Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου 2020

"Κρητικά Κάλαντα Πρωτοχρονιάς"

 


Πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο:

https://youtu.be/rvaTFwRNVNA

 

O μακαριστός Καστορίας Σεραφείμ, o φιλάγιος φίλος μου.

 του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Ναυπάκτου κ. Ιεροθέου

Η κοίμηση τοῦ Μητροπολίτου Καστορίας Σεραφείμ μέ πόνεσε πολύ. Παρακολουθοῦσα στενά τήν ἐξέλιξη τῆς ὑγείας του, καί κάθε ἡμέρα τοῦ τηλεφωνοῦσα στό Νοσοκομεῖο γιά νά μάθω τά σχετικά μέ τήν θεραπεία του. Ἐκδηλωτικός καθώς ἦταν καί ὑπερβολικά συναισθηματικός μοῦ ἔλεγε: «Μέ σκλαβώσατε, Γέροντα. Σᾶς εὐγνωμονῶ ἀπό τήν καρδιά μου».

Σέ ἕνα τηλεφώνημά μου μοῦ εἶπε ὅτι κάθε ἡμέρα στό Νοσοκομεῖο ἔκανε τίς ἱερές Ἀκολουθίες, τό Ἀπόδειπνο καί τήν Παράκληση τῆς Παναγίας. Μάλιστα, μοῦ ἐμπιστεύθηκε ὅτι κά­ποια ἡμέρα εἰσῆλθε στόν θάλαμο μιά νοσηλεύτρια, πρίν εἰσαχθῆ στήν Μονάδα Ἐντατικῆς Θεραπείας, καί ρώτησε ἄν εἶχαν ἀνάψει θυ­μίαμα, γιατί εὐωδίαζε ὁ θάλαμος. 

Τότε ὁ ἴδιος διεπίστωσε ὅτι εὐωδίαζε ἕνα μικρό κουτάκι μέ κάποια λείψανα πού εἶχε κάτω ἀπό τό μαξιλάρι του. Αὐτό δείχνει τήν ἀγάπη του πού εἶχε στά ἱερά λείψανα, πού τά ἔλαβε μαζί του καί στό Νοσοκομεῖο. Τώρα πού τό σκέφτομαι αὐτό, καταλαβαίνω ὅτι ἴσως αὐτή ἡ εὐωδία ἦταν ἔνδειξη ὅτι τόν ἤθελε ὁ Θεός στήν οὐράνια θεία Λειτουργία, γιατί εὐαρεστήθηκε ἀπό τήν ζωή του.

Τό τελευταῖο τηλεφώνημα πού τοῦ ἔκανα ἦταν τό Σάββατο 19 Δεκεμβρίου. Μοῦ εἶπε ὅτι εἶχε ἀνεβάσει πυρετό καί ἐπειδή εἶχε χαμηλό ὀξυγόνο θά τοῦ ἔβαζαν ὀξυγόνο. Ἀπό τότε δέν εἶχα ἄλλη ἐπικοινωνία μαζί του, γιατί εἰσῆλθε στήν Μονάδα Ἐντατικῆς Θεραπείας, καί μάθαινα γιά τήν ἐξέλιξη τῆς ἀσθενείας του ἀπό τόν Μητροπολίτη Σισανίου Ἀθανάσιο, καλό πνευματικό του υἱό.

Μέ τόν μακαριστό πλέον Μητροπολίτη Καστορίας Σερα­φείμ γνωριζόμασταν ἀπό τότε πού ὑπηρετούσαμε καί οἱ δύο στήν Ἱερά Ἀρχιεπισκοπή Ἀθηνῶν, κατά τήν Ἀρχιεπισκοπεία τοῦ μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ. Ὅταν τό 1987 μετατέθηκα ἀπό τήν Ἱερά Μητρόπολη Ἐδέσσης, Πέλλης καί Ἀλμωπίας στήν Ἱερά Ἀρχιεπισκοπή Ἀθηνῶν, ἐκεῖνος ἦταν Ἐφημέριος τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίου Νικολάου Ἀχαρνῶν καί ἐγώ ὑπηρετοῦσα ὡς Ἱεροκήρυξ καί Διευθυντής Νεότητος τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν. Ἤδη τόν γνώριζα καί προηγου­μένως ὡς διάκονο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Σεραφείμ, ἀλλά τότε πού ἔγινε Πρεσβύτερος γνωρισθήκαμε καλύτερα.

Ὁ τότε Ἀρχιμ. Σεραφείμ Παπακώστας εἶχε πολλές ἐσωτε­ρικές ἀναζητήσεις. Ἦταν φιλακόλουθος, φιλάγιος, φιλό­θεος καί φιλάνθρωπος, σεβόταν τόν ἱερό θεσμό τῆς Ἐκκλησίας καί ἀγαποῦσε τήν Πατερική Ὀρθόδοξη θεολογία καί τόν μοναχισμό. Μέ αὐτό τό πνεῦμα μέ πλησίασε ἀπό τούς πρώτους Ἱερεῖς τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς, καί μέ ρωτοῦσε γιά διάφορα θεολογικά καί ἐκκλησιαστικά θέματα.

Παρατήρησα ὅτι ροφοῦσε ἀχόρταγα ὅ,τι τοῦ ἔλεγα καί τό ἐπα­νελάμβανε στά κηρύγματά του, διάβαζε τά βιβλία μου καί ἀπομνημόνευε θεολογικές ἔννοιες, ὁρολογίες καί κυρίως ἦταν ἔνθερμος ὑποστηρικτής τῆς ἡσυχαστικῆς θεολογίας, ὅπως τήν ἐξέφραζε ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς.

Μοῦ τηλεφωνοῦσε κάθε ἡμέρα, κυριολεκτικά, καί μέ ἐρωτοῦσε διάφορα ἐκκλησιαστικά καί θεολογικά θέματα, καί ἀναπαυόταν ἐσωτερικά, ἀφομοίωνε δέ ὅ,τι τοῦ ἔλεγα καί μοῦ φαινόταν σάν νά ἔκανα ἕνα «θεολογικό φροντιστήριο» σέ ἕναν κληρικό.

Μάλιστα, ἐκεῖνον τόν καιρό ἔγραφα τήν βιογραφία γιά τόν Γέροντά μου ἅγιο Καλλίνικο, πού ἐκδόθηκε ἀργότερα μέ τίτλο «Κό­σμημα τῆς Ἐκκλησίας», καί ὁ π. Σεραφείμ ἔδειχνε ἐνδιαφέρον νά τήν διαβάση στό χειρόγραφο, γιά νά δῆ πῶς ἀσκεῖ τήν Ἐπισκοπική διακονία ἕνας ἅγιος Μητροπολίτης. Ἐνθουσιαζόταν πολύ ἀπό τήν μελέτη τοῦ κειμένου αὐτοῦ καί μοῦ τηλεφωνοῦσε γιά νά ἐκφράση τόν ἐνθουσιασμό του. Ἔβλεπα ὅτι ξεχώριζε ἀπό πολλούς ἄλλους Κληρικούς τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπι­σκοπῆς Ἀθηνῶν, ὡς πρός τήν ἀσκητική καί ἡσυχαστική ζωή.

Ὡς κέντρο τῆς ποιμαντικῆς του διακονίας εἶχε τόν Ἱερό Ναό τοῦ Ἁγίου Νικολάου Ἀχαρνῶν. Τό πρωί ἦταν στόν Ναό, λειτουργοῦσε τίς ἑορτές, στήν συνέχεια πήγαινε στήν Ἱερά Σύνοδο, καί τό ἀπόγευμα παρευρισκόταν πάλι στόν Ἱερό Ναό γιά νά τελέση τόν Ἑσπερινό, νά ἐξομολογήση τά πνευματικά του παιδιά, νά ἀσκήση τήν ποι­μαντική του διακονία. 

Καρποί αὐτῆς τῆς ἱερατικῆς του διακο­νίας, μεταξύ τῶν ἄλλων, εἶναι ὁ νῦν Μητροπολίτης Σιατίστης Ἀθανάσιος, τότε μικρό παιδί καί φοιτητής, πάντα πρόθυμος, γελαστός καί σοβαρός, καί ὁ ἀδελφός του Νικόλαος νῦν Πρωτο­σύγ­κελλος τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Καστορίας. Ἐπίσης, ἐπί τῶν ἡμερῶν του ἐκεῖ ὑπηρετοῦσε ὡς Διάκονος ὁ νῦν Μητροπολίτης Νικοπόλεως καί Πρεβέζης κ. Χρυσόστομος.

Εἶχα σαφῆ γνώση τῆς διακονίας του στόν Ἱερό Ναό τοῦ Ἁγίου Νικολάου, γιατί γιά ἕνα διάστημα ἐνοικίαζα ἕνα διαμέρισμα κοντά στόν Ἱερό Ναό, ὁπότε μέ τήν δική του παρότρυνση ὁμιλοῦσα κάθε Τετάρτη στό Πνευματικό Κέντρο τοῦ Ναοῦ, λειτουργοῦσα στό ἐνδιάμεσο τῆς ἑβδομάδος σέ ἑορτές ἁγίων, καί ἐξομολογοῦσα τούς ἀνθρώπους πού κατηύθυνα πνευματικά.

Ὁ Ἀρχιμανδρίτης Σεραφείμ Παπακώστας ἐνθουσιαζόταν καί χαιρόταν γι’ αὐτό τό ἔργο μου σάν παιδί, ἦταν πραγματικά ἕνα παιδί στόν ἐσωτερικό του κόσμο, καί μερικές φορές, ὅταν εἶχε κάτι ἐπεῖγον, ἐξομολογεῖτο σέ ἐμένα. Τό ἔκανε αὐτό, ὅταν συλλειτουργούσαμε καί πρίν τήν θεία Λειτουργία μοῦ ἔλεγε τούς λογισμούς του καί τοῦ διάβαζα τήν συγχωρητική εὐχή, γιατί ἤθελε νά λειτουργῆ μέ καθαρή συνείδηση.

Τήν ἐποχή ἐκείνη βρισκόμουν σέ δύσκολη θέση, ἀφοῦ εἶχε προηγηθῆ ἡ κοίμηση τοῦ ἁγίου Γέροντός μου Καλλινίκου καί ἔμεινα πνευματικά ὀρφανός, μετακινήθηκα ἀπό τήν Ἔδεσσα στήν Ἀθήνα σέ ἄγνωστο γιά μένα περιβάλλον, κυρίως ἐκκλησιαστικό, ἀλλά καί κοινωνικό.

Στίς δύσκολες αὐτές ἡμέρες ὁ Ἀρχιμανδρίτης Σεραφείμ Παπακώστας ἦταν γιά μένα μιά ὄαση πνευματική. Ὁ Ναός τοῦ Ἁγίου Νικολάου Ἀχαρνῶν ἦταν καί γιά μένα μιά ἐκκλησιαστική πνευματική ἀναψυχή, γι’ αὐτό τόν ὀνόμαζα «Ἅγιο Νικόλαο Ἀναπαυσᾶ». Εἶναι γνωστή ἡ Ἱερά Μονή τοῦ Ἁγίου Νικολάου Ἀναπαυσᾶ στά Μετέωρα, ἀλλά ἔτσι χαρακτήριζα τόν Ἱερό Ναό Ἁγίου Νικολάου Ἀχαρνῶν, γιατί μέ ἀνέπαυε πνευματικά, καί αὐτό ὀφειλόταν στόν Προϊστάμενο τοῦ Ναοῦ Ἀρχιμανδρίτη Σεραφείμ Παπακώστα. Στίς διάφορες ἑορτές μέ καλοῦσε στό σπίτι του, στό ἑορταστικό τραπέζι μέ τούς ἁπλούς καί εὐλαβεῖς γονεῖς του.

Ἀργότερα μοῦ συμπαραστάθηκε ὡς ἀδελφός στήν ἐκλογή καί χειροτονία μου σέ Μητροπολίτη Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου, μοῦ ἔδωσε νά φορέσω δικό του φελόνι στό μεγάλο Μήνυμα καί πρίν τήν χειροτονία μου, μέ προσκάλεσε στήν πρώτη ἀρχιερατική Λειτουργία στόν Ἅγιο Νικόλαο, χαιρόταν σάν μικρό παιδί καί μέ «φόρτωσε» δῶρα ἀπό τό ὑπέροχο φιλότιμό του καί τόν καρδιακό ἐνθουσιασμό του. Συμπαραστάθηκε στήν ἐνθρόνισή μου, διάβασε τήν ἐγκύκλιο τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, κατά τήν τελετή τῆς ἐνθρονίσεως καί χαιρόταν γιά τήν ἐκλογή μου. Φυσικά, τό ἀνταπέδωσα μετά ἀπό λίγο στήν δική του ἐκλογή καί χειροτονία σέ Μητροπολίτη Καστορίας.

Ὡς ἀδελφοί Μητροπολίτες εἴχαμε διαρκῆ ἐπικοινωνία γιά φλέγοντα ἐκκλησιαστικά καί θεολογικά θέματα, ἀποδεχόταν πλήρως τόν λόγο μου, μέ σεβόταν πολύ, μέ ὀνόμαζε πάντοτε ὡς Γέροντα καί συντονιζόμασταν σέ ὅλα τά ζητήματα, θεολογικά καί ἐκκλησιαστικά. Σηκώσαμε τόν ἴδιο σταυρό τῆς ἐπισκοπικῆς διακονίας στίς Μητροπόλεις μας. Παρακολουθοῦσα τό Ἐπισκοπικό του ἔργο ὡς Μητροπολίτου, ὅπου ἐκδίπλωσε ὅλα τά ἐσωτερικά του χαρίσματα.

Ὁ μακαριστός Μητροπολίτης Καστορίας Σεραφείμ ἦταν ἄρχοντας στήν συμπεριφορά του, ἀλλά καί ἕνα μικρό παιδί, εὐαίσθητος ἄνθρωπος καί δραστήριος, φιλόξενος καί ἀγαπητός Δεσπότης καί πατέρας, θυσιαστικός ἐκκλησιαστικός ποιμενάρχης καί ἔνθερμος πατριώτης, φιλακόλουθος καί δραστήριος ποιμαντικά, φιλάγιος καί φιλαγιορείτης, ἀσκητής, ἡσυχαστής καί ἀνοιχτόκαρδος, ὁρμητικός καί ταπεινός. Εἶχε πολλά χαρίσματα, σέ πληθωρικό βαθμό.

Ἡ κοίμησή του μέ ἐλύπησε πολύ, γιατί ἡ ἐπί γῆς Ἐκκλησία ἔχασε ἕναν τίμιο καί ἀγαθό Ἐπίσκοπό της, ἀλλά ὁ οὐρανός κέρδισε ἕνα ἐξαγιασμένο Ἐπίσκοπο. Καί ἐγώ ἔχασα ἕναν ἐκλεκτό φίλο καί ἀδελφό, ἀλλά κέρδισα ἕνα εὐλογημένο Ἱεράρχη, πού βρίσκεται στήν οὐράνια Ἱεραρχία γιά νά πρεσβεύη γιά μένα καί γιά ὅλους μας.

Στήν μνήμη μου ὁ Μητροπολίτης Καστορίας Σεραφείμ μένει ὡς ἕνας ἀγαθός καί φιλάγιος ἀδελφός καί ἐκλεκτός φίλος.–

 

Πηγή:  orthodoxia.info



 

Μετρώντας την ανθρωπιά μας.

 

Όταν θα δεις τον άστεγο στο δρόμο ξαπλωμένο.
Να μην περάσεις και να πεις μοναχά το καημένο.

Δώστου χαρά τώρα γιορτές που το υστέρημα σου.
Η κάλεσε τον για φαει να ζεσταθεί κοντά σου.

Να ξέρεις πίσω ο θεός διπλά θα σου τα δώσει.
Το σπιτικό σου με χαρά σίγουρα θα φορτώσει.



Όταν φωνάξεις άστεγο φίλε και το ταισεις.
Να ξέρεις δίπλα στο Χριστό μια μέρα θα καθήσεις.

Αυτές της μέρες ανοίγουμε φίλοι μου τη καρδιά μας.
Μπορεί να είναι νηστικός κάποιος στη γειτονιά μας

Μαντινάδες ποίηση Ιωάννης Μιχαήλ Λαγωνικος Κάρπαθος

 

Θεέ μου, έλα στη θέση μου !

Το πρόβλημα στις μέρες μας δεν είναι ποιος λόγος ταιριάζει στη μεγάλη γιορτή των Χριστουγέννων κι αν αυτός μπορεί να εκφράσει το ουσιαστικό νόημα του εκπληκτικού γεγονότος της ενανθρώπισης του Θείου λόγου. Το πρόβλημα είναι αν ο σημερινός άνθρωπος μπορεί να πιάσει το σήμα του.

Ασφαλώς ένας λόγος πανηγυρικός και μεγαλόπρεπος θα ήταν ό,τι πρέπει για τη μεγάλη γιορτή. Πιο πολύ θα ταίριαζε ο λυρικός τόνος του ποιητικού λόγου. Αλλά ποιο γλυκότονο «αλληλούια» μπορεί να σταθεί πλάι στο κοντάκιο «Η παρθένος σήμερον τον Υπερούσιον τίκτει » του Ρωμανού του Μελωδού;

Είναι, όμως, και ο λόγος της θεολογίας, λόγος με πολύ υψηλό νόημα, πολύ ταιριαστό για την περίπτωση. Τα Χριστούγεννα είναι ένα γεγονός έκτακτης θεολογικής απεραντοσύνης και αμείλικτης πρόσκλησης του νου για το πώς «ο αχώρητος εχωρήθη εν γαστρί». Γιατί η θεολογία μας πάει από την αρχή στην καρδιά του γεγονότος , όπου «ο Λόγος σαρξ εγένετο» (ευαγγελιστής Ιωάννης), «εαυτόν εκένωσεν μορφήν δούλου λάβων» (απόστολος Παύλος). Ο Θεός, δηλαδή, με ένα αβυσσαλέο άλμα αγάπης γίνεται άνθρωπος, για να ξαναφέρει τον άνθρωπο στην αρχική θεία αγαπητική προοπτική του.

Παράλληλα, ο Κύριλλος Αλεξανδρείας θα σηματοδοτήσει τα Χριστούγεννα ως «Χαμήλωμα του Υιού του Θεού», ο Ιωάννης ο Δαμασκηνός θα τα πει «τρόπο οικονομικής συγκατάβασης του Θεού στα ανθρώπινα» και οι αεροπαγιτικές συγγραφές θα τα επισημάνουν ως έκφραση «συγκλονιστικής θείας φιλανθρωπίας». Η μυστική θεολογία κατόπιν, με τον Νικόλαο Καβάσιλα, θα τονίσει ότι τα Χριστούγεννα είναι από τα γεγονότα που ο άνθρωπος τα προσεγγίζει μόνο «εν σιγή». Όλα αυτά είναι τα κλειδιά της Θεολογίας. Το δυστύχημα, εδώ, είναι ότι από καιρό ο άνθρωπος δεν μπορεί να τα χειριστεί. Οι υπέροχες αυτές καταθέσεις μοιάζουν γρίφοι γι' αυτόν και η μεθοδευμένη παραπληροφόρηση στο θέμα αυτό φρόντισε να του τα βγάλει και από ξεπερασμένα έως μεσαιωνικά.

Τρεις δρόμοι για λόγο χριστουγεννιάτικο σχεδόν κλειστοί. Και το τραγικό που η εκκλησιαστική και θεολογική γλώσσα διαφεύγει συχνά στον δρόμο της σχολαστικής, της πληκτικής ηθικολογίας και εθιμολογίας. Καταλαβαίνει κανείς τί μπορεί να είναι τα τελευταία, αν τα προηγούμενα θεολογικά είναι στ' αυτιά του σημερινού ανθρώπου «χαλκός ήχων και κύμβαλον αλαλάζον».

Κι όμως. ο σημερινός άνθρωπος, ίσως ιδιαίτερα αυτός, και έχει ανάγκη να γευτεί το ουσιαστικό πνεύμα της εκπληκτικής αυτής θείας συγκατάβασης. Όσο κι αν φρόντισαν κάποιοι να του ψαλιδίσουν «της ψυχής του τα φτερά τα προτινά και τα μεγάλα». Θα έλεγα, μάλιστα, πως μόνος του δείχνει τον δρόμο από τον οποίο θέλει να προσεγγίσει το μέγιστο αυτό άθλημα της θείας φιλανθρωπίας. Τον ονομάζει απομυθοποίηση και τρομάζει τους θεολόγους. Πνιγμένοι, βλέπετε, σε έναν πατερικό βερμπαλισμό, διό και άγευστοι πετερικού βιώματος, ναρκωμένοι από λειτουργικές μυστικοπάθειες, σε μικροστεγανά αναπαλαιωτικής ορθοδοξίας, αδυνατούμε να επικοινωνήσουμε με τον κόσμο γύρο μας και υποψιαζόμαστε μόνο το αίτημά του. Απομυθοποιητικά θέλει να ακούσει ο σημερινός άνθρωπος για τα Χριστούγεννα, που σημαίνει απλά, «κενωτικά», πράγμα που πάει κατευθείαν στην καρδιά του κορυφαίου γεγονότος.

«Εαυτόν εκένωσεν μορφήν δούλου λάβων». Άδειασε τη θεία του ύπαρξη στην ασημαντότητα ενός νηπίου, αυτού που ύμνησαν οι άγγελοι, που προσκύνησαν οι ποιμένες και, ένα χρόνο αργότερα, οι μάγοι με τα δώρα. Το βλέπει καθαρά, όλα του το φωνάζουν, δεν είναι ένα τυχαίο παιδί, δεν είναι ένα οποιοδήποτε νήπιο. Του είναι τόσο καθαρά μέσα του όλα αυτά, που δεν νιώθει ότι του προσθέτουν τίποτε τα φτιασίδια της θεολογίας. Είναι και πιο πρακτικός, έκτακτα ρεαλιστής, συνειδητοποιεί ότι το μυστήριο αυτό είναι απύθμενο, κι όσο κι αν προσπαθεί κανείς, πέρα από την αρχή του δεν θα κατορθώσει να προχωρήσει.

Ζητεί, λοιπόν, κοινωνία νοήματος του ουσιαστικού πνεύματος αυτής της ιστορίας. Κι έρχεται εδώ ο άγιος Αχρίδος Θεοφύλακτος και του προτείνει απομυθοποιητικό, κενωτικό δρόμο. «Μένων ο ην, εγένετο ο ουκ ην». Έμεινε αυτό που ήταν- Θεός -και έγινε και αυτό που δεν ήταν- άνθρωπος. Εγκαινίασε έτσι άλλον τρόπο ύπαρξης. Έδειξε τη ζωή σαν δυναμική μετακίνησης στη θέση του άλλου. Μας είπε ότι η ζωή είναι ένας αδιάκοπος απεγκλωβισμός από τον ατομοκεντρισμό του εγώ και μια μετακίνηση στο αδελφικό εσύ, ότι η ζωή είναι μια αδιάκοπη πρόκληση αγαπητικής εξόδου.

Ένα τέτοιο χριστουγεννιάτικο σήμα και ποιος άνθρωπος δεν το καταλαβαίνει, και ποιος άνθρωπος, σήμερα, δεν το πιάνει. Μόνο που ο σημερινός άνθρωπος είναι πιο απαιτητικός. Δεν του φτάνει να βλέπει αυτό το σήμα σαρκούμενο μόνο από τον νηπιάσαντα Υιό του Θεού, τους απόστολους, τους μάρτυρες, τους πατέρες της Εκκλησίας, τους αγίους, τους ασκητές, τους νεομάρτυρες και τους άλλους της χρυσής αλυσίδας της ιστορίας της Εκκλησίας. Θέλει να το δει μορφοποιημένο και στη ζωή των σημερινών χριστιανών και προσέχει περισσότερο αυτούς που λέγουν τα μεγάλα λόγια για την Ορθοδοξία. Διερευνά να βρει αντικρίσματα μετακίνησης από το ατομοκεντρικό εγώ στο αδελφικό εσύ στην ζωή τους, αντικρίσματα αγαπητικής εξόδου στη δοκιμασία του άλλου, που το νήπιο της Βηθλεέμ, όταν μεγάλωσε, είπε ότι «αντιπροσωπεύει έναν από τους αδελφούς του τους ελάχιστους».

Πιάνει, λοιπόν, και ο σημερινός άνθρωπος το πνεύμα και το νόημα των Χριστουγέννων, αλλά και χρεώνει τους χριστιανούς, εμάς τους ορθοδόξους ιδιαίτερα, να του το δώσουμε μορφοποιημένο σε μια επίκαιρη δυναμική αγαπητικής εξόδου, όπως οι νεομάρτυρες, οι ασκητές, οι άγιοι, οι πατέρες της Εκκλησίας, οι μάρτυρες, οι αποστόλοι, ο Χριστός. Αυτός που «μένων ο ην, εγένετο ο ουκ ην». Ο Θεός που μετακινήθηκε στη θέση του ανθρώπου, για να δείξει στον άνθρωπο ότι η ζωή θα πει να κινείσαι αγαπητικά προς τον συνάνθρωπό σου, να μετακινείσαι στη θέση του.

 

Του Αθανάσιου Κατταδάκη



Τρίτη 29 Δεκεμβρίου 2020

 

Γέρων Ελισαίος Σιμωνοπετρίτης: «H πιο αληθινή γέννηση του Χριστού γίνεται στην καρδιά του ανθρώπου»

 

Αγαπητοί αναγνώστες,

Έφθασε και φέτος η εορτή των Χριστουγέννων, που κατά κατά τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, «αν το Πάσχα είναι η λαμπροτάτη του χριστιανισμού εορτή», τα Χριστούγεννα βεβαίως είναι «η συγκινητικωτάτη». Και στην ακολουθία της 25ης του Δεκεμβρίου, και στη θεία Λειτουργία της εορτής, θα υμνήσωμε και θα αναπαραστήσωμε το μέγιστο αυτό γεγονός της γεννήσεως και ενανθρωπήσεως του Θεού-Λόγου, που χάριν ημών έγινε όμοιός μας και συνανεστράφη μεθ’ ημών.

 Ιδιαίτερα το γεγονός των Χριστουγέννων έγινε πηγή εμπνεύσεως σε όλους τους τομείς του πνεύματος και του πολιτισμού. Οι προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης προφήτευσαν το γεγονός, η Καινή Διαθήκη το περιέγραψε με αξεπέραστη λιτότητα, οι άγιοι πατέρες και οι θεολόγοι εμβάθυναν απαράμιλλα στο περιεχόμενό του, οι υμνογράφοι και οι μελοποιοί έπλεξαν εξαίσια εγκώμια, οι πεζογράφοι και οι λογοτέχνες έγραψαν εξαιρετικά διηγήματα, ιστορίες και ποιήματα, οι φιλόσοφοι εμπνεύσθηκαν από το μυστήριον, ενώ η λαική ευσέβεια το βίωσε και το βιώνει μέσα στην λατρεία, τις παραδόσεις και τα έθιμα. Όλα αυτά συσσωρεύονται και αποτελούν ένα αμύθητο και πολύτιμο θησαυρό του «απ᾽ αιώνων αποκεκρυμμένου μυστηρίου», ο οποίος όμως είναι κτήμα πανανθρώπινο, της οικουμένης, αλλά και κάθε ανθρώπου και κάθε ψυχής ξεχωριστά. Κλειδί για την εύρεση του θησαυρού είναι μόνο η διάθεση και η αναζήτηση του ανθρώπου.

 Η εκκοσμίκευση βέβαια της εποχής μας αποδυναμώνει την ουσία της εορτής, αποσυνδέει τις εκδηλώσεις των ημερών από την μυστηριακή τους πηγή και έτσι επικαλύπτει το εκκλησιαστικό περιεχόμενο και νόημα των Χριστουγέννων. Εν τούτοις, για όσους θέλουν και αγαπούν να ζήσουν πνευματικά τα Χριστούγεννα ή να καθαρίσουν την καρδιά τους με τα καθαρά και αμόλυντα νοήματα των ύμνων, πάντοτε ο ερχομός των Χριστουγέννων είναι ένα τώρα και ένα σήμερα. Πάντοτε προσμένουν και αναμένουν να ακούσουν το μήνυμα των αγγέλων «ιδού ευαγγελίζομαι υμίν χαράν μεγάλην, ήτις έσται παντί τω λαώ, ότι ετέχθη υμίν σήμερον σωτήρ, ος εστι Χριστός Κύριος, εν πόλει Δαυίδ», και συνάμα τον αίνον για τον Θεό «δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία». Θέλει κάθε άνθρωπος να απλώσει την καρδιά του, χωρίς δισταγμούς και λογισμούς αμφιβολίας, να μιμηθεί τους ποιμένες, να αναγνωρίσει την φωνή των αγγέλων, να υπακούσει στο θεϊκό μήνυμα, να τρέξει να προσκυνήσει τον μεγάλο Θεό σαν πτωχό βρέφος, σαν νεογέννητο παιδί, μέσα σε μία πάμπτωχη φάτνη. Στην πιο ωραία φάτνη του παλιωμένου κόσμου.

 Είναι ακόμη έτοιμη η νοσταλγούσα τον Θεό ψυχή να ακούσει, να μπεί πιο βαθιά στο μυστήριο και να νιώσει την φωνή του αγίου Χρυσοστόμου, που κηρύττει: «σήμερα γεννιέται ο αιώνιος και γίνεται εκείνο που δεν ήταν. Ενώ δηλαδή ήταν Θεός, γίνεται άνθρωπος, χωρίς να παύσει να είναι Θεός. Δεν έχασε τις θεϊκές του ιδιότητες για να γίνει άνθρωπος ούτε πάλι άλλαξε και από άνθρωπος έγινε Θεός. Αλλά, ενώ ήταν Θεός Λόγος, χωρίς να πάθει τίποτε, προσέλαβε την ανθρώπινη σάρκα και η θεία φύση παρέμεινε αμετάβλητη».

 Όμως, η πιο αληθινή γέννηση του Χριστού γίνεται στην καρδιά του ανθρώπου, όπως το έζησαν, το περιέγραψαν και το μετέδωσαν οι νηπτικοί πατέρες μας. «Ο Λόγος του Θεού, που γεννήθηκε τότε κατά σάρκα στην Βηθλεέμ, γεννιέται εκούσια κατά πνεύμα από φιλανθρωπία γι’ αυτούς που θέλουν. Και γίνεται βρέφος και σχηματίζει τον εαυτό του μέσα τους με τις αρετές. Και φαίνεται τόσο, όσο γνωρίζει ότι μπορεί να δεί εκείνος που Τον δέχεται… Βλέποντας με σοφία την δύναμη του μυστηρίου ο Απόστολος Παύλος λέει: “Ιησούς Χριστός χθες και σήμερον ο αυτός και εις τους αιώνας”, διότι γνωρίζει ότι το μυστήριο είναι πάντα νέο και ποτέ δεν παλιώνει, όταν βιώνεται μέσα στον νού» (άγιος Μάξιμος ο ομολογητής).

«Σήμερα», λέγει σε μία κατήχησή του ο Γ. Αιμιλιανός της Σιμωνόπετρας, «είναι σαν να γεννιόμαστε εμείς. Μετά τον θάνατο της πτώσεως, μας ξαναγεννάει σήμερα όλους ο Χριστός. Είναι η αρχή της αληθινής ζωής του ανθρώπου, η αρχή της πνευματικής του υποστάσεως, της αιωνιότητός του».

 Ο Χριστός με την γέννησή Του γεννά κατά κάποιον τρόπον και προσωποποιεί τις ιδιότητές Του, τους καρπούς του πνεύματός Του: την ταπείνωση, την πίστη, την χαρά, την ειρήνη, την ελπίδα, την αυταπάρνηση, την θυσία, την ανιδιοτέλεια, την συμφιλίωση, την δικαιοσύνη, την φιλανθρωπία και πάνω απ’ όλα την αγάπη, με όλα τα χαρίσματα που αναφέρει ο Απόστολος Παύλος. Και όλες αυτές οι ιδιότητες είναι προσωποποιημένες στο πρόσωπο του Χριστού.

 Όμως και στον άνθρωπο δίνει την δυνατότητα ο ενανθρωπήσας Θεός να γεννά αυτές τις αρετές: την πίστη, την χαρά, την ελπίδα, την ειρήνη, την συμφιλίωση, την ανιδιοτέλεια, την θυσία, την φιλαδελφία, την ανεκτικότητα, την δικαιοσύνη και πάνω απ’ όλα την αγάπη, η οποία μακροθυμεί, δεν ζηλοφθονεί, είναι ευπρεπής, ξεχνάει το κακό, μετέχει και χαίρεται στην χαρά του άλλου, ανέχεται, εμπιστεύεται, για όλα ελπίζει, όλα τα υπομένει. Η αγάπη ποτέ δεν θα εκλείψει.

 Με την έλευση του Χριστού επί γης οι αρετές, και κυρίως η πίστη, η ελπίδα, η σωτηρία, η αγάπη, η ανάπαυση, η αιωνιότητα έχουν πλέον όνομα, που δεν είναι άλλο παρά Κύριος Ιησούς Χριστός. Αυτός ο Ίδιος είναι η ελπίδα, το είναι του ανθρώπου.

 Δεν μπορούμε, όπως σημειώνει σ’ ένα επίκαιρο άρθρο του ο Αρχιμ. Θεοδόσιος Μανώλης, βιοερευνητής ογκολόγος-θεολόγος, «να μιλούμε για Χριστούγεννα, αν αποκόπτομε από την ζωή μας την ουσιαστική έννοια της ενανθρωπίσεως, που είναι η αγάπη. Μια αγάπη που… δεν έχει να κάνει με ύλη, αλλά με καρδιά. Δεν έχει να κάνει με λεφτά, αλλά με πίστη βιωματική. Όπως ακριβώς την βίωσε και το κοριτσάκι του διηγήματος “Δώρο στο Χριστό”, που μη έχοντας να δώσει κάτι άλλο στον γεννηθέντα Χριστό προσέφερε μπροστά στην φάτνη κάτι ξερά φτωχά κλαδάκια, τα οποία όμως και ήταν το σημαντικότερο δώρο που έλαβε ο Χριστός εκείνη την ημέρα.».

 Τέλος, η πιο χειροπιαστή έκφραση του βιώματος της Γεννήσεως του Χριστού αποτυπώνεται εύγλωττα στην καταβασία της θ΄ ωδής του Κανόνος των Χριστουγέννων: «Μυστήριον ξένον ορώ και παράδοξον· ουρανόν το σπήλαιον· θρόνον χερουβικόν την Παρθένον· την φάτνην χωρίον· εν ω ανεκλίθη ο αχώρητος, Χριστός ο Θεός, ον ανυμνούντες μεγαλύνομεν.».

 Η συμμετοχή του ανθρώπου σε αυτό το μυστήριο προϋποθέτει τον ζήλο του, την αγάπη του, το δόσιμό του, την επιμονή του σε αυτό το αγώνισμα, τον κόπο της σπουδής και την υπομονή του στους πειρασμούς. Ώδινε, λέγει, η φύση. Όμως γεννήθηκε ο Χριστός. Έτσι με οδύνη έρχεται στον κόσμο ο άνθρωπος. Χωρίς κόπο και πόνο δεν υπάρχει ψυχή που είναι δυνατόν να ζήσει.

 Ο Χριστός γεννάται συνεχώς. Γεννάται μέσα στο σκοτάδι των παθών της ψυχής του ανθρώπου, μέσα στην σιωπή της καρδιάς του, διότι δεν μπορεί να ξεύρει κανείς τι αγώνα, ποια πάλη, τι αγωνία, πόσες κραυγές βγαίνουν από την καρδιά του για να γεννηθεί μέσα του ο Χριστός. Μέρα και νύκτα. Κανείς δεν μπορεί να ξέρει τον πόθο της ψυχής του ανθρώπου, την προσευχή του «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελθέ και σκήνωσον εν ημίν», δεν μπορεί να γνωρίζει το τελούμενον εν τω ανθρώπω παράδοξον θαύμα, που επιτελείται με την χάρη του τικτομένου Χριστού.

 Είθε, αγαπητοί αναγνώστες, κάθε μέρα ο Χριστός να γεννάται στις καρδιές των ανθρώπων.

 Όλοι έχομε ακούσει το μοναδικό, χαρμόσυνο μήνυμα του ερχομού του Μεσσία, την ολοκλήρωση του σχεδίου της θείας Οικονομίας με την ενανθρώπηση του Σωτήρος του κόσμου. Και όλοι έχομε δεχθεί την πρόσκληση να προσκυνήσωμε το θείον Βρέφος. Όλοι είμαστε κλητοί. Όσοι ζήσουν με θέρμη το μυστήριον γίνονται εκλεκτοί του Θεού, «τέκνα εις υιοθεσίαν».

Και είναι από την ημέρα της ιστορικής γεννήσεως του Χριστού μέχρι στις πρόσφατες, και ως επί το πλείστον δυσοίωνες, μέρες μας, πολλοί οι εκλεκτοί του Θεού, είναι οι άγιοι. Οι άγιοι που πάντοτε ήταν ταπεινοί προσκυνητές του Χριστού και αδιάλειπτα καθάριζαν, με έμπονο αγώνα, άσκηση και προσευχή, το σπήλαιο της καρδιάς τους, για να γίνουν χριστοτόκοι και χριστοφόροι. Αυτοί οι ίδιοι, ο πόθος, η βιοτή και το παράδειγμά τους, μας δείχνουν τον δρόμο, τον τρόπο και την βίωση του υπερφυούς θαύματος, μας ανοίγουν την πύλη της Εδέμ και μας αποκαλύπτουν τας του Παραδείσου τρυφάς «ένδον του σπηλαίου».

Αν λοιπόν στις μέρες και στα χρόνια που διανύομε γεννάται στις καρδιές μας ο Χριστός, η ευχή «Χρόνια Πολλά» είναι καλή και μεστή, και αξίζει.

Ευφρόσυνα Χριστούγεννα και ευοίωνο το νέο έτος!

ΠΗΓΗ:ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ

 

Οι μυστήριες μέρες των Χριστουγέννων.


Μυστήριες οι μέρες των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς. Παράξενες. Και ενίοτε πικρές. Γεμάτες οι παιδικές μας αναμνήσεις με δώρα και μυρουδιές. Και κάθε χρόνο, όπως από τα περσινά λαμπιόνια μια σειρά ποτέ δεν ανάβει – κι ας την είχαμε βάλει «υγιέστατη» στην κούτα – έτσι κι απ’ τη χαρά την περσινή, κάθε “φέτος’’ όλο και κάτι λείπει. Πιάνουμε ένα-ένα τα λαμπάκια να δούμε ποιό κάηκε και κρατάει όλη τη φωτεινή πλεξούδα σβηστή, σκαλίζουμε και τις μουδιασμένες μας καρδιές να βρούμε τι περσινό αρνιέται φέτος να ζωντανέψει και μας κρατάει χλιαρούς καί αμήχανους.

Για φέτος ειδικά, οι εξηγήσεις είναι περισσότερες. Κρίσεις, μνημόνια, ανασφάλεια… Είναι και οι οθόνες, που βάλθηκαν να μας ενημερώνουν νυχθημερόν για όλα τα στραβά και τα ανάποδα που συμβαίνουν απ΄ την Αλάσκα μέχρι τη Μογγολία. Στύβεις ολόκληρα δελτία ειδήσεων, στύβεις ολόκληρο τον πλανήτη κι ούτε μια στάλα καλού μαντάτου δεν πέφτει, για να γλυκάνει μια, μόνιμη πλέον, κακοκεφιά.

Ούτε τα καταναλωτικά εφφέ καταφέρνουν πολλά πράγματα. Κι ας αγωνίζεται ὁ ῾Αη-Βασίλης να στέλνει χαζοχαμόγελα απ’ τις διαφημίσεις με τα ουίσκι. Κι ας σκαρφίζονται τα νυχτερινά κέντρα όλο και εντυπωσιακότερα ρεβεγιόν. Κι ας έρχεται ὁ 13ος μισθός – μισθός ή αποζημίωση; – μιας χρονιάς άχρωμης, άοσμης και άγευστης για να ανταλλαχτεί με λίγα δώρα και καμιά λιχουδιά. Τι να πρωτοπρολάβει κι αυτός και τι να πρωτομπαλώσει! Έτσι κι αλλιώς, όσα και νάρθουν, ποτέ δε φτάνουν. Πάντα υπάρχει κάτι που δεν μπορείς να τ΄ αποκτήσεις. Αλλά και όσα αποκτήσαμε, κι όσα θα αποκτήσουμε, κοντή είναι η γλύκα που έχουν. Γεμίσαμε τα σπίτια μας με πράγματα, που κάποτέ μας δώσανε μια γρήγορη χαρά και τώρα δεν έχουμε πού να τα βάλουμε.

Ξέρουμε και φέτος τι θα συμβεί. Τίποτε δεν μπορεί να μας εκπλήξει. Απελπισμένες αγορές, κοινότυπα ξενύχτια με διακόσμηση εποχής, κοσμικές συγκεντρώσεις πλήξης. Μόνη ελπίδα αλλαγής, η λίγη παραπάνω ρέντα σε καμιά ρουλέτα ή γύρω από μια πράσινη τσόχα. Και λίγη παρηγοριά, τα φωτεινά και ανυπόμονα βλέμματα των παιδιών. Σαν τις ημέρες των γιορτών, και των παιδιών τα βλέμματα παράξενα, να μας γεμίζουν με συναισθήματα ανάμικτα: Με νοσταλγία από μνήμες μιας εποχής, που δεν ξέρουμε αν θέλουμε να τη θυμόμαστε. Με χαρά, γιατί κάποιες ανθρώπινες υπάρξεις ακόμη ονειρεύονται κι ελπίζουν. Αλλά και με αγωνία, αν θα απαντήσουμε το ερώτημα. Γιατί πίσω από τα βλέμματα παιδικά, υπάρχει ερώτημα, μόνιμο και επίμονο:

«Υπάρχει νόημα;»

Μόλις διαβάσουμε στα παιδικά τα βλέμματα το ερώτημα αυτό, στρέφεται η δική μας η ματιά στη δική μας, την κουρασμένη ψυχή. Και τότε, γυμνοί από απαντήσεις, τρέχουμε στα μαγαζιά των παιχνιδιών. Κάτω από τα πλαστικά έλατα γεμίζει ο τόπος με πράγματα απίθανα: Αιματοβαμμένα games, κούκλες που μιλάνε, κλαίνε, κοιμούνται και ξυπνάνε, τραίνα, αυτοκίνητα, ό,τι φανταστείς. Μα τα παιδιά μας, τα λίγο καλομαθημένα, τα λίγο κακομαθημένα, τα λίγο καλοζωισμένα, τα λίγο ανυπόμονα, τα λίγο ανάγωγα, μα κα τα πολύ θυμωμένα από την αδιαφορία μας, τις φωνές μας, τις ρημαγμένες σχέσεις μας, την απιστία μας και την απληστία μας, σταματούν να ρωτάνε και απαιτούν με τρόπο άλλο, πιο βίαιο, πιο επιθετικό, πιο παραπονεμένο:

«Θέλω νόημα!»

Και τότε, τ΄ αρπάζουμε κι αρχίζουμε τα ταξίδια σε χιονισμένα σαλέ, σε τροπικές παραλίες, σε must αξιοθέατα. Τις μέρες, που ξημερώνουν κάθε χρόνο για να θυμόμαστε -όσοι θυμόμαστε- ένα ασήμαντο νεογέννητο παιδάκι, που πριν 2010 χρόνια δεν βρήκε που να γείρει το κεφαλάκι του, εμείς παίρνουμε τους δρόμους. Τέτοιες μέρες, τα μνημεία, τα μαυσωλεία και τα έργα των επωνύμων απανταχού της γης, έχουν την τιμητική τους. Συνωστίζεται ο κόσμος στο Λούβρο και στα ανάκτορα των Βερσαλλιών, πιάνεται ο λαιμός μας να παρατηρούμε τις λεπτομέρειες στον τρούλο του αγ. Πέτρου και στην οροφή της Καπέλα Σιξτίνα στη Ρώμη. Θαυμάζουμε τα μεγαλειώδη, τα ένδοξα και τα λαμπρά. Αιώνες τώρα ο άνθρωπος έμαθε να θαμπώνεται, να θαυμάζει και να υποτάσσεται. Κι όποτε των εξουσιαστών η θρασύτητα και η σκληροκαρδία έφτανε στο μη παρέκει, μια επανάσταση, πριν καν ολοκληρωθεί, γεννούσε νέους εξουσιαστές και νέες τυραννίες. Στους τοίχους μεγαλόπρεπων ναών και ανακτόρων και στις βάσεις μαυσωλείων και αγαλμάτων, ίδιο το γραμμένο σύνθημα:

«Το νόημα είναι η δύναμη!»

Αυτή είναι η απάντηση του κόσμου. Αυτή είναι η λογική του. Η δύναμη, με τους κώδικες, την πρακτική και την γνώση να χειρίζεται τους υπηκόους της. Η δύναμη, που ξέρει να γεννά εξουσίες με στρατιωτικές στολές, με ράσο ή με κουστούμι. Η δύναμη, που ξέρει να διαχειρίζεται τους αμφισβητίες της κι ακόμα καλύτερα ξέρει να τους μεταβάλλει σε εργαλεία της, πετώντας τους ενίοτε ένα κοκαλάκι από το πλουσιοπάροχο τραπέζι της.

Γνωρίζουν οι κάθε είδους εξουσιαστές να εδραιώνουν την εξουσία τους, θαμπώνοντας τις μάζες. Φροντίζουν να μάθουμε για τα εξαιρετικά τους έπιπλα, τις μοναδικές τους τουαλέτες, τα θέρετρά τους, τις αχανείς κατοικίες τους, τις συλλογές τους, τα σκάνδαλά τους. Ακόμη και να συγχωρούν γνωρίζουν. Με μακροθυμία δίνουν χάρη στους υποψήφιους ανατροπείς τους. Σε μία όμως περίπτωση είναι άτεγκτοι: στους αποστάτες. Γι΄ αυτό και δεν τα πάνε τόσο καλά με τα Χριστούγεννα. Διότι πάντα οι Θεοί, ήτανε της δυνάμεως τα πρότυπα και οι χορηγοί. Μα κάθε χρόνο τέτοια μέρα, 25 Δεκέμβρη ανήμερα, μια νέα ιστορία ξεκινάει, που όσο και να συνομοσιολογούμε, ό,τι και να φανταζόμαστε, είναι αδύνατον να κατασκευάστηκε από ανθρώπου νου. Γιατί οι Θεοί πάντα φτιαχνόντουσαν κατ’ εικόνα και καθ΄ ομοίωσιν τον πόθων του ανθρώπου. Και ο άνθρωπος πάντα ποθούσε δύναμη. Όμως, κάθε Χριστούγεννα, ένα άλλο νόημα χτυπάει την πόρτα της ανθρώπινης ιστορίας.

Σείστηκε συθέμελά η δομή του κόσμου, όταν η δύναμη, και μάλιστα η Θεϊκή, περιφρόνησε τα χρυσοποίκιλτα λίκνα και κούρνιασε σε αχυρένια φάτνη.

Δεν είναι που ο Θεός έγινε άνθρωπος. Είναι που έγινε άνθρωπος αφανής, κατ΄ εικόνα και ομοίωση Θεού αφανούς και διακριτικού, Θεού-αρνητή της εξουσίας Του, Θεού-αρνητή της παντοδυναμίας Του, Θεού- αρνητή των δικαιωμάτων Του, όταν η ανθρώπινη αποστασία μπήκε στον ζυγό της δικαιοσύνης.

Δεν είναι το θέμα, το «πού» εγεννήθη ο Χριστός. Δεν είναι το θέμα, αν εγεννήθη σε σπήλαιο ή σταύλο. Ούτε αν το άστρο ήταν συναστρία, ή κομήτης. Ούτε αν έφτασαν οι μάγοι εκείνη τη νύχτα ή δυο τρία χρόνια αργότερα. Το θέμα είναι το «πώς» εγεννήθη ο Χριστός. Ποιοι δεν κατάλαβαν τίποτε και ποιοι κατάφεραν και καταφέρνουν να βρουν το λίκνο του; Ποιοι κατανοούν την αντιστραμμένη λογική της νύχτας εκείνης και ποιοι καταφέρνουν να διαβάσουν σαν βιβλίο ανοιχτό την διαστροφή της ανθρώπινης δύναμης και να γευτούν την πίκρα τού γάμου της με την αναιδή και βίαια εξουσία; Αυτό είναι το θέμα.

Εγεννήθη ο αφανής Θεός, πήρε το σύμπαν από τις πλάτες των θλιβερών Ατλάντων της ιστορίας και το εναπόθεσε στις πλάτες των καλών και αφανών ανθρώπων. Κι εκείνοι απόρησαν, τι να ΄ναι αυτό, που κούραζε αιώνες τώρα τα κορμιά και τις ψυχές των κρατούντων; Τι να ΄ναι εκείνο, που τους γυρίζει μέχρι σήμερα από επιτροπές σε επιτροπές και από meeting σε meeting; Τι έφταιγε τόσους αιώνες και τι φταίει μέχρι σήμερα, που, πριν μια…ειρηνευτική δύναμη κλείσει μια πληγή του πλανήτη, ανοίγουν άλλες δέκα; Αυτοί, οι φίλοι του Θεού, οι ταπεινοί και αφανείς, πήραν τον κόσμο στην πλάτη τους και βάλθηκαν να τον αλαφρώσουν. Γυμνοί από την εξουσία, γυμνοί από τη δύναμη, έγδυσαν και τη Γη απ΄ τις βαριές κι ασήκωτες στολές με τα διακριτικά των βαθμών, των θώκων και των αξιωμάτων και την απίθωσαν, φωτεινή κι ανάλαφρη, στα πόδια του μικρού Θεού της Βηθλεέμ.

Αλάφρωσαν και οι ψυχές όλων εκείνων, που μια ζωή τους μάθαιναν, πως η δύναμη είναι το διαβατήριο της επιβίωσης. Έσπασαν οι άνθρωποι τις αλυσίδες της εξουσίας των ρόλων τους. Γονιοί, δάσκαλοι, πρωθυπουργοί, θρησκευτικοί ηγέτες, προϊστάμενοι, διευθυντές, επώνυμοι και αστέρες, είδαν την εξουσία τους για συμπαντική παραφωνία και την αγωνία για το κύρος τους για άσκοπη και μάταιη φθορά. Λυτρώθηκαν οι άνθρωποι από το βραχνά του «ποιος θα νικήσει» και ξαναβάφτισαν τις σχέσεις τους στη γαλήνη.

Γη και σποδός έγιναν χιλιάδες ανάκτορα και μαυσωλεία μέσα στην ιστορία. Επιτροπές και συνθήκες ξεχάστηκαν και μαράθηκαν «ωσεί άνθος του αγρού». Το σπήλαιο όμως λάμπει, όπως λάμπουν και οι καλοί άνθρωποι, οι συνειδητά και εκούσια καλοί κι αφανείς άνθρωποι, που χαμογέλασαν γλυκά, όταν γεύτηκαν την ειρωνεία και την περιφρόνηση του κόσμου. Ήταν όμως αυτοί οι ίδιοι, που άνοιξαν διάπλατα την αγκαλιά τους, όταν όλα γύρω τους σάπισαν και είδαν πρώτους τους πρώην είρωνες και χλευαστές να έρχονται να κουρνιάσουν στην αγκαλιά τους.

Όσο για μας, τους εραστές της εξουσίας, τους μικρούς δυνάστες του μικρόκοσμού μας, θα γυρίσουμε κάποτε απ΄ τα γιορταστικά ταξίδια. Τα λαμπιόνια θα ξαναμπούν στις κούτες και τα ξεραμένα έλατα (ή μήπως η ξεραμένη χαρά μας;) θα γεμίσουν ξανά τα πεζοδρόμια. Χορτάτοι από εδέσματα, χορτάτοι από διαδρομές και πτήσεις, χορτάτοι από δώρα, χορτάτοι και ποτέ ευχαριστημένοι, με τα παιδικά τα μάτια, καρφωμένα επάνω μας, να συνεχίζουν να ρωτάνε:

«Ήταν αυτό το νόημα;»

Κι εμείς, παραιτημένοι πλέον, θα σηκώσουμε του ώμους, περιμένοντας κάποιο θαύμα, κι ας έχουμε πάψει από καιρό να πιστεύουμε. Την ώρα όμως που με απόγνωση θα στρέψουμε την πλάτη, βηματίζοντας αργά προς την έξοδο του παιδικού δωματίου, ένας άγγελος –θυμάσαι τους αγγέλους του παιδικού σου κρεβατιού;- θα πάρει από το χέρι το παιδάκι σου και το παιδάκι μου και θα τα πάει σ΄ ένα Όρος ‘Άγιο και μακρινό. Στην άκρη του, μαχαίρι πάνω απ΄ τη θάλασσα θα βρεθούνε στο κελί του παπα-Τύχωνα. Μού είχε μίλησει γι΄ αυτόν ένας καλόγερος τρελός, ο Παϊσιος:

«Τα Χριστούγεννα, ὁ γέρο-Τύχωνας, τα περίμενε με ανυπομονησία μεγάλη. Είχε αρχίσει τη νηστεία σαράντα μέρες πριν. Και τι νηστεία! Κάτι μουλιασμένα όσπρια, μια φορά τη ημέρα. Όταν πλησίαζε ημέρα, το πρόσωπο του έλαμπε από χαρά και όταν τον ρωτάγαμε, τι τον γεμίζει τόση χαρά, πριν προλάβει να τελειώσει τη φράση του για τον Χριστό που θα γεννηθεί, βούρκωναν τα μάτια του. Ανήμερα το Χριστούγεννα, ο γέροντας θα οικονομούσε μια ρέγκα, για να περάση όλες τις χαρμόσυνες ημέρες του Δωδεκαημέρου με … κατάλυση ιχθύος. Την δε ραχοκοκκαλιά της ρέγκας δεν την πετούσε, αλλά την κρεμούσε με μια κλωστή καί, όποτε ήταν καμιά Δεσποτική ή Θεομητορική γιορτή και δεν είχε νηστεία, έβραζε λίγο νερό σ’ ἕνα κονσερβοκούτι, βουτούσε την ραχοκοκκαλιά δυό-τρεις φορές στο νερό, για να πάρη λίγη μυρωδιά, καί μετά έριχνε λίγο ρύζι. Έτσι έκανε κατάλυση και κατηγορούσε και τον εαυτό του ότι τρώει και ψαρόσουπες στην έρημο! Την ραχοκοκκαλιά αυτή την κρεμούσε πάλι στο καρφί και για άλλη κατάλυση, μέχρι που άσπριζε πια και τότε την πετούσε»

Εκεί θα βρεθούνε τα παιδάκια μας και ένα-ένα θα πάνε ν΄ ακουμπήσουνε τη ραχοκοκαλιά του ψαριού, σα να ψηλαφούν το χαμένο νόημα. Θα θυμηθούν κι εμάς, που ψήνουμε και τηγανίζουμε και σωτάρουμε και μαρινάρουμε τόνους κρέατος και βούτυρου και εξωτικών εδεσμάτων και τη γλύκα ενός ξασπρισμένου ψαροκόκκαλου ακόμη δεν την αξιωθήκαμε. Και τότε, τα ίδια αυτά παιδάκια, θα μας πάρουν από το χέρι, θα μας βγάλουν έξω, στο ξύλινο μπαλκονάκι του κελιού και, γαληνεμένα πια, θα μας θυμίσουν με τη σιωπή τους τα χρόνια που χάσαμε και τα χρόνια που τους στερήσαμε. Τα χρόνια, που το κυνήγι του χορτασμού των πραγμάτων, μάς χώρισε από την γεύση των αοράτων. Τα χρόνια, που η μανία της κορφής, μάς χώρισε από τη γλυκιά συναναστροφή με τους ταπεινούς, τους εξυπνότερους πολίτες αυτού του κόσμου. Τα χρόνια που πέρασαν και που τα ζήσαμε, περιμένοντας να ζήσουμε.

Κι εκεί πάνω, στην άκρη του γκρεμού, στα σύνορα του χρόνου με την αιωνιότητα, ανήμερα ξημέρωμα Χριστουγέννων, δάκρυα γλυκά, τα παιδικά μας δάκρυα, που χρόνια τώρα περιμένουνε μέσα μας να βγουν στο φως, θα τρέξουν να συναντήσουν την απέραντη θάλασσα._

ΠΗΓΗ:ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ

 

Ο Πνευματικός μας είναι ο ιατρός-θεραπευτής της ψυχής μας.

 Κάποιοι δυσκολεύονται να προσέλθουν στο πανίερο Μυστήριο της ιεράς εξομολογήσεως με την σκέψη ότι υπάρχει πιθανότητα ο Πνευματικός να κοινοποιήσει την εξομολόγησή τους.

Αυτό βεβαίως είναι ένα ακόμη δαιμονικό τέχνασμα που σκοπό έχει να τους κρατήσει μακρυά από το Μυστήριο και τη λύτρωση που παρέχει. «Το Μυστήριο είναι «απόρρητο». Δεν έχει δικαίωμα ούτε ο Πνευματικός ν’άνακοινώσει τίποτε απ’όσα ακούσε στην Εξομολόγηση, ούτε άλλος κανείς να ζητήση ή ν» απαιτήση πληροφορίες» .

Το απόρρητο της Εξομολογήσεως, αναγνωρίζεται και από τον νόμο.

«Σύμφωνα με τον κώδικα του Κανονικού Δικαίου 983 παρ.1: «το απόρρητο του εξομολογητηρίου είναι απαραβίαστο, επομένως είναι απόλυτα απαγορευτικό για έναν Εξομολόγο να παραδώσει με οποιονδήποτε τρόπο ένα μετανοήσαντα με λόγια ή οποιαδήποτε συμπεριφορά και για κανένα λόγο». Οι ιερείς οφείλουν να μην αποκαλύπτουν ο,τι έχουν μάθει κατά τη διάρκεια μίας Εξομολογήσεως σε κανένα, ακόμα και αν απειλείται η ίδια τους η ζωή ή η ζωή άλλων (εδώ έγκειται και η μοναδικότητα του Απορρήτου του Εξομολογητηρίου… Για έναν Πνευματικό, η παραβίαση του απορρήτου θα τον οδηγούσε αυτόματα σε μοιραία καταδίκη και αφορισμό, αποδοθέντα εκ της Ιεράς Επισκοπής (κωδ. του Κανονικού Δικαίου, 1388 παρ.1)» .

Ο Πνευματικός μας είναι ανθρωπίνως ο ιατρός-θεραπευτής της ψυχής μας. Απαιτείται λοιπόν να τον περιβάλλουμε με την ανάλογη εμπιστοσύνη.

Τον επιλέγουμε προσεκτικά έπειτα από πολλή προσευχή προσέχοντας ώστε να είναι πρόσωπο με πίστη ασκητική ζωή και αρετή και να έχει την καλή μαρτυρία των πιστών. Από την στιγμή που θα τον βρούμε θα πρέπει να εξομολογούμαστε τακτικά και να μην τον εγκαταλείπουμε. Πολλές φορές εμείς οι ίδιοι και όχι ο Πνευματικός γινόμαστε αιτία κοινοποίησης της προσωπικής μας ζωής, όταν την εμπιστευόμαστε σε ακατάλληλα πρόσωπα, τα οποία δεν έχουν καν την ιδιότητα του πνευματικού.

Όμως το Μυστήριο και όλα όσα λέγονται ως συμβουλές, κατευθύνσεις, επιτίμια στη διάρκειά του είναι απόρρητα όχι μόνο για τον Πνευματικό αλλά και για τον εξομολογούμενο. Ο Εξομολογούμενος» δεν «πρέπει ν” ανακοινώνει όσα άκουσε, διότι αυτά ισχύουν μόνο για τη δική του περίπτωση. Σ’ άλλον, άλλο φάρμακο, ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία του, και την ιδιαιτερότητά του θα δώση ο Πνευματικός» .

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Αββά Ιωσήφ από το Γεροντικό όπου διαφαίνεται η διαφορετική, ανάλογα με το πρόσωπο του εξομολογουμένου, καθοδήγηση και η εξατομικευμένη αγωγή η οποία προσφέρεται στην εξομολόγηση από τους διακριτικούς Πνευματικούς πατέρες όπως ο Γέρων Ιωσήφ. Στο περιστατικό αυτό παρουσιάζεται και ο σκανδαλισμός που μπορεί να προκύψει από την κοινοποίησή σε κάποιον άλλον της συμβουλής-καθοδήγησης που πήρε αυτός που εξομολογήθηκε.

Στο παράδειγμά μας ενώ οι δύο μοναχοί ερώτησαν το ίδιο πράγμα τον Αββά Ιωσήφ πήραν διαφορετικές απαντήσεις. Επειδή ο ένας είπε στον άλλο την απάντηση προέκυψε σκανδαλισμός τον οποίο τακτοποίησε ο Γέροντας Ιωσήφ.

Το ερώτημα που του έθεσαν χωριστά ο καθένας ήταν αν έπρεπε να αφήσουν τα πάθη να εισέλθουν μέσα τους και εκεί να τα πολεμήσουν ή να τα κόψουν ευθύς εξ αρχής. Ο Γέροντας στον μεν ένα συνέστησε: «άφες αυτά εισελθείν και πολέμησον μετ’ αυτών», και αυτό για να γίνη δοκιμότερος. Στον άλλο όμως που ήταν πνευματικά πιο αδύνατος του είπε: «Μη αφήσης όλως εισελθείν τα πάθη, αλλ’ ευθέως έκκοψον αυτά» . Κατόπιν συζήτησαν μεταξύ τους ο,τι τους είπε ο Γέροντας και σκανδαλίσθηκαν για την διαφορετική απάντηση στην ίδια ερώτηση. Ο Γέροντας τους έλυσε τον σκανδαλισμό λέγοντάς τους ότι στον καθένα είπε αυτό που του ήταν το πλέον συμφέρον για την πνευματικό του αγώνα.

Πολλές φορές δημιουργούνται «μπερδέματα», σκανδαλισμοί και παρερμηνείες από αυτήν την ανακοινωση που κάνουν κάποιοι εξομολογούμενοι των όσων ειπώθηκαν στην εξομολόγηση.Πρέπει να το καταλάβουμε. Το απόρρητο της Εξομολόγησης δεν ισχύει μόνο για τον Πνευματικό αλλά και για τον εξομολογούμενο. Το φάρμακο του ενός μπορεί να αποδειχθεί φαρμάκι για τον άλλο.Ο πνευματικός θεραπευτής είναι εκείνος που μας καθορίζει το είδος του αγώνος και της πάλης που ταιριάζει αποκλειστικά σ’ εμάς. Κανένας άνθρωπος δεν είναι απόλυτα όμοιος με κάποιον άλλον. Καθένας είναι διαφορετικός και μοναδικός όχι μόνο σε σχέση με τους άλλους, αλλά και με τον ίδιο του τον εαυτό όπως αυτός παρουσιάζεται στις διάφορες χρονικές στιγμές και περιστάσεις .

Γι’ αυτό απαιτείται η προσωπική αναφορά του κάθε πιστού σε διακριτικό Πνευματικό, δηλαδή σε Πνευματικό που έχει την διάκριση των πνευμάτων. Αυτός εφαρμόζει την εξατομικευμένη αγωγή -πάντα όμως μέσα στο πνεύμα των Ιερών Κανόνων της Ορθόδοξης Εκκλησίας- και αυτός μόνο μπορεί να θεραπεύσει τις ψυχές των προσερχομένων με την Θεία Χάρη. Το απόρρητο της εξομολόγησης ισχύει και για τον Πνευματικό και για εμάς. Ο,τι θα μας πεί ως δικό μας πνευματικό κανόνα ή ως καθοδήγηση στα διάφορα προσωπικά μας θέματα ισχύει μόνο για εμάς και δεν είναι προς κοινοποίηση. Είθε να λειτουργούμε σωστά κάθε φορά που εξομολογούμαστε ώστε να καρπωνόμαστε τη μέγιστη ωφέλεια από το φιλανθρωπότατο τούτο μυστήριο.

ΠΗΓΗ:ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ



ΚΥΡΙΑΚΗ 22 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2026 – Θ΄ ΛΟΥΚΑ (Λουκ. ιβ΄ 16-21) (Εφεσ. δ΄ 1-7)

    ¨Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού" Πλήρωμα ζωής «Άφρον, ταύτη τη νυκτί την ψυχήν σου απαιτούσιν από σου, α δε ητοίμασας τίνι έστα...