Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 27 Απριλίου 2025, Κυριακή τοῦ Θωμᾶ (Ἰωάν. κ΄ 19-31)
Oὔσης ὀψίας τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τῇ μιᾷ τῶν σαββάτων, καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων ὅπου ἦσαν οἱ μαθηταὶ συνηγμένοι διὰ τὸν φόβον τῶν ᾿Ιουδαίων, ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον, καὶ λέγει αὐτοῖς· εἰρήνη ὑμῖν. καὶ τοῦτο εἰπὼν ἔδειξεν αὐτοῖς τὰς χεῖρας καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῦ. ἐχάρησαν οὖν οἱ μαθηταὶ ἰδόντες τὸν Κύριον. εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ ᾿Ιησοῦς πάλιν· εἰρήνη ὑμῖν. καθὼς ἀπέσταλκέ με ὁ πατήρ, κἀγὼ πέμπω ὑμᾶς. καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐνεφύσησε καὶ λέγει αὐτοῖς· λάβετε Πνεῦμα Ἅγιον· ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας, ἀφίενται αὐτοῖς, ἄν τινων κρατῆτε, κεκράτηνται. Θωμᾶς δὲ εἷς ἐκ τῶν δώδεκα, ὁ λεγόμενος Δίδυμος, οὐκ ἦν μετ᾿ αὐτῶν ὅτε ἦλθεν ὁ ᾿Ιησοῦς. ἔλεγον οὖν αὐτῷ οἱ ἄλλοι μαθηταί· ἑωράκαμεν τὸν Κύριον. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· ἐὰν μὴ ἴδω ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν ἥλων, καὶ βάλω τὸν δάκτυλόν μου εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων, καὶ βάλω τὴν χεῖρά μου εἰς τὴν πλευρὰν αὐτοῦ, οὐ μὴ πιστεύσω. Καὶ μεθ᾿ ἡμέρας ὀκτὼ πάλιν ἦσαν ἔσω οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ Θωμᾶς μετ᾿ αὐτῶν. ἔρχεται ὁ ᾿Ιησοῦς τῶν θυρῶν κεκλεισμένων, καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον καὶ εἶπεν· εἰρήνη ὑμῖν. εἶτα λέγει τῷ Θωμᾷ· φέρε τὸν δάκτυλόν σου ὧδε καὶ ἴδε τὰς χεῖράς μου, καὶ φέρε τὴν χεῖρά σου καὶ βάλε εἰς τὴν πλευράν μου, καὶ μὴ γίνου ἄπιστος, ἀλλὰ πιστός. καὶ ἀπεκρίθη Θωμᾶς καὶ εἶπεν αὐτῷ· ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου. λέγει αὐτῷ ὁ ᾿Ιησοῦς· ὅτι ἑώρακάς με, πεπίστευκας· μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες καὶ πιστεύσαντες. Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἄλλα σημεῖα ἐποίησεν ὁ ᾿Ιησοῦς ἐνώπιον τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, ἃ οὐκ ἔστι γεγραμμένα ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ· ταῦτα δὲ γέγραπται ἵνα πιστεύσητε ὅτι ᾿Ιησοῦς ἐστιν ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ, καὶ ἵνα πιστεύοντες ζωὴν ἔχητε ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ.
ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ
1. Ἀπὸ τὸν φόβο στὴν εἰρήνη
Ὁφόβος καὶ ἡ θλίψη εἶχαν μαυρίσει τὶς καρδιὲς τῶν Μαθητῶν. Κλεισμένοι τώρα στὸ ὑπερῶο τῆς Ἱερουσαλήμ, ἀνακαλοῦσαν στὴ μνήμη τους ὅσα συγκλονιστικὰ γεγονότα εἶχαν συμβεῖ τὶς τελευταῖες ἡμέρες: τὴν προδοσία τοῦ Ἰούδα, τὴν ἄδικη δίκη τοῦ Διδασκάλου, τὶς κραυγὲς τῶν Ἰουδαίων, τὸ μίσος τῶν στρατιωτῶν, τὸν Σταυρό, τὸ αἷμα, τὸν θάνατο, τὴν ταφὴ τῶν ἐλπίδων τους. Τώρα κινδύνευαν καὶ οἱ ἴδιοι. Οἱ κλειδωμένες πόρτες τοῦ ὑπερώου τοὺς χάριζαν ἴσως μιὰ μικρὴ αἴσθηση ἀσφάλειας.
Τότε λοιπόν, στὴν κορύφωση τοῦ φόβου, ἐμφανίσθηκε ξαφνικὰ ἀνάμεσά τους ὁ Κύριος. Δὲν τοὺς ἐπέπληξε, ποὺ Τὸν ἄφησαν μόνο στὶς δύσκολες ὧρες τοῦ Πάθους, οὔτε ἤλεγξε τὸν Πέτρο γιὰ τὴν τριπλὴ ἄρνηση, ἀλλὰ τοὺς καθησύχασε λέγοντας: «Εἰρήνη ὑμῖν»! Ἂς ἔλθει εἰρήνη σὲ σᾶς. Καὶ τοὺς ἔδειξε τὰ τρυπημένα χέρια καὶ τὴν πλευρά του. Ἄλλαξε τελείως τώρα ἡ ψυχικὴ κατάσταση τῶν Μαθητῶν. Τὸν φόβο καὶ τὴν ἀγωνία διαδέχθηκαν ἡ εἰρήνη καὶ ἡ χαρά.
Αὐτὸ δὲν συνέβη μόνο τότε. Ἐπαναλαμβάνεται κάθε φορὰ ποὺ εἰσέρχεται σὲ κάποιο σπίτι ὁ Κύριος. Σκορπίζει ἐκεῖ τὴ δική του εἰρήνη. Ἀλλὰ καὶ ὅταν κατοικεῖ στὴν ἀνθρώπινη καρδιὰ ὁ Χριστός, τὴν ἴδια εἰρήνη μεταδίδει μὲ τὴν παρουσία του. Μόνο τότε μπορεῖ νὰ εἰρηνεύσει ἀληθινὰ ὁ κόσμος καὶ ἡ κοινωνία μας, ὅταν ἔχουμε ἀνάμεσά μας τὸν Χριστό. Μόνο τότε χάνεται τὸ πέπλο τῆς ἀπελπισίας καὶ τοῦ φόβου ἀπὸ τὴν ἀναστατωμένη καρδιά μας, ὅταν ἐνοικεῖ σ᾿ αὐτὴν ὁ Κύριος. Ἐκεῖνος χαρίζει μόνιμη καὶ ἀδιασάλευτη εἰρήνη.
2. Συγκατάβαση στὴν ἀδυναμία μας
Τὸ βράδυ ἐκεῖνο ποὺ ἐμφανίσθηκε στοὺς Μαθητὲς ὁ Κύριος, ἔλειπε ὁ Θωμᾶς. Τοῦ περιέγραψαν ἀργότερα οἱ ὑπόλοιποι ὅ,τι εἶχε συμβεῖ, ἀλλὰ ὁ Θωμᾶς δὲν τοὺς πίστευε. Ἀπαιτοῦσε νὰ βεβαιωθεῖ μόνος του· νὰ δεῖ καὶ νὰ ψηλαφήσει τὶς πληγὲς στὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Ὀκτὼ ἡμέρες ἀργότερα ἦταν πάλι συναγμένοι οἱ Μαθητὲς στὸ ὑπερῶο. Μαζί τους αὐτὴ τὴ φορὰ καὶ ὁ Θωμᾶς. Ἐμφανίσθηκε πάλι τότε ἀνάμεσά τους ὁ Κύριος. Ἀπευθύνθηκε τώρα στὸν Θωμᾶ. Τὸν προέτρεψε νὰ δεῖ καὶ νὰ ψηλαφήσει τὶς πληγὲς στὰ χέρια καὶ τὴν πλευρά του, ὥστε νὰ βεβαιωθεῖ μὲ τὶς αἰσθήσεις του, ὅπως ἀπαιτοῦσε, γιὰ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Διδασκάλου.
Κάνει ἀσφαλῶς ἐντύπωση τὸ ὅτι ὁ Κύριος συγκατέβη στὴν ἀδυναμία καὶ στὴν ὀλιγοπιστία τοῦ Θωμᾶ. Ἔκανε αἰσθητὴ τὴν παρουσία του, τὴν Ἀνάστασή του, μὲ τοὺς ὅρους ποὺ ζητοῦσε ὁ Μαθητής. Δὲν τὸν ἄφησε νὰ πνιγεῖ στὶς ἀμφιβολίες, διότι γνώριζε τὴν ἀγαθὴ προαίρεση τοῦ Θωμᾶ, ποὺ δὲν εἶχε ἀλαζονεία καὶ ἐγωισμό. Εἶδε τὴν ἀγαπώσα καρδιά του, τὴν εἰλικρινὴ ἀναζήτησή του καὶ συγκατέβη.
Ὁ Θεός μας δὲν εἶναι σκληρὸς καὶ ἄτεγκτος, ἀλλὰ ἐλεήμων καὶ φιλάνθρωπος. Κατανοεῖ τὶς ἀδυναμίες μας. Γνωρίζει ὅτι κάποιες φορὲς κλονίζεται ἡ πίστη μας. Βλέποντας τὴν πάλη μας μὲ τοὺς λογισμούς, δὲν μᾶς ἀφήνει νὰ χαθοῦμε. Συγκαταβαίνει καὶ μᾶς στηρίζει στὴν πίστη. Μᾶς δίνει θάρρος, μᾶς βεβαιώνει γιὰ τὴν παρουσία του. Ἀρκεῖ νὰ μὴν ὑπάρχει μέσα μας ὑψηλοφροσύνη καὶ ἀλαζονεία, ἀλλὰ εἰλικρινὴς ἀναζήτηση τοῦ Θεοῦ καὶ μιὰ καρδιὰ ποὺ χτυπᾶ γιὰ Ἐκεῖνον.
3. Πίστη ἀπροϋπόθετη
Ὁ δύσπιστος Μαθητὴς συγκλονίσθηκε μὲ τὴ φανέρωση τοῦ Κυρίου καὶ φώναξε συντετριμμένος: «Πιστεύω καὶ ὁμολογῶ ὅτι εἶσαι ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου». Ὁ Χριστὸς τότε ἀποκρίθηκε: Πίστεψες, ἐπειδὴ μὲ εἶδες. «Μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες καὶ πιστεύσαντες». Μακάριοι καὶ πιὸ εὐτυχισμένοι εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ πιστεύουν, χωρὶς νὰ μὲ ἔχουν δεῖ μὲ τὰ μάτια τους.
Ὁ τελευταῖος αὐτὸς λόγος τοῦ Κυρίου στὸν Θωμᾶ ἔχει καὶ γιὰ ἐμᾶς πολύ μεγάλη σημασία. Ὁ Κύριος συγκαταβαίνει συχνὰ στὶς ἀδυναμίες καὶ στὶς ἀμφιβολίες μας. Αὐτὸ ὅμως δὲν σημαίνει ὅτι πρέπει νὰ ζητοῦμε ἁπτὲς ἀποδείξεις τῆς παρουσίας του μὲ τὶς αἰσθήσεις μας. Ἂν μπορούσαμε μὲ τὰ μάτια μας νὰ δοῦμε καὶ μὲ τὰ χέρια μας νὰ ψηλαφήσουμε τὴ θεότητά του, τί ἀξία θὰ εἶχε τότε ἡ πίστη μας; Πῶς θὰ δείχναμε τὴν ταπεινὴ ὑποταγή μας στὴ μαρτυρία τῶν Γραφῶν γιὰ Ἐκεῖνον;
Ὁ Κύριος ἀποκαλύπτεται στὸν κάθε πιστό, ὄχι ὅμως μέσῳ τῶν αἰσθήσεων τοῦ σώματος. Ἀποκαλύπτεται στὴν καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου. Γίνεται ὁρατὸς ἀπὸ τοὺς πνευματικοὺς ὀφθαλμούς. Ἡ παρουσία του γίνεται ἁπτὴ καὶ ψηλαφητὴ μὲ τὰ πνευματικὰ αἰσθητήρια στὴ ζωὴ κάθε πιστοῦ. Ἀρκεῖ νὰ εἶναι καθαρὰ τὰ αἰσθητήριά μας. «Καθαρθῶμεν τὰς αἰσθήσεις καὶ ὀψόμεθα τῷ ἀπροσίτῳ φωτὶ τῆς ἀναστάσεως», ψάλλουμε τὶς ἡμέρες αὐτές. Ἂς καθαρίσουμε λοιπὸν τὶς πνευματικές μας αἰσθήσεις καὶ τότε θὰ δοῦμε τὸ ἀπρόσιτο φῶς τῆς Ἀναστάσεως. Θὰ εἶναι τόσο ζωντανὴ ἡ παρουσία τοῦ Κυρίου μέσα μας, ποὺ δὲν θὰ χρειαζόμαστε ἄλλες ἀποδείξεις.
Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 27 Απριλίου 2025, Κυριακὴ τοῦ Θωμᾶ (Πράξ. ε΄ 12-20)
12 Διὰ δὲ τῶν χειρῶν τῶν ἀποστόλων ἐγίνετο σημεῖα καὶ τέρατα ἐν τῷ λαῷ πολλά· καὶ ἦσαν ὁμοθυμαδὸν ἅπαντες ἐν τῇ στοᾷ Σολομῶντος· 13 τῶν δὲ λοιπῶν οὐδεὶς ἐτόλμα κολλᾶσθαι αὐτοῖς, ἀλλ᾿ ἐμεγάλυνεν αὐτοὺς ὁ λαός· 14 μᾶλλον δὲ προσετίθεντο πιστεύοντες τῷ Κυρίῳ πλήθη ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν, 15 ὥστε κατὰ τὰς πλατείας ἐκφέρειν τοὺς ἀσθενεῖς καὶ τιθέναι ἐπὶ κλινῶν καὶ κραβάττων, ἵνα ἐρχομένου Πέτρου κἂν ἡ σκιὰ ἐπισκιάσῃ τινὶ αὐτῶν. 16 συνήρχετο δὲ καὶ τὸ πλῆθος τῶν πέριξ πόλεων εἰς Ἱερουσαλὴμ φέροντες ἀσθενεῖς καὶ ὀχλουμένους ὑπὸ πνευμάτων ἀκαθάρτων, οἵτινες ἐθεραπεύοντο ἅπαντες. 17 Ἀναστὰς δὲ ὁ ἀρχιερεὺς καὶ πάντες οἱ σὺν αὐτῷ, ἡ οὖσα αἵρεσις τῶν Σαδδουκαίων, ἐπλήσθησαν ζήλου 18 καὶ ἐπέβαλον τὰς χεῖρας αὐτῶν ἐπὶ τοὺς ἀποστόλους, καὶ ἔθεντο αὐτοὺς ἐν τηρήσει δημοσίᾳ. 19 ἄγγελος δὲ Κυρίου διὰ τῆς νυκτὸς ἤνοιξε τὰς θύρας τῆς φυλακῆς, ἐξαγαγών τε αὐτοὺς εἶπε· 20 πορεύεσθε, καὶ σταθέντες λαλεῖτε ἐν τῷ ἱερῷ τῷ λαῷ πάντα τὰ ρήματα τῆς ζωῆς ταύτης.
ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ
12 Στό μεταξύ μέ τά χέρια τῶν ἀποστόλων γίνονταν συνεχῶς πολλά ἐκπληκτικά καί ἐξαιρετικά θαύματα, πού ἐπιβεβαίωναν ὅτι ἡ διδασκαλία τους ἦταν ἀληθινή καί προκαλοῦσαν κατάπληξη στό λαό. Κι ὅλοι οἱ πιστοί μαζί μέ μιά καρδιά μαζεύονταν στή στοά τοῦ Σολομῶντος. 13 Καί ἀπό τούς ὑπόλοιπους πού δέν εἶχαν πιστέψει, κανείς δέν τολμοῦσε ν’ ἀνακατευθεῖ μ’ αὐτούς, νά ἀστειευθεῖ μαζί τους καί νά τούς συμπεριφερθεῖ σάν συνηθισμένους ἀνθρώπους τοῦ δρόμου· ἀλλά ὁ πολύς λαός τούς τιμοῦσε καί τούς ἐγκωμίαζε. 14 Ἔτσι ὁλοένα καί περισσότερο προσελκύονταν πλήθη ἀνδρῶν καί γυναικῶν, οἱ ὁποῖοι πίστευαν στόν Κύριο καί γίνονταν μέλη τῆς Ἐκκλησίας, αὐξάνοντας κατά πολύ τόν ἀριθμό τῶν πιστῶν. 15 Τόσο πολύ μάλιστα τούς σεβόταν ὁ λαός, ὥστε ἔβγαζαν τούς ἀρρώστους ἀπό τά σπίτια τους στίς πλατεῖες καί τούς ἔβαζαν πάνω σέ πολυτελή κρεβάτια οἱ πλουσιότεροι, καί σέ φτωχικά καί πρόχειρα φορεῖα οἱ φτωχότεροι, ἔτσι ὥστε, ὅταν θά περνοῦσε ἀπό τό πλῆθος ἐκεῖνο ὁ Πέτρος, νά πέσει ἔστω καί ἡ σκιά του σέ κάποιον ἀπό τούς ἀρρώστους αὐτούς γιά νά τόν θεραπεύσει. 16 Ἐπιπλέον μαζεύονταν στήν Ἱερουσαλήμ καί πλήθη ἀπό τούς κατοίκους τῶν γειτονικῶν πόλεων· ὅλοι αὐτοί ἔφερναν κάθε εἴδους ἀρρώστους, καθώς καί ἀνθρώπους πού ὑπέφεραν ἀπό ἀκάθαρτα πνεύματα, καί ὅλοι τους θεραπεύονταν. 17 Ὅλα ὅμως αὐτά προκάλεσαν τήν ἀντίδραση τοῦ ἀρχιερέως καί ὅλων ὅσων ἦταν μαζί του καί ἀποτελοῦσαν τή θρησκευτική παράταξη τῶν Σαδδουκαίων. Γέμισαν οἱ καρδιές τους ἀπό φθόνο καί κακία καί ἑτοιμάστηκαν νά δράσουν. 18 Ἅπλωσαν λοιπόν τά χέρια τους πάνω στούς ἀποστόλους, τούς συνέλαβαν καί τούς ἔριξαν στή δημόσια φυλακή. 19 Ἄγγελος Κυρίου ὅμως μέσα στή νύχτα ἄνοιξε τίς θύρες τῆς φυλακῆς, τούς ἔβγαλε ἔξω καί τούς εἶπε: 20 Πηγαίνετε ἀμέσως καί σταθεῖτε γεμάτοι θάρρος στόν ἱερό περίβολο τοῦ ναοῦ καί κηρύξτε δημόσια στό λαό ὅλα τά λόγια τῆς νέας αὐτῆς ζωῆς, τήν ὁποία σᾶς μετέδωσε ὁ Ἰησοῦς καί ἀπό πείρα γνωρίσατε.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης | ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Λάβε λοιπόν ως πρώτο και αδιάσειστο θεμέλιο τον Σταυρό και πάνω σε αυτόν να οικοδομήσεις τα υπόλοιπα της πίστεως. Μην αρνηθείς τον Εσταυρωμένο. Αν Τον αρνηθείς, πολλοί θα σε ελέγξουν γι' αυτό. Πρώτος θα σε ελέγξει ο Ιούδας ο προδότης, διότι αυτός που Τον πρόδωσε γνώριζε ότι καταδικάστηκε σε θάνατο από τους αρχιερείς και τους πρεσβυτέρους, όπως μαρτυρούν τα τριάντα αργύρια και η Γεθσημανή, όπου έγινε η προδοσία. Για να μην αναφέρω το Όρος των Ελαιών, όπου όλοι προσεύχονταν μαζί Του τη νύχτα.
Στον απέραντο ορίζοντα της ανθρώπινης αναζήτησης του Θείου, δύο δρόμοι ανοίγονται μπροστά στον άνθρωπο: ο ένας, της ηθικής αυτοβελτίωσης, και ο άλλος, της θείας μέθεξης.
Στην εκκλησία, εννοώ στον Άγιο Γεράσιμο, πολύ συγκινιόμουνα. Άκουγα το Ευαγγέλιο και συγκινιόμουνα. Το πάθαινα αυτό, επειδή «έβλεπα» την εικόνα, τον Χριστό τον ίδιο.
