Τρίτη 28 Φεβρουαρίου 2023

 

Τι είναι η Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία;


Η Εκκλησία μας καθόρισε όλες τις Τετάρτες και Παρασκευές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής να τελείται μία άλλη Λειτουργία, η Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων.

Κατά τη Λειτουργία αυτή δεν τελείται Θυσία, δε γίνεται δηλαδή μεταβολή του άρτου και του οίνου σε Σώμα και Αίμα Χριστού.

 Τα Τίμια Δώρα, ο Άρτος και ο Οίνος είναι έτοιμα, έχουν προαγιασθή (γι’ αυτό και λέγεται Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων) κατά την προηγηθείσα θεία Λειτουργία της Κυριακής, είναι πλέον Σώμα και Αίμα Χριστού, και απλώς προσφέρονται προς μετάληψη στους πιστούς.

Ο Ιερέας καθ’ εκάστη Κυριακή κόπτει από το πρόσφορο τον λεγόμενο «Αμνόν», δηλαδή το τετράγωνο εκείνο τεμάχιο της σφραγίδας που γράφει ΙΣ-ΧΣ ΝΙ-ΚΑ, και το τοποθετεί επάνω στο ιερό Δισκάριο. Μετ’ ολίγο, κατά τη στιγμή του «Σε υμνούμεν…», το τεμάχιον αυτό του άρτου θα μεταβληθεί δια της ευλογίας του Ιερέως σε αυτό τούτο το Σώμα του Κυρίου, όπως και ο οίνος, που είναι στο ιερό Ποτήριο, θα μεταβληθεί και αυτός σε αυτό τούτο το Αίμα του Κυρίου.

Όταν όμως βρισκόμαστε στη πένθιμο περίοδο της Μ. Τεσσαρακοστής, ο Ιερέας, κατά τη Θ. Λειτουργία της Κυριακής, δεν θα κόψει ένα μόνο τεμάχιο εκ της σφραγίδας του προσφόρου, ωσάν αυτό που είπαμε ανωτέρω, αλλά περισσότερα (συνήθως τρία), ανάλογα προς τον αριθμό των Λειτουργιών των Προηγιασμένων που θα τελέσει κατά την εβδομάδα.

Τα τεμάχια αυτά (που δεν κόπτονται όλα από ένα πρόσφορο, αλλ’ ένα από κάθε πρόσφορο), θα τα ευλογήσει κατά την ώρα που πρέπει και αυτά θα μεταβληθούν σε Σώμα Χριστού. Από αυτά το ένα θα χρησιμοποιηθεί για τη θεία Μετάληψη της ημέρας εκείνης (Κυριακής), τα άλλα (συνήθως δύο) θα εμβαπτισθούν στο ιερό Ποτήριο, όπου το άγιο Αίμα του Κυρίου, και θα φυλαχθούν σε ειδικό κιβωτίδιο, το ιερό Αρτοφόριο, για τις Λειτουργίες των Προηγιασμένων Δώρων που θα γίνουν εντός της εβδομάδας. Κατ’ αυτές τις Λειτουργίες ο Ιερέας θα προσφέρει στους πιστούς προς μετάληψη τα Προηγιασμένα αυτά Δώρα.

Η Λειτουργία των Προηγιασμένων είναι συνυφασμένη με Εσπερινό, είναι δηλαδή βραδινή. Αυτό έχει θεσπιστεί, διότι οι παλιοί Χριστιανοί κατά τις ημέρες της Μ. Τεσσαρακοστής διετέλουν τελείως άσιτοι (νηστικοί) μέχρι των εσπερινών ωρών. Μπορούσαν λοιπόν να εκκλησιαστούν και να κοινωνήσουν κατά τις εσπερινές ώρες. Σήμερα η Λειτουργία των Προηγιασμένων τελείται και κατά την εσπέρα συνηθέστερα όμως τελείται κατά τις πρωινές ώρες προς διευκόλυνση των πιστών.

Η Λειτουργία αυτή δεν έχει τον πανηγυρικό και θριαμβευτικό τόνο των άλλων Λειτουργιών, αλλά δεσπόζει σε αυτή το πένθιμο και κατανυκτικό στοιχείο.Η Λειτουργία των Προηγιασμένων τελείται όλες τις Τετάρτες και Παρασκευές της Μ. Τεσσαρακοστής. Κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα τελείται μόνο τις τρεις πρώτες μέρες αυτής (Μ. Δευτέρα, Μ. Τρίτη και Μ. Τετάρτη).

Επίσης τελείται και κατά τις ημέρες εορτών ευρισκομένων εντός της περιόδου της Μ. Τεσσαρακοστής. Δεν τελείται κατά τα Σάββατα και τις Κυριακές της Μ. Τεσσαρακοστής. Ο Ιερέας, και αν κρατήσει τα ονόματα, δεν θα τα μνημονεύσει, στην Πρόθεση, αλλά θα τα αφήσει για τη Λειτουργία του Σαββάτου ή της Κυριακής. Επίσης, κατά τη Λειτουργία των Προηγιασμένων δε γίνονται μνημόσυνα.

Πηγή:  pemptousia.gr

 

Ο Γέροντας Εφραίμ Φιλοθεΐτης για την Ευχή – Τι σημαίνει «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον με».


 Εις τας λέξεις αυτάς υπάρχει ολόκληρη η θρησκεία μας.

Λέγοντας “Κύριε”, πιστεύομεν ότι ημείς είμεθα δούλοι του Θεού και Εκείνος κύριός μας· και αυτό τιμά τον Χριστόν, που Τον κάνομεν κύριόν μας, αλλά τιμά και ημάς, όπου είμεθα υπηρέται ενός τοιούτου κυρίου, ο οποίος είναι Θεός

Λέγοντας “Ιησού”, που είναι το ανθρώπινον όνομα του Θεού, μας έρχεται εις τον νούν όλη η επί της γης ζωή του Χριστού, από την γέννησιν μέχρι την ανάληψίν Του. Λέγοντας “Χριστέ” που σημαίνει κεχρισμένος από τον Θεόν, βασιλεύς του ουρανού και της γης, δηλαδή σημαίνει Θεός με άλλους λόγους, ομολογούμεν και πιστεύομεν, ότι ο Χριστός είναι ο Θεός μας, όστις εδημιούργησε τα πάντα και είναι εις τον ουρανόν και θα έλθη πάλι να κρίνη τον κόσμον.

Λέγοντας “ελέησόν με”, παρακαλούμεν τον Θεόν να στείλη εις ημάς την βοήθειάν Του και το έλεός Του, διότι παραδεχόμεθα ότι χωρίς την θείαν βοήθειαν είναι αδύνατον να κάμνωμεν τίποτε.

Πέμπτη 23 Φεβρουαρίου 2023

 

Φεύγει ο νούς σου την ώρα της προσευχής;


 «Πάλευε συνεχώς να συγκεντρώνεις το νού σου, που σκορπίζεται σε ρεμβασμούς. Ο Θεός δεν ζητεί από τους υποτακτικούς του Κοινοβίου (όπως από τους ησυχαστές) προσευχή αρρέμβαστη. Γι’ αυτό να μην αθυμείς, επειδή κλέπτεται ο νούς σου. Αντίθετα, να ευθυμείς που πάντοτε τον επαναφέρεις. Άλλωστε μόνο στους αγγέλους παρατηρείται το «άσυλον», το να μην κλέπτεται δηλαδή ο νούς τους» (Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος, λογ. δ΄, 88).

Παραπονιέσαι συχνά, ότι είτε στις ακολουθίες του ναού είτε και στην προσωπική σου προσευχή, το μυαλό σου φεύγει. Φαίνεσαι προσηλωμένος, μπορεί και να κρατάς στα χέρια σου βιβλίο προσευχών, που να τις ψελλίζεις μάλιστα, και όμως με πόνο διαπιστώνεις, ότι πολλές φορές μόνο το σώμα σου είναι εκεί. Ο νούς σου έχει πάει σε οτιδήποτε άλλο πέρα από την προσευχή: σε εργασίες ανολοκλήρωτες, σε προβλήματα οικογενειακά, σε κάτι προσωπικό που σε ταλαιπωρεί, στη συμπεριφορά και την ενδυμασία κάποιου ακόμη και μέσα στον ναό. Και θορυβείσαι και μελαγχολείς, κι ίσως και απελπίζεσαι. Γιατί υπάρχουν φορές, που έχεις συλλάβει τον εαυτό σου να σκέπτεται ακόμη και αμαρτίες.

Ο άγιος Ιωάννης σε παρηγορεί και σε στηρίζει φιλάνθρωπα. Δεν συμβαίνει μόνο σε σένα ο ρεμβασμός αυτός, το κλέψιμο του νού. Η εμπειρία και ο φωτισμός του του έχουν δείξει, ότι όχι μόνο και στους καλόγερους συμβαίνει ο διασκορπισμός του νού αλλά και στους μεγάλους και προχωρημένους στην αγιότητα. Στους ίδιους τους αγίους. Σπάνια, αν μη ποτέ, θα υπάρξει άνθρωπος που θα έχει προσηλωμένο το νού του στον Κύριο εκατό τοις εκατό, ακόμη και την ώρα της προσευχής. Κάποιος λογισμός, ίσως και καλός, θα κλέψει τη διάνοιά του και θα τον αποπροσανατολίσει. Και σου λέει: «μόνο στους αγγέλους παρατηρείται το άσυλο».

Μην επαναπαυτείς, όμως, με τη διαπίστωση αυτή. Ο ρεμβασμός αποκαλύπτει, πόσο δρόμο έχουμε ακόμη μπροστά μας. Πόσο ελλειμματικοί στην πνευματική ζωή είμαστε. Γι’ αυτό και αφενός, πάλευε να επαναφέρεις τον νού σου στα λόγια της προσευχής κάθε φορά που χάνεται – είναι ο καθημερινός πνευματικός σου αγώνας. Και αφετέρου, να χαίρεσαι, να ευθυμείς, γιατί ακριβώς κάνοντας τον αγώνα αυτόν χαίρεται ο Κύριος και Θεός σου. Μη ξεχνάς· άγιος τελικά δεν είναι ο (ανύπαρκτος ανθρωπίνως) αναμάρτητος αλλά ο αγωνιστής. Δεν χρειάζεται λοιπόν στενοχώρια, εκεί που υπάρχει εσωτερική πάλη και χαρά του Θεού. Κι ακόμη γνώριζε, ότι με τον αγώνα αυτό που επισύρει τη χάρη του Θεού, θα φτάσεις στο πιο χαρισματικό σημείο: να μην κλέπτεται ο νούς σου σ’ έναν βαθμό και πέρα από τις ώρες της προσευχής.

 


ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΙΑΣ & ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ

*ΚΑΘΑΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ & ΤΡΙΤΗ 27- 28/2/23
ΏΡΑ:7:00 π.μ.ΌΡΘΡΟΣ,ΏΡΕΣ,ΕΣΠΕΡΙΝΌΣ.
ΏΡΑ:5:00 μ.μ.ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΠΟΔΕΙΠΝΟΥ-ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΟΥ ΑΑΓΙΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΚΡΗΤΗΣ.

ΤΕΤΑΡΤΗ 1/3/2022
ΏΡΑ:7:00 π.μ.ΌΡΘΡΟΣ,ΏΡΕΣ,ΕΣΠΕΡΙΝΌΣ.ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΗ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.
ΏΡΑ:5:00 μ.μ.ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΠΟΔΕΙΠΝΟΥ-ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΟΥ ΑΑΓΙΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΚΡΗΤΗΣ.

ΠΕΜΠΤΗ 2/3/23
ΏΡΑ:7:00 π.μ.ΌΡΘΡΟΣ,ΏΡΕΣ,ΕΣΠΕΡΙΝΌΣ.
ΏΡΑ:5:00 μ.μ.ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΠΟΔΕΙΠΝΟΥ-ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΟΥ ΑΑΓΙΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΚΡΗΤΗΣ.

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 3/3/23
ΏΡΑ:7:00 π.μ.ΌΡΘΡΟΣ,ΏΡΕΣ,ΕΣΠΕΡΙΝΌΣ.ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΗ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.
ΏΡΑ:7:00μ.μ.ΑΚΟΥΛΟΥΘΙΑ Α'ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΜΑΣ.

ΣΑΒΒΑΤΟ 4/3/23
ΏΡΑ:7:00π.μ.ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΌΡΘΡΟΥ &Θ.ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ.

ΏΡΑ:5:00μ.μ.ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ 5/3/23

ΏΡΑ:7:00Π.Μ.ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΄ΟΡΘΡΟΥ &ΕΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ Θ.ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΛΙΤΑΝΕΥΣΙΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ.

       Κυριακής της Τυρινής

          ¨ Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού"

Η νηστεία: Η άνοιξη της ζωής μας


 Κυριακή της Τυρινής σήμερα, αγαπητοί, και η Εκκλησία μας θυμίζει την εξορία των πρωτοπλάστων από τον Παράδεισο. Εκείνη παρέβησαν την θεϊκή εντολή της νηστείας, έφαγαν από το δέντρο της γνώσεως του καλού και του κακού - με την εισήγηση και την συμβουλή και το βιασμό του Σατανά – και από τότε έχασαν τη σχέση αγάπης με τον Κύριο, γέμισα σκοτάδι και κακό, και μπήκαν στην πορεία του θανάτου και της φθοράς και της απάτης. Και ο Κύριος, για να αισθανθούν το μεγάλο κακό, το οποίο έκαμαν, τους εξόρισε από τον Παράδεισο.

 Και έτσι ερχόμενοι επάνω στη γη, κατάλαβαν - με την πικρή πια εμπειρία - το πόσο κακό έκαναν στον εαυτό τους, στο ανθρώπινο γένος και στην πλάση.


 Και η Εκκλησία μας, επειδή αύριο αρχίζει η Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή, με το άγιο Ευαγγέλιο που ακούσαμε, μας βάζει στην ουσία της νηστείας. Η νηστεία είναι η πρώτη εντολή, που έδωσε ο Θεός στον Παράδεισο. Και τώρα ο Ίδιος ο Θεάνθρωπος, επάνω στο όρος των Μακαρισμών, μας ομιλεί γι' αυτήν. Η νηστεία ελευθερώνει τον άνθρωπο. Και η νηστεία είναι κυρίως πνευματική και λιγότερο υλική, που χρειάζεται σίγουρα κι αυτή για τους δυναμένους.


 Μας λέει το Ευαγγέλιο, ο Ίδιος δηλαδή ο Χριστός, ότι «εάν συγχωρήσετε τους ανθρώπους, θα σας συγχωρήσει και ο Θεός. Εάν δεν τους συγχωρήσετε, ούτε ο Θεός θα σας συγχωρήσει».
 Η μνησικακία - και κάθε κακία - είναι βάρος και αρρώστια και χειμώνας για την ψυχή όταν προσπαθήσουμε, με τη Χάρη του Θεού, να συγχωρήσουμε τους αδελφούς μας ανθρώπους, - άλλωστε κι εμείς αμαρτωλοί είμαστε και φταίμε και στο Θεό και σ’ αυτούς και στην πλάση - τότε φεύγει από πάνω μας αυτό το βάσανο, αυτός ο χειμώνας που προείπαμε, και έρχεται άνοιξη.

  Να, γιατί φέρνει η νηστεία άνοιξη στην ψυχή. Κι ένας που είναι άκακος και μη εκδικητικός και συγχωρών, κοιμάται σαν παιδί και νιώθει ανάλαφρα, σαν άγγελος.
Και στη συνέχεια ο Κύριος μας λέει και για ένα άλλο είδος νηστείας: Τη φιλοδοξία και την ανθρωπαρέσκεια.

  Ο άνθρωπος φτιάχτηκε για τη δόξα του Θεού, αλλά σαν έπεσε, όπως προαναφέραμε, τα έχασε όλα. Και γι’ αυτό η Εκκλησία ορίζει να απέχουμε από τη φιλοδοξία και από την ανθρωπαρέσκεια, που είναι μεγάλοι τύραννοι. Το βλέπουμε ήδη. Όταν τα έχουμε στην ψυχή μας, όπως και την κακία που προείπαμε, υποφέρουμε, χειμαζόμεθα, ταλαιπωρούμεθα. Ενώ, αν είμαστε απλοί και ταπεινοί, όπως ορίζει το Ευαγγέλιο και έκαναν οι άγιοι, έχουμε μέσα μας την ελευθερία του αγίου Πνεύματος, έχουμε μέσα μας την άνοιξη της Εκκλησίας.


 Και τέλος, ο Κύριος μας λέγει και για τη νηστεία των υλικών αγαθών, τα οποία είναι πρόσκαιρα και φθαρτά, και τα οποία φτιάχτηκαν για να μας υπηρετήσουν και όχι να τα υπηρετούμε και να τα κάνουμε, από μέσα προς σωτηρίαν, αφεντικά και τυράννους.
Και τελειώνοντας, το άγιο Ευαγγέλιο μας λέει: "Όπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί είναι και η καρδιά σας". Μακάρι ο θησαυρός μας να 'ναι ο Χριστός, η καλοσύνη, η αγάπη, η Χάρις Του, η Εκκλησία Του, και τότε έχουμε πολλά να κερδίσουμε.
Καλή Σαρακοστή και Καλή Ανάσταση!

Πηγή: Αρχιμανδρίτη Ανανία Κουστένη, Το κήρυγμα της Κυριακής, τόμος Α΄ Τριώδιο - Πεντηκοστάριο, εκδ. Ακτή, Λευκωσία 2009, σελ. 43-45.


 

Ἐπενδύσεις στὴν τράπεζα τοῦ Οὐρανοῦ Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα καί Ἀποστολικὸ 

Κυριακῆς 26 Φεβρουαρίου 2023


Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 26 Φεβρουαρίου 2023, Τῆς Τυροφάγου (Ματθ. ς΄ 14-21)

Eἶπεν ὁ Κύριος· ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος· ἐὰν δὲ μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, οὐδὲ ὁ πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν. Ὅταν δὲ νηστεύητε, μὴ γίνεσθε ὥσπερ οἱ ὑποκριταὶ σκυθρωποί· ἀφανίζουσι γὰρ τὰ πρόσωπα αὐτῶν ὅπως φανῶσι τοῖς ἀνθρώποις νηστεύοντες· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἀπέχουσι τὸν μισθὸν αὐτῶν. σὺ δὲ νηστεύων ἄλειψαί σου τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπόν σου νίψαι, ὅπως μὴ φανῇς τοῖς ἀνθρώποις νηστεύων, ἀλλὰ τῷ πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ, καὶ ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ ἀποδώσει σοι ἐν τῷ φανερῷ. Μὴ θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς, ὅπου σὴς καὶ βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται διορύσσουσι καὶ κλέπτουσι· θησαυρίζετε δὲ ὑμῖν θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ, ὅπου οὔτε σὴς οὔτε βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται οὐ διορύσσουσιν οὐδὲ κλέπτουσιν· ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρὸς ὑμῶν, ἐκεῖ ἔσται καὶ ἡ καρδία ὑμῶν.

 

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ

««Θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ»

Μεγάλη Τεσσαρακοστή! Ἡ σημερινὴ Κυριακὴ εἶναι τὸ κατώφλι τῆς πνευματικότατης αὐτῆς περιόδου, κατὰ τὴν ὁποία ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία μέσα ἀπὸ τὸν πλοῦτο τῶν ἱερῶν ἀκολουθιῶν, τῶν κατανυκτικῶν ὕμνων καὶ τῶν ἱερῶν ἀναγνωσμάτων ἀποσπᾶ τὸ βλέμμα μας ἀπὸ τὴν παροδικότητα αὐτῆς τῆς ζωῆς καὶ τὸ στρέφει στὸν Οὐρανό, στοὺς οὐράνιους θησαυροὺς ποὺ μᾶς κληροδότησε ὁ Κύριος μὲ τὸ Πάθος καὶ τὴν Ἀνάστασή του.

Σὲ αὐτὸ μᾶς προτρέπουν καὶ οἱ λόγοι τοῦ Κυρίου, ποὺ ἀκούσαμε στὸ σημερινὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα. Νὰ μὴν ἐπενδύουμε, δηλαδή, στὴν ἀπόκτηση τοῦ ἐπίγειου πλούτου, ποὺ εἶναι πρόσκαιρος, ἀλλὰ κάνοντας ἐλεημοσύνες νὰ ἀποταμιεύουμε ἀσύλητους καὶ αἰώνιους θησαυροὺς στὴν τράπεζα τοῦ Οὐρανοῦ.

Ποιοί εἶναι ὅμως οἱ οὐράνιοι αὐτοὶ θησαυροὶ καὶ πῶς τελικὰ τοὺς κερδίζει ὁ ἄνθρωπος;

1. Οἱ ἀσύλητοι οὐράνιοι θησαυροὶ

Οἱ οὐράνιοι θησαυροὶ εἶναι τὰ ἄρρητα, τὰ ἀπερίγραπτα ἀγαθὰ τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ, «ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδε καὶ οὖς οὐκ ἤκουσε καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη, ἃ ἡτοίμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν» (Α΄ Κορ. β΄ 9). Εἶναι δηλαδὴ τὰ μυστηριώδη καὶ κρυμμένα ἀγαθά, τὰ ὁποῖα ἑτοίμασε ὁ Θεὸς γιὰ ἐκείνους ποὺ Τὸν ἀγαποῦν, καὶ τὰ ὁποῖα δὲν εἶδε ἀνθρώπινο μάτι, οὔτε τὰ ἄκουσε κανείς, οὔτε ἀνθρώπινος νοῦς μπορεῖ νὰ τὰ φαν­τασθεῖ. Εἶναι ἡ αἰώνια ζωή, τὰ ἀγαθὰ τοῦ Παραδείσου, ποὺ ἔχουν ἑτοιμασθεῖ γιὰ τοὺς εὐσεβεῖς, γιὰ τοὺς ἀνθρώπους τοῦ Θεοῦ.

Εἶναι πρωτίστως ἡ πλήρης καὶ διαρκὴς ἕνωση τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό. Ὁ Χριστὸς εἶναι ὁ Παράδεισος, ὁ οὐράνιος θησαυρός, ἡ ἀπόλαυση τῶν δικαίων καὶ τῶν Ἁγίων. Ὁ Κύριος εἶναι «ὁ διανέμων τὸν κλῆρον· ἐκεῖνος ὁ ἀγαθὸς κλῆρος· ἐκεῖνος ἡ ἀγαθὴ μερίς· ἐκεῖνος ὁ τὴν μερίδα σοι χαριζόμενος· ἐκεῖνος ὁ πλουτίζων· ἐκεῖνος ὁ πλοῦτος, ὁ δεικνύς σοι τὸν θησαυρόν, καὶ θησαυρός σοι γινόμενος» (PG 44, 1301), περιγράφει πο­λὺ ὄμορφα ὁ ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης, ἀδελφὸς τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Ὁ Χριστός, δηλαδή, μοιράζει τὸν κλῆρο καὶ Αὐτὸς ὁ ἴδιος εἶναι ὁ κλῆρος ποὺ λαμβάνεις. Αὐτὸς εἶναι ἡ ἀγαθὴ μερίδα καὶ ὁ Ἴδιος εἶναι ποὺ σοῦ χαρίζει τὴ μερίδα αὐτή. Αὐτὸς σὲ πλουτίζει καὶ ὁ Ἴδιος εἶναι ὁ πλοῦτος ποὺ λαμβάνεις. Αὐτὸς σοῦ δείχνει τὸν θησαυρὸ καὶ Αὐτὸς ὁ ἴδιος εἶναι ὁ θησαυρός σου.

Ὁ θησαυρὸς δὲ αὐτὸς εἶναι ἀσύλητος. «Οὔτε σὴς οὔτε βρῶσις ἀφανίζει»· δὲν τὸν φθείρει ὁ σκόρος, οὔτε σαπίζει. Φυλάσσεται ἐκεῖ, «ὅπου κλέπται οὐ διορύσσουσιν οὐδὲ κλέπτουσιν», ὅπως ἀκούσαμε στὴν εὐαγγελικὴ περικοπή. Δὲν μπορεῖ δηλαδὴ νὰ κλαπεῖ. Ὁλόκληρος χαρίζεται στὸν ἄνθρωπο. Πῶς λοιπὸν μπορεῖ κάποιος νὰ κερδίσει τὸν θησαυρὸ αὐτό;

2. Ἡ ἀποδοχὴ τῆς κληρονομιᾶς

Εἶναι τόσο πολύτιμος καὶ ἀκριβὸς ὁ θησαυρὸς αὐτός, ποὺ τίποτε τὸ ὑλικὸ δὲν μπορεῖ νὰ προσφέρει ὡς ἀντάλλαγμα ὁ φτωχὸς ἄνθρωπος γιὰ νὰ τὸν ἀποκτήσει μόνος του. Δὲν ἀγοράζεται, οὔτε δίνεται ὡς ἀμοιβὴ στὸν ἄνθρωπο, ἀλλὰ ὡς δωρεά. Δηλαδὴ προσφέρεται, χαρίζεται, κληροδοτεῖται ἀ­πὸ τὸν δωρεοδότη Κύριο.

Τὸ μόνο ποὺ πρέπει νὰ κάνουμε γιὰ νὰ τὸν ἀποκτήσουμε εἶναι νὰ τὸν ἀποδεχθοῦμε, νὰ δείξουμε τὴν ἔμπρακτη συγκατάθεσή μας.

Αὐτὸ γίνεται μὲ τὴν τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ. «Ἡ ἐντολὴ αὐτοῦ ζωὴ αἰώνιός ἐστι» (Ματθ. ιβ΄ 50). Ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ θείου θελήματος, ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ ἑνώνει τὸν ἄνθρωπο μὲ τὸν Θεό, τοῦ χαρίζει τὴν αἰώνια ζωή, τὰ ἀγαθὰ τοῦ Οὐρανοῦ. Γιὰ τὴν ἀπόκτηση τοῦ οὐράνιου θησαυροῦ ἀπαραίτητη εἶναι καὶ ἡ μετοχή μας στὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας, στὰ ἱερὰ Μυστήρια: Μὲ τὴν προσέλευσή μας στὴν ἱερὰ Ἐξομολόγηση, ὅπου ἐλευθερώνεται ἡ ψυχή μας ἀπὸ τὸ βάρος τῆς ἁμαρτίας. Μὲ τὴ μετοχή μας στὴ θεία Εὐχαριστία, κατὰ τὴν ὁποία λαμβάνουμε τὸν «πολύτιμο μαργαρίτη», τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό. Γιὰ τὰ οὐράνια ἀγαθά, γιὰ τὴν ἀπόκτηση τοῦ οὐράνιου θησαυροῦ, τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἀξίζει νὰ θυσιάσει κανεὶς κάθε ἐπίγειο πλοῦτο, κάθε ὑλικὴ ἀπόλαυση. Διότι εἶναι θησαυρὸς αἰώνιος· ὁ μόνος θησαυρὸς ποὺ ἱκανοποιεῖ τὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου.

«Ἔφθασε καιρός, ἡ τῶν πνευματικῶν ἀγώνων ἀρχή», μᾶς θυμίζει τὸ Δοξαστικὸ τῶν Αἴνων τῆς σημερινῆς ἡμέρας. Στὸ τέλος τῆς ἁγίας αὐτῆς περιόδου, ποὺ ξεκινᾶ ἀπὸ σήμερα, ἡ Ἐκκλησία μας θὰ προβάλει ἐνώπιόν μας τὰ Ἄχραντα Πάθη τοῦ Κυρίου μας. Θὰ δοῦμε τὸν Παντοδύναμο στὴν ἄκρα ταπείνωσή του, προκειμένου νὰ μᾶς πλουτίσει πνευματικὰ μὲ τὴ θυσία του. Ἂς ἀγωνισθοῦμε νὰ θυσιάσουμε κάθε ἐπίγεια ἐφάμαρτη ἐπιδίωξή μας, ὥστε νὰ λάβουμε τὸν ἀτίμητο πλοῦτο τοῦ Οὐρανοῦ, τὴν ἕνωσή μας μαζί Του.

Κυριακή τῆς Τυροφάγου

Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 26 Φεβρουαρίου 2023, Τῆς Τυροφάγου (Ρωμ. ιγ΄ 11- ιδ΄ 4)

11 Καὶ τοῦτο, εἰδότες τὸν καιρόν, ὅτι ὥρα ἡμᾶς ἤδη ἐξ ὕπνου ἐγερθῆναι· νῦν γὰρ ἐγγύτερον ἡμῶν ἡ σωτηρία ἢ ὅτε ἐπιστεύσαμεν. 12 ἡ νὺξ προέκοψεν, ἡ δὲ ἡμέρα ἤγγικεν. ἀποθώμεθα οὖν τὰ ἔργα τοῦ σκότους καὶ ἐνδυσώμεθα τὰ ὅπλα τοῦ φωτός. 13 ὡς ἐν ἡμέρᾳ εὐσχημόνως περιπατήσωμεν, μὴ κώμοις καὶ μέθαις, μὴ κοίταις καὶ ἀσελγείαις, μὴ ἔριδι καὶ ζήλῳ, 14 ἀλλ᾿ ἐνδύσασθε τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, καὶ τῆς σαρκὸς πρόνοιαν μὴ ποι­εῖσθε εἰς ἐπιθυμίας.

Τὸν δὲ ἀσθενοῦντα τῇ πί­στει προσλαμβάνεσθε, μὴ εἰς διακρίσεις διαλο­γισμῶν. 2 ὃς μὲν πιστεύει φαγεῖν πάντα, ὁ δὲ ἀσθενῶν λάχανα ἐσθίει. 3 ὁ ἐσθίων τὸν μὴ ἐσθίοντα μὴ ἐξουθενείτω, καὶ ὁ μὴ ἐσθίων τὸν ἐσθίοντα μὴ κρι­νέτω· ὁ Θεὸς γὰρ αὐτὸν προσελάβετο. 4 σὺ τίς εἶ ὁ κρίνων ἀλλό­τριον οἰκέτην; τῷ ἰδίῳ Κυρίῳ στήκει ἢ πίπτει· σταθήσεται δέ· δυνατὸς γάρ ἐστιν ὁ Θεὸς στῆσαι αὐτόν.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

11 Ἄς κάνουμε λοιπόν τά ἔργα αὐτά τῆς ἀγάπης ἀκού­ρα­στοι καί χωρίς ἀναβολή, γνωρίζοντας σέ ποιό καιρό ζοῦμε. Ζοῦμε σέ ἐποχή πού ἀπαιτεῖ ἐπειγόντως τήν ἄσκη­ση τῆς ἀρετῆς. Διότι εἶναι πλέον ὥρα νά σηκωθοῦμε ἀπό τόν ὕπνο τῆς ἀμέλειας, πού μᾶς κάνει δυσκολοκίνητους στό καλό. Διότι τώρα ἡ ἡμέρα τῆς δευτέρας παρουσίας, πού θά σημάνει τήν πλήρη ἀπολύτρωση τῶν πιστῶν, εἶ­ναι πλησιέστερη σέ μᾶς παρά τότε πού πιστέψαμε. Ἐάν λοι­πόν τότε δείξαμε ζῆλο καί δραστηριότητα, πολύ περισσότερο πρέπει νά τά δείξουμε καί τώρα. 12 Ἡ ζωή αὐτή, πού μοιάζει μέ νύχτα σκοτεινή, προχώ­ρη­σε, ἐνῶ ἡ ἡμέρα τῆς ἄλλης ζωῆς πλησίασε. Κι ἄν ἀκό­μη δέν ἔλθει ὁ Κύριος σύντομα μέ τήν ἔνδοξη δευ­τέ­ρα του παρουσία, ἔρχεται ὅμως γιά τόν καθένα μας μέ τό θάνατο. Πλησιάζει λοιπόν γιά τόν καθένα μας ἡ ἡμέ­­ρα τῆς ἄλλης ζωῆς. Ἄς ἀποθέσουμε λοιπόν σάν νυκτερινά ἐνδύματα τά ἔργα τῆς ἁμαρτίας, πού γίνο­νται στό σκοτάδι, καί ἄς ντυθοῦμε σάν ἄλλα ὅπλα τά φωτεινά ἔργα τῆς ἀρετῆς. 13 Ὅπως συμπεριφέρεται κανείς τήν ἡμέρα, πού τά βλέμ­­­­­­­­­­ματα πολλῶν τόν παρακολουθοῦν, ἔτσι καί μεῖς ἄς συμπεριφερθοῦμε μέ εὐπρέπεια καί σεμνότητα· ὄχι μέ ἄσε­μνα φαγοπότια καί μεθύσια, οὔτε μέ πράξεις αἰσ­χρό­­­τητας καί ἀσέλγειας, οὔτε μέ φιλονικίες καί ζηλο­τυ­πίες. 14 Ἀλλά φορέστε σάν ἔνδυμα τῆς ψυχῆς σας τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, ὥστε στήν ὅλη ζωή σας νά μοιάσετε μ’ αὐτόν. Καί μή φροντίζετε γιά τή σάρκα, πῶς νά ἱκα­νο­­ποιεῖτε τίς παράνομες ἐπιθυμίες της. Τέτοια πρέπει νά εἶναι ἡ συμπεριφορά σας μέσα στήν κοινωνία πού ζεῖ­τε.

Υπάρχουν ὅμως καί μερικοί Χριστιανοί ἀδύνατοι στήν πίστη. Νά λοιπόν ποιά πρέπει νά εἶναι καί πρός αὐτούς ἡ συμπεριφορά σας: Νά δέχεστε μέ καλο­­σύ­νη ἐκεῖνον πού εἶναι ἀδύνατος στήν πίστη καί ἐξαρτᾶ τή σωτηρία του καί ἀπό τή διάκριση τῶν φαγη­­­τῶν καί τῶν ἡμερῶν, χωρίς νά συζητᾶτε καί νά ἐπικρίνετε τίς ἰδέ­ες του. 2 Ἄλλος βέβαια πιστεύει ὅτι δέν ἀπαγορεύεται νά φάει ὅλα τά φαγητά. Ἐνῶ ὁ ἀδύνατος στήν πίστη τρώει λαχανικά καί ἀποφεύγει τά ἄλλα φαγητά ἀπό τό φόβο μή­πως μολυνθεῖ ἀπ’ αὐτά. 3 Ἐκεῖνος πού λόγῳ τῆς ἰσχυρότερης πίστης του τρώει ἀπ’ ὅλα τά φαγητά, ἄς μήν περιφρονεῖ ὡς στενοκέφαλο ἐκεῖνον πού δέν τρώει ἀπ’ ὅλα. Κι αὐτός πού δέν τρώει ἀπ’ ὅλα, ἄς μήν κατακρίνει ἐκεῖνον πού τρώει. Διότι κι αὐτόν πού τρώει ἀπ’ ὅλα ὁ Θεός τόν προσέλαβε στήν Ἐκκλησία του. 4 Ποιός εἶσαι ἐσύ πού κατακρίνεις ξένο δοῦλο; Αὐτός δέν ἔχει ἐσένα Κύριο, ἀλλά τόν Θεό. Σέ σχέση μέ τόν Κύ­ριό του στέκεται ἤ πέφτει πνευματικά. Μάθε λοιπόν ὅτι ἐνῶ ἐσύ τόν κατακρίνεις, αὐτός θά σταθεῖ στερεός στήν πίστη. Διότι ὁ Θεός ἔχει τή δύναμη νά τόν ἀνορ­θώ­σει καί νά τόν στερεώσει.

 

Άγιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος: Σε καρδιά φουσκωμένη από εγωισμό δεν πλησιάζει ο Κύριος.


 “Ο Θεός βρίσκεται παντού. Και σαν βρει καρδιά που δεν Του εναντιώνεται, καρδιά ταπεινή, μπαίνει μέσα της και τη γεμίζει χαρά. Τόση είναι η χαρά της καρδιάς που έχει μέσα της το Θεό, ώστε κολλάει πάνω Του και δεν θέλει ποτέ να Τον αποχωριστεί.

Σε καρδιά φουσκωμένη από εγωισμό δεν πλησιάζει ο Κύριος. Κι έτσι αυτή καταθλίβεται, μαραζώνει και σιγολιώνει, βυθισμένη στην άγνοια, τη λύπη και το σκοτάδι.

Όσο αμαρτωλοί κι αν είμαστε, μόλις στραφούμε με μετάνοια και πόθο προς τον Κύριο, η θύρα της καρδιάς μας ανοίγει σ’ Εκείνον.

Θείο δώρο είναι αυτή η ευλογημένη κατάσταση, όχι δικό μας κατόρθωμα. Και αφού είναι δώρο, πρέπει να ευχαριστούμε το δωρητή με ταπείνωση”.



 

Η ΧΑΡΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΔΕΝ ΕΞΑΙΡΕΙ ΚΑΝΕΝΑΝ!


«Και μέσα στον κόσμο, όταν ο χριστιανός αναλάβει προαιρετικό αγώνα, η Χάρη του Θεού δεν εξαιρεί κανέναν. Αλλά «προφάσεις προφασιζόμενοι», λέμε ότι είμεθα στον κόσμο και δεν μπορούμε. Μας νικάει η επιθυμία. Τι χρειαζόμεθα; Τον αγώνα αυτόν όχι μόνο τον σωματικό, αλλά και τον ψυχικό. Δηλαδή τις σκέψεις να κυβερνήσουμε. Έρχονται οι σκέψεις, οι φαντασίες της αμαρτίες, οι εικόνες, τα πρόσωπα, τα είδωλα και οι σκηνές. Να τα καταδιώκουμε αμέσως με το «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με». Όταν προσέχει ο νους να μη τα δέχεται όλα αυτά και έχει το θείο όπλο, το Όνομα του Χριστού, τότε σκοτώνεται κάθε ενάντιος εχθρός της ψυχής μας, που λέγεται διάβολος, που λέγεται αισχρή φαντασία, που λέγεται αισχρός λογισμός. Τότε, όταν έτσι φυλάγουμε την ψυχή μας, τον νου και την καρδιά μας, το εσωτερικό μας θα διατηρηθεί καθαρό κι αγνό» (Γέρων Εφραίμ Φιλοθεΐτης, από το βιβλίο «Η Τέχνη της Σωτηρίας, Ομιλίαι, τόμ. Β΄, σελ. 56).

Ο μακαριστός όσιος Γέρων Εφραίμ ο Φιλοθεϊτης (ο και Αριζονίτης ονομαζόμενος) τονίζει ό,τι εξαγγέλλει διαρκώς η Αγία Γραφή και κηρύσσει αδιάκοπα η Εκκλησία μας διά των αγίων Πατέρων της, ότι δηλαδή ο Θεός είναι Αγάπη που εκτείνεται σε όλους τους ανθρώπους προσφέροντάς τους τη χάρη Του χωρίς να εξαιρεί κανέναν. Κι είναι ευνόητο ότι ο άγιος Γέρων δεν εννοεί τη χάρη εκείνη που διακρατεί και συντηρεί τα σύμπαντα – διότι ο Θεός ως η πηγή της Ζωής δίνει τη δυνατότητα στα πάντα να υφίστανται και να υπάρχουν: και οι άνθρωποι και τα ζώα και τα φυτά και κάθε τι που δημιούργησε εκ του μη όντος – αλλά τη θεοποιό χάρη, εκείνη που μόνο ο άνθρωπος που έχει πιστέψει και έχει αποδεχτεί τον Χριστό στη ζωή του μπορεί να έχει και να αυξάνει. Κι αυτός ο άνθρωπος είναι ο χριστιανός, ο οποίος έχοντας γίνει μέλος Χριστού μέσα στο ζωντανό σώμα Του την Εκκλησία, ζει τη χάρη αυτή που δεν έχει τέλος και τον κάνει να πορεύεται αυξητικά μέχρι να φτάσει «εις μέτρον του πληρώματος του Χριστού». Οπότε, είτε μοναχός ο χριστιανός είτε στον κόσμο ευρισκόμενος έχει τις ίδιες δυνατότητες και την ίδια προοπτική. Αρκεί να υφίσταται η απαραίτητη προϋπόθεση που ζητεί πάντοτε ο Θεός μας: ο άνθρωπος να θέλει τον Θεό στη ζωή του. Κατά τη διατύπωση του Γέροντα Εφραίμ: «να αναλάβει προαιρετικό αγώνα».

Σε τι συνίσταται ο αγώνας αυτός, κατά τον μακαριστό Γέροντα; Σωματικά, προφανώς με τις νηστείες και τις λοιπές ασκητικές πράξεις που καθορίζει η Εκκλησία μας ανάλογα με το είδος της ζωής του χριστιανού˙ ψυχικά, με τη φύλαξη του νου και της καρδιάς, του εσωτερικού κόσμου δηλαδή του ανθρώπου, από ό,τι αμαρτωλό και εμπαθές τον βρωμίζει. Η καθαρότητα και η αγνότητα της ψυχής είναι κυρίως το ζητούμενο, κατά τον άγιο Γέροντα, και δικαίως: ο Κύριος τον καθαρό στην καρδιά άνθρωπο μακάρισε, γιατί αυτός είναι εκείνος που θα έχει εμπειρία του Θεού. «Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία ότι αυτοί τον Θεόν όψονται». Κι αυτή η φύλαξη και η προσοχή που διατηρεί την αγνότητα, έγκειται κυρίως στον αγώνα ελέγχου των λογισμών και των σκέψεων και των αισχρών φαντασιών που προέρχονται είτε από τον ίδιο τον Πονηρό διάβολο είτε και από τα πάθη του ανθρώπου, τον εγωισμό του και τα παρακλάδια του. Ο αγώνας αυτός ελέγχου των λογισμών συνιστά μάλιστα κατά την παράδοση της Εκκλησίας και την επιστήμη της πνευματικής ζωής, χωρίς τη γνώση της οποίας ο άνθρωπος αδυνατεί να προκόψει και να αγιάσει.

Έχει ένα μεγάλο όπλο στον αγώνα του αυτόν ο χριστιανός, επισημαίνει ο άγιος Γέρων: «το θείο όπλο» του Ονόματος του Χριστού. Το «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με». Στρέφεται προς τον Κύριο ο πιστός χριστιανός, όταν δέχεται επίθεση λογισμών, ορμά με αγάπη επικαλούμενος τον Πατέρα του, περιφρονώντας κάθε άλλο που πάει να εισέλθει στην καρδιά και τη σκέψη του. Προσοχή αυτό δεν σημαίνει; Προσήλωση αποκλειστική στον Κύριο, εφαρμογή της εντολής «αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου εξ όλης της ψυχής και της καρδίας». Και ποιο το αποτέλεσμα; «Σκοτώνεται κάθε ενάντιος εχθρός της ψυχής μας που λέγεται διάβολος, αισχρή φαντασία, αισχρός λογισμός». Η ψυχή δημιουργεί το κλίμα και το πλαίσιο να κατοικήσει μέσα της ο ίδιος ο Δημιουργός.

Γιατί δεν ζούμε όμως τελικώς οι χριστιανοί τη μεγαλειώδη προοπτική που μας έχει καθορίσει ο Κύριος; Διότι, κατά τον άγιο Γέροντα Εφραίμ, μας νικάει η επιθυμία. Και προφασιζόμαστε την αδυναμία μας – η ευκολία μας να δικαιολογούμε αδιάκοπα τον εαυτό μας. Στην πραγματικότητα, το καταλαβαίνουμε: πίσω από την κάθε άρνηση ακολουθίας του Κυρίου κρύβεται η έλλειψη αγάπης μας προς Αυτόν. Η προβολή της αδυναμίας μας σημαίνει μεγαλύτερη αγάπη - ή μήπως μόνο αποκλειστική; - του εαυτού μας και των παθών μας. Όπως έλεγε και ο άγιος Παΐσιος ο αγιορείτης: «δεν υπάρχει δεν μπορώ. Υπάρχει δεν θέλω. Και υπάρχει δεν θέλω, γιατί δεν αγαπώ».

ΠΗΓΗ:Ι.Ν.ΑΓ.ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ Ν.ΚΑΛΛΙΠΟΛΕΩΣ



 

Γέροντας Ιωσήφ ο Βατοπαιδινός: Απαραίτητο καθήκον η προσευχή.


 Προσευχή είναι το κύριο μέσο που ενώνει όλα τα λογικά όντα με το δημιουργό τους Θεό.

Αυτή θα είναι και μετά την παλιγγενεσία το μόνιμότους έργο και καθήκον. Προσευχή είναι η άμεση επαφή και η διαρκής επικοινωνία αγγέλωνκαι ανθρώπων με το Θεό. Προσευχή είναι η έξοδός μας από τον πήλινο κλοιό μας προς το χώρο της απεραντοσύνης. Προσευχή είναι το μέσο, που μας μεταφέρει έξω από τουςευτελείςμας περιορισμούς στην αίσθηση του απέραντου και του υπερφυσικού.

Καταργείται ο χώρος, ο τόπος και ο τρόπος και γίνονται αισθητές οι ενέργειες των θείων ιδιοτήτων. Αν και θέλουμε να περιγράψουμε τη φύση και την ουσία αυτής της υπερφυσικής αξίας, καταλαβαίνουμε ότιείναι κάτι που ξεπερνά τις δυνάμεις μας. Θα αρκεστούμε μόνο στις ενέργειες τών αποτελεσμάτων της.

Τόσο είναι το μεγαλείο αυτής της «θείας προμηθείας» προς τα κτιστά όντα, ώστε και ο ίδιος ο δωρητής της να την εφαρμόσει, όταν κοινώνησε με τον υλικό μας κόσμο. Ο Λουκάς αναφέρει για τον Κύριό μας ότι «ην διανυκτερεύων εν τη προσευχή του Θεού» (Λουκ. 6,12). Χρησιμοποιούσε την προσευχή άλλοτε ως εξομολόγηση, άλλοτε σαν δέηση ήευχαριστία ήικεσία προς τον αρχίφωτό Του Πατέρα και απέδειξε το απαραίτητο και ουσιώδες αυτής της υπεραξίας. «Πάτερ, ευχαριστώ σοι ότι ήκουσάς μου. (Ίω. 11,41). «Πάτερ άγιε, τήρησον αυτούς εν τω ονόματί σου… ους δέδωκάς μοι εφύλαξα και ουδείς εξ αυτών απώλετο ειμη ο υιός της απωλεί-ας…ου περί τούτων ερωτώ μόνον, αλλά και περί των πιστευσόντων διά του λόγου αυτών ειςεμέ» (Ίω. 17, 11,12,20). Το μεγαλύτερο όμως και συγκλονιστικότερο παράδειγμα είναι η προσευχή τής Γεθσημανή, όπου τρεις φορές παρακάλεσε τον Πατέρα, όταν έμπρακτα ανέλαβε την παγκόσμια αποθεραπεία.

Όπου και αν στρέφουμε την προσοχή μας από τη θεμελίωση ολόκληρης της κτίσεως και μετά, βρίσκουμε τα πάντα συνυφασμένα με την προσευχή. Είναι, λοιπόν, η προσευχή, ο σύνδεσμος και ηενότητα όλων των κτισμάτων με το δημιουργό Θεό και ηδύναμη της προεκτάσεώς τους στο διηνεκές. Τόσο είναι ενωμένη με τα λογικά όντα αυτή ηυπεραξία, που μόνη της αυτόματα ενεργεί όσες φορές το επιβάλλει η ανάγκη και ασυναίσθητα κινούνται τα μέλη χωρίς σκέψη, ιδιαίτερα σε ώρα κινδύνου.

Είναι το τελειότερο όργανο και πράγμα, που παρέχει τη δυνατότητα στα κτίσματα -και ειδικά στον άνθρωπο-, να επικοινωνεί πρακτικά με τον πλάστη του. Ο άνθρωπος μέσω αυτής μπορεί να ζητά και να παίρνει ό,τι χρειάζεται, να μεταβάλλει την ποινή, που επιβάλλεται από τη θεία δικαιοσύνη, να αυξάνει την προσθήκη της θείας ευλογίας, να πληροφορείται όσα αγνοεί, να μεταδίδει τη συμπαράστασή του στους συνανθρώπους του, εκλιπαρώντας το Θεό γι’ αυτό, και γενικά να μετέχει σε πάρα πολλές ιδιότητες του Θεού Πατέρα μας.

Πάντως είναι αδύνατο να περιγράφουν τα κατορθώματα και προτερήματα αυτής της παναρετής, που λέγεται προσευχή. Ελάτε λοιπόν οι «κοπιώντες και πεφορτισμένοι», που κατοικείτε στην εξορία αυτή, στους κόλπους της μητέρας των αρετών προσευχής και αυτή θα σας αναπαύσει περισσότερο απ’ ό,τι θα περιμένατε ή θα ζητούσατε.

Τί είναι η νοερά προσευχή και γιατί λέγεται έτσι; Πώς επιτυγχάνεται;

Η προσευχή, αν και στη φύση της είναι μία, εκδηλώνεται με διάφορες μορφές και σχήματα, όπως φαίνεται μέσα στην Ιστορία. Αυτή η παναρετή περιγράφεται με διάφορες ονομασίες, που πάντοτε έχουν την ίδια σημασία. Προσευχή είναι η γενική ονομασία. Ανάλογα με το σκοπό και τον τρόπο που εκδηλώνεται λέγεται ευχή, δέηση, ικεσία, παράκληση, έντευξη, ακόμα και κραυγή, αν η ανάγκη που την επιβάλλει είναι επείγουσα.

Στην παρούσα μας όμως εξορία η προσευχή είναι όχι μόνο απαραίτητη, αλλά και επιβεβλημένη, γιατί ο Κύριος μάς διαβεβαιώνει ότι «χωρίς εμού ου δύνασθε ποιείν ουδέν» (Ίω. 15,5). Τη συνεργασία μαζί του μόνο η προσευχή μπορεί να πετύχει με το «αιτείτε και δοθήσεται υμίν, ζητείτε και ευρήσετε, κρούετε και ανοιγήσεται υμίν» (Ματθ. 7,7).

Τους τρόπους της προσευχής μάς τους διδάσκουν οι Πατέρες μας, επειδή ήταν πραγματικοί εργάτες και κατακτητές των δωρεών και χαρισμάτων της. Κάθε στροφή και ύψωση του νου προς το Θεό είναι προσευχή. Όσο πιο ήσυχα και προσεκτικότερα γίνεται, τόσο περισσότερο καρποφορεί.

Ο πρακτικότερος τρόπος, που επικρατεί στο χριστεπώνυμο πλήρωμα, είναι η ψαλμωδία στους ιερούς ναούς με τη βοήθεια των ειδικών λειτουργικών βιβλίων. Άλλος τρόπος είναι ο «κατά μόνας» ή μεταξύ δύο ή τριών, με ευχές διάφορων Πατέρων ή ψαλμών του Δαβίδ. Άλλος πρακτικότερος τρόπος είναι η «κατά μόνας» προσευχή, με συγκέντρωση και προσοχή, στην οποία ο ευχόμενος εξομολογείται με συντριβή και εκβιάζει, με την επίμονή του ικεσία, τη φιλάνθρωπη συμπάθεια του Κυρίου μας. Άλλος τρόπος προσευχής είναι η μέθοδος της εσωστρέφειας, που εφάρμοσαν και δίδαξαν οιμοναχοί Πατέρες μας. Να κρατείται δηλαδή, ο νους αμετεώριστος στην καρδιά με τη λεγόμενη μονολόγιστη προσευχή, το «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με».

Πρώτος ο Παύλος μάς πληροφορεί ότι δεν είναι δυνατή η σωτηρία χωρίς την πίστη και την επίκληση του σωτήριου ονόματος του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, του Υιού του Θεού. Με τη μονολόγιστη ευχή επιζητούμε τη θεία βοήθεια και παραδίδουμε τον εαυτό μας στο Χριστό. Ομολογούμε, όπως ο Πέτρος, ότι ο Κύριος είναι Υιόςτου Θεού. Η ευχήείναι περιεκτική Αγίου Πνεύματος, διότι «ουδείςδύναται ειπείν Κύριον Ιησούν ει μη εν Πνεύματι Αγίω» (Ά Κορ. 12,3).

Τοθέμα της ευχής είναι κοπιαστικό λόγω της αιχμαλωσίας του νου στις πολλές και κακές συνήθειες, που δεν υποχωρεί εύκολα, και χρειάζεται επιμονή και βία. Γι’ αυτό ο Παύλος παρακινεί: «τη προσευχή προσκαρτερείτε». Καρτερία σημαίνει επιμονή και παράταση. Στην επιμονή αυτή συμβαίνουν πολλές φορές διάφορα μικροεμπόδια είτε από φυσική κόπωση, είτε λόγω της ελλείψεως συνήθειας, είτε από το διάβολο. Δεν πρέπει να τα λαμβάνουμε υπόψη εφόσον ο σκοπός και το ζητούμενο είναι κατευθείαν ο Χριστός, η ζωή μας.

Στην επιμονή της επικλήσεως του πανάγιου ονόματος «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέτου Θεού, ελέ-ησόν με», αισθάνεται κανείς ότι πονούν οιώμοι ή το κεφάλι. Αυτά οφείλονται σε φθόνο του σατανά, που έχει σκοπό να διακόψει την προσπάθειαμας, και δεν τα προσέχουμε. Το «αδιαλείπτως προσεύχεσθε» (Α’ Θεσ. 5,17) είναι θέμα εντολής και γνωρίζουμε ότι «αι εντολαί του Κυρίου βαρείαι ουκ εισί» (Α’ Ίω. 5,3). Πώς αλλιώς θα μάθουμε έμπρακτα το λόγο του Κυρίου μας «Ότι χωρίς εμού ου δύνασθε ποιείν ουδέν»(Ίω. 15,5) και το «επικάλεσαί με εν καιρώ θλίψεως και εξελούμαι σε» (Ψαλμ. 49, 15).

Οι έμπειροι πατέρες μάς διδάσκουν ότι άλλοτε πρέπει να λέμε όλες τις λέξεις της ευχής και άλλοτε, ιδιαίτερα στην αρχή, λόγω της αδυναμίας του νου να κρατά περισσότερες λέξεις, να λέμε «Ιησού, Υιέτου Θεού, ελέησόν με». Δεν πρέπει όμως να αλλάζουμε συχνά τα λόγια της ευχή ςκαι να λέμε πότε το ένα και πότε το άλλο, διότι δεν προκαλείται η καλή συνήθεια. Την ευχή την λέμε πότε με το στόμα, «εκφώνως», με σιγανή φωνή, ψιθυριστά, για να συγκρατείται ευκολότερα ο νους από το μετεωρισμό και τη σύγχυση του περιβάλλοντος και άλλοτε νοερά, με το νου μας. Και οι δύο τρόποι είναι απαραίτητοι και επωφελείς.

Η βία όμως της προθέσεως προκαλεί την ενέργεια της Χάριτος και ο νους διευκολύνεται. Με τη συνήθεια ευκολότερα επιμένει, παρηγορείται από τη Χάρη, αποκτά αίσθηση της θείας βοήθειας και με θάρρος συνεχίζει. Γευόμενος τη θεία παρηγοριά, λόγω της επιμονής του, κρατά μόνος του την ευχή,χωρίς τον ψιθυρισμό της φωνής -«ενδιάθετα»-, και προσεύχεται με λιγότερο κόπο, γιατί η Χάρη τον ελευθέρωσε από τη βία του μετεωρισμού. Εάν παραμείνει προσευχόμενος δέχεται το θείο φωτισμό, ελέγχει τα νοήματα και αποτρέπει τις προσβολές του παράλογου, που είναι όλο το σύστημα του παλαιού ανθρώπου. Τότε η Χάρη αποκαλύπτει τη βασιλεία του Θεού, που βρίσκεται μέσα μας, όπως ακριβώς δίδαξε και ο Κύριος: «η βασιλεία του Θεού εντός υμών έστι» (Λουκ. 17,21). Αυτόςο τρόπος της μονολόγιστης ευχής, αν εφαρμοστεί, είναι και λέγεται νοερά προσευχή.

Όταν η επίμονη αυτή εργασίασυνεχιστεί χωρίς διακοπή ή μεταμέλεια, η θεία Χάρη παραμένει πλέον μόνιμα στο νου και την καρδιά του αγωνιστή. Τότε όχι μόνο δε χρειάζεται προσπάθεια, αλλά μόνη της πλέον η ευχή λειτουργεί αδιάλειπτα, ακόμη και στον ύπνο. Ουδέποτεο αγωνιστής παύει ευχόμενος να παρακαλεί το Θεό με «στεναγμούς αλάλητους», όχι μόνο για τον εαυτό του, αλλά για κάθε θλιμμένο και καταπονεμένο και γενικά για όλη την κοινωνία των ανθρώπων.Χωρίς ιδιαίτερηπροσπάθεια κοινωνεί με τον πανανθρώπινο πόνο και «κλαίει μετά κλαιόντων και χαίρει μετά χαιρόντων» (Ρωμ. 12,15).

Η μονολόγιστη ευχή λέγεται σε κάθε τόπο, χρόνο ή περίσταση και σε όλες τις μορφές της κοινωνικής ή μεμονωμένης μας ζωής.

Δεν είναι αυτόαπαγορευμένο για τους κοσμικούς ανθρώπους, όπως μερικοί ισχυρίζονται, αν και χρησιμοποιείται περισσότερο από τους μοναχούς. Μπορεί ο καθένας, όπου και όπως βρίσκεται, να επικαλείται και να περιστρέφει μέσα του το όνομα του Χριστού. Προκαλώ την αγάπησας. Δοκιμάστε και πολύ σύντομα θα γευθείτε τους καρπούς αυτής της εργασίας. Το όνομα του Κυρίου μας δεν είναι μια απλή λέξη. Είναι δύναμη, είναι ενέργεια, είναι ανάσταση και ζωή!

Όποιος αποφασίσει με τη βοήθεια της Χάριτος να ασχοληθεί με αυτήντην εργασία,ας μη μικροψυχήσει, ας μη βαρεθεί, ας μην αμφιβάλλεικαι ο μισθός του θα είναι πολύς· όχι μόνο στον ουρανό, αλλά και εδώ θα ωφεληθεί. Είναι αδύνατοο Κύριοςμας, που «έτι αμαρτωλών όντων ημών υπέρ ημών απέθανε» (Ρωμ. 5,8), να μας παραβλέψει όταν τον επικαλούμαστε τόσο επίμονα, για να μας χαρίσει όσα μας υποσχέθηκε. Εάν ο Κύριος άκουσε τους δαίμονες, που τον παρακάλεσαν να μην τους αποστείλει στην άβυσσο, και το θεόργιστο Φαραώ, που καταδυνάστευε το λαό του, απάλλαξε από τις πληγές,δε θα ακούσει εμάςπου αδιάλειπτα, κατά το δυνατό, τον επικαλούμαστε; Ας γίνει και ας μείνει και σε μάςτους ασθενείς και αδύνατους, ως απαραίτητο καθήκον, η προσευχή και θα λάβουμε κατά τη Γραφή, «υπερεκπερισσού ων αιτούμεθα ή νοούμεν» (Έφ. 3,20).

πηγή: Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού, «Συζητήσεις στον Άθωνα», Ψυχωφελή Βατοπαιδινά 13, σ. 89-140



Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιώς ενημερώνει: «ΟΥΦΟΛΟΓΙΑ». ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΕΝΟΣ ΝΟΣΗΡΟΥ ΚΑΙ ΑΠΑΤΗΛΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ

  Μητροπολίτης Πειραιώς: «ΟΥΦΟΛΟΓΙΑ». ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΕΝΟΣ ΝΟΣΗΡΟΥ ΚΑΙ ΑΠΑΤΗΛΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ.