'Υμνοι Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

ΠΑΤΗΣΤΕ ΣΤΟΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟ:

https://youtu.be/OwPzzKQIPv0

Το οκτάηχο δοξαστικό του εσπερινού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου ερμηνεύει ο ο Άρχων Μαΐστωρ της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας κ. Γρηγόρης Νταραβάνογλου Πρωτοψάλτου του Ιερού Ναού μας.

Στον Ιερό Ναό Θεομάνας Νέας Κίου στις 22-08-1993 στον εσπερινό της απόδοσις της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Λόγο της εκ στήθους εκτέλεσης του μαθήματος δεν παρατίθεται κάποιο κείμενο. Τις θερμές μου ευχαριστίες θα ήθελα να εκφράσω στον αγαπητό μου φίλο κο. Γεώργιο Δαρλάση για την παρόυσα ηχογράφηση η οποία του ανήκει.

                                            ΠΑΤΗΣΤΕ ΣΤΟΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟ:

                                             https://youtu.be/srMhoX7r1l0

                                            

                                          ΠΑΤΗΣΤΕ ΣΤΟΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟ:

                                          https://youtu.be/zKi4KYT4k4Y

                      

                                              ΠΑΤΗΣΤΕ ΣΤΟΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟ:

                                              https://youtu.be/5WvTtkNEGIA

 

Ποιμαντορική Εγκύκλιος για την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου 2023 του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πειραιώς κ.κ.Σεραφείμ.

 

ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

ΕΠΙ ΤΗι ΕΟΡΤΗι ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ 2023

ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ

ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΦΑΛΗΡΟΥ ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ ΚΑΙ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΡΕΝΤΗ

κ. κ. Σ Ε Ρ Α Φ Ε Ι Μ

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΙΕΡΟΝ ΚΛΗΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟΝ ΦΙΛΟΧΡΙΣΤΟΝ ΛΑΟΝ

ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΣ ΑΥΤΟΥ

 

Τέκνα μου ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά καί περιπόθητα,

Σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας ἑορτάζει τήν ἱεράν μνήμην τῆς πανενδόξου Κοιμήσεως καί θαυμαστῆς Μεταστάσεως τῆς Ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καί Ἀειπαρθένου Μαρίας. «Σήμερον ὁ τῆς ζωῆς θησαυρός (ἡ Παναγία) θανάτῳ ζωηφόρῳ καλύπτεται, εἰ καί θάνατον προσαγορεῦσαι τήν ταύτης ζωτικήν μεταβίωσιν». Πρόκειται γιά τήν κορωνίδα τῶν Θεομητορικῶν Ἑορτῶν, πού ἡ Ἐκκλησία τήν χαρακτηρίζει, ὡς τό δεύτερο καί μικρό Πάσχα. Στό Κοντάκιο τῆς Ἑορτῆς ψάλλουμε: «Τάφος καί νέκρωσις οὐκ ἐκράτησε (τήν Μητέρα τῆς Ζωῆς), ἀλλά πρός τήν ζωήν μετέστησε, ὁ μήτραν οἰκήσας ἀειπάρθενον.

Ἡ Παναγία μᾶς ἐχάρισε τό Πρόσωπο τοῦ Λυτρωτοῦ καί Σωτῆρος, πού συνέτριψε τήν κεφαλή τοῦ ἀρχεκάκου ὄφεως, τοῦ Σατανᾶ καί ἑπομένως εἶναι ἡ Κιβωτός τῆς Διαθήκης, ἡ Πύλη ἡ κατά ἀνατολάς ἡ κεκλεισμένη, ἡ Ράβδος Ἀαρών ἡ βλαστήσασα. Συνολικά εἶναι ἡ ἀνακεφαλαίωση ὁλοκλήρου τῆς Ἱερᾶς Ἱστορίας, ἀπ’ ὅπου  προῆλθε ὁ Θεάνθρωπος Κύριος. Ἡ Παναγία εἶναι ἡ Ὁδηγήτρια, πού μᾶς ὁδηγεῖ στόν Χριστό, στή σωτηρία τῶν ψυχῶν καί τῶν σωμάτων ἡμῶν.

Αὐτή τήν σωτηρία μᾶς τήν προσφέρει μέσα ἀπό συγκεκριμένα θαυματουργά γεγονότα, πού καθιστοῦν αἰσθητή τήν παρουσία της καί ἔτσι μᾶς ὁδηγεῖ στήν ἀποδοχή τῆς ἐν Χριστῷ σωτηρίας. Τό μυστήριο τῆς Παναγίας μᾶς παραπέμπει στό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας, δηλαδή στό Θεανθρώπινο Σῶμα τοῦ Κυρίου, ὅπου καί βρίσκουμε τήν σωτηρία μας, ἐφ’ ὅσον μπολιασθοῦμε στή ζωή τοῦ Ἀναστηθέντος Κυρίου. Γι’ αὐτό καί ἡ Παναγία εἶναι πρόξενος τῆς ζωῆς καί τῆς σωτηρίας τοῦ κόσμου.

Ἔτσι ἐξηγεῖται, γιατί ὅλοι οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ἀπό τήν ἀρχή μέ ἐπικεφαλῆς τούς Ἁγίους Ἀποστόλους, πού ἦσαν «προσκαρτεροῦντες ὁμοθυμαδόν τῇ προσευχῇ καί τῇ κλάσει τοῦ ἄρτου» εἶχαν στό κέντρο τῆς συνάξεώς τους τήν Παναγία Θεοτόκο. Οἱ ἐνέργειες τῆς Παναγίας γιά τήν γέννηση τοῦ Χριστοῦ ἔγιναν ἐξ ὀνόματος ὅλων τῶν ἀνθρώπων, γι’ αὐτό καί στή λειτουργική παρουσία τοῦ Κυρίου συναντᾶμε τήν ἀνακεφαλαίωση τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως. Ἡ Ἁγία Γραφή ἀναφέρει γιά τήν Παναγία ὅτι ἔχει ἄμεση σχέση μέ τήν ἐν Χριστῷ Θεία Οἰκονομία καί σωτηρία.

Ἡ Θεοτόκος μέ τήν Γέννηση τοῦ Χριστοῦ «εἰσήγαγε τόν πρωτότοκον εἰς τήν οἰκουμένην» καί ἔγινε ἡ Μητέρα τῆς θεανθρώπινης ζωῆς τοῦ Θεοῦ, πού διαπότισε ὁλόκληρο τό ἀνθρώπινο γένος. Τό μυστήριο τῆς Παναγίας προσεγγίζεται, ἑρμηνεύεται καί κατανοεῖται μόνον χριστολογικά. Ὁ Κύριος, ὡς «Θεός σεσαρκωμένος καί ἐνανθρωπήσας» προσδίδει στήν Παναγία τό ὄνομα Θεοτόκος, πού «ἅπαν τό μυστήριον τῆς οἰκονομίας συνίστησιν» (Ἰω. Δαμασκηνός). Καί «εἰ τίς οὐ Θεοτόκον ὁμολογεῖ τήν Ἁγίαν Παρθένον χωρίς ἐστι τῆς Θεότητος» (Γρηγόριος Θεολόγος).

Ἡ μετοχή τῆς Παναγίας στήν ζωή τοῦ Χριστοῦ εἶναι τόση καί τέτοια, ὥστε ὅ,τι συμβαίνει στόν Χριστό νά συμβαίνει τό ἴδιο καί στήν Παναγία. Ἡ Παναγία κατά τούς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ἔχει «ἐνυποστασιασθῆ» στόν Χριστό, ἔχει δηλαδή «χριστοποιηθεῖ». Ζεῖ κυριολεκτικά «οὐκέτι ἐν ἑαυτῇ, ζῆ δέ ἐν αὐτῇ ὁ Χριστός». Τό Πρόσωπο καί ἡ ζωή τῆς Παναγίας παραπέμπει στόν Θεό Πατέρα, πού μᾶς τόν ἐγνώρισε ὁ Χριστός μέ τήν Σάρκωσή Του. «Ἔζης γάρ οὐ σεαυτή· οὐ γάρ σεαυτῆς ἕνεκα γεγέννησαι· ὅθεν ἔζης Θεῶ, δι’ ὅν εἰς τόν βίον ἐλήλυθας· ὅπως τῇ παγκοσμίῳ ἐξυπηρετήσης σωτηρία, ὅπως ἡ ἀρχαία βουλή τοῦ Θεοῦ τῆς τοῦ Λόγου Σαρκώσεως καί τῆς ἡμῶν θεώσεως διά σοῦ πληρωθῆ» (Ἰω. Δαμασκηνός).

Ἡ Ἐκκλησία ἀναγνωρίζει στήν Παναγία τό μοναδικό ἐκεῖνο κτίσμα, πού ἐξεπλήρωσε στήν ὕπαρξή της τόν ὕψιστο προορισμό, πού εἶχε θέσει ὁ Θεός στήν κτίση καί ἰδιαίτερα στόν ἄνθρωπο. Στήν Παναγία ἔχουμε τήν πληρέστερη δυνατή ἑνότητα τοῦ ἀνθρώπου μέ τόν Θεό, τοῦ κτίσματος μέ τόν Κτίστη καί Δημιουργό. Στή διαδρομή τῆς Ἱερᾶς Ἱστορίας ὁ Θεός μέ μεγάλη ὑπομονή ψάχνει γιά νά βρεῖ τό μοναδικό ἐκεῖνο πρόσωπο, πού θά δεχθεῖ τήν κλήση τοῦ Θεοῦ γιά συνεργία στό ἔργο τῆς Θείας Οἰκονομίας.

Ἡ Παναγία εἶναι «τό πλήρωμα τοῦ χρόνου», πού μέ τήν ἑκούσια ἀπάντησή της στόν Θεό καί τό «ἰδού ἡ δούλη Κυρίου γένοιτο μοί κατά τό ρῆμά σου» ταυτίζει μέ τό πλήρωμα τῆς ἀγάπης καί τῆς ὑπακοῆς τήν ἐλευθερία της μέ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Σ’ αὐτή τήν ἀπάντηση τῆς Παναγίας ἀνακαλύπτουμε τήν σωστική λειτουργία τοῦ ἀνθρώπου, πού ἐκφράζεται καί βρίσκεται στήν ἀλληλοπεριχώρηση τῆς ὑπάρξεώς του μέ τήν ζωή τοῦ Θεοῦ Δημιουργοῦ.

Ἡ «κατά φύσιν» ζωή τῆς Παναγίας σέ ὅλες τίς ψυχοσωματικές της διαστάσεις ἑνώθηκε μέ τήν ζωή τοῦ Σαρκωθέντος Κυρίου. Ἡ μητρότητα τῆς Παρθένου Μαρίας διαθέτει μίαν σπουδαιότητα, πού ὅμως δέν ἐξαντλεῖται στό γεγονός τῆς φυσικῆς γεννήσεως. Ἔχει καί τήν πνευματική της ὄψη, γιατί μιά μητέρα δέν δανείζει στό παιδί της μόνο τό σῶμα, ἀλλά οἰκοδομεῖ ὁλόκληρη τήν ψυχοσωματική του ὕπαρξη. Ἡ Ἐκκλησία, μᾶς λέγει ὅτι ὁ Χριστός προσέλαβε ἀπό τήν Παναγία «σάρκα ἐμψυχωμένην ψυχή λογική τε καί νοερά». Ὁ Κύριος προσέλαβε τήν ἀνθρώπινη φύση στό σύνολο τῶν ψυχικῶν καί σωματικῶν ἐνεργειῶν.

Ἡ Παναγία ἐταύτισε τήν ὕπαρξη, τήν ζωή της μέ τήν ἄκτιστη ζωή τοῦ Θεοῦ Δημιουργοῦ. Γι’ αὐτό καί κάθε κτίσμα βρίσκει στό Πρόσωπο τῆς Παναγίας τήν πύλη τῆς ὄντως ζωῆς, τό πλήρωμα, τό γέμισμα, τήν ὁλοκλήρωση καί τήν τελείωση τῆς ἀληθινῆς ζωῆς καί ὑπάρξεως τοῦ ἀνθρώπου στήν κοινωνία του μέ τόν Θεό ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ.

Ἡ Παναγία εἶναι ἡ Θεοτόκος «οὐ μόνον διά τήν φύσιν τοῦ Θεοῦ-Λόγου, ἀλλά καί διά τήν θέωσιν τοῦ ἀνθρώπου». Γι’ αὐτό καί ἡ Παναγία εἶναι τό σπουδαιότερο δῶρο, πού ἐχάρισεν ὁ Θεός στόν κόσμο. Καί ἀπό τήν πλευρά ὅμως τοῦ ἀνθρώπου εἶναι τό ὕψιστον δῶρο, πού προσέφερε ὁ ἄνθρωπος στόν Σαρκωθέντα Κύριο. Ἡ ὁλοκλήρωση καί τελείωση τῆς εἰκόνος τοῦ Θεοῦ στό πρόσωπο τῆς Παναγίας σημαίνει ὅτι πραγματοποιεῖ τόν προορισμό της ἐξ ὀνόματος ὅλων τῶν ἀνθρώπων.

Ὁ ἄνθρωπος, ὡς «κατ’ εἰκόνα Θεοῦ» δημιουργηθείς, ἔλαβε ἀπό τόν Θεό τήν δυνατότητα νά συμπεριλάβει στήν ὕπαρξή του ὅλους τούς ἀνθρώπους, ὅπως χαρακτηριστικά τονίζει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης: «Οὐ γάρ ἐν μέρει τῆς φύσεως ἡ εἰκών, ἀλλ’ ἐφ’ ἅπαν τό γένος ἡ τοιαύτη διήκει δύναμις». Ὁ τεμαχισμός τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως, πού τόν διαπιστώνουμε καθημερινά στή ζωή μας, εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς ἁμαρτίας, πού ἐφυλάκισε τόν ἄνθρωπο στό ἀτομικό ἐγώ του καί τόν ἀποξένωσε ἀπό τήν κοινωνία καί τήν ἑνότητά του μέ τούς ἄλλους ἀνθρώπους.

Ἡ καθολική ἑνότητα τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως διαφαίνεται ἀκόμη καί ἀπό τήν συνέχεια τοῦ προπατορικοῦ ἁμαρτήματος, πού στό πρόσωπο τοῦ Ἀδάμ καί τῆς Εὔας συμπαρέσυρε στή φθορά καί τόν θάνατο ὁλόκληρο τό ἀνθρώπινο γένος. Αὐτή τήν ἑνότητα τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως δέν μπορεῖ οὔτε καί ἡ ἁμαρτία νά τήν ἀναχαιτίσει, μόνο πού τήν συνεχίζει στά ἀρνητικά καί καταστρεπτικά της ἀποτελέσματα.

Στό Πρόσωπο τοῦ Κυρίου μποροῦμε νά προσεγγίσουμε κατά τόν καλύτερο τρόπο τήν καθολική ἑνότητα τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως. Ὁ Κύριος στό Πρόσωπό Του «ἀνακεφαλαίωσε» τά πάντα, «τά ἐπί τοῖς οὐρανοῖς καί τά ἐπί τῆς γῆς ἐν αὐτῷ» (Ἐφεσ. α΄ 10). Αὐτή τήν ἀλήθεια ἀναπτύσσει ὁ Ἀπ. Παῦλος σέ ὅλες τίς ἐπιστολές του, ἀλλά ἰδιαίτερα ἀναφέρει στήν πρός Ρωμαίους ἐπιστολή τά ἑξῆς: «Ὥσπερ διά τῆς παρακοῆς τοῦ ἑνός ἀνθρώπου ἁμαρτωλοί κατεστάθησαν οἱ πολλοί, οὕτω καί διά τῆς ὑπακοῆς τοῦ ἑνός δίκαιοι κατασταθήσονται οἱ πολλοί» (Ρωμ. Ε΄ 19).

Τήν ἴδια ἀκριβῶς ἀλήθεια βλέπουμε καί στήν Παναγία, γι’ αὐτό καί εἶναι ἡ κοινή μητέρα ὅλων τῶν ἀνθρώπων. Ἡ Παναγία κατά τούς Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἡ εἰκόνα ὁλοκλήρου τῆς Ἐκκλησίας καί ἡ μεσιτεία της εἶναι γεμάτη στοργή καί ἀγάπη γιά ὅλους τούς ἀνθρώπους χωρίς καμιάν ἐξαίρεση. Ἡ Ἐκκλησία ἔχει δώσει στήν Παναγία τήν θέση πού τῆς ἁρμόζει, στό ἱερό τοῦ Ναοῦ. Βρίσκεται στήν κόγχη τοῦ Ἱεροῦ. Δηλαδή ἀνάμεσα στόν οὐρανό, πού εἶναι ὁ θρόνος τοῦ Θεοῦ καί στή γῆ, πού εἶναι ὁ χῶρος τῶν ζώντων πιστῶν. Ἡ ἐκ μέρους τῆς Παναγίας ἐκπλήρωση τοῦ ἀνθρωπίνου προορισμοῦ καταφαίνεται καί ἀπό τόν σύνδεσμο ὅλων τῶν ἀνθρώπων μέ τό Πρόσωπό της.

Ἡ Ἐνανθρώπηση τοῦ Κυρίου ἔπρεπε νά πραγματοποιηθεῖ μετά ἀπό τήν ἐλεύθερη συγκατάθεση καί ἀποδοχή της ἀπό τούς ἀνθρώπους. Ἡ ἐν Χριστῷ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ πρέπει νά γίνει ἀποδεκτή σέ μιά κοινωνία ἐμπιστοσύνης, ὑπακοῆς καί ἀγάπης τοῦ ἀνθρώπου. Γι’ αὐτό καί ὁ Θεός «τῆς ὑπομονῆς καί τῆς παρακλήσεως» ἀναζητοῦσε σέ ὅλη τήν περίοδο τῆς Ἱερᾶς Ἱστορίας τό κατάλληλο πρόσωπο, πού θά ἐκπροσωποῦσε ὅλους τούς ἀνθρώπους καί θά ἀποδεχόταν τήν ἔλευση τοῦ Μεσσίου προσφέροντας μάλιστα τήν «ἀνθρώπινη σάρκα» στόν Θεό Λόγο.

Ἡ Παρθένος Μαρία ἦταν ἐκείνη, πού ἑτοιμάστηκε ἀπό τόν Θεό, ἀλλά καί ἀπό τήν καθαρή καί παρθενική φύση της νά γίνει ἡ Μητέρα τοῦ Ἐνανθρωπήσαντος Κυρίου. Ἡ Παναγία ἐκπροσωπεῖ ὁλόκληρο τό ἀνθρώπινο γένος στήν ἀποδοχή καί τήν συνεργία τοῦ μυστηρίου τῆς Θείας Οἰκονομίας. Ἡ Παναγία ἀντιπροσωπεύει τό «πεπτωκός» ἀνθρώπινο γένος τοῦ παλαιοῦ Ἀδάμ, ἀλλά συγχρόνως μέ τό μυστήριο τῆς Σαρκώσεως τοῦ Χριστοῦ ἀρχίζει καί μιά νέα δημιουργία.

Ἡ Παναγία δέχθηκε τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ καί σ’ αὐτό συνετέλεσε πολύ ἡ προσωπική της ἁγιότητα καί καθαρότητα. Τό μυστήριο τῆς Παναγίας ἀρχίζει ἀπό τήν πλήρη ἀφιέρωσή της στόν Θεό καί τόν πνευματικό ἀγώνα κατά τῆς ἁμαρτίας καί μάλιστα σ’ ἕνα ἀπαράδεκτο καί ἀρνητικό περιβάλλον, ὅπως ἦταν ἡ κωμόπολη τῆς Ναζαρέτ. Ἐδῶ φαίνεται καθαρά, πώς οἱ θεουργικές δυνάμεις τοῦ «κατ’ εἰκόνα Θεοῦ» πλασθέντος ἀνθρώπου διαθέτουν τόν ἐσωτερικό δυναμισμό, πού μπορεῖ νά μεταλλάξει σέ καλό δρόμο καί τό χειρότερο κοινωνικό περιβάλλον.

Ἄν ὁ ἄνθρωπος δέν ἀκολουθεῖ αὐτό τό ὑπόδειγμα τῆς Παναγίας, τότε ὁ πνευματικός δυναμισμός καί ἐξοπλισμός του ἀδυνατεῖ καί ὑποτάσσεται στήν τραγική καί δαιμονική κατάσταση τοῦ περιβάλλοντος. Ἡ Παναγία εἶναι ἡ Κεχαριτωμένη, «ὅτι εὗρε χάριν παρά Θεοῦ» γιά νά γίνει Μητέρα τοῦ Σαρκωθέντος Θεοῦ Λόγου. Ἡ εἰδική ὅμως πληρότητα τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ ἀποκαλύπτεται στήν Παναγία, ὅταν φθάνει στό σημεῖο νά ἀποδέχεται πρώτη ἀπό ὅλα τά κτίσματα τήν σωτηρία τοῦ θυσιασθέντος Υἱοῦ καί Θεοῦ της.

Ἡ μετοχή τῆς Παναγίας σ’ αὐτή τήν σωτηρία δέν εἶναι μόνο ἡ ρομφαία, πού πέρασε καί ἐτραυμάτισε τήν μητρική καρδιά της. Ἔχουμε ὅμως καί τήν πλήρη ἀποδοχή τῆς σωτηρίας, πού τήν ὁδήγησε στήν «κατά χάριν» θέωσή της ἀπό αὐτόν ἀκόμη τόν παρόντα κόσμο. Τό μυστήριο τῆς Ἐνανθρωπήσεως τοῦ Κυρίου, ὅπου μέ τήν συμμετοχή της συνείργησε ἡ Παναγία, ἦταν καί γι’ αὐτήν τό μυστήριο τῆς προσωπικῆς ὑπάρξεώς της. Βέβαια ἡ κατάσταση τῆς ὑπάρξεώς της ἦταν ξεχωριστή καί μοναδική. Γι’ αὐτό καί ἡ παρθενική της καθαρότητα ἐστόλισε τήν ζωή της, πού ἦταν ἀφιερωμένη καί παραδομένη στό θέλημα τοῦ Θεοῦ.

Ἡ Παναγία ζοῦσε γιά τόν Θεό καί ὄχι ἀποκλειστικά γιά τόν ἑαυτό της. Ἡ Ἀειπαρθενία τῆς Θεοτόκου ἀναφερόταν καί στόν νοῦν καί τήν ψυχή καί τό σῶμα της. Ἡ Ἐκκλησία μας θεωρεῖ τήν Παναγία σέ μιά κατάσταση πληρότητος καί τελειότητος καί τήν βλέπει πάντα ἀχώριστα ἑνωμένη μέ τόν «Υἱόν καί Θεόν» της «καθήμενον ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ καί Πατρός». Ἡ Ἐκκλησία μας ψάλλουσα ὁμολογεῖ:

«Τάφος καί νέκρωσις οὐκ ἐκράτησεν· ὡς γάρ ζωῆς μητέρα πρός τήν ζωήν μετέστησεν, ὁ μήτραν οἰκήσας ἀειπάρθενον» (Κοντάκιο Κοιμήσεως). Ἡ Παναγία εἶναι μιά ζῶσα μετοχή στή μεσιτική ἰδιότητα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καί στή λυτρωτική καί σώζουσα ἀγάπη Του. Ἡ Θεοτόκος εἶναι ἡ πραγματική κοινή Μητέρα ὅλων τῶν ἀνθρώπων, γιατί ἡ οὐσία τῆς μητρότητός της εἶναι ἡ πλήρης ταύτισή της μέ τόν Θεάνθρωπο Κύριο.

Ἡ Παναγία μᾶς ἔδειξε πώς ὁ ἄνθρωπος ἐρχόμενος στόν κόσμο δέν ζεῖ ἀποκλειστικά γιά τόν ἑαυτό του, ἀλλά γιά τόν Θεό. Ἔτσι πραγματοποιώντας τόν προορισμό του νά μπορεῖ νά φανερώσει μέσα ἀπό τήν ὕπαρξή του τήν παρουσία τῆς «εἰκόνος τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου» πού εἶναι ὁ Χριστός. Πρόκειται γιά βασική καί θεμελιώδη ἀλήθεια τῆς ἐν Χριστῷ σωτηρίας. Ἀπό αὐτή τήν ἀλήθεια ξεκινάει καί ὁ Ἄπ. Παῦλος στό ἀποστολικό ἀνάγνωσμα, ὅταν στόν στίχο 4 γράφει στούς Φιλιππησίους: «Μή τά ἑαυτῶν ἕκαστος σκοπεῖτε, ἀλλά καί τά ἑτέρων ἕκαστος» γιά νά μᾶς παραπέμψει στό Πρόσωπο τοῦ Κυρίου.

Ὅσα ἀναφέρει ὁ Ἄπ. Παῦλος γιά τό φρόνημα τοῦ Χριστοῦ ἀνάγονται καί διοχετεύονται κατ’ ἐξοχήν στό Πρόσωπο τῆς Παναγίας, πού εἶχε ταυτίσει καί ἐμπιστευθεῖ τήν ὕπαρξή της στήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Ὅταν ἡ Παναγία δέχθηκε μέσα της τό φρόνημα τοῦ Χριστοῦ, ἔθεσε σέ θαυμαστή λειτουργία ὅλα τά θεία χαρίσματα τῆς ὑπάρξεώς της. Ὅλες οἱ ἀρετές τῆς Παναγίας δέν ἦσαν ἀποκλειστικό κατόρθωμα τοῦ ἐαυτοῦ της, ἀλλά ἡ φανέρωση τῆς ἐπενεργούσης θείας Χάριτος. Ὁ ἱερός Δαμασκηνός τονίζει χαρακτηριστικά: «Ὄντως εὖρες χάριν, ἡ ἀξία τῆς χάριτος· εὖρες χάριν ἡ τούς πόνους τῆς χάριτος γεωργήσασα· ἡ σώαν τήν ὀλκάδα τῆς διπλῆς παρθενίας τηρήσασα καί τήν ψυχήν γάρ παρθένον ἐτήρησεν οὐ τοῦ σώματος ἔλαττον· ὅθεν καί ἡ τοῦ σώματος παρθενία τετήρητο». Αὐτῆς πρεσβεῖαις οἱ πάντες ἐλεηθῶμεν.

Χρόνια πολλά καί εὐλογημένα!

Ο  ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ  ΣΑΣ

+ ὁ Πειραιῶς ΣΕΡΑΦΕΙΜ

 

«Θεοτόκος! Η πονεμένη χαρά της Ρωμιοσύνης.

        ΘΕΟΜΗΤΟΡΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ Ε.Ε.Ν.2023.

Τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου
Σερρῶν καί Νιγρίτης κ. Θεολόγου

---

Ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος ἀποτελεῖ τό ἱερώτατο ἀνάμεσα στούς ἀνθρώπους κατοικητήριο τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Ἐκείνη, ὡς λογικός Παράδεισος, ἔκανε τήν γῆ οὐρανό, καθώς διά τοῦ θείου καί ὑπερφυοῦς Τόκου Της, τοῦ Κυρίου καί Σωτῆρος μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ Θεός φανερώθηκε ὡς τέλειος ἄνθρωπος στόν κόσμο.

Ἐκείνη, μέ τήν ἐλεύθερη συμμετοχή καί συμβολή Της στό σχέδιο τῆς ἐνσάρκου θείας Οἰκονομίας, ἀνέδειξε καί πάλιν τόν ἄνθρωπο πολίτη τοῦ Οὐρανοῦ, τῆς πρώτης δηλαδή πατρίδος του, συνόμιλο τῶν Ἀγγέλων καί οἰκεῖο τοῦ Θεοῦ.

Ἡ ὁλόφωτη ὕπαρξή Της ἔγινε τό ἱερό ἐργαστήριο τῆς ἑνώσεως τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως μέ τόν Θεόν.

Ἡ ὑπερύμνητος Μαρία «τήν ἄφατον τῆς τοῦ Θεοῦ πρός ἀνθρώπους ἀγάπης ἐδημοσίευσεν ἄβυσσον».

Ἐκείνη, «ἡ δούλη καί Μήτηρ Θεοῦ», ἔγινε ἡ νοητή κλίμακα διά τῆς ὁποίας κατέβηκε στήν γῆ καί ἔγινε ἄνθρωπος ὁ προαιώνιος Λόγος τοῦ Θεοῦ.

Ἐκείνη πάλι γίνεται ἡ νοητή γέφυρα πού ὁδηγεῖ ἀπό τήν γῆ στόν οὐρανό τούς ἀνθρώπους.

Ἡ θεόπαις Μαριάμ, τό μέγα τοῦτο «μυστήριο», μακαρίζεται ἀξιοχρέως ἀπό τούς θεοφόρους Πατέρες μας ὡς ἡ μόνη Θεοτόκος.

Στήν πάναγνη κοιλία Της, ἡ ἀνθρώπινη φύση, μέσα ἀπό τήν ὑποστατική ἕνωσή της μέ τήν θεό¬τητα τοῦ Θεοῦ Λόγου, ἔλαβε «θέωσιν καί λόγωσιν καί ὑπερύψωσιν», ἔγινε «ὁμόθεος τῷ Λόγῳ». Διά τοῦτο «ἡ δόξα καί ἡ τιμή τῆς Θεοτόκου ἔσωθεν, ὁ τῆς κοιλίας καρπός, ὁ Χριστός».

Ἐκείνη, μέ τήν χάριν τοῦ Ἁ¬γίου Πνεύματος καί τόν πανθαύμαστο πλοῦτο τῶν θεοειδῶν ἀρετῶν Της, τίς ὁποῖες ἐλευθέρως καί φιλοπόνως καλλιέργησε καί πολλαπλασίασε, ἰδιαιτέρως μάλιστα μέ τήν θερμουργό πίστη Της, τήν ἁγία καί τελεία ὑπακοή Της στό θέλημα τοῦ Θεοῦ, τήν κατ᾿ ἄμφω ὑπέρλαμπρη ἁγνότητά Της, τήν ὑψοποιό Της ταπείνωση, τήν πύρινη προσευχή Της, «υἱόν ἐποίησεν ἀνθρώπου τόν Θεόν, καί τόν ἄν¬θρωπον υἱόν Θεοῦ».

Πρώτη ἐκείνη ἀπό ὅλους τούς ἀν¬θρώ¬πους ἔφθασε στήν κατά χάριν θέωση, καθώς ἐκυοφόρησε τόν αὐτουργό τῆς σωτηρίας μας, Ἰησοῦν Χριστόν.

Ὡς «σκεῦος θείας ἐκλο¬γῆς καί ἐλέ¬ους», ἡ Θεοτόκος καί ἀειπάρθενος Μαρία ἀνεδείχθη ἀνωτέρα πάσης ὁρατῆς καί ἀοράτου κτίσεως, τιμιωτέρα τῶν Χερουβείμ καί ἀ¬συγκρίτως ἐνδοξοτέρα τῶν Σεραφείμ.

Στήν Ὑπεραγία Θεοτόκο ὁδηγοῦν ὅλα τά θαυμαστά γεγονότα τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Αὐτήν προεικονίζουν μυστικῶς οἱ τύποι καί οἱ συμβολισμοί της.

Αὐτὴ ἐφανέρωσε τὴν ὕ¬ψι¬στη εὐ¬γέ¬νει¬α, τό κάλ¬λος, τήν εὐπρέπεια τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως καί τόν τελικόν προορισμό της. Νά γίνει θεοτόκος!

Ἡ Ὀρθόδοξη διδασκαλία γιά τήν Ὑπεραγία Θεοτόκο θεμελιώνεται σέ χριστολογική βάση. Τό ὑπερευλογημένο πρόσωπο καί ἡ ἀποστολή τῆς Παρθένου Μαρίας μένουν μετέωρα καί ἀκατανόητα, ἐάν δέν συνδεθοῦν μέ τήν χριστολογία καί τήν σωτηριολογία. Τό ὄνομα Θεοτόκος «ἅπαν τό μυστήριον τῆς οἰκονομίας συνίστησι», διδάσκει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός.

Ἡ Θεοτόκος εἶναι πάντοτε ἀχώριστη ἀπό τόν Υἱό Της, καθώς «οὐδέν γάρ μέσον Μητρός καί Υἱοῦ».

Ἡ Θεοτόκος δέν ἐνεργεῖ καί δέν τιμᾶται αὐτονομημένα καί ἀνεξάρτητα ἀπό τόν Σωτῆρα Ἰησοῦν Χριστόν, στόν Ὁποῖον μόνον ἀνήκει δόξα, τιμή, λατρεία καί προσκύνησις.

Γι’ αὐτό καί ὁ ὅρος Θεοτόκος στήν πραγματικότητα εἶναι χριστολογικός καί σωτηριολογικός ὅρος.

Ἡ Παναγία ὑπῆρξε σέ ὅλη τήν ἐπίγειο ζωή Της Παρθένος, «νῷ καί ψυχῇ καί σώματι ἀειπαρθενεύουσα». Ἡ Θεοτόκος Μαρία εἶναι ὁ πρῶτος ἄνθρωπος πού ἑνώθηκε μέ τόν Κύριον καί ὡς ἐκ τούτου ἦταν δίκαιον, ἐκεῖνο τό πανάχραντο σῶμα πού «ἐδάνεισε» στόν Θεάνθρωπο Κύριόν μας τήν ἀνθρώπινη φύση καὶ ἔγινε ἔμψυχος ναὸς τῆς Θε¬ό¬τη¬τος, νά μήν μείνει στήν φθορά τοῦ θανάτου.

Διά τοῦτο καί μέ τήν πανένδοξη Κοίμησή Της, πού εἶναι προάγγελος τῆς κοινῆς ἀναστάσεως καί τοῦ δοξασμοῦ τῶν δικαίων, μετέστη πρώτη ἐκείνη ὡς πρωτογέννημα τῆς «καινῆς ἐν Χριστῷ κτίσεως» καί μετά δόξης πολλῆς στά ἐπουράνια «Ἅγια τῶν ἁγίων», ὅπου καί πρεσβεύει γιά ὅλους μας, τά «ἐν Χριστῷ» πνευματικά της παιδιά.

Ἡ μακαρία κοίμησίς Της εἶναι φυσική μέν, ταυτοχρόνως ὅμως ἔνδοξη καί ζωηφόρος.

«Ἡ θυγάτηρ τοῦ πάλαι Ἀδάμ», ἡ πανάμωμος κόρη τῆς Ναζαρέτ, «τάς πατρικάς εὐθύνας ὑπέρχεται» καί θάνατο ἀποθνήσκει ἀνθρώπινο καί «τῇ νομίμῳ ταφῇ παραδίδοται» καί διά τοῦ θανάτου μεταβαίνει μετά δόξης πολλῆς σέ οὐράνια καί ἀτελεύτητη ζωή.

Διά τοῦ θανάτου Της ἡ μητέρα τοῦ νικητή τοῦ θανάτου ἀποθέτει τήν φθαρτότητα τοῦ χοϊκοῦ σκήνους Της καί ἐνδύεται δόξα, θεϊκή καί αἰώνιο. Ἡ ἀθάνατος Κοίμησις τῆς Κυρίας Θεοτό¬κου δέν λογίζεται πλέον ὡς τιμω¬ρία, κα¬ταδίκη, αἰτία θλίψεως καί ὀδύνης, ἀλλά γίνεται Εὐαγγελισμός καί ἡ θλίψη χαρά.

«Γιά σένα χαίρεται ὅλη ἡ πλάση, τονίζει ὁ Φώτης Κόντογλου. Σήμερα πού κοιμήθηκες θαρρεῖς πώς ἡ χαρά γίνηκε πιό μεγάλη, ἡ θλίψη ἄλλαξε σέ ἀγαλλίαση, ἡ ἐλπίδα ζωήρεψε».

Ἡ Παναγία Μητέρα τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀποτελεῖ τό κορυφαῖο πρότυπο τοῦ κατά χάριν καί προαίρεσιν θεουμένου ἀνθρώπου, τήν κορυφή τῶν ἀρετῶν, τό πέλαγος τῆς ἀγάπης, τό ἀσφαλές καταφύγιο τῶν πονεμένων, τό καύχημα τῶν πιστῶν, τήν ἀνεξάντλητη βοήθεια τῶν ἀβοήθητων, τήν φιλόστοργη παρηγορία τῶν ἀναγκεμένων, τήν χαρά τῶν πικραμένων, τήν μάνα τῶν ὀρφανῶν, τήν ἐλπίδα καί ἐγγύηση τῶν ἁμαρτανόντων, τήν ἀνύστακτη φρουρό τοῦ κόσμου, τήν ἀκένωτη πηγή τοῦ θείου ἐλέους, τόν ἀστείρευτο ποταμό τῶν θαυ¬μάτων, τό τεῖχος τῶν πιστῶν, τό ἀκατάβλητο σκῆπτρο τῶν ὀρθοδόξων, τήν ἀκοίμητη μεσίτρια ὁλοκλήρου τοῦ ἀνθρωπίνου γένους, πρός τόν μόνον κατ’ ἀπόλυτον ἔννοιαν μεσίτην καί Σωτήρα τοῦ κόσμου Ἰησοῦν Χριστόν.

Ἡ Παναγία μας, τονίζει καί πάλιν ὁ Φώτης Κόντογλου, συγγραφέας, ἁγιογράφος καί ἔνθεος στοχαστής, «εἶναι ἡ πικραμένη χαρά τῆς ὀρθοδοξίας!

Μονάχα στήν Ἑλλάδα προσκυνιέται ἡ Παναγία μέ τόν πρεπούμενο τρόπο, ἤγουν μέ δάκρυα, μέ πόνο, μέ ταπεινή ἀγάπη, μέ σέβας σάν μητέρα μας καί σάν Μητέρα τοῦ Θεοῦ μας». Εἴθε οἱ ἅγιες προσευχές Της νά σκεπάζουν προστατευτικῶς ὅλους μας.

ΠΗΓΗ:ROMFEA.GR

 

Θεομητορικό πανηγύρι.

ΘΕΟΜΗΤΟΡΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ Ε.Ε.Ν. 2023.

 

Κάθε θεομητορική εορτή είναι υπόθεση χαράς για όλη την Εκκλησία, ακριβώς γιατί η Παναγία δόξασε το ανθρώπινο γένος, με το να γίνη το πρόσωπο εκείνο που δώρισε την σάρκα της για να ενανθρωπίση το Δεύτερο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, ο Λόγος του Θεού. Οι Πατέρες της Εκκλησίας, οι ιεροί υμνογράφοι, οι αγιογράφοι συναγωνίζονται στην παρουσίαση της αξίας του προσώπου της Παναγίας μας, που είναι η χαρά των Αγγέλων, η δόξα των αγίων, αλλά και η προστασία όλων των ανθρώπων που πάσχουν και υποφέρουν από ποικίλα προβλήματα, τα οποία συνδέονται στενά με τον ανθρώπινο βίο.

Μεταξύ των πολλών Θεομητορικών εορτών σημαντική θέση κατέχει η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, που αποκτά μεγάλη σημασία και αξία τόσο ως προς το περιεχόμενό της, αφού η Παναγία νίκησε την φθορά και τον θάνατο, με την δύναμη του Χριστού, όσο και ως προς τον χρόνο που εορτάζεται, γι’ αυτό και έχει ονομασθή το Πάσχα του Καλοκαιριού.

Συμμετέχοντας σε αυτό το μεγάλο θεομητορικό πανηγύρι θα ήθελα να παρουσιάσω δύο εικόνες που χρησιμοποιεί ο ιερός Νικόλαος Καβάσιλας για να δείξη το πάνσεπτο, παναμώμητο και αγιασμένο πρόσωπο της Παναγίας μας.

Η μία εικόνα που παρουσιάζει αυθεντικά το πρόσωπο και το έργο της Παναγίας μας, είναι η εικόνα του οφθαλμού. Πράγματι, ολόκληρη η ανθρώπινη φύση, με την Παναγία, απέκτησε οφθαλμό. “Νύν η φύσις των ανθρώπων ενεργόν έλαβε οφθαλμόν”. Πριν γεννηθή η Παναγία και δεχθή με υπακοή να γίνη Μητέρα του Χριστού, η ανθρώπινη φύση ήταν τυφλή, δεν μπορούσε να δη τον Θεό. 

Βέβαια, υπήρχαν οι Προφήτες στην Παλαιά Διαθήκη που έβλεπαν τον Θεό, αλλά αυτό ήταν προσωρινό, αφού δεν μπορούσαν να υπερβούν τον θάνατο. Έτσι, γενικά ολόκληρη η ανθρώπινη φύση, μετά την αμαρτία του Αδάμ, ομοίαζε με τον τυφλό άνθρωπο, αφού περιφερόταν δεξιά και αριστερά, λατρεύοντας ψεύτικους θεούς. Και αυτό ήταν φυσικό, αφού ο άνθρωπος εγκατέλειψε τον αληθινό Θεό, και σκοτίσθηκε πνευματικά. 

Η λατρεία των ειδώλων ήταν συνέπεια της απώλειας της λατρείας και της γνώσεως του αληθινού Θεού. Έτσι, αυτά που επιθυμούσαν να δουν οι Προφήτες και οι δίκαιοι της Παλαιάς Διαθήκης τα είδε η ανθρώπινη φύση με το πρόσωπο της Παναγίας.

Η Παναγία ήταν και είναι ο πνευματικός οφθαλμός της οικουμένης. Όπως μόνον στον οφθαλμό προσφέρεται το φως και δι’ αυτού λαμβάνουν αξία και τα άλλα μέλη του σώματος, έτσι μόνον στην Παναγία δόθηκε το φως το αληθινό και δι’ αυτής, που είναι ο οφθαλμός της οικουμένης, προσφέρθηκε το φως σε όλα τα μέλη, δηλαδή σε όλη την ανθρωπότητα.

Η άλλη εικόνα που συνδέεται με το έργο της Παναγίας μας είναι η δημιουργία του ανθρώπου. Είναι γνωστόν ότι ο Θεός δημιούργησε τον άνθρωπο, αφού πήρε χώμα από την γη, και στην συνέχεια ενεφύσησε ψυχήν. Η γη συνετέλεσε, αφού από εκεί πήρε ο Θεός την ύλη για να την μεταπλάση και να κατασκευάση το σώμα, αλλά δεν έκανε κάτι από τον εαυτό της, ακριβώς επειδή η γη δεν έχει ελευθερία, για να ερωτηθή και να αποφασίση.

Αυτή η εικόνα προσαρμόζεται προς την αναδημιουργία του ανθρώπου που έγινε δια του Χριστού, από την Παναγία, αλλά με μια διαφοροποίηση. Δηλαδή, η Παναγία είναι η νέα γη, από την οποία δημιουργήθηκε ο νέος άνθρωπος, αλλά ενώ η γη κατά την πρώτη δημιουργία του ανθρώπου δεν συνήργησε με την θέλησή της, αφού δεν είχε ελευθερία, η Παναγία κατά την δεύτερη δημιουργία, είλκυσε τον Ίδιο τον Τεχνίτη και Δημιουργό με την αρετή και την ζωή της, καθώς επίσης είναι εκείνη που εκίνησε την χείρα του Δημιουργού στην ανάπλαση του ανθρωπίνου γένους. Έτσι, λοιπόν, η Παναγία είναι παράκλητος υπέρ ημών στον Θεό, πριν ακόμη έλθη ο Παράκλητος, δηλαδή το Άγιο Πνεύμα.

Οι δυο αυτές εικόνες δείχνουν το μεγαλείο της Παναγίας, αλλά και το μεγάλο και σημαντικό έργο που επιτέλεσε στην ανθρώπινη φύση. Γι’ αυτό και εμείς σε κάθε θεομητορική εορτή, αλλά ιδιαιτέρως στην παρούσα εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, της αποδίδουμε την αγάπη μας. Δι’ αυτής βλέπουμε την αγάπη του Θεού, και αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα που μας ταλαιπωρούν.

 Δι’ αυτής αποβάλλουμε την πενυματική μας τύφλωση και αποκτούμε την θεογνωσία. Δια της Θεοτόκου ο Θεός ανέπλασε το ανθρώπινο γένος, και εμείς μέσα στην Εκκλησία γευόμαστε την ανάπλαση αυτή. Η ζωή μας αποκτά άλλο νόημα και περιεχόμενο. Γι’ αυτό η αγάπη μας προς την Παναγία είναι ανταπόδοση των όσων εκείνη έκανε και εξακολουθεί να κάνη για μάς.

Κάθε άνθρωπος έχει την ιστορία και τα προβλήματά του. Για όλα αυτά πρέπει να καταφεύγουμε στην Παναγία, που είναι ζωντανή και ακούει τις προσευχές μας. Αυτό δεν είναι χίμαιρα και ουτοπία, αλλά μια απτή πραγματικότητα. Ο λαός μας έχει μεγάλη εμπειρία πάνω στο θέμα αυτό. Βλέπει, ακούει και αισθάνεται την Παναγία σε δύσκολες στιγμές της ζωής του. Αυτή την παράδοση πρέπει να καλλιεργήσουμε

. Γιατί εμείς ως λαός έχουμε κάτι βαθύτερο και ουσιαστικότερο, έχουμε ζωντανή σχέση με τον Θεό, την Παναγία και τους αγίους. Και είναι γεγονός ότι ολόκληρος ο κόσμος σήμερα έχει ανάγκη από αυτή την προοπτική, η οποία είναι η μόνη δυνατή να μας εξαξάγη από τους μονόδρομους της παρούσης ζωής, και τα αδιέξοδα της σημερινής μονοδιάστατης και μονοσήμαντης, και γι’ αυτό, πολυτάραχης κοινωνίας.

Με την ευκαιρία της σημερινής εορτής ας ευχηθούμε να βρισκόμαστε κάτω από την θεομητορική σκέπη της Παναγίας, ώστε, ενωμένοι μαζί της, να μπορούμε και εμείς να έχουμε πνευματικό οφθαλμό για να βλέπουμε τα μεγαλεία του Θεού, την τραγωδία του ανθρώπου, καθώς επίσης και τον τρόπο που μπορεί να επιτευχθή η ανάπλαση και αναδημιουργία μας.

Του Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ.Ιερόθεου.

 

Κάθε Δεκαπενταύγουστος κι ένα… δημοψήφισμα - π. Αθανάσιος Γιουσμάς

ΘΕΟΜΗΤΟΡΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ Ε.Ε.Ν.2023.

 Υπάρχουν, φίλοι μου αναγνώστες, κάποιες στιγμές που, κάπως απογοητευμένος, λέω στον Θεό κι εγώ όπως ο Ψαλμωδός: «Μποήθα Κύριε, γιατί χάθηκε κάθε πιστός δικός Σου δούλος… Κυκλοφορούν ευρέως οι ασεβείς, κι η αχρειότητα χειροτερεύει στους ανθρώπους ανάμεσα» (Ψαλμ. 11, 1 και 9). 

    Όμως, κάθε φορά κάτι συμβαίνει κι αμέσως επανέρχομαι μ' έναν άλλον στίχο του Δαβίδ: «Αυτή η γενεά αναζητάει τον Κύριο, θέλει οπωσδήποτε να δει το πρόσωπο του Θεού Ιακώβ» (Ψαλμ. 23, 6). Τουτο το δεύτερο είπα κι αυτόν το Δεκαπενταύγουστο, καθώς είδα κόσμο πολύ, όλων των ηλικιών, να προσέρχεται στους Ναούς και στα προσκυνήματα της Παναγιάς μας, και ν' αποθέτει στη Γλυκιά Της Μορφή έναν ασπασμό, μια δάκρυ, μια προσευχή!

   Κι αυτός ο Δεκαπενταύγουστος ήταν ένα ακόμη δημοψήφισμα λαού, μια ακόμη τρανή απόδειξη πως, έστω κι αν κατά καιρούς χτυπιέται αλύπητα το σκάφος της Εκκλησίας, η πίστη –όση κι όπως κι αν είναι, μικρή ή μεγάλη, ασθενική ή δυναμική, πλήρης ή ελλιπής– δε ξεριζώνεται από τις ψυχές των ανθρώπων. Δόξα στον Τριαδικό Θεό, ο Χριστός κι η Γλυκιά Του Μητέρα, αν εμείς δεν το θελήσουμε, δεν αποβάλλονται από τις καρδιές μας.

  Μα, και πώς ν' αποβληθεί από τη σκέψη και την ψυχή μας η τόσο όμορφη και μορφή της Θεοτόκου; Αυτό, είναι και θα 'ναι «η Κεχαριτωμένη» των αιώνων κι όλων των γενεών. Μια μορφή που μαγνητίζει και μαγνητίζει αναρίθμητες ψυχές… Όλους μας έλκει κοντά Της κι όλοι μας προσπαθούν να Τη μιμηθούμε και να Της μοιάσουμε.

 Tον 17ο αιώνα, στα μέρη της Πωσίας, ζούσε ο Άγιος Δημήτριος του Postoy. Κάποτε τον βασάνισε μια σκέψη, στην οποία αμέσως έδωσε και την απάντηση. «Γιατί ο Xριστός γεννήθηκε τότε που γεννήθηκε; Γιατί δεν γεννήθηκε πριν ή μετά από τη συγκεκριμένη στιγμή;». Κι απάντησε: «Γιατί καμιά γυναίκα δεν συγκέντρωνε κι ούτε μπορεί ποτέ να συγκεντρώσει στο πρόσωπο της όλες εκείνες τις αρετές που συγκέντρωνε η ​​φτωχή παιδούλα της Ναζαρέτ, η MAPIA».

  Μαρία! Ένα όμορφο όνομα, που το τίμησε Εκείνη, η Μάνα του Θεανθρώπου μας. Ένα όνομα με πέντε γράμματα, που το καθένα, κατά τους μελετητές, αποτελεί το αρχικό γράμμα του ονόματος πέντε Αγίων Γυναικών της Παλαιάς Διαθήκης, που διακρίνονται για πέντε ξεχωριστές αρετές.

  To « M »: Τη Μαριάμ, την αδελφή του Θεόπτη Μωυσή. Το Κύριο γνώρισμά της, σύμφωνα με τη Γραφή, ήταν η παρθενία, η αγνότητα. Παρθένος η Μαριάμ, Αειπάρθενος, πάντοτε παρθένος, η Θεοτόκος. Το αειπάρθενο της Παναγίας το δηλώνει ο αγιογράφος με τα τρία αστέρια που ζωγραφίζει γύρω από το πρόσωπο του Της. Υπενθυμίζουν πως η Κυρία Θεοτόκος ήταν παρθένα πριν, κατά και μετά τη Γέννηση του Υιού Της. Εμείς, δυστυχώς, παραμένουμε προσκολλημένοι στις σαρκικές ηδονές κι ο διάβολος μας σέρνει από τα γεννητικά μας όργανα!
Προς « Α» θυμίζει την Αβιγαία, τη γυναίκα του πλούσιου Νάβαλ, κατά τη Γραφή. Ήταν συνετή και ταπεινή γυναίκα. Για τη σύνεσή της διακρίθηκε κι η Θεοτόκος και ο Θεός είδε την ταπείνωσή της και γι' αυτό Της επέλεξε ως Μητέρα Του. Εμάς μας διακρίνει έναν υπέρμετρο εγωισμό, ψηλότερος κι «απ' το μπόι μας», όπως θα 'λεγε η γιαγιά.

To « P »: Τη Παχήλ, τη γυναίκα του Ιακώβ. Αυτή ήταν «καλή τω είδει σφόδρα», πολύ όμορφη. Πανέμορφη στην ψυχή και στο σώμα ήταν κι η Κεχαριτωμένη, «ρόδο αμάραντο» την ονομάζουν οι ύμνοι της Εκκλησίας μας. Εμείς προσπαθούμε να ομορφύνουμε το σώμα με του κόσμου τα στολίδια, επιμελούμεθα τη σάρκα σχεδόν πάντα, εις βάρος της αθάνατης ψυχής μας. Λησμονούμε εκείνη τη φράση του σοφού Ισοκράτη, πως «την ομορφιά ή την αρρώστια ή ο χρόνος την εξαφανίζουν».

ΣΤΟ « Ι» μας θυμίζει το ιστορικό πρόσωπο του Ισραήλ, την Ιουδίθ, η οποία διακρίθηκε για την αγάπη της στην προσευχή. Με την προσευχή της έσωσε τους Ιουδαίους από τους Ασσυρίους. Κι η Παναγιά μας ήταν άνθρωπος προσευχής και ήταν, αφού «νυχθημερόν» δέεται για μας στον Κύριο και τον Θεό Τη. H Ιουδίθ έσωσε τους συμπατριώτες της από το θάνατο και την αιχμαλωσία, η Παναγία έσωσε ολόκληρη την ανθρωπότητα και τους ανθρώπους όλων των εποχών από την αμαρτία και το διάβολο, με το να αποδεχθεί να γεννηθεί από την Εκείνη ο Σωτήρας του κόσμου. Κι εμείς προσευχόμαστε οπότε το θυμηθούμε ή καθώς θα ζήσουμε «σαν τις μέλισσες» τα προβλήματα της ζωής…
Τέλος, το γράμμα « A», αποτελεί το αρχικό του ονόματος της μητέρας του προφήτη Σαμουήλ, της Άννας. Aυτή υπέμεινε καρτερικά τη ντροπή της ατεκνίας της κι η Παναγιά μας τους εμπτυσμούς, τη μαστίγωση και τη σταύρωση του Γιου της. Ενώ εμείς, οι ανυπόμονοι, δυσανασχετούμε στους πειρασμούς, στις δυσκολίες και στις συννεφιές της ζωής.
Φίλοι αναγνώστες, η Παναγία Μητέρα μας συγκέντρωσε στο πρόσωπό Tης όλες τούτες τις αρετές που υποκρύπτονται στο όνομά της: Tην Παρθενία, τη σύνεση, την ταπείνωση, την ομορφιά της ψυχής, την αγάπη στην προσευχή και την υπομονή. 

Υπάρχει ένας πνευματικός ψυχολογικός νόμος που λέει πως ό,τι θαυμάζει κάποιος προσπαθεί και να το μοιάσει, και να το μιμηθεί. Aς μοιάσουμε, λοιπόν, σ’ αυτό που θαυμάσαμε τούτον το μήνα, στο πρόσωπο της Παναγιάς μας. 

* Εφημερίδα "Εμπρός". 24 Αυγούστου 2005

 

Η ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ - Ἑρμηνευτικὴ τῆς εἰκόνας καὶ τῆς ὑμνολογίας.

ΘΕΟΜΗΤΟΡΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ Ε.Ε.Ν.2023.

Α) Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ.

 Δεκαπενταύγουστος! Τὸ Πάσχα τοῦ Καλοκαιριοῦ. Ἡ μεγάλη θεομητορικὴ γιορτὴ τοῦ Αὐγούστου, ἡ Κοίμηση τῆς Θεοτόκου, συγκλονίζει κάθε πιστὴ ψυχή. Ἤδη ἀπὸ τὴν πρώτη του μηνὸς στὶς ἐκκλησίες ψάλλονται καθημερινὰ οἱ Παρακλήσεις - ἐναλλὰξ ἡ Μικρὴ καὶ ἡ Μεγάλη. Οἱ πιστοὶ προετοιμάζονται -νηστεύουν, ἐξομολογοῦνται, κοινωνοῦν- γιὰ νὰ γιορτάσουν ἀληθινὰ τὸ μεγάλο πανηγύρι.

 Μητέρα τῆς Ζωῆς ἡ Παναγία μεθίσταται πρὸς τὴν ὄντως Ζωή, τὸν Υἱὸ καὶ Θεό Της. Ἡ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας ἀναφέρεται στὴν Μετάστασή Της. Χάρη σ᾿ αὐτὴν τὸ ἄχραντο σῶμα τῆς Νέας Εὔας, τῆς γυναίκας ποὺ γέννησε τὸν φθορέα τῆς φθορᾶς, δὲ γεύεται τῆς φθορᾶς τὴ δύναμη. «Ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς ἐν μνημείῳ τίθεται», ὅμως «κλίμαξ πρὸς οὐρανὸν ὁ τάφος γίνεται».

 Ας δοῦμε όμως τὴν περιγραφὴ-ἑρμηνεία τῆς Βυζαντινῆς εἰκόνας τῆς Κοιμήσεώς της καὶ κάποια κείμενα σχετικά.
Ἡ ἁγία εἰκόνα τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου εἶναι πολυπρόσωπη. Δυὸ ὅμως πρόσωπα ξεχωρίζουν στὴν ὅλη παράσταση: Ὁ Χριστὸς καὶ ἡ Παναγία. Ὁ Χριστός μας μὲ τὸ ἡγεμονικό Του παράστημα ποὺ κρατεῖ τὴν ψυχὴ τῆς Παναγίας Μητέρας Του, βρέφος φασκιωμένο, καὶ τὸ λιπόσαρκο σκήνωμα τῆς Παναγίας.

 «Στὴν εἰκόνα δεσπόζει τὸ νεκρικὸ κρεβάτι, στολισμένο μὲ πλούσια ποδέα, ὅπου ἀναπαύεται ἡ Παναγία μὲ τὰ χέρια σταυρωμένα. Μπροστὰ στερεωμένο σὲ ἕνα ἁπλὸ κηροπήγιο καίει ἕνα χοντρὸ κερί. Πίσω ἀπὸ τὸ νεκρικὸ κρεβάτι καὶ στὴ μέση ἀκριβῶς στέκει ὁ Χριστὸς μὲ τὸ σῶμα σὲ περίεργη στροφὴ πρὸς τὰ δεξιά, πρὸς τὴν κεφαλὴ τῆς Μητέρας Του. 

 Στὰ χέρια Του ἁπλωμένα στὴν ἴδια κατεύθυνση, κρατεῖ τὴν ψυχή της, ποὺ ἔχει τὴ μορφὴ φασκιωμένου μωροῦ μὲ τὰ χέρια σταυρωμένα. Τὸν τριγυρίζει δόξα. Μέσα σ᾿ αὐτὴν εἶναι ζωγραφισμένοι στὴν κορυφὴ ἕνα ἑξαπτέρυγο καὶ σὲ μονοχρωμία τέσσερεις ἄγγελοι ποὺ πλαισιώνουν τὸ Χο -χιρόμικα Κο ἔκφρ. ΣΥΝΤΙΜΟΤΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ν μ. τὴν ψυχή της. Στὴν κεφαλὴ καὶ στὰ πόδια τοῦ νεκρικοῦ κρεβατιοῦ εἶναι μαζεμένοι οἱ Δώδεκα Ἀπόστολοι μὲ ἐκφράσεις, στάσεις καὶ χειρονομίες ποὺ δείχνουν βαθειὰ λύπη. Ὁ Πέτρος θυμιατίζει στὴν κεφαλὴ τῆς Παναγίας, ὁ δὲ Ἀπόστολος Παῦλος καὶ ὁ Θεολόγος Ἰωάννης σκύβουν στὰ πόδια της καὶ τὴν ἀσπάζονται. Πιὸ πίσω εἶναι τρεῖς ἱεράρχες μὲ ἀνοιχτὰ βιβλία καὶ στὰ ἀριστερά, στὸ βάθος, θρηνοῦν τρεῖς γυναῖκες. Τὴ σύνθεση κλείνουν στὸ βάθος, πίσω ἀπὸ τὶς ὁμάδες τῶν μαθητῶν, δυὸ συμβατικὰ ἀρχαιόπρεπα κτήρια. Ἀνάμεσα σ᾿ αὐτὰ διαβάζεται ἡ ἐπιγραφὴ Η ΚΟΙΜΗΣΙΣ ΤΗΣ Θ(ΕΟ)ΤΟΚΟΥ» (Ἀ. Καρακατσάνη). 

 Οἱ τέσσερεις (εἰκονίζονται οἱ τρεῖς) Ἱεράρχες ποὺ παραβρέθηκαν στὴν Κοίμηση, ἦταν: ὁ Ἰάκωβος ὁ Ἀδελφόθεος, ὁ Ἰερόθεος, ὁ Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης καὶ ὁ Τιμόθεος. Ὁ Ἰερόθεος δὲν εἰκονίζεται.
Σὲ κάποιες εἰκόνες βλέπουμε στὴ δεξιὰ ἄκρη τοῦ σπιτιοῦ τὸν Ἰωάννη τὸ Δαμασκηνὸ ποὺ βαστᾶ χαρτί (πάπυρο) μὲ τὰ ἑξῆς λόγια: «Ἀξίως ὡς ἔμψυχόν σε οὐρανὸν ὑπεδέξαντο παρὰ ὑράνιας Πάνώματα καὶ τὸν παρεξάντο οὐράνιας Πάν...» ἅγιο Κοσμᾶ τὸν ποιητὴ κρατώντας ἄλλο χαρτὶ ποὺ λέει: «Γυναίκα σε θνητήν, ἄλλ᾿ ὑπερφυῶς καὶ μητέρα Θεοῦ εἰδότες, πανάμωμε…»
  

  Σ᾿ ὅλα τὰ πρόσωπα διακρίνεται ἡ θλίψη, ἀνάμικτη ὅμως μὲ τὴ γλυκιὰ ἐλπίδα. Εἶναι ἡ «χαρμολύπην», τὸ «χαροποιὸν πένθος», γνώρισμα τῶν πιστῶν ποὺ ζοῦν μὲ τὴν προσμονὴ τῆς ἀνάστασης. Τοῦτο βλέπουμε καὶ στὰ τροπάρια τῆς ἑορτῆς, ποὺ ἄλλοτε τονίζουν τὸν τρόμο καὶ τὸ δέος τῶν Ἀποστόλων, τοὺς ὁποίους παρουσιάζουν νὰ δακρύζουν καὶ ἄλλοτε τονίζουν τὴ χαρά τους, ποὺ τὴν ἐκδηλουνώνουν μὲ ψαλμοὺς καὶ ὕμ. Παραθέτουμε δυὸ ἀποσπάσματα «Ὅτε ἡ μετάστασις τοῦ ἀχράντου σου σκήνους ηὐτρεπίζετο, τότε οἱ Ἀπόστολοι περικυκλοῦντες τὴν κλίνην τρόμω ἐώρων σε» (Στιχηρὸ ἰδιόμελο ὄρθρου). «...Καὶ τὸ ζωαρχικὸν καὶ θεοδόχον σου σῶμα κηδεύσαντες ἔχαιρον, πανύμνητε» (Δοξαστικὸ ἀποστίχων Ἑσπερινοῦ).

Σὲ μερικὲς εἰκόνες εἰκονίζονται στὸν οὐρανὸ σύννεφα, ποὺ μετέφεραν τοὺς Ἀποστόλους στὴν Ἱερουσαλήμ. Σὲ πολλὲς εἰκόνες τῆς Κοίμησης ζωγραφίζεται καὶ τὸ ἐπεισόδιο τοῦ ἀγγέλου καὶ κόβει μὲ τὸ ξίφος του τὰ χέρια τοῦ Ἰεφονία. (Πρόκειται γιὰ ἐκεῖνο τὸν Ἑβραῖο ποὺ ἀποπειράθηκε νὰ ρίξει στὸ ἔδαφος τὸ λείψανο τῆς Θεοτόκου).

Β) ΥΜΝΟΛΟΓΙΑ, ΛΟΓΟΙ ΠΑΤΕΡΩΝ

 Στὴν Ἐκκλησία ὁ θάνατος γίνεται πανηγύρι. Δὲν λέγεται θάνατος ἢ τελευτή. Ἀποκαλεῖται «Κοίμηση». Δὲν ἐξαντλοῦνται τὰ πάντα στὸ ἐδῶ καὶ τώρα. Ὑπάρχει τὸ ἐπέκεινα τοῦ τάφου: ἡ αἰώνια ζωή. Ὁ Χριστιανὸς πιστεύει ὅτι κοιμᾶται προσώρας, γιὰ νὰ ξυπνήσει στὴν αἰωνιότητα. Ὁ θάνατος, μὲ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ, γίνεται ἕνας μεγάλος ὕπνος. Αὐτὸ τὸ πανηγύρι, τὴν ἐλπίδα τῆς αἰώνιας βασιλείας, τὴν ἀγάπη μας στὴν Παναγία Μητέρα ὅλων μας, θὰ δοῦμε καὶ μέσα ἀπὸ κάποια κείμενα.
Ἡ ὑμνολογία μᾶς ἀποκαλύπτει μὲ τρόπο ποιητικὸ τὶς ἀλήθειες τῆς ὀρθόδοξης θεολογίας γιὰ τὸ πρόσωπο τῆς Παναγίας. Οἱ ὕμνοι τῆς μεγάλης γιορτῆς, ἀποδοσμένοι στὴ Νεοελληνικὴ ἀπὸ τὸν Φώτη Κόντογλου, ψέλνουν τὴν Κυρία τῶν Ἀγγέλων, ὡς ἑξῆς:
 «Στὴν γέννα σου τὴν παρθενία ἐφύλαξες, στὴν κοίμησή σου τὸν κόσμο δὲν τὸν ἄφησες, Θεοτόκε. Μίσεψες στὴ ζωή, γιατὶ εἶσαι μητέρα τῆς ζωῆς καὶ λυτρώνεις μὲ τὶς πρεσβεῖες σου τὶς ψυχές μας ἀπὸ τὸν θάνατο». (ἀπολυτίκιο Κοιμήσεως)
«Νικηθήκανε τῆς φύσης οἱ νόμοι σὲ σένα, Παρθένε ἄχραντε. Γιατί σὲ σένα παρθενεύει ἡ γέννα, καὶ μὲ τὴ ζωὴ σμίγει ὁ θάνατος. Ἐσὺ ποὺ ἀπόμεινες μετὰ τὴ γέννα Παρθένος καὶ μετὰ θάνατο ζωντανή, σῶζε παντοτινά, Θεοτόκε, τὴν κληρονομία σου». (καταβασία θ´ ᾠδῆς)
Τὴν Παναγία Μητέρα μας ἂς ἑτοιμασθοῦμε κι ἐφέτος νὰ τιμήσουμε καὶ νὰ δοξολογήσουμε στὴν πάσνσεπτη Κοίμησή της μαζί με ὅλους τοὺς Ἁπογίους, τὶς Οὐράνιες Ἐγίους, τὶς Οὐράνιες κάθε Ἁ δυνάμεις, κτενῶς μαζί με τὸ μελωδὸ Θεοφάνη:
«…μὴ ἐπιλάθου (μὴ ξεχάσεις), Δέσποινα, τῶν πιστῶς ἑορταζόντων, τὴν παναγίαν σου Κοίμησιν». Ἀμήν. (Δοξαστικὸ τῆς Λιτῆς της Κοιμήσεως).

Πηγή: http://users.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/explanatory/assumption_icon_hymns.htm

 ΚΥΡΙΑΚΗ Ι΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ  13 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2023

          " Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού".

      (Ματθ. ιζ΄ 14-23) (Α΄ Κορ. δ΄ 9-16)

 

Παιδαγωγίας παρακαταθήκες

«πολλάκις πίπτει εις το πυρ, και πολλάκις εις το ύδωρ»

 Τη θεραπεία του παιδιού του ζητούσε απεγνωσμένα ο  τραγικός πατέρας. Με πόνο ψυχής το έβλεπε να ταλαιπωρείται από ακάθαρτο πνεύμα. Η περιγραφή που ο ίδιος δίνει, αποκαλύπτει το μέγεθος της τραγωδίας που βίωνε: «πολλάκις πίπτει εις το πυρ, και πολλάκις εις το ύδωρ». Η σκηνή που ξεδιπλώνει μπροστά μας ο Ευαγγελιστής Ματθαίος  δίνει το στίγμα της δουλείας στην οποία περιέρχεται ο άνθρωπος από τις δυνάμεις του κακού, όταν παραλείπει να ακολουθεί το δρόμο που μας υποδεικνύει η Ορθόδοξη Εκκλησία μας. Πραγματικά, ο νέος εκείνος από μικρό παιδί είχε παγιδευτεί στα πλοκάμια του διαβόλου και κάτω από τη σκοτεινή εξουσία του είχε καταντήσει τραγική ύπαρξη, με την όλη ζωή του να μετατρέπεται σ’ ένα αληθινό μαρτύριο.

 

Η ευθύνη των γονέων

Η προτροπή του Κυρίου μας «φέρετέ μοι αυτόν ώδε», αποκαλύπτει την αλήθεια ότι μόνο κοντά στην αγάπη Του είναι δυνατόν ο άνθρωπος να απελευθερωθεί από τη δυναστεία του κακού και να μεταμορφωθεί σε μια νέα ύπαρξη. Μόνο κοντά στον Χριστό μπορούμε να γνωρίσουμε το φως της μεταμόρφωσης που εκπέμπει τόσο ισχυρά η μεγάλη εορτή που ξεδίπλωσε πριν από λίγες μέρες η μητέρα μας Εκκλησία. Οι σκέψεις αυτές δείχνουν την τεράστια ευθύνη που έχουν οι γονείς να οδηγούν τα παιδιά τους κοντά στο Χριστό, η παρουσία του Οποίου ανοίγει σ’ αυτά τούς ορίζοντες της αιωνιότητας και τα καταξιώνει σε φωτεινές υπάρξεις.

 

Η δύναμη του παραδείγματος

Στη λυτρωτική αυτή πορεία της απελευθέρωσης του ανθρώπου από τα πλοκάμια του σατανά και της ένταξής του στην ανακαινιστική δύναμη της Εκκλησίας, πολύ σημαντικό ρόλο διαδραματίζει το παράδειγμα των γονέων. Ίσως είναι το πιο βασικό στοιχείο για την εν Χριστώ ανατροφή των παιδιών.

Δυστυχώς όμως, ιδιαίτερα στις μέρες μας, βλέπουμε γονείς που δεν έχουν αυτή την αίσθηση της ευθύνης, παραμελούν το έργο τους και αφήνουν πολλές φορές τα παιδιά τους εκτεθειμένα σε χέρια ή καταστάσεις που δηλητηριάζουν και γκρεμίζουν τις αθώες τρυφερές τους ψυχές. Δεν είναι σε θέση να ελέγξουν τι είναι πραγματικά ωφέλιμο και τι ψυχοφθόρο για να υψώσουν το απαιτούμενο δίκτυ προστασίας των παιδιών τους. Δεν αφιερώνουν αρκετό χρόνο για να επικοινωνήσουν μαζί τους. Να τα οδηγήσουν στον Χριστό και την Εκκλησία Του και να τα προστατεύσουν ταυτόχρονα από όλες εκείνες τις επικίνδυνες σειρήνες που ηχούν τόσο εκκωφαντικά στους σύγχρονους ρυθμούς της ζωής.

Αυτά τα δεδομένα, καθιστούν ιδιαίτερα επίκαιρο το παράγγελμα του Χριστού που ακούσαμε σήμερα στην ευαγγελική περικοπή: «φέρετέ μοι αυτόν ώδε». Απευθύνεται σε όλους τους γονείς, αλλά ειδικότερα σε όσους όσοι εμπλέκονται στο θέμα της αγωγής των νέων μας. Κοντά στον Χριστό, οι αθώες παιδικές ψυχές μεγαλώνουν προφυλαγμένες από τους καταστροφικούς ανέμους που βυσσοδομούν ποικιλοτρόπως, αλλά και τις επικίνδυνες καταιγίδες που σαρώνουν τους ιστούς της κοινωνίας και την καθιστούν ακοινώνητη και ανάλγητη. Και αφού βέβαια σταθεροποιηθούν, όπως μάς διδάσκει η πατερική σοφία, μόνο τότε μπορούν ν’ αποκτήσουν γερές βάσεις και εφόδια. Για να αναπτύξουν τα απαιτούμενα αντισώματα και τις αναγκαίες αντοχές ώστε να είναι σε θέση ν’ αποκρούουν τις πολύμορφες επιθέσεις του πονηρού και να εξέρχονται αλώβητα από αυτές.

 

Κοντά στον Χριστό

Οι γονείς όταν επιτελούν το καθήκον τους και ανταποκρίνονται στην μεγάλη ευθύνη της ανατροφής των τέκνων τους, τότε και οι ίδιοι καταξιώνονται στη μεγάλη αποστολή που τους εμπιστεύεται ο Θεός και δέχονται την ευλογία της χάριτός του.  Ο Χριστός είναι πάντοτε ο καλύτερος παιδαγωγός, ο τρυφερός φίλος και ο πιο ισχυρός προστάτης, στις αγκάλες του οποίου μπορούμε να εναποθέτουμε με απόλυτη εμπιστοσύνη τα παιδιά μας.  Ο Χριστός είναι εκείνος που ποτέ δεν απογοητεύει και κοντά του πάντοτε ο άνθρωπος ανυψώνεται σε αιθέρες ουράνιους και αιώνιους.

Αγαπητοί αδελφοί, το Σώμα του Χριστού, παρατεινόμενο στους αιώνες, είναι η Εκκλησία. Στη μυστηριακή ζωή της, λοιπόν, πρέπει να καθοδηγούμε τα παιδιά μας. Η πρόσκληση του Χριστού «άφετε τα παιδία ελθείν προς με», απευθύνεται σε όλους εμάς που έχουμε τη μεγάλη ευθύνη για την ανατροφή των τέκνων μας «εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου». Σήμερα που ηχούν εκκωφαντικά οι σειρήνες της άλωσης με διάφορους τρόπους των αθώων παιδικών ψυχών, εν ονόματι μάλιστα ενός ψευδοεκσυγχρονισμού και μιας ούτω καλούμενης προόδου που μόνο σκοταδισμό εκπέμπει, οι ευθύνες για την αγωγή των παιδιών μας είναι ακόμα μεγαλύτερες. Ζωντανά παραδείγματα σωστής αγωγής έχουμε άφθονα μέσα στη ζωή της Εκκλησίας και μάλιστα της παιδαγωγίας εκείνης που οδηγεί στον αγιασμό και την θέωση.  

Χριστάκης Ευσταθίου, θεολόγος

 

Γιὰ πάντα νέοι

 Εὐαγγελικὸ  καί Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα

  Κυριακῆς 13 Αὐγούστου 2023.

Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 13 Αὐγούστου 2023, Ι΄ Ματθαίου (Ματθ. ιζ΄ 14-23)

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἄνθρωπός τις προσῆλθε τῶ Ἰησοῦ, γονυπε­τῶν αὐτὸν καὶ λέγων· Κύριε, ἐλέησόν μου τὸν υἱόν, ὅτι σεληνιάζεται καὶ κα­κῶς πάσχει· πολλάκις γὰρ πίπτει εἰς τὸ πῦρ καὶ πολλάκις εἰς τὸ ὕδωρ. καὶ προσήνεγκα αὐτὸν τοῖς μαθηταῖς σου, καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν αὐτὸν θεραπεῦσαι. ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· ὦ γενεὰ ἄπι­στος καὶ διεστραμμένη! ἕως πότε ἔ­­­σομαι μεθ᾿ ὑμῶν; ἕως πότε ἀν­έξομαι ὑμῶν; φέρετέ μοι αὐτὸν ὧδε. καὶ ἐπετίμησεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἐξῆλθεν ἀπ᾿ αὐ­­τοῦ τὸ δαιμόνιον καὶ ἐθερα­­πεύθη ὁ παῖς ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης. Τότε προσελθόντες οἱ μαθηταὶ τῷ Ἰησοῦ κατ᾿ ἰδί­­αν εἶπον· διατί ἡμεῖς οὐκ ἠ­­­δυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό; ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐ­τοῖς· διὰ τὴν ἀπιστίαν ὑμῶν. ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἐὰν ἔ­­­χητε πίστιν ὡς κόκκον σι­­­νά­πεως, ἐρεῖτε τῷ ὄρει τούτῳ, με­τάβηθι ἐντεῦθεν ἐκεῖ, καὶ μεταβήσεται, καὶ οὐδὲν ἀ­δυ­νατήσει ὑμῖν. τοῦτο δὲ τὸ γένος οὐκ ἐκ­­πορεύεται εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ. Ἀναστρεφομένων δὲ αὐ­τῶν εἰς τὴν Γαλιλαίαν εἶ­­πεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· μέλλει­ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου πα­­­­­ραδίδοσθαι εἰς χεῖρας ἀν­­θρώπων καὶ ἀποκτενοῦσιν αὐ­­τόν, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐγερθή­­σεται.

 

ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ ΝΕΟΙ

«Φέρετέ μοι αὐτὸν ὧδε»

Ἕνας δυστυχισμένος πατέρας, γε­μά­τος ἀγωνία, ἔπεσε μπροστὰ στὰ πόδια τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ καὶ ζήτησε τὴ βοήθειά του γιὰ τὸ παιδί του, ποὺ ἦταν δαιμονισμένο καὶ ὑπέφερε φρικτά. Ὁ Κύριος ἄκουσε μὲ συμπόνια τὸν ταλαίπωρο πατέρα καὶ ζήτησε νὰ ὁδηγήσουν τὸ βασανισμένο παιδὶ ἐνώπιόν Του. Κι ἀφοῦ τὸ ἔφεραν, διέταξε τὸ δαιμόνιο ποὺ εἶχε κυριεύσει τὸν νέο νὰ βγεῖ ἀπὸ μέσα του. Τὴν ἴδια ἀκριβῶς στιγμὴ τὸ παιδὶ ἐλευθερώθηκε ἀπὸ τὸ πονηρὸ πνεῦμα καί, θεραπευμένο πλέον, τὸ παρέδωσε ὁ Χριστὸς στὸν πατέρα.

Τὸ θαυμαστὸ αὐτὸ γεγονὸς μᾶς προσφέρει σήμερα μία καλὴ εὐκαιρία νὰ δοῦμε σὲ ποιὰ κατάσταση καταντᾶ ὁ νέος ὅταν ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὸν Χριστὸ καὶ πῶς ἀναγεννᾶται καὶ ζωογονεῖται πλησιάζοντάς Τον.

1. Νέοι χωρὶς ζωὴ

 Δὲν εἶναι εὔκολο, ὁπωσδήποτε, νὰ περιγραφεῖ ἡ τραγικὴ κατάσταση τοῦ νέου ἐκείνου, ὅταν βρισκόταν μακριὰ ἀπὸ τὸν Χριστό. Τὸ πονηρὸ πνεῦμα, τὸ δαιμόνιο εἶχε κατοικήσει μέσα του καὶ τὸν εἶχε κυριεύσει σωματικά. Τοῦ στεροῦσε πλήρως τὴν ἐλευθερία. Ὁ νέος δὲν εἶχε τὴ δύναμη νὰ ἀντισταθεῖ. Βασανιζόταν μέχρι θανάτου. Τὰ λόγια τοῦ πατέρα περιγράφουν τὴν ὀδυνηρὴ ταλαιπωρία τοῦ γιοῦ: «Κακῶς πάσχει· πολλάκις γὰρ πίπτει εἰς τὸ πῦρ καὶ πολλάκις εἰς τὸ ὕδωρ».

Τὰ λόγια ὅμως αὐτὰ περιγράφουν καὶ τὶς καταστροφικὲς τάσεις τῶν νέων ποὺ καὶ σήμερα ἔχουν αἰχμαλωτισθεῖ ἀπὸ τὸν διάβολο, ὄχι ἴσως σωματικά, ὅπως ὁ νέος τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου, ἀλλὰ μὲ τὴν ἐπίδραση καὶ τὴν ἐξουσία ποὺ ἀσκοῦν τὰ πονηρὰ πνεύματα στὴν ψυχή. Μάχον­ται διαρκῶς μὲ ποικίλους πειρασμοὺς καὶ παγίδες νὰ ἀπομακρύνουν τοὺς νέους ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ νὰ τοὺς ὁδηγήσουν στὸν αἰώνιο θάνατο.

 Σὰν βροχὴ πέφτουν τὰ πυρωμένα βέλη τους στὶς αἰσθήσεις τους, στὸν νοῦ τους μὲ τοὺς ρυπαροὺς λογισμοὺς καὶ στὴν καρδιά τους μὲ τὶς κατώτερες ἐπιθυμίες. Σὰν λιοντάρι ποὺ βρυχᾶται περπατᾶ μὲ μανία ὁ ἀνθρωποκτόνος διάβολος καὶ ζητεῖ νὰ τοὺς κατασπαράξει. Ὅσα δὲ παιδιὰ μεγαλώνουν μακριὰ ἀπὸ τὴ Χάρι καὶ τὴν προστασία τοῦ Χριστοῦ, χωρὶς τὸν ἅγιο Νόμο του, μακριὰ ἀπὸ τὰ ἱερὰ Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας του, εἶναι πολὺ εὐάλωτα.

  Διψοῦν τὰ παιδιὰ γιὰ ζωή. Θέλουν νὰ ζήσουν χωρὶς ἐντολές, χωρὶς «μή» καὶ «πρέπει», ἀπομακρύνονται ἀπὸ τὴν Ἐκ­κλησία γιὰ νὰ χαροῦν, ὅπως νομίζουν, τὴν ἐλευθερία τους· ὅμως αἰχμαλωτίζον­ται τελικὰ ἀπὸ τὸν πονηρὸ διάβολο. Τὸ κακὸ θεριεύει μέσα τους καὶ θυσιάζουν τὰ πιὸ πολύτιμα καὶ ὄμορφα χρόνια τῆς ζωῆς τους. Πέφτουν στὴ φωτιὰ τῆς ἁμαρτίας. Βυθίζονται στὴν πλημμύρα τῆς ἀνηθικότητας. Μεθοῦν ἀπὸ τὸ δηλητήριο τῆς μόδας. Ναρκώνονται ἀπὸ τὶς ψεύτικες χαρὲς τῶν παθῶν. Πόσοι νέοι φθείρουν τὸ σῶμα τους μὲ τὸ κάπνισμα καὶ τὸ ἀλκοόλ! 

 Πόσοι ἀργοπεθαίνουν ἐξαρτημένοι ἀπὸ οὐσίες! Πόσοι θυσιάζουν τὴν ἐλευθερία τους μέσα σὲ μιὰ φυλακή! Νέοι χωρὶς ζωή, μὲ σώματα πρόωρα γερασμένα καὶ ἕνα ἀπερίγραπτο κενὸ στὸ βάθος τῆς ψυχῆς. Πῶς νὰ μὴν πονοῦν οἱ μεγαλύτεροι καὶ οἱ γονεῖς βλέποντας τὴν κατάσταση αὐτή;

2. Ἀνάσταση τῆς κοινωνίας

Ὅταν ὅμως ὁ νέος πλησιάσει τὸν Κύριο, παραδοθεῖ σ᾿ Ἐκεῖνον καὶ πορευθεῖ κατὰ τὶς θεῖες ἐντολές του, ἡ ζωή του ἀλλάζει. Τότε ζεῖ πραγματικά. Γίνεται ἀ­ληθινὰ χαρούμενος καὶ ἐλεύθερος. Δὲν ἔχει ἐξουσία πάνω του ὁ διάβολος. Δὲν τὸν σκιάζουν οἱ ἀπειλές του, οὔτε τὸν πα­ρασύρουν οἱ προκλήσεις του. Ἡ Χάρις τοῦ Κυρίου τὸν προστατεύει καὶ ἀνανεώνει διαρκῶς τὶς δυνάμεις του, ὅπως ἀνακαινίζεται τὸ πτέρωμα τοῦ μακρόβιου ἀετοῦ. «Ἀνακαινισθήσεται ὡς ἀετοῦ ἡ νεότης σου» (Ψαλ. ρβ΄ [102] 5), σημειώνει ὁ ἱερὸς Ψαλμωδός.

Ὅπως συνέβη καὶ στὸν νέο τῆς εὐαγγελικῆς περικοπῆς, κοντὰ στὸν Χριστὸ γίνεται καινούργια ἡ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου. Ἄλλο νόημα ἀπέκτησε πλέον ἡ ζωή του ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ τὸν θεράπευσε ὁ Κύριος. Μποροῦσε νὰ χαρεῖ ἀκμαῖος τὴ ζωή, τὴν παρουσία τοῦ πατέρα του. Μποροῦσε νὰ παίξει, νὰ ὀνειρευθεῖ, νὰ κάνει σχέδια γιὰ τὸ μέλλον του, νὰ δημιουργήσει. Ζοῦσε καὶ πρίν, ἀλλὰ ἡ ζωή του ἔμοιαζε περισσότερο μὲ θάνατο. Ὁ Χριστὸς τοῦ χάρισε τὴν ἀληθινὴ ζωή.

Ὁ κόσμος μας γηράσκει ἀπὸ τὴ φθορὰ τῆς ἁμαρτίας. Καταπίπτει ἐξαιτίας τῆς ἀποστασίας ἀπὸ τὸν Θεό. Ἡ ἐλπίδα πλέον βρίσκεται στοὺς νέους ἀνθρώπους. Πῶς θὰ μπορέσουν οἱ νέοι νὰ γίνουν τὸ φύραμα ποὺ θὰ ζυμώσει καὶ θὰ ἀναστήσει ὅλη τὴν κοινωνία μας; Μόνο ἂν πλησιάσουν τὸν Κύριο!

Γι᾿ αὐτὸ εἶναι εὐθύνη ὅλων μας, ἰδιαιτέρως τῶν γονέων καὶ τῶν δασκάλων, νὰ δώσουν χριστιανικὴ ἀγωγὴ στὰ παιδιά τους, νὰ τὰ ἀναθρέψουν μὲ φόβο Θεοῦ καὶ νὰ χαρίσουν μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ ζωὴ στὴ ζωή τους.

Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 13 Αὐγούστου 2023, Ι΄ Ματθαίου (Α΄Κορ. δ΄ 9-16)

9 διωκόμενοι ἀλλ᾿ οὐκ ἐγκα­ταλειπόμενοι, καταβαλ­λόμενοι ἀλλ᾿ οὐκ ἀπολ­λύ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­μενοι, 10 πάντοτε τὴν νέκρωσιν τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι περιφέροντες, ἵνα καὶ ἡ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι ἡμῶν φανερωθῇ. 11 ἀεὶ γὰρ ἡμεῖς οἱ ζῶντες εἰς θάνατον παραδιδόμεθα διὰ Ἰησοῦν, ἵνα καὶ ἡ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ φανερωθῇ ἐν τῇ θνητῇ σαρκὶ ἡμῶν. 12 ὥστε ὁ μὲν θάνατος ἐν ἡμῖν ἐνεργεῖται, ἡ δὲ ζωὴ ἐν ὑμῖν. 13 ἔχοντες δὲ τὸ αὐτὸ πνεῦμα τῆς πίστεως κατὰ τὸ γεγραμμένον, ἐπί­στευ­σα, διὸ ἐλάλησα, καὶ ἡμεῖς πιστεύομεν, διὸ καὶ λα­λοῦμεν

, 14 εἰδότες ὅτι ὁ ἐγείρας τὸν Κύριον Ἰησοῦν καὶ ἡμᾶς διὰ Ἰησοῦ ἐγερεῖ καὶ παραστήσει σὺν ὑμῖν. 15 τὰ γὰρ πάντα δι᾿ ὑμᾶς, ἵνα ἡ χάρις πλεονάσασα διὰ τῶν πλειόνων τὴν εὐχα­ριστίαν περισσεύσῃ εἰς τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ. 16 Διὸ οὐκ ἐκκακοῦμεν, ἀλλ᾿ εἰ καὶ ὁ ἔξω ἡμῶν ἄν­θρωπος διαφθείρεται, ἀλλ᾿ ὁ ἔσωθεν ἀνακαινοῦται ἡ-μέρᾳ καὶ ἡμέρᾳ.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

9 Μᾶς καταδιώκουν οἱ ἄνθρωποι, ἀλλά δέν μᾶς ἐγκαταλείπει ποτέ ὁ Θεός. Φαίνεται ὅτι μᾶς κατανικοῦν καί μᾶς ρίχνουν κάτω στή γῆ σάν τούς παλαιστές, ἀλλά δέν χανόμαστε. 10 Διαρκῶς καί κάθε μέρα περιφέρουμε στίς περιοδεῖες μας τό σῶμα μας κυκλωμένο ἀπό τόν ἔσχατο κίνδυνο νά πεθάνουμε, ὅπως πέθανε ὁ Κύριος Ἰησοῦς, ἀλλά αὐτό γίνεται γιά νά φανερωθεῖ στόν κόσμο μέ τή διάσωση τοῦ σώματός μας ἀπό τούς καθημερινούς κινδύνους ὅτι ὁ Ἰησοῦς ἐξακολουθεῖ νά ζεῖ. 11 Διότι πάντοτε ἐμεῖς, πού παρά τούς τόσους κινδύνους ζοῦμε, παραδιδόμαστε σέ θάνατο γιά τή δόξα τοῦ Χριστοῦ, γιά νά φανερωθεῖ μέ τή θνητή σάρκα μας καί ἡ δύναμη τῆς ζωῆς τοῦ Ἰησοῦ, πού παρεμβαίνει καί προλαβαίνει τό θάνατό μας. 12 Κι ἔτσι, ἐνῶ ἐμεῖς ὑποφέρουμε τούς κινδύνους τοῦ θανάτου, ἐσεῖς ἀντιθέτως καρπώνεστε τήν πνευματική ζωή πού προέρχεται ἀπό τήν ἐπικίνδυνη δράση μας. 13 Παρόλους ὅμως αὐτούς τούς κινδύνους, ἐπειδή ἔ­­­­­­χου­­με τό ἴδιο Ἅγιον Πνεῦμα πού μᾶς στηρίζει στήν πί­­­στη, ὅπως παλιότερα εἶχε καί ὁ Δαβίδ σύμφωνα μ’ αὐ­­τό πού εἶναι γραμμένο στούς ψαλμούς· «πίστεψα, γι’ αὐ­τό καί μίλησα», ἔτσι κι ἐμεῖς πιστεύουμε, καί γι’ αὐ­­τό καί θαρραλέα ὁμολογοῦμε καί κηρύττουμε τόν λό­γο τῆς πίστεώς μας. 

14 Καί γνωρίζουμε ὅτι ὁ Θεός, πού ἀνέστησε τόν Κύριο Ἰησοῦ, θά ἀναστήσει κι ἐμᾶς διαμέσου τοῦ Ἰησοῦ καί θά μᾶς παρουσιάσει ἔνδοξους στό βῆμα του μαζί μέ σᾶς. 15 Ναί, μαζί μέ σᾶς. Διότι ὅλα γιά σᾶς γίνονται· ἔτσι ὥστε ἡ εὐεργεσία πού μᾶς κάνει ὁ Θεός σώζοντάς μας ἀπό τούς κινδύνους γιά χάρη σας, νά πλεονάσει καί νά γίνει εὐεργεσία καί χάρη ὄχι μόνο σέ μᾶς ἀλλά καί σ’ ὅλους ἐσᾶς. Κι ἔτσι αὐτοί πού εὐεργετοῦνται θά εἶναι περισσότεροι, ὥστε καί ἡ εὐχαριστία πρός τόν Θεό νά πλεονάσει καί νά περισσεύσει, γιά νά δοξάζεται τό ὄνομά του. 16 Κι ἐπειδή γνωρίζουμε ὅτι ὅλα τά δυσάρεστα πού μᾶς συμβαίνουν καταλήγουν στήν εὐχαριστία καί στή δόξα τοῦ Θεοῦ, γι’ αὐτό δέν χάνουμε τό θάρρος μας· ἀλλά κι ἄν ὁ ἐξωτερικός μας ἄνθρωπος, δηλαδή τό σῶμα μας, φθεί­ρεται ἀπ’ τίς θλίψεις καί τούς κινδύνους αὐτούς, ὁ ἐσωτερικός ὅμως ἄνθρωπος, δηλαδή ἡ ψυχή μας, γί­νε­­ται νεότερη μέρα μέ τή μέρα.