως τιμά σήμερα, 9 Νοεμβρίου, η Εκκλησία μας. Γεννήθηκε τη 1η Οκτωβρίου του 1846 μ.Χ. στη Σηλυβρία της Θράκης από τον Δήμο και τη Βασιλική Κεφάλα και ήταν το πέμπτο από τα έξι παιδιά τους. Το κοσμικό του όνομα ήταν Αναστάσιος.

Μικρός, 14 ετών, πήγε στην Κωνσταντινούπολη, όπου εργάστηκε ως υπάλληλος και κατόπιν ως παιδονόμος στο σχολείο του Μετοχίου του Παναγίου Τάφου. Κατόπιν πήγε στη Χίο, όπου, από το 1866 μ.Χ. μέχρι το 1876 μ.Χ. χρημάτισε δημοδιδάσκαλος στο χωριό Λίθειο.

Το 1876 μ.Χ. εκάρη μοναχός στη Νέα Μονή Χίου με το όνομα Λάζαρος και στις 15 Ιανουαρίου 1877 μ.Χ. χειροτονήθηκε διάκονος ονομασθείς Νεκτάριος, από τον Μητροπολίτη Χίου Γρηγόριο (1860 – 1877 μ.Χ.), και ανέλαβε τη Γραμματεία της Μητροπόλεως.

Το 1881 μ.Χ. ήλθε στην Αθήνα, όπου με έξοδα του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Σωφρονίου Δ’ (1870 – 1899 μ.Χ.), σπούδασε Θεολογία και πήρε το πτυχίο του το 1885 μ.Χ. Έπειτα, ο ίδιος προαναφερόμενος Πατριάρχης, τον χειροτόνησε το 1886 μ.Χ. πρεσβύτερο και του έδωσε τα καθήκοντα του γραμματέα και Ιεροκήρυκα του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. Διετέλεσε επίσης πατριαρχικός επίτροπος στο Κάιρο.

Στις 15 Ιανουαρίου 1889 μ.Χ., χειροτονήθηκε Μητροπολίτης Πενταπόλεως. Η δράση του ως Μητροπολίτου ήταν καταπληκτική και ένεκα αυτού ήταν βασικός υποψήφιος του πατριαρχικού θρόνου Αλεξανδρείας. Λόγω όμως φθονερών εισηγήσεων (αισχρών συκοφαντιών), προς τον Πατριάρχη Σωφρόνιο, ο ταπεινόφρων Νεκτάριος, για να μη λυπήσει τον γέροντα Πατριάρχη, επέστρεψε στην Ελλάδα (1889 μ.Χ.).

Διετέλεσε Ιεροκήρυκας (Ευβοίας) (1891 – 1893 μ.Χ.), Φθιώτιδος και Φωκίδας (1893 – 1894 μ.Χ.) και διευθυντής της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής στην Αθήνα (1894 – 1904 μ.Χ.).

Μετά τον θάνατο του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Σωφρονίου (1899 μ.Χ.), ο Νεκτάριος εκλήθη να τον διαδεχθεί, αλλά ο Άγιος αρνήθηκε.Στα κηρύγματα του, πλήθος λαού μαζευόταν, για να «ρουφήξει» το νέκταρ των Ιερών λόγων του.

Το 1904 μ.Χ. ίδρυσε γυναικεία Μονή στην Αίγινα, της οποίας ανέλαβε προσωπικά τη διοίκηση, αφού εγκαταβίωσε εκεί το 1908 μ.Χ., μετά την παραίτηση του από τη Ριζάρειο Σχολή.

Έγραψε αρκετά συγγράμματα, κυρίως βοηθητικά του θείου κηρύγματος. Η ταπεινοφροσύνη του και η φιλανθρωπία του υπήρξαν παροιμιώδεις.

Πέθανε το απόγευμα της 8ης Νοεμβρίου 1920 μ.Χ. Τόση δε ήταν η αγιότητά του, ώστε επετέλεσε πολλά θαύματα, πριν αλλά και μετά τον θάνατο του. Ενταφιάστηκε στην Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος στην Αίγινα.

Η ανακομιδή των Ιερών λειψάνων του έγινε στις 3 Σεπτεμβρίου του 1953 μ.Χ. και στις 20 Απριλίου του 1961 μ.Χ. με Πράξη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, διακηρύχτηκε Άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Εορτολόγιο: Νεκτάριος, Νεκτάρης, Νεκταρία, Νεκταρίνα, Νεκταρούλα Ελλάδιος, Ελλάδης Θεόκτιστος, Θεοκτίστη Μαύρος, Μαύρα, Μαυρούλα, Μαυρίτσα.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Σηλυβρίας τὸν γόνον καὶ Αἰγίνης τὸν ἔφορον, τὸν ἐσχάτοις χρόνοις φανέντα ἀρετῆς φίλον γνήσιον, Νεκτάριον τιμήσωμεν πιστοί, ὡς ἔνθεον θεράποντα Χριστοῦ, ἀναβλύζει γὰρ ἰάσεις παντοδαπὰς τοῖς εὐλαβῶς κραυγάζουσι. Δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι Χριστῷ, δόξα τῷ σὲ θαυματώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργοῦντι διὰ σοῦ πᾶσιν ἰάματα.

Έτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Ὁσίως ἐβίωσας, ὡς Ἱεράρχης σοφός, δοξάσας τὸν Κύριον, δι’ ἐναρέτου ζωῆς, Νεκτάριε Ὅσιε. Ὅθεν του Παρακλήτου, δοξασθεὶς τῇ δυνάμει, δαίμονας ἀπελαύνεις, καὶ νοσοῦντας ἰᾶσαι, τους πιστῶς προσιόντας, τοῖς θείοις λειψάνοις σου.

Κοντάκιον
Ἦχος πλ. δ’. Τῇ Ὑπερμάχῳ.
Ὀρθοδοξίας τὸν ἀστέρα τὸν νεόφωτον, καὶ Ἐκκλησίας τὸ νεόδμητον προτείχισμα Ἀνυμνήσωμεν καρδίας ἐν εὐφροσύνῃ. Δοξασθεὶς γὰρ ἐνεργείᾳ τῇ τοῦ Πνεύματος. Ἰαμάτων ἀναβλύζει χάριν ἄφθονον τοῖς κραυγάζουσι· χαίροις Πάτερ Νεκτάριε.

Ὁ Οἶκος
Ἄνθρωπος οὐρανόφρων, ἀνεδείχθης ἐν κόσμῳ, Νεκτάριε Χριστοῦ Ἱεράρχα· ζωὴν γὰρ ὁσίαν διελθών, ἀκέραιος ὅσιος καὶ θεόληπτος, ἐν πᾶσιν ἐχρημάτισας· ἐντεῦθεν παρ’ ἡμῶν ἀκούεις.

Χαῖρε δι’ οὗ οἱ πιστοὶ ὑψοῦνται,
χαῖρε δι’ οὗ ἐχθροὶ θαμβοῦνται.
Χαῖρε τῶν Ὁσίων Πατέρων ἐφάμιλλος,
χαῖρε Ὀρθοδόξων ὁ θεῖος διδάσκαλος.
Χαῖρε οἶκος ἁγιώτατος ἐνεργείας θεϊκῆς,
χαῖρε βίβλος θεοτύπωτος πολιτείας τῆς καινῆς.
Χαῖρε ὅτι ἀρτίως ἡμιλλήθης Ἁγίοις,
χαῖρε ὅτι ἐμφρόνως ἐχωρίσθης τῆς ὕλης.
Χαῖρε λαμπρὸν τῆς Πίστεως τρόπαιον,
χαῖρε σεπτὸν τῆς χάριτος ὄργανον.
Χαῖρε δι’ οὗ Ἐκκλησία χορεύει,
χαῖρε δι’ οὗ νῆσος Αἴγινα χαίρει.
Χαίροις Πάτερ Νεκτάριε.

Κάθισμα
Ἦχος α’. Τὸν ταφον σου Σωτὴρ.
Ὡς ἥλιος λαμπρός, ἐν ἐσχάτοις τοῖς χρόνοις, ἀνέτειλας ἡμῖν, τῇ ὁσίᾳ ζωῇ σου, Νεκτάριε Ὅσιε, καὶ πρὸς δόξαν καὶ αἴνεσιν, πάντας ἤγειρας, Χριστοῦ τοῦ πάντων Δεσπότου, τοῦ σὲ δείξαντος, δεδοξασμένον σε Πάτερ, θαυμάτων δυνάμεσι.

Έτερον Κάθισμα
Ἦχος γ’. Τὴν ὡραιότητα.
Τὴν καθαρότητα, τῆς πολιτείας σου, καὶ τὴν εὐθύτητα, Πάτερ τῶν τρόπων σου, ὡς προσφορὰν πνευματικήν, δεξάμενος ὁ Δεσπότης, ἰαμάτων κρήνην σε, ἐν Αἰγίνῃ ἀνέδειξε, τοῖς πιστῶς προστρέχουσι, τοῖς ἁγίοις λειψάνοις σου, τοῖς νέμουσιν ὀσμὴν οὐρανίαν, πᾶσι καὶ θείαν εὐωδίαν.

Έτερον Κάθισμα
Ἦχος πλ. δ’. Τὴν Σοφίαν καὶ Λόγον.
Ὀρθοδόξων δογμάτων ἑρμηνευτής, διδαχῶν θεοφθόγγων ὑφηγητής, δεικνύμενος Ὅσιε, Ἱεράρχης ὡς ἔνθεος, τῶν εὐσεβῶν ῥυθμίζεις, ἐνθέως τὸ φρόνημα, πρὸς θεϊκὴν ἀγάπην, καὶ τρίβον σωτήριον. Ὅθεν ἐν Αἰγίνῃ, θεοφρόνως ἐγείρεις, Μονὴν σεπτὴν Ὅσιε, εἰς ψυχῶν περιποίησιν, Θεοφόρε Νεκτάριε· ἐν ᾗ Μοναζουσῶν ἡ πληθύς, τὰ σεπτά σου προσκυνοῦσα λείψανα, εὐλαβῶς ἑορτάζει, τὴν ἁγίαν μνήμην σου.

Έτερον Κάθισμα
Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.
Ἀρετῆς διανύσας τὸν δρόμον Ὅσιε, θεοπρεπῶς μετετέθης πρὸς τὴν ἀγήρω ζωήν, καὶ ἁγίων κοινωνὸς ὤφθης Νεκτάριε, μεθ’ ὧν πρέσβευε ἀεί, τῷ Παντάνακτι Χριστῷ, δοθῆναι πταισμάτων λύσιν, καὶ ψυχικὴν σωτηρίαν, τοῖς ἑορτάζουσι τὴν μνήμην σου.



    




 

Ενθυμίσεις από τον Άγιο Νεκτάριο

8 Νοεμβρίου 2012

Μια συζήτηση με την μοναχή Χρυσαφένια

Το 1984 στο μοναστήρι της Αγίας Τριάδος στην Αίγινα ο μακαριστός Μητροπολίτης Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης κυρός Ιερόθεος, μαζί με τον τότε Πρωτοσύγκελλό του (νυν Μητροπολίτη της αυτής επαρχίας κ. Εφραίμ) και τον Αρχιερατικό Επίτροπο της νήσου π. Δαμασκηνό Χόντο συναντούσαν την μακαριστή μοναχή Χρυσαφένια. Σκοπός της συνάντησης αυτής ήταν να καταθέσει η γερόντισα μοναχή τις αναμνήσεις της από τον Άγιο Νεκτάριο, τον οποίο όχι απλώς γνώρισε από την παιδική ηλικία, αλλάείχε την ευλογία να ζήσει κοντά του, κατά μεγάλα χρονικά διαστήματα, στην Μονή του και να δεχθεί στοργή ιδιαίτερη απόαυτόν. Η μαρτυρία της είναι σημαντική, γιατί αποκαλύπτει τον τρόπο που ηαγιότητα καθρεφτίζεται σε μια παιδική ματιά, σε μια παιδική ψυχή.

Μακαρ. Μητρ. Ύδρας κ. Ιερόθεος:Με τη Γερόντισσα Μαγδαληνή, Χρυσαφένια, πόσα χρόνια γνωρίζεστε;

Μον. Χρυσαφένια: Από μικρό παιδάκι. Στο Μονα­στήρι πήγα πεντέμισι χρονών! Στην πρώτη τάξη. […] Πήγαινα-κατέβαινα γιατί πήγαι­να σχολείο. Κάποτε αρρώστη­σα. Με πόνεσε το μάτι μου. Με πήγαν σ’ όλους τους γιατρούς και θεραπεία δεν είχα. Αντί κα­λύτερα, έγινα χειρότερα.

Μακαρ. Μητρ. Ύδρας κ. Ιερόθεος: Τί είχε το μάτι σας; Ποιό ήταν;

Μον. Χρυσαφένια:Άσπρο ήταν, το δεξιό. Δεν έβλεπα απ’ αυτό. Με παίρνει μία θεία μου και λέει: «Την πήγαμε στους γιατρούς. Έχουμε όμως και ανώτερους «γιατρούς» στην Αίγινα! Θα την πάμε στο Σεβασμιώτατο να τη σταυρώσει με την Αγία Λόγχη».

Όταν λοιπόν ήρθαμε στην Αίγινα, της λέω «καλέ θεία, πάμε στο Δεσπότη που είπες να με σταυρώσει με την Αγία Λόγχη». Νόμιζα -μικρό παιδάκι καθώς ήμουν- πώς ήταν φάρμακο η Αγία Λόγχη! Δεν ήξερα. Αυτοκίνητα τότε δεν υπήρχαν. Παίρνει η θεία μου ένα γαϊδουράκι και καθίζει. Εμένα μ’ έβαλε στα καπούλια. Όταν φτάσα­με στους Αγίους Πάντες, μου δείχνει το Μοναστήρι.

 Εκεί θα πάμε, μου λέει. Θα δούμε και τον Παππούλη, να σε σταυρώσει.

Θεία, της λέω, θα κατέβω.

Κατεβαίνω από το ζώο και κάνω τρεις μετάνοιες.

Παναγίτσα μου, έλεγα κοιτάζοντας στον Ουρανό, Χριστούλη μου κι εγώ εδώ να κατοικήσω! Να γίνω καλόγρια! Στο Μοναστήρι εδώ…

Κατεβαίνει κι η θεία μου κι έφαγα φάπες!

Δεν θα ξανακατέβεις από το ζώο μέχρι να φτάσουμε στο Μοναστήρι, μου λέει.

Όχι, θεία μου. Δεν θα ξανακατέβω.

Φτάσαμε στο Μοναστήρι. Στην Αγία Τριάδα. Ο Σεβασμιώτατος καθόταν πίσω, στη μουριά. Είχε μία πολυθρονίτσα κι ένα σκαμνάκι ψαθωτό στα ποδαράκιά του.

Να ο Παππούλης που θα σου κάνει το ματάκι σου καλά· μου λέει η θεία μου.

Πάω και τον χαϊδεύω στα ποδαράκιά του και του λέω:

Παππουλάκι μου σ’ αγαπάω, μα πόσο σ’ αγαπάω! Από τη γη ίσαμε τον ουρανό! Κι αν θα μου κάνεις το ματάκι μου καλά, θα σ’ αγαπάω ακόμα περισσότερο!

Κάθησα στο σκαμνάκι που ήταν στα πόδια του και τονπαρακαλούσα:

Έλα, Παππούλη, να μου κά­νεις το ματάκι μου καλά.

Σηκώθηκε ο Σεβασμιώτατος, ο Άγιος Νεκτάριος, και πήγαμε στην Εκκλησία. Παίρνει την Αγία Λόγχη και με σταυρώνει. Εγώ περίμενα και φάρμακο να μου δώσει! Λέει τότε ο Σεβασμιώτατος στη Γερόντισσα Χριστοδούλη:

Δώσε στη θεία της μερικά τριαντάφυλλα του επιταφίου νατα βράσει, να της πλύνει το ματάκι της.

Τα πήρε η θεία μου. Βγαίνοντας όμως από την πόρτα της Εκκλησίας, το μάτι μου ήταν εντελώς καλά! Είδα το φως μου! Καθάρισε το μάτι μου. Που να φύγω από τον παππού…

Παππουλάκι μου, δεν φεύγω ό,τι και να μου πείτε!

Άμε παιδί μου στο σχολείο, να μάθεις και γράμματα, να ‘σαι και χρήσιμη στο Μοναστήρι.

Όχι, Παππούλη μου, δεν φεύγω! Θα κάτσω στο Μο­ναστήρι. Εδώ κοντά σου.

Πάω και κρύβομαι σε κάτι καναπέδες πού ‘χουνε στο «Γεροντικό». Φαινόντουσαν μόνο τα ποδαράκιά μου. Οι καλόγριες λέγαν μεταξύ τους: «η μικρη φοβήθηκε και θα πήρε το δρόμο κι έφυγε».Ο Άγιος Νεκτάριος τους είπε:

«Δεν έχει φύγει. Θα την εύρω εγώ».

Έρχεται και με βρίσκει στο «Γεροντικό».

Έλα, παιδί μου, μου λέει, βγες έξω.

Βγήκα. Η θεία μου έκλαιγε:

Θα το μάθει ο πατέρας σου στην Αμερικήκαι θα χάσετε και το ψωμί. Δεν θα ‘χετε ψωμάκι να φάτε…

 Εμείς θα ‘χουμε πιο πολλά, αν έρθω εγώ στο Μοναστήρι, της έλεγα. Δεν έρχομαι κάτω.

Άμε, παιδί μου, λέει ο Άγιος.Άμε και θα στέλνω εγώ τη Γερόντισσα Αθανασία, τη Γερόντισσα Δαμιανή -πού κατεβαίνουνε και ψωνίζουν– και θα σε φέρνουν με το ζώο.

Θυμάμαι και το ζώο πώς το λέγανε. Είχαν ένα μικρό ζώο και το λέγανε «Λίζα». Το θυμάμαι γιατί ανέβαινα στα καπούλια και ακολουθούσα στα ψώνια τη Γερόντισσα Δαμιανή, τη Γερόντισσα Αθανασία, τη Γερόντισσα Χριστοφόρα. Στο σπίτι μας μένανε.

Μακαρ. Μητρ. Ύδρας κ. Ιερόθεος: Τότε για πρώτη φορά γνώρισες το Σεβασμιώτατο;

Μον. Χρυσαφένια:Ναι. Πεντέμισι χρονών. Τότε που μου έκανε το μάτι μου καλά. Συνέχισα να πηγαίνω σχολείο.Ερχόντουσαν και με παίρναν η Γερόντισσα Δαμιανή, η Γερόντισσα Αθανασία…

Είχε να με δεί κάποτε ο Σεβασμιώτατος καμιά βδομάδα. Με βλέπει στο όνειρό του.Όταν είχαν συμβούλιο με τις καλόγριες, τη Γερόντισσα Ξένη, τη Γερόντισσα Χριστοφόρα, τη Γερόντισσα Χαριτίνη -παλαιές καλόγριες- τις ρώτησε για μένα.

Είναι αρρωστη, Σεβασμιώτατε, και δεν σας το είπαμε.

Απόψε την είδα στ’ όνειρό μου. Φόραγε μια χρυσή φορεσιά και της πέρασα κι ένα χρυσό σταυρό! Έπρεπε να μου το ‘χατε πει…

Μόλις βγήκαν οι καλογριές έξω, έρχεται η Γερόντισσα Ακακία στο κελλί. Στο δικό της κελλί έμενα. Μου είχαν ένα ντιβανάκι κι έμενα. Δίπλα στο «σχολείο». Πήγα στο Σεβασμιώτατο.

Καλώς την οσία Χρυσαφένια! Καλώς το καλό μου παιδί!

Του φίλησα το χεράκι, τα ποδαράκιά του.

Παππουλάκι μου, Παππουλάκι μου, είχ’ αρρωστήσει αλλά το μυαλό μου κι ο λογισμός μου ήταν εδώ!

Κάθησε, παιδί μου.

Παίρνει το ωμοφόριο και το πετραχήλι και με «διαβάζει».

Από σήμερα να μην ακούσω να σε φωνάζουνε Δημητρούλα!Όταν ακούς το ‘νομα «Χρυσαφένια» θ’ απαντάς! Να να το μάθουν οι καλογριές[…]

Μακαρ. Μητρ. Ύδρας κ. Ιερόθεος:Πήγαινες εν τω μεταξύ στο σχολείο;

Μον. Χρυσαφένια:Μάλιστα. Έβγαλα μέχρι και την Τετάρτη. Μου ‘λεγαν να πάω και παραπέρα, αλλά εγώ δεν ήθελα, γιατί φοβόμουν να μη χάσω το Μοναστήρι! Δώδεκα χρονών ήμουνα όταν κοιμήθηκε ο Άγιος Νεκτάριος· το 1920. Καμιά φορά με ρώταγε ο Άγιος:

Πόσων χρονών είσαι, παιδί μου;

Ξέρω ‘γώ, Παππούλη; Του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου έχω γεννηθεί!..

Χρυσό στόμα, παιδί μου, να ‘χεις! μου ‘λεγε και χαμογελούσε.

Μ’ έπαιρνε και πηγαίναμε πάνω στηνΕπισκοπή. Στο δρόμο με ρωτούσε:

Σήμερα, παιδί μου, είναι του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου. Γιατί τον λένε Πρόδρομο;

Το επώνυμό του ήταν, Παππούλη! του λέω εγώ.

Όχι, παιδί μου. Προπορεύτηκε του Χριστού. Γι΄ αυτό.Έξι μήνες είναι μεγαλύτερος από το Χριστό μας, ο Άγιος Ιωάννης.

Άλλη μια μέρα, τωνΑγίων Αναργύρων, βγήκαμε περίπατο. Κρατούσε ένα καλαμάκι για να στηρίζεται. Το είχα αυτό το καλαμάκι και μου το πήρε μια καλόγρια στην Πάτμο.

Σήμερα, παιδί μου, είναι των Αγίων Αναργύρων, μου λέει. Γιατί τους λέγαν Αναργύρους, τον Κοσμά και τον Δαμιανό;

Το επώνυμό τους ήταν, Παππούλη! του απαντώ.

Όχι, παιδί μου. Ήταν γιατροί και δεν παίρνανε αργύρια. Γι’ αυτό τους λένε Αγίους Αναργύρους.

Και τί είναι, Παππούλη, τ’ αργύρια;

Χρήματα, Χρυσαφένια παιδί μου. Δεν τα ‘παιρναν. Γιάτρευαν δωρεάν.

Κάποια μέρα ήρθε η Ζηνοβία η Λαλαούνη, που σήμερα λέγεται Νεκταρία κι είναι καλόγρια στο Μοναστήρι της Φανερωμένης στο Χιλιομόδι, να με πάρει να πάμε μαζί στο Μεσαγρό. Πήγαμε στη Γερόντισσα Ξένη να πάρουμε την άδεια.

Να πας στον Παππού σου να το πεις, μου λέει η Ηγουμένη.

Πήγαμε στο Σεβασμιώτατο. Του λέω:

Παππουλάκι μου, να πάω κι εγώ στο Μεσαγρό, πού φοβάται η Ζηνοβία να πάει μόνη της;

Όχι, παιδί μου. Η μανούλα σου ξέρει πώς είσαι στο Μοναστήρι. Αν σου συμβεί τίποτα; Να πας από πίσω από το Μοναστήρι, πού ‘ναι γύρω-γύρω οι πεζουλίτσες να τη βλέπεις ώσπου να χαθεί στο μονοπάτι η Ζηνοβία.

Εγώ τότε στενοχωρημένη, λέω από μέσα μου ούτε καν το ψιθύρισα:

Με υποχρέωσες, Παππούλη!

Γυρίζει ο Άγιος και μου λέει:

Με υποχρέωσες, παππούλη!

Παππούλη μου, δεν το φώναξα! Από μέσα μου το είπα! […]

Μακαρ. Μητρ. Ύδρας κ. Ιερόθεος: Τί άλλο θυμάσαι, Χρυσαφένια;

Μον. Χρυσαφένια:Θα σας πω τότε πού ήρθε ο Δεσπότης ο Μελέτιος (σ.σ. πρόκειται για το Μητροπολίτη Αθηνών Μελέτιο Μεταξάκι, κατοπινό Οικουμενικό Πατριάρχη). Είχαν ανάψει λαμπάδες οι καλογριές. Εμένα μου ‘χαν δώσει το καλαθάκι με τα τριαντάφυλλα. Το κρατούσα και παίρναν από ‘κεί και τον ραίνανε! Όταν έφυγε ο Μελέτιος, ο Άγιος Νεκτάριος ήταν στενοχωρημένος. Πλησίασα:

Γιατί, Παππουλάκι μου, είσαι στενοχωρημένος; Τί έχεις;

Παιδί μου, θα μας πάρεις στο σπίτι σας;

Μα τί να κάνετε στο σπίτι μας! Ευχαρίστως, Παππούλη…

Να μείνουμε εκεί…

Στάσου, Παππουλάκι, να μετρήσω τα κρεβάτια.

Τα μέτραγα, τα μέτραγα. Μου φαίνονταν λίγα.

Δεν μας παίρνει, Παππούλη.

Αλλά γιατί να φύγουμε από το Μοναστήρι; Εγώ θέλω στο Μοναστήρι να μείνω. Θέλω με τις καλόγριες.

Πήγαινε λοιπόν, παιδί μου, στην Παναγία του πρόναου και κάνε μια προσευχή.

Δεν μου ‘πε τί προσευχή να κάνω. Πήγα και γονάτισα στην Παναγία κι έλεγα:

Παναγία μου, εξολόθρευτον! Παναγία μου, εξολόθρευτον!

Άργησα στην προσευχή. Πάει η Γερόντισσα Χαριτίνη και λέει στο Δεσπότη:

Θα φοβήθηκε η μικρή, Σεβασμιώτατε, κι έφυγε…

-Όχι, Γερόντισσα Χαριτίνη. Δεν έφυγε. Στην Εκκλησία είναι. Άμε φέρτηνε.

Έρχεται και με παίρνει η Γερόντισσα Χαριτίνη. Με πάει στο Σεβασμιώτατο:

Παιδί μου, τί έλεγες τόσες ώρες;

Παππουλάκι μου, έλεγα να τον εξολοθρεύσει ο Θεός, να πεθάνει για να σώσουμε το Μοναστήρι!

Παιδί μου! Έλεγες εσύ τέτοια πράγματα; Το στόμα σου πρέπει να είναι μέλι και ζάχαρη!

Με γονατίζει πάλι στην Παναγία και μου διαβάζει συγχωρητική ευχή.

Άλλη φορά, παιδί μου, μην τον ξαναπείς αυτό το λόγο. […]

Άλλη μια φορά είχανε ζυμώσει. Μου κάνανε κουλούρα κάθε φορά πού ζυμώνανε. Μου λέγαν να μην το πω στις άλλες καλογριές. Μια μέρα μου λέει ο Σεβασμιώτατος:

Έλα ‘δω, παιδί μου. Σου κάναν καμιά κουλούρα, πού πας και τις βοηθάς εκεί πού κάνουνε τα ψωμιά;

Μου κάνανε, Παππουλάκι, αλλά μου ‘πανε να μην το πω!

Γέλασε και με σταύρωσε.

Φέρτηνε, να μην τη φας όλη μαζεμένη. Θ’ αρρωστήσεις.

Μόλις μπαίνουνε στο Γεροντικό, έχει ένα μπουφέ. Εκεί μου τα φυλάγανε τα γλυκά για να μην τα τρώω μαζεμένα και πάθω τίποτα. Είχα ένα τραπεζάκι στρογγυλό στο κελλί του Σεβασμιώτατου μπροστά κι έτρωγα. Τις καλές μέρες έτρωγα μαζί με τις αδελφές στο τραπέζι. Αλλά στο μικρό έτρωγα με το Σεβασμιώτατο. […]

Μακαρ. Μητρ. Ύδρας κ. Ιερόθεος: Έψελνες ποτέ άμα ζούσε ο Άγιος;

Μον. Χρυσαφένια:Με παίρνανε κοντά. Τότε έψελνε η Γερόντισσα Θεοδοσία, η Γερόντισσα Ακακία, η Γερόντισσα Χριστοφόρα.

Μακαρ. Μητρ. Ύδρας κ. Ιερόθεος:Ποιά έψελνε καλύτερα απ’ τις τρεις;

Μον. Χρυσαφένια:Η Γερόντισσα Χριστοφόρα. Η Γερόντισσα Θεοδοσία είχε πιο δυνατή φωνή.

Μακαρ. Μητρ. Ύδρας κ. Ιερόθεος:Όταν ήρθε ήταν πολυ αρρωστη η Θεοδοσία;

Μον. Χρυσαφένια: Ευμορφία τη λέγανε. Τα θυμάμαι και τα κοσμικά ονόματα.Έβγαζε αφρούς. Γύριζε τα μάτια της. Ο Άγιος την έκανε καλά. Και τη Μητροδώρα. Ήρθε υστερ’ από τον Άγιο. Την έφερε στον τάφο του ο πατέρας της. Πήγανε και τα προβατάκια που κουβάλησαν μαζί τους, γύρω! Εκεί έγινε καλά. Κι η Παρθενία η Κράκαρη ήταν πολύ άρρωστη. Η Γερόντισσα Ακακία, ψάλτρια καλή θυμάμαι και καλή καλογριά.Όλες καλές! Η Γερόντισσα Χαριτίνη είχε τον ξενώνα, εδώ έξω.

Μακαρ. Μητρ. Ύδρας κ. Ιερόθεος:Η Μαγδαληνή, είχε την ακοίμητη προσευχή;

Μον. Χρυσαφένια:Όλη νύχτα. Κάθε βράδυ. Της είχε πει ο Άγιος και προσευχόταν. Την είχε κάνει διακόνισσα. Καθόταν τη νύχτα σε μια καρέκλα έξω στην ταράτσα κι έκανε κομποσχοίνι.Έβγαινα και την έβλεπα. Της έλεγα: «θά κρυώσετε, δεν πάτε μέσα;». Γύριζε γύρω-γύρω το Μοναστήρι και προσευχόταν μέχρι τις 3 πού χτύπαγε το καμπανάκι! Έκανε επίσης με την Αγαθονίκη κι άλλη μιά, οκτάωρες προσευχές. Την είχε μάθει ο Άγιος να λέει το «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με» και το «Θεοτόκε Παρθένε…».Με ρώτησε μια φορά ο Σεβασμιώτατος:

–  Καλό μου παιδί, όταν λες το «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με», τί αισθάνεσαι;

– Χορεύει ο Χριστούλης μέσα μου, Παππουλάκι!’Ο,τι μου ‘ρχόταν του ‘λεγα…

– Όταν κοινωνάς, παιδί μου, τί αισθάνεσαι στην ψυχούλα σου;

– Από το στόμα μου ‘ίσαμε την κοιλιά μου χορεύει, του ‘λεγα!

– Μικρό παιδάκι ήμουν. Ό,τι μου ‘ρχόταν στο νου το ‘λεγα!..

– Να σας πω και για τη Γερόντισσα Ευνίκη. Ήταν παράλυτη στο κρεβάτι. Μου λέει ο Αγιος να πάω να της «μάθω» το «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με». Για να της κάνω παρέα. Εκείνης της άρεσε η παρέα μου. Και μου ‘λεγε ότι δεν το ‘μαθε, για να κάθομαι συνέχεια κοντά της!

– Εμένα μου το ‘πε τρεις φορές ο Σεβασμιώτατος και το ‘μαθα. Της έλεγα.

– Εγώ δεν το ‘μαθα, μου απαντούσε χαμογελώντας. Είμαι γριούλα και δεν το ‘μαθα…

Μακαρ. Μητρ. Ύδρας κ. Ιερόθεος:Τί άλλο θυμάσαι, Χρυσαφένια;

Μον. Χρυσαφένια:Κάποτε ήταν ανομβρία. Είχαν κατεβάσει την εικόνα της Παναγίας από τη Χρυσολεόντισσα εδώ στο Μοναστήρι μας. Την είχαν έξω από την εκκλησία και προσκυνούσε ο κόσμος.Έλεγα στη Γερόντισσα Ευνίκη που ήταν παράλυτη:

Καλέ Γερόντισσα, σήκω να προσκυνήσεις κι εσύ! Τόσο μυαλό είχα…

Αφού, παιδί μου, ξέρεις ότι δεν περπατάω…

Θα σε πάρω από το χεράκι. Να προσκυνήσω κι εγώ. Εγώ θα σε πάω. Ξαφνικά σηκώθηκε και πήγε και προσκύνησε μόνη της! Η Παναγία την έκανε καλά! […]

Μακαρ. Μητρ. Ύδρας κ. Ιερόθεος:Όταν κοιμήθηκε ο Άγιος, ήσουν εδώ;

Μον. Χρυσαφένια:Βέβαια. Πήγα και κάθησα κάτω από το φέρετρο και δεν έφευγα! «Θα πάω κι εγώ με τον Παππούλη μου», τους έλεγα. Με τραβάγαν, η Γερόντισσα Ακακία, οι άλλες, τίποτα εγώ. «θα πεθάνει και τούτο» λέγανε.Όλο έκλαιγα.

Αρρώστησα από τη θλίψη μου. […]

Μακαρ. Μητροπολίτης Ύδρας κ. Ιερόθεος:Ποιές Μοναχές θυμάσαι;

Μ. Χρυσαφένια:Τη Γερόντισσα Ξένη, τη Γερόντισσα Χαριτίνη, τη Γερόντισσα Θεοδοσία, τη Γερόντισσα Μαγδαληνή, τη Γερόντισσα Χριστοφόρα, τη Γερόντισσα Κασσιανή, τη Γερόντισσα Ευνίκη, τη Γερόντισσα Ακακία κι άλλες.

Στη Χρυσολεόντισσα πήγα μετά το 1935. Με πήρε η Ηγουμένη Μαγδαληνή. Ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος την έκανε Ηγουμένη της Χρυσολεόντισσας. Μάλιστα, ο ίδιος ήθελε να με πάρει να μάθω γράμματα. Δεν πήγα, γιατι ήθελα να μείνω για πάντα στο Μοναστήρι…

Η Γερόντισσα Μαγδαληνή με λάτρευε.

Ό,τι κι αν έκανα μου τα συγχώραγε! Γι’ αυτο πήγα πάνω. Στενοχωριόμουνα όμως, γιατι ήμουνα μακριά από το Μοναστήρι του Αγίου. Είδα ένα βράδυ το Σεβασμιώτατο στον ύπνο μου και μου λέει:

Κι εδώ στην Παναγία, κοντά σου είμαι, παιδί μου!

Έτσι ησύχασα.

πηγή: Μανώλη Μελινού, Μίλησα με τον Άγιο Νεκτάριο», Α’ τόμος

αναδημοσίευση από: Μηνιαίο Περιοδικό Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς «Πειραϊκή Εκκλησία», Έτος 19ο, Αριθμός Φύλλου 209, Νοέμβριος 2009

 

Το υμνογραφικό έργο του Αγίου Νεκταρίου.


Σύγχρονος καθηγητής της Υμνολογίας διετύπωσε παλαιότερα την εξής σχέση: «’Αν η θρησκεία είναι ποίηση και η ποίηση είναι είδος θρησκείας της ψυχής»[1]. Πιστεύουμε ότι και η υπό εξέταση ενασχόληση του Αγίου Νεκταρίου με την ποίηση παρομοίως ερμηνεύεται· το μεγαλύτερο τμήμα του υμνογραφικού του έργου δεν είναι απλώς ποίηση, αλλά ένας «παφλασμός» ιερών συναισθημάτων μιας κατ’ εξοχήν θρησκευούσης ψυχής, που βιώνει, προσεύχεται, κηρύττει και κατηχεί σε λόγο έμμετρο, οιστρηλατουμένη από βαθειά ποιητική έξη. […]

Τα υμνογραφήματα του Αγίου Νεκταρίου αποτελούν ουσιαστικώς «μεγαλοφωνώτατες κραυγές» ενός αγωνιώντος ιεράρχου, ο οποίος με λόγο έμμετρο προσπαθεί να κατευθύνει τα διανοήματα των πνευματικών του τέκνων προς μίαν ομαλότερη και όσο το δυνατόν απρόσκοπτη κατανόηση των κατα την Θεία Λατρεία τελουμένων. Δεν είναι τυχαίο το γεγονος ότι -συμφώνως προς τα στοιχεία που προκύπτουν από τις κατηχητικές του επιστολές- τελικός αποδέχτης των ποιημάτων του Αγίου είναι είτε οι πιστοι που συνέρρεαν στους Ιερούς Ναούς των Αθηνών όταν ο ίδιος ιερουργουσε, είτε οι μαθητές του στην Ριζάρειο Εκκλησιαστική Σχολή, είτε πρωτίστως και κατά κύριο λόγο οι μοναχές της νεοπαγούς τότε Μονής της Αιγίνης. Θα παρατηρούσαμε μάλιστα ότι, κατά τα πρώτα τουλάχιστον στάδια της «ποιητικής του δημιουργίας», τα «ερεθίσματα» πού ωθούν τον Άγιο στην υμνογραφία προέρχονται ακριβώς εκ των ανωτέρω εξονομασθέντων αποδεκτών. Επιπροσθέτως ιεραρχώντας τις μαρτυρίες πού έχουμε στην διάθεσή μας, μπορούμε συνοπτικώς να επισημάνουμε τρεις επί μέρους στόχους προς τους οποίους απέβλεπε ο Άγιος δια των εν λόγω ποιητικών του δημιουργιών.

Πρώτον· να ικανοποιήσει πνευματικώς τους ακροωμένους πιστούς. […] Ιδιαίτερη ευχαρίστηση του προξενεί ευφροσύνη και αναψυχή αναγινώσκοντες ή ψάλλοντες τα ποιήματά του: «…αισθάνομαι μίαν ευχαρίστησιν -σημειώνει και πάλι αναγγέλλων την αποπεράτωση του Θεοτοκαρίου του- ου μόνον εκ της συγγραφής, αλλά και εκ της σκέψεως του ότι αι ευσεβείς ψυχαί θα ευρίσκωσι πνευματικήν ευφροσύνην δια την ευχαρίστησιν ταύτην, ην η Κυρία Θεοτόκος με ηξίωσε να λάβω. Σας παρακαλώ να ψάλητε μίαν ευχαριστήριον ωδήν εις την Κυρίαν Θεοτόκον και μία παράκλησιν, όπως με ενισχύη εις όμοια έργα και φέρω ταύτα εις αίσιον πέρας». Στον πρόλογο δε τόσο του «μικρού» όσο και του «μεγάλου» Θεοτοκαρίου του, καταγράφει σαφώς τον σκοπό που εξυπηρετεί η δημοσίευση των ύμνων: «Τους ύμνους τούτους απεφάσισα να δημοσιεύσω, όπως παράσχω τοις αγαπώσι και τιμώσι την Μητέρα του Κυρίου εγκόλπιόν τι εν ώ να ευρίσκωσι διατετυπωμένα τα εαυτών συναισθήματα και ικανοποιώσιν αυτά άδοντες και υμνούντες την Υπεραγίαν Θεοτόκον την μητέρα του Θεου ημών».

Δεύτερον· να συγκινήσει και πληρώσει χαρας τις καρδιές των πνευματικών του τέκνων και παραλλήλως να προκαλέσει αρέσκεια και ευχαρίστηση σε ράθυμες, νωθρές και νοσούσες πνευματικώς συνειδήσεις, λειτουργών αφυπνιστικώς και -μέσω των ποιημάτων του- παρακινών αυτές σε προσευχη και θερμή επίκληση της θεϊκής βοηθείας. Μεταφέρουμε χαρακτηριστικό σχετικό απόσπασμα απο μίαν επιστολή του προς την «οσία Ξένη»: «Έλαβον την επιστολήν σου και εχάρην δια την ειρήνην και την χαράν της ψυχής σας και την υγείαν σας και εύχομαι να ώσιν αδιάπτωτοι. Μόνον της αγαθής Ευφημίας η κατάστασις μειοί την χαράν μου. Να τη ειπήτε, θέλω να βιάση την καρδίαν της να χαίρη, θέλω να ψάλλη ύμνους της Κυρίας Θεοτόκου, όπως ευφρανθή η ψυχή της. Εν ταις θλίψεσιν υμών υμνείτε την Κυρίαν Θεοτόκον και πάντως θ΄ απαλλαγήτε της θλίψεώς σας. Βιάσατε την καρδίαν σας ψάλλουσαι τω Θεώ και υμνούσαι την Κυρίαν Θεοτόκον. Θέλω να χαίρητε πάσαι, ίνα μη η λύπη ευρίσκη είσοδον εις την καρδίαν σας».

Η επιδίωξη πνευματικής χαράς και συγκινήσεως από την ανάγνωση ή  ψαλμώδηση των υμνογραφημάτων του αποτελεί βασικό μέλημα του Αγίου· τούτο μαρτυρείται καταφανώς και από όσα ο ίδιος σημειώνει, όταν στις επιστολές που αποστέλλει προς τις μοναχές της Αίγινας επισυνάπτει και νέους ιδικούς του ύμνους: «Σήμερον σας στέλλω ένα Παρακλητικόν Κανόνα προς την Υπεραγίαν Θεοτόκον και Αειπάρθενον Μαρίαν εξ 24 τροπαρίων εμμέτρων, ήτοι εξ εικοσιτεσσάρων οίκων, τον οποίον συνέταξα, όπως εκφράσω το συναίσθημά μου και το φρόνημά μου. Φρονώ, ότι η ανάγνωσίς του θα συγκινήση τας ευσεβείς καρδίας σας…». [...]

Τρίτον· να παρωθήσει σε ενσυνείδητη συμμετοχή τους ευρισκομένους στην θεία μυσταγωγία, μετερχόμενος προς τούτο την υμνογραφία ή και την ψαλμωδία ως μέσον. Συγκεκριμένως, κατά την περίοδο που διηύθυνε την Ριζάρειο Εκκλησιαστική Σχολή «επήνει [sc. τους Ριζαρείτες] ότι έψαλλον καλώς εις τον ναόν της Σχολής των, πράγμα το οποίον τον ενεθουσίαζε». Ομοίως -κατά τις διηγήσεις των μαθητών του- «παρηκολούθει τους μαθητάς εις την εκδήλωσιν του εκκλησιαστικού των ζήλου, παρευρισκόμενος εις τον ναόν ευθύς εξ αρχής της ακολουθίας του Όρθρου και του Εσπερινού και καθ’ όλην την ακολουθίαν ίστατο όχι εις τον θρόνον, αλλά εις στασίδιον κοινόν ευρισκόμενον εντός του δεξιού χορού, αφ’ ενός μεν δια να δίδη εις τους μαθητάς υπόδειγμα εκκλησιασμού, αφ΄ ετέρου δε διά να καμαρώνη τους δύο χορούς με 140 μαθητάς ψάλλοντας όλας τας ακολουθίας». [...]

Προς την κατεύθυνση της συνειδητής μετοχής στην θεία λατρεία αποσκοπεί και η ακόλουθη προτροπή του Αγίου προς τις μοναχές της Αιγίνης, η οποία, σημειωτέον, απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή στην ερμηνεία της, προκειμένου να αποφευχθούν λανθασμένα συμπεράσματα. Γράφει συγκεκριμένως ο Άγιος: «Τους ύμνους, τας ωδάς και τους κανόνας θα τας δώσω εις την κ. Ζερβουλάκου να τα αντιγράψη όλα και να σας τα στείλω. Έδεσα επί τούτω εν βιβλίον  με το χαρτί τούτο εις ολόκληρον το μέγεθος, όπως γραφώσιν εντός αυτού. Πιστεύω ότι θα μείνητε πολύ ευχαριστημέναι και δύνασθε να αναγινώσκητε εξ αυτού αντί ετέρου αναγνώσματος ή κανόνος, διότι φέρουσι κατάνυξιν και διότι αι προς την Κυρίαν Θεοτόκον παρακλήσεις έχουσί τι το οποίον δεν έχουσιν οι κανόνες των Αγίων, οίτινες δεν είναι προσευχή, αλλ΄έπαινος του αγίου, δυνάμεθα δε να περιορισθώμεν εις ολιγωτέρους επαίνους. Η ανάγνωσις των Κανόνων των Αγίων και των Μηναίων και της Παρακλητικής δεν είναι απολύτως αναγκαίοι (sic), δύνασθε αντ’ αυτών να αναγινώσκητε ένα Κανόνα της Κυρίας Θεοτόκου εκ του Μεγάλου Θεοτοκαρίου του χειρογράφου, το οποίον θα σας στείλω. Θέλω οι λόγοι να ομιλώσιν εις την καρδίαν σας. Θέλω να μη εκτελήτε τύπον προσευχής, αλλά λατρείαν· διότι η καρδία εκ της λατρείας ικανοποιείται και ουχί εκ των τύπων· ουχί εκ της αναγνώσεως όλων των Κανόνων, οίτινες εγράφησαν διά τον πανηγυρισμόν των Αγίων, αλλ’ εκ του ποιού της προσευχής. Επιθυμώ να με εννοήτε τί λέγω»[2].

Η ανωτέρω προτροπή θα προκαλούσε ασφαλώς μεγάλη φιλολογία περί των φρονημάτων του Αγίου Νεκταρίου -για την αναγκαιότητα ή μη των κανόνων και των λοιπών έορταστικών έγκωμίων που αναγινώσκονται στην Εκκλησία, για την ωφέλεια που προέρχεται απο αυτά ή, τέλος, για την δυνατότητα αντικαταστάσεως της παραδοσιακής ορθοδόξου υμνολογίας από νεώτερα ποιήματα, ευληπτότερα και ενδεχομένως πλέον κατανυκτικά και ψυχωφέλιμα- εάν δεν ελαμβάνετο υπ΄όψιν η ιδιάζουσα κατάσταση προς την οποίαν αποσκοπούσε η συγκεκριμένη ποιμαντική του μέριμνα· «επιθυμώ να με εννοήτε τί λέγω», σημείωνε εναγωνίως ο Άγιος κατακλείων τον προεκτεθέντα συλλογισμό του, αμφιβάλλων οπωσδήποτε για την, εκ μέρους των ολιγογραμμάτων πνευματικών του θυγατέρων, δυνατότητα κατανοήσεως της μεταξύ «τύπου προσευχής» και «λατρείας» λεπτής διακρίσεως.

Ένα θαυμάσιο σχόλιο επί του προκειμένου θέματος μας παρέδωκε εσχάτως ο οσιολογιώτατος μοναχός Θεόκλητος Διονυσιάτης, παρατηρών σχετικώς τα ακόλουθα: «Ομολογώ ότι, ύστερα από ζωή λατρευτική μισού ήδη αιώνος μέσα στο αυστηρό Κοινόβιο, μόλις τώρα αντιλαμβάνομαι αισθανόμενος αυτήν την λεπτή διάκριση λατρείας και προσευχής δια του ακάμπτου Τυπικού. Αλλά ο θείος Νεκτάριος, έχοντας υπ’ όψει του την αδύνατη γυναικεία φύση, την ολιγομάθεια ή  δυσκολία των μοναζουσών στην κατανόηση και της γλώσσης και των νοημάτων των λειτουργικών βιβλίων, αλλά και θέλοντας να τους προσφέρει πιο άμεσες πνευματικές γνώσεις με προσιτούς στην ψυχολογία τους ύμνους προς την Θεοτόκον, συνιστούσε ό,τι ο ίδιος παρήγε από το πλήρωμα του θείου έρωτός του, χωρίς, βεβαίως, να καταργεί τα καθιερωμένα. Και ομολογουμένως ήταν μέσα στην αλήθεια, αφού οι απόψεις του αποτελούν έκφραση των αγίων

εμπειριών του, γιατί επιθυμούσε να βιώνουν όπως και ο ίδιος τα τέκνα του. Το να προσπαθούν είναι νοητόν. Αλλά να φτάσουν αμέσως, αδύνατον. Άλλωστε και ο άγιος Πατέρας σε επιστολές του παραδέχεται ότι χρειάζεται πολύς χρόνος για να φθάσει κανείς σε πνευματικές υψηλές καταστάσεις και ότι το θείον δεν εκβιάζεται».

Επεκτείνοντας τον συλλογισμό του γέροντος Θεοκλήτου, σημειώνουμε επιπροσθέτως ότι η πρόθεση του Αγίου να υποβοηθήσει τις μοναχές -μέσω των ύμνων του- προς αμεσότερη βιωματική προσέγγιση του λειτουργικού λόγου, πιστοποιείται και από την εξής απολύτως ενδεικτική παρατήρηση· το μεγαλύτερο τμήμα του ποιητικού του έργου ουδόλως αφίσταται της καθεστηκυίας ορθοδόξου υμνογραφίας. Ο Άγιος ως ποιητής δεν καινοτομεί· τούτο τεκμαίρεται από απλή και μόνον φυλλομέτρηση των υμνογραφικών του πονημάτων: το Κεκραγάριον είναι τα τέσσερα βιβλία των Εξομολογήσεων του ιερού Αυγουστίνου, κατά μετάφραση Ευγενίου του Βουλγάρεως, τα οποία ο Άγιος ανήγαγεν «από του πεζού λόγου εις τον έμμετρον». Το Ψαλτήριον είναι πάντες οι Ψαλμοί του Δαβίδ, τους οποίους ο Άγιος, «ενέτεινεν εις μέτρα ποικίλα, Θεού ευδοκούντος και εμπνέοντος, κατά τονικήν βάσιν». Το Θεοτοκάριον, τέλος, και το Τριαδικόν δεν είναι παρά τα θεοτοκία και τριαδικά αντιστοίχως τροπάρια της Παρακλητικής, του Τριωδίου ή και λοιπών λειτουργικών βιβλίων, εντεταμένα σε ενιαία ή πολυποίκιλα μέτρα. […]

Τα αμιγώς προσωπικά ποιήματα του Αγίου ελλείπουν ουσιαστικώς από το σύνολο του υμνογραφικού του έργου, ή ορθότερα περιορίζονται σε μικρό -σχετικώς προς την ογκώδη «ποιητική του παραγωγή»- ποσοστό ποιημάτων, τα οποία ο ίδιος συνήθως χαρακτηρίζει ωδές· πρόκειται κατά κύριο λόγο περί Θεοτοκίων ύμνων, συμπίλημα πολυποικίλων προσωνυμίων της Θεοτόκου, που στοιχειοθετούν έναν ενθουσιαστικό χαιρετισμό προς την Παναγία, ξεχείλισμα της τετρωμένης από οίστρο ποιητικό ψυχής του Αγίου. Με άλλα λόγια, ο Άγιος δεν αφίσταται της «καθεστηκυίας τάξεως», αλλά -εννοών την πνευματική κατάσταση αυτών προς τους οποίους απευθύνεται- αποπειράται να μεταποιήσει και μεταπλάσει τον κατά την θεία Λατρεία υμνογραφικό λόγο, προκειμένου να καταστήσει αυτόν εύληπτότερο και ως εκ τούτου πλέον κατανοητό.

Ως επισφράγισμα των περί του υμνογραφικού έργου του Αγίου Νεκταρίου συνοπτικών εδώ σχολίων, αρμόζει αναντιλέκτως η επομένη επιγραμματική, πλην όμως αρκούντως εύγλωττη, σημείωση του ιδίου στον πρόλογο του Τριαδικού του, η οποία, φρονούμε, μας δίδει ταυτοχρόνως και το στίγμα της αγάπης του οσίου ιεράρχου για την ποίηση: «Τους ύμνους τούτους -γράφει- υπηγόρευσε το της λατρείας συναίσθημα και ο πόθος του υμνείν εν ύμνοις τον Θεόν. Η ιερά ποίησις ην εν εμοί ευφρόσυνός τις πνευματική ασχολία ικανοποιούσα το θρησκευτικόν μου συναίσθημα. Δια των ύμνων έξέφραζον τον θαυμασμόν μου εις τα του θείου Δημιουργού θαυμάσια έργα και εξύμνουν την θείαν σοφίαν, την θείαν αγαθότητα και την θείαν παντοδυναμίαν».

 

Σημειώσεις:

  1. 1.   Π. Β. Πάσχου, «Τεχνών του λόγου διάκονος. Σχέδιο εισαγωγής στο υμνογραφικό-λογοτεχνικό έργο του Σεβ. Μητροπολίτου Σερβίων και Κοζάνης Διονυσίου», ανάτυπον εκ του Α’ τόμου του έργου «Οικοδομή και Μαρτυρία», Κοζάνη 1991, σελ. 108.
  2. 2.   Βλ. Μητροπολίτου Τίτου Ματθαιάκη, Άγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως Κατηχητικαϊ Έπιστολαί», έπιστολή 34, σελ. 39-34.

πηγή: από  το βιβλίο Ο Άγιος Νεκτάριος και η αγάπη του για την ποίηση και την μουσική, Εκδόσεις Αρμός.

Βίος συνοπτικός Αγίου Νεκταρίου.


Ο άγιος πατήρ ημών Νεκτάριος γεννήθηκε την 1η Οκτωβρίου 1846, στη Σηλυβρία της Θράκης, απο γονείς φτωχούς, αλλά ευσεβείς χριστιανούς, τον Δήμο και τη Μαρία Κεφαλά. Το βαπτιστικό του ήταν Αναστάσιος και από μικρος έδειξε μεγάλη ευλάβεια και βαθειά αγάπη για τη μελέτη.Όταν η μητέρα του τού μάθαινε τον 50οψαλμό, εκείνος αρεσκόταν να επαναλαμβάνει τον στίχο: Διδάξω ανόμους τας οδούς σου… (Ψαλμ. 50, 15).

Αφού έμαθε τα πρώτα του γράμματα στην πατρίδα του, στάλθηκε από τους γονείς του στην Κωνσταντινούπολη για να συνεχίσει τις σπουδές του, εργαζόμενος ταυτόχρονα ως υπάλληλος σε κατάστημα. Το νεαρο αγόρι έμενε απερίσπαστο από την τύρβη του κόσμου και ενασχολουνταν μονάχα με το να οικοδομεί εντός του νυχθημερόν τον κρυπτόν της καρδίας άνθρωπον κατ’ εικόνα του Χριστού, με την προσευχή και την εμβάθυνση στα γραπτά των αγίων Πατέρων. Σε ηλικία είκοσι χρόνων άφησε την Κωνσταντινούπολη για να γίνει δημοδιδάσκαλος στη νήσο Χίο. Εκεί ενθάρρυνε τη νεολαία και τους κατοίκους του χωριού προς την ευλάβεια και την εργασία των αρετών, όχι μόνον με τα λόγια, αλλά κυρίως με το παράδειγμα του δικού του βίου, βίου ασκήσεως και προσευχής.

Επιθυμώντας από παλαιά να ασπασθεί την ισάγγελο πολιτεία, έγινε μοναχός με το όνομα Λάζαρος, στις 7 Νοεμβρίου 1876, στο περίφημο μοναστήρι της Νέας Μονής. Αναζητώντας μονάχα τα άνω, υπόδειγμα πραότητας και υπακοής, έγινε αγαπητός σε όλους τους αδελφούς και αργότερα χειροτονήθηκε διάκονος. Χάρη στη γενναιοδωρία ενός ευλαβούς κατοίκου της Χίου και εν συνεχεία με την προστασία του πατριάρχη Αλεξανδρείας Σωφρόνιου, μπόρεσε να ολοκληρώσει τις σπουδές του στην Αθήνα και να λάβει το πτυχίο της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1885 έφθασε στην Αλεξάνδρεια, όπου σύντομα χειροτονήθηκε πρεσβύτερος, στη συνέχεια δε μητροπολίτης Πενταπόλεως (παλαιάεπισκοπή που αντιστοιχεί στην άνω Λιβύη). Ιεροκήρυκας και γραμματέας του Πατριαρχείου, διετέλεσε επίσης και πατριαρχικός επίτροπος στο Κάιρο, στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου.

 Παρά τα αξιώματά του, ο Νεκτάριος δεν έχασε τίποτα από την ταπεινοφροσύνη του και γνώριζε πώς να μεταδίδει στο πνευματικό ποίμνιό του τον ζήλο για τις ευαγγελικές αρετές. Ηαγάπη όμως και ο θαυμασμός που του έδειχνε ο λαός απέβησαν εις βάρος του. Με πειρασμό του διαβόλου, ορισμένα μέλη του Πατριαρχείου, φθονώντας τις επιτυχίες του, τον διέβαλαν λέγοντας πώς ήθελε να κερδίσει την εύνοια του λαού, με σκοπό να καταλάβει τον πατριαρχικό θρόνο της Αλεξανδρείας. Ο άγιος δεν ζήτησε να βρει το δίκιο του, αλλά εναπόθεσε την εμπιστοσύνη του στην επαγγελία του Χριστού, ο οποίος είπε: Μακάριοι έστε όταν ονειδίσωσιν υμάς και διώξωσι και είπωσι παν πονηρόν ρήμα καθ’ υμών ψευδόμενοι ένεκεν εμού  (Ματθ. 5, 11). 

 Εκδιώχθηκε έτσι από την έδρα του και έφυγε για την Αθήνα, όπου βρέθηκε μόνος, αγνοημένος, καταφρονημένος, στερούμενος ακόμη και τον επιούσιο άρτο, γιατί δεν ήξερε να φυλάξει τίποτε για τον εαυτό του, και τους πενιχρούς του πόρους τους μοίραζε στους φτωχούς. Εγκαταλείποντας το αρχικό του σχέδιο να αποσυρθεί στο Άγιον Όρος, ο πράος και ταπεινός μιμητής του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού προτίμησε να θυσιάσει την αγάπη του για την ησυχία, χάριν της σωτηρίας του πλησίον του. Παρέμεινε ιεροκήρυκας για λίγα χρόνια (1891-1894) και στη συνέχεια διορίσθηκε διευθυντής της Ριζαρείου Εκκλησιαστικης Σχολής, η οποία είχε σκοπό την εκπαίδευση των μελλοντικών ιερέων.

 Η βαθειά του γνώση των Γραφών, των αγίων Πατέρων, ακόμη και των θύραθεν επιστημών, και η ανάπλεη πραότητος αυθεντία του στην καθοδήγηση ανθρώπων του επέτρεψαν να προσδώσει στο ίδρυμα τούτο μια υψηλή πνευματική και ηθική ποιότητα. Ο άγιος ιεράρχης επιφορτίσθηκε με τη διεύθυνση και τα μαθήματα της Ποιμαντικής, δίχως να διακόψει το ασκητικό του πρόγραμμα, τη μελέτη των Γραφών και την προσευχή, προσθέτοντας μάλιστα τα υψηλά καθήκοντα του κηρύγματος και της τακτικής τελέσεως των ιερών Μυστηρίων εντός της σχολής, αλλά και στην περιοχή των Αθηνών.

 

Είχε οικειότητα με τους αγίους και την Παναγία πού συχνά του φανερώνονταν κατά τη θεία Λειτουργία ή στον ύπνο του.

Παρά ταύτα, ο Νεκτάριος διατηρούσε στα βάθη της καρδιάς του τον διάπυρο πόθο της ησυχίας και της ειρήνης του μοναχικού βίου. Επωφελήθηκε έτσι από την επιθυμία που εξέφρασαν ορισμένες πνευματικές θυγατέρες του, για να ιδρύσει ένα γυναικείο μοναστήρι στη νήσο Αίγινα (μεταξύ 1904 και 1907), όπου και αποσύρθηκε στα 1908, αφου παραιτήθηκε από τη διεύθυνση της εκκλησιαστικής σχολής. Παρά τις αναρίθμητες φροντίδες και δυσκολίες, ο άγιος μερίμνησε να οργανώσει μια κοινοβιακή αδελφότητα, πιστή στο πνεύμα των αγίων Πατέρων. 

Εδαπάνησε αφειδώς τις σωματικές και ψυχικές του δυνάμεις στην ανέγερση κτηρίων, στην τέλεση των ιερών ακολουθιών και στην πνευματική καθοδήγηση κάθε μαθήτριάς του ξεχωριστά. Τον έβλεπες συχνά να εργάζεται στον κήπο, φορώντας ένα τριμμένο ράσο, ή να διορθώνει τα υποδήματα των μοναζουσών. Και όταν γινόταν άφαντος για ώρες πολλές, μάντευες ότι ήταν κλεισμένος στο κελλί του για να ανατείνει τον νου του προς τον Θεό, δια της νοεράς προσευχής. Παρ’ όλο που εμάκρυνε από κάθε επαφή με τον κόσμο και είχε αυστηρώς ρυθμίσει τις επισκέψεις στο μοναστήρι, η φήμη των αρετών και χαρισμάτων, που αξιώθηκε από τον Θεό, εξαπλώθηκε στην περιοχή και οι πιστοι έρχονταν προς αυτόν, ελκόμενοι όπως το μέταλλο από τον μαγνήτη.

 Θεράπευσε πολλούς λαϊκούς και μοναχές από τις ασθένειες που τους ταλαιπωρούσαν, έφερε τη βροχη στο νησί που υπέφερε από την ξηρασία, ανακούφιζε, παρηγορούσε, στήριζε… Παρα τις δυσκολίες της περιόδου μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, απαγόρευσε αυστηρά στις μοναχές του να αποθηκεύουν οτιδήποτε για την τροφή τους, αλλά διέταξε να μοιράζουν το πλεόνασμα στους φτωχούς, εναποθέτοντας τη μέριμνα της συντηρήσεως της μονής στην Πρόνοια του Θεού. Πέραν των άλλων καθηκόντων του, ο Νεκτάριος βρήκε τον χρόνο να συντάξει πλήθος έργων θεολογίας, ηθικής και εκκλησιαστικής ιστορίας για τη στερέωση της Εκκλησίας της Ελλάδος στην ιερά Παράδοση των Πατέρων, που αγνοούνταν τότε σύχνα εξαιτίας δυτικών επιδράσεων. Ζώντας λοιπόν ως εν σαρκί άγγελος και αυγάζοντας γύρω του τις ακτίνες του ακτίστου φωτός της Χάριτος, ο μακάριος υπέστη πάλι συκοφαντίες και άδικες κατηγορίες για το μοναστήρι του, από μέλη της ιεραρχίας.

 Υπέμεινε τις τελευταίες αυτές δοκιμασίες με την υπομονή του Χριστού: αγόγγυστα και δίχως να εξανίσταται. Τότε προσβλήθηκε από μία επώδυνη αρρώστια για περισσότερο από ενάμιση χρόνο. Ευχαρίστησε τον Θεό για τη δοκιμασία αυτή και προσπάθησε να κρατήσει μυστική την ασθένειά του μέχρι τις τελευταίες στιγμές του. Αφού πήγε να προσκυνήσει για τελευταία φορά την εικόνα της Θεοτόκου που βρισκόταν όχι μακριά από το μοναστήρι, ανήγγειλε στις μαθήτριές του την επικείμενη εκδημία του και μεταφέρθηκε σε ένα νοσοκομείο στην Αθήνα, όπου μετά από πενήντα ημέρες οδύνης την οποία υπέμεινε με μία υπομονή που οικοδομούσε όλους όσοι τον πλησίαζαν, παρέδωσε εν ειρήνη την ψυχή του στον Θεό στις 8 Νοεμβρίου του 1920. Οι πιστοί της Αίγινας, οι μαθήτριές του και όλοι οι χριστιανοί που τον είχαν πλησιάσει, έκλαψαν για την απώλεια του πράου και σπλαγχνικού μαθητή του Χριστού, που όλη του τη ζωή υπέστη διαβολές, διώξεις και άδικες κατηγορίες παίρνοντας ως τύπον και υπογραμμό του τα θεία Πάθη του Κυρίου. 

Ο Θεός όμως τον εδόξασε και από την ώρα της κοιμήσεώς του τα θαύματα περίσσευσαν και περισσεύουν καθημερινά ως σήμερα για εκείνους που πλησιάζουν με πίστη τα λείψανά του ή εμπιστεύονται την ισχυρή του μεσιτεία.

Το σώμα του αγίου παρέμεινε θαυματουργικά άφθαρτο περισσότερο από είκοσι χρόνια, αναδίδοντας ουράνια και λεπτή ευωδία. Στα 1953, όταν έλυωσε τελικά κατά τους φυσικούς νόμους, έγινε η ανακομιδή των λειψάνων του και διαπιστώθηκε τότε ότι αναδυόταν έντονα η ίδια ευωδία. Δεν έπαυσε έκτοτε να χαροποιεί τους πιστούς που πλησιάζουν τα τίμια αύτα λείψανα, δίνοντάς τους τη διαβεβαίωση ότι ο άγιος Νεκτάριος βρήκε τη θέση του κοντά στον Θεό, στις μονές των αγίων.

πηγή: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας,έκδ. Ίνδικτος

αναδημοσίευση από:Μηνιαίο Περιοδικό Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς «Πειραϊκή Εκκλησία», Έτος 19ο, Αριθμός Φύλλου 209, Νοέμβριος 2009


Δευτέρα 7 Νοεμβρίου 2022

 

 Σύναξις των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ και των λοιπών Ασωμάτων και Ουράνιων Αγγελικών Ταγμάτων.

 Τη Σύναξη των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ και των λοιπών Ασωμάτων και Ουράνιων Αγγελικών Ταγμάτων τιμά σήμερα, 8 Νοεμβρίου, η Εκκλησία μας. Η λέξη Σύναξη ερμηνεύεται, σε σχέση με τη συγκεκριμένη εορτή, ως προσοχή, ομόνοια και ένωση, καθώς επίσης και σε ανάμνηση της αποστασίας του σατανά.

Ο Θεός και Δημιουργός του σύμπαντος κόσμου, εκτός από τον ορατό και υλικό κόσμο, δημιούργησε και τον αϋλο και αόρατο Αγγελικό κόσμο, ως Ποιητής «ορατών τε πάντων και αοράτων».

Οι Άγγελοι είναι ασώματοι και αϋλοι. Υμνούν τον Θεό ακατάπαυστα. Περικυκλώνουν τον Θρόνο του Θεού στον Ουρανό, αλλά στέκονται με δέος, φόβο και σεβασμό, όπου δεν μπορούν να ατενίσουν τον Θεό κατά πρόσωπο. Γι’αυτό και καλύπτουν με τις πτέρυγές τους το πρόσωπό τους.

Συγκεκριμένα, ο Θεός δημιούργησε δέκα Τάγματα Αγγέλων, τα εννέα από τα οποία έχουν τις εξής ονομασίες : Σεραφίμ, Χερουβίμ, Αρχάγγελοι και Άγγελοι. Ο επικεφαλής του δεκάτου τάγματος, ήταν ο Εωσφόρος.

Τι συνέβη και ο Θεός τον έριξε από την ουράνια δόξα; Γιατί τον έδιωξε από κοντά του;
Λοιπόν, ο Διάβολος λόγο της υπερβολικής του υπερηφάνειας, καυχήθηκε ότι θα βάλει τον θρόνο του πάνω στις νεφέλες του ουρανού και ότι θα γίνει όμοιος με τον Θεό και όπως γράφει ο προφήτης Hσαΐας (Hσ. ιδ΄, 14), αμέσως μόλις τα σκέφτηκε αυτά ο Διάβολος έπεσε απ’την ουράνια δόξα και το αρχαγγελικό του αξίωμα. Ο Ευαγγελιστής Λουκάς γράφει ότι «Eθεώρουν τον Σατανάν ως αστραπήν εκ του ουρανού πεσόντα» (Λουκ. ι΄, 18). Και το τάγμα του Εωσφόρου έπεσε μαζί του, κι από φωτεινοί Άγγελοι έγιναν σκοτεινοί και δαίμονες !!!

Ο Αρχιστράτηγος Μιχαήλ είδε αυτήν την πτώση των Αγγέλων και κατενόησε την αιτία της. Τότε με υποταγή και ταπείνωση επέδειξε την πίστη του προς τον Θεό και φύλαξε και την δική του δόξα και λαμπρότητα που του είχε χαρίσει ο Θεός, αλλά και την δόξα όλων των Αγγέλων. Για την υποταγή του αυτή ο Θεός όρισε ο Μιχαήλ να είναι ο πρώτος των Αγγελικών τάξεων.

Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ μάζεψε και ένωσε σε ένα, όλους τους Αγγέλους και τους φώναξε το “Πρόσχωμεν”, δηλαδή να προσέξουν και να κατανοήσουν τι έπαθαν αυτοί οι εκπεσόντες Άγγελοι, οι δαίμονες, για την υπερηφάνειά τους. Να στοχαστούν οι Άγγελοι και να κατανοήσουν τι είναι ο Θεός και τι είναι ο Άγγελος. Ο Θεός είναι ο Δεσπότης και ο Δημιουργός του παντός και οι Άγγελοι είναι δούλοι και κτίσματα του Θεού. Κι έτσι οι Άγγελοι ανύμνησαν και δόξασαν τον Θεό και είπαν τον Αγγελικό ύμνο “Άγιος, Άγιος, Άγιος Kύριος Σαβαώθ, πλήρης ο ουρανός και η γη της δόξης αυτού.

Εορτολόγιο: Αγγελική, Άντζελα, Άντζυ, Αγγέλα, Αγγελίνα, Άγγελος, Αγγελής * Γαβριήλ, Γαβρίλος, Γαβρίλης, Γαβριέλα, Γαβρίλα, Γαβριηλίτσα, Γαβριλίτσα, Αραβέλα Μιχαήλ, Μισέλ, Μιχάλης, Μιχαλός, Μιχελής, Μιχαέλα, Μιχαήλα, Μιχαλίτσα Σεραφείμ, Σεραφειμία, Σεραφείμα, Σεραφίνα, Σεραφειμή, Σεραφειμούλα, Σεραφειμίτσα * Ευστρατία Μεταξία, Μεταξένια, Μεταξούλα, Ταξούλα Ραφαέλα, Ραφαέλλα, Ραφαήλα, Ραφαηλία, Ραφαήλ, Ραφαήλος, Ραφαέλος * Σταμάτης, Σταμάτιος, Στάμος, Σταμούλης, Σταμέλος, Σταμέλης, Σταμελάς, Σταματία, Μάτα, Ματούλα, Ματίνα, Σταματίνα, Σταμάτα, Σταμέλα, Σταμούλα, Σταματή, Μάτω, Σταματέλλα * Στρατηγός, Στρατής, Στρατηγούλα Ταξιάρχης, Ταξιαρχούλα.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’.
Τῶν οὐρανίωv στρατιῶν Ἀρχιστράτηγοι, δυσωποῦμεv ὑμᾶς ἡμεῖς οἱ ἀνάξιοι, ἵvα ταῖς ὑμῶv δεήσεσι, τειχίσητε ἡμᾶς, σκέπῃ τῶν πτερύγωv, τῆς ἀΰλου ὑμῶν δόξης, φρουροῦvτες ἡμᾶς προσπίπτοντας, ἐκτεvῶς καὶ βοῶντας· Ἐκ τῶν κινδύνων λυτρώσασθε ἡμᾶς, ὡς Ταξιάρχαι τῶν ἄνω Δυνάμεων.

Έτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Τῆς ἀνάρχου Τριάδος λειτουργοὶ οἱ ἀσώματοι, τῶν ἀκαταλύπτων οἱ πρῶτοι, μυστηρίων ἐκφάντορες, σὺν Θρόνοις Χερουβεὶμ καὶ Σεραφείμ, Δυνάμεις Ἐξουσίαι καὶ Ἀρχαί, Κυριότητες Ἀρχάγγελοι οἱ λαμπροί, καὶ Ἄγγελοι ὑμνείσθωσαν. Δόξα τῷ ὑποστήσαντι ὑμᾶς, δόξα τῷ καταλάμποντι, δόξα τῷ ὑμνουμένῳ δι’ ὑμῶν, τρισαγίοις ᾄσμασι.

Κοντάκιον
Ἦχος β’.
Ἀρχιστράτηγοι Θεοῦ, λειτουργοῖ θείας δόξῃς, τῶν ἀνθρώπων ὁδηγοί, καὶ ἀρχηγοὶ Ἀσωμάτωv, τὸ συμφέροv ἡμῖv αἰτήσασθε, καὶ τὸ μέγα ἔλεος, ὡς τῶν Ἀσωμάτων Ἀρχιστράτηγοι.

Μεγαλυνάριον
Πρόκριτοι Δυνάμεων νοερῶν, Μιχαὴλ πρωτάρχα, καὶ λαμπρόμορφε Γαβριήλ, σὺν ταῖς οὐρανίαις, αἰτεῖτε στρατηγίαις, ἡμῖν καταπεμφθῆναι τὸ μέγα ἔλεος.

Ὁ Οἶκος
Ἔφης φιλάνθρωπε ἐν Γραφαῖς σου, πλήθη χαίρειν Ἀγγέλων ἐν οὐρανῷ, ἐπ’ ἀνθρώπῳ ἑνὶ μετανοοῦντι, Ἀθάνατε· ὅθεν ἡμεῖς οἱ ἐν ἀνομίαις, ἀναμάρτητε, μόνε καρδιογνῶστα, σὲ δυσωπεῖν καθ’ ἑκάστην τολμῶμεν ὡς εὔσπλαγχνον, οἰκτεῖραι καὶ καταπέμψαι ἀναξίοις κατάνυξιν, Δέσποτα, παρέχων ἡμῖν συγχώρησιν· ὑπὲρ πάντων γὰρ ἡμῶν πρεσβεύουσιν, οἱ τῶν Ἀσωμάτων Ἀρχιστράτηγοι.

Κάθισμα
Ἦχος πλ. δ’. Τὸ προσταχθὲν.
Τῶν ἀσωμάτων τοὺς χοροὺς ἐφιέμενοι, ἀνευφημεῖν οἱ ἐπὶ γῆς μιμησώμεθα, ὡς ἐφικτὸν τούτων τὴν ἁγιότητα, νεκροῦντες πάντα τὰ μέλη τὰ τῆς σαρκός, αἰτοῦντες, ὡς ὑπερμάχους τε καὶ φρουρούς, πάσης πλάνης λυτρώσασθαι, τοῦ ἀοράτου ἐχθροῦ, ἡμᾶς τοὺς ἀνυμνοῦντας αὐτούς, ὅπως εὕρωμεν ἔλεος.






 

Η υποδοχή της Αγίας Ζώνης στον Πειραιά από ψηλά (ΒΙΝΤΕΟ)


Κάλυψη με Drone στην Romfea.gr | Ιάσονας Ντικούλης


Την Αγία Ζώνη της Υπεραγίας Θεοτόκου υποδέχθηκε σήμερα, Σάββατο 5 Νοεμβρίου 2022 το πρώτο λιμάνι της χώρας.

Την Αγία Ζώνη υποδέχθηκε με ιδιαίτερη συγκίνηση ο Σεβ. Μητροπολίτης Πειραιώς κ. Σεραφείμ, παρουσία εκπροσώπων της Κυβέρνησης, βουλευτών, εκπροσώπων κομμάτων και πλήθος κόσμου.

Το Πρακτορείο Εκκλησιαστικών Ειδήσεων Romfea.gr κάλυψε την ιστορική υποδοχή της Αγίας Ζώνης και από αέρος.



Τετάρτη 2 Νοεμβρίου 2022

 

H Ανακομιδή των Ιερών Λειψάνων του Αγίου Γεωργίου.


Σήμερα η Εκκλησία μας, τιμά τη μνήμη των Μαρτύρων Ακεψιμά, Αειθαλά και Ιωσήφ. Επίσης, εορτάζουμε το θαυμαστό γεγονός της ανακομιδής του ιερού λειψάνου του Αγίου Μεγαλομάρτυρα Γεωργίου του Τροπαιοφόρου.

Μετά την κατάπαυση των διωγμών και την επικράτηση του Χριστιανισμού σ’ όλο το Ρωμαϊκό κράτος, επί Μεγάλου Κωνσταντίνου, οι χριστιανοί ανήγειραν μεγαλοπρεπή Ναό στη Λύδδα της Ιόππης, στην Παλαιστίνη, όπου μετέφεραν το Ιερό Λείψανο του Αγίου Γεωργίου. Την ίδια μέρα έγιναν και τα εγκαίνια του Ναού και από τότε κάθε χρόνο η Εκκλησία μας εορτάζει την ανακομιδή του Ιερού λειψάνου του Μεγαλομάρτυρα Γεωργίου.

Οι πιστοί προσκυνούν ευλαβικά τον τάφο του Αγίου Γεωργίου, ο οποίος βρίσκεται κάτω από το ιερό Βήμα του ομώνυμου ναού στη Λύδδα, επικαλούμενοι τη χάρη και την ευλογία του Θεού, με τις πρεσβείες του Τροπαιοφόρου Αγίου.

Το γεγονός της ανακομιδής των λειψάνων είναι αρχαία εκκλησιαστική παράδοση. Το ιερό σκήνωμα των Αγίων της Εκκλησίας μας είναι αναπόσπαστο μέρος της όλης ψυχοσωματικής οντότητας του ανθρώπου, ως μοναδικής εικόνας του Θεού και τόπος όπου κατοικεί το Άγιο Πνεύμα, αφού ο άνθρωπος κατασκευάστηκε από το Θεό μεθόριος του υλικού και πνευματικού κόσμου.

Όταν ο άνθρωπος εισέρχεται στην Εκκλησία μέσω των αγιαστικών πράξεων, των ιερών Μυστηρίων, δηλ. των γεγονότων για τους μυημένους, τους πιστούς, αγιάζεται ολόκληρη η ανθρώπινη οντότητα. Άρα και το σύνολο των οστών του, που στηρίζουν τα μέλη του σώματός του.

Οι Χριστιανοί καλούνται με την ψυχή και το σώμα να τιμήσουν και να δοξολογήσουν το Θεό. Γι’ αυτό και η Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδει τη δέουσα τιμή και στο ανθρώπινο σώμα και δεν επιτελεί την καύση και την εξαφάνισή του.

Η ύλη από την οποία είναι κατασκευασμένο το ανθρώπινο σώμα δε χάνεται, δεν εξαφανίζεται, αν και συγχωνεύεται με το χώμα. Συνεπώς, η Χάρις του Θεού ενεργεί και μέσα από τα λείψανα των αγίων ανθρώπων, ακόμη και μέσα από τα προσωπικά τους αντικείμενα. Όλα συμβάλλουν, ως απόρροια της φιλανθρωπίας του Θεού, στην παρηγορία του συνειδητού ανθρώπου.

Στην πατρίδα μας τιμάται ιδιαίτερα ο Άγιος Γεώργιος και πολλοί ναοί, καθώς και χωριά φέρουν το όνομα του Τροπαιοφόρου. Στην Κύπρο αυτή η εορτή λέγεται και του Αγίου Γεωργίου του Σπόρου, διότι την ημέρα αυτή συνηθίζεται να ξεκινούν τη σπορά οι γεωργοί. Σε άλλους τόπους λέγεται του Αγίου Γεωργίου του Θεριστή.

Οι άνθρωποι τιμούν ιδιαίτερα το Μεγαλομάρτυρα Γεώργιο, έχοντας συνείδηση ότι ο Άγιος «βλυστάνει ιάματα», για όλους ανά την οικουμένη πιστούς, οι οποίοι προσέρχονται με πίστη και προσκυνούν ευλαβικά το εικόνισμά του και επικαλούνται τις πρεσβείες του για την προσωπική τους ζωή, των οικείων τους καθώς και τη σωτηρία της νήσου μας από τους ορατούς και αοράτους εχθρούς της. Δικαίως αναδείχθηκε γεωργός του Κυρίου ο Μεγαλομάρτυρας Άγιος Γεώργιος ο Τροπαιοφόρος.

Πανηγυρίζουν στην πατρίδα μας σχεδόν όλοι οι επ’ ονόματι τού Τροπαιοφόρου Γεωργίου Ναοί και Μοναστήρια. Ιδιαίτερα στεκόμαστε νοερά ευλαβείς προσκυνητές στην ιστορική Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στη Νεκρή Ζώνη στην Παλαιά Λευκωσία. Η πανήγυρις μεταφέρθηκε από την Εκκλησιαστική Επιτροπή του Ναού στον παρακείμενο Ναό της ημικατεχόμενης ενορίας του Αγίου Κασσιανού στην εντός των τειχών Λευκωσία.

Του Επισκόπου Μεσαορίας Γρηγορίου

ΚΥΡΙΑΚΗ 22 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2026 – Θ΄ ΛΟΥΚΑ (Λουκ. ιβ΄ 16-21) (Εφεσ. δ΄ 1-7)

    ¨Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού" Πλήρωμα ζωής «Άφρον, ταύτη τη νυκτί την ψυχήν σου απαιτούσιν από σου, α δε ητοίμασας τίνι έστα...