ΚΥΡΙΑΚΗ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026 ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ (Ματθ. ι΄ 32-33, 37-38, ιθ’ 27-30) (Εβρ. ια΄ 33 – ιβ΄ 2)

 

      " Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού"

Πίστεως αναβάσεις

«Οι Άγιοι Πάντες διά πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας»

  Μάρτυρες της αλήθειας και της σωτηρίας που προσφέρει ο Χριστός «έως εσχάτου της γης», έγιναν μετά την Πεντηκοστή οι άγιοι Απόστολοι. Τις διόδους της φωτεινής τους πορείας ακολούθησαν και όλοι οι άγιοι που κοσμούν το στερέωμα της Εκκλησίας και τη λαμπρύνουν με την ορθόδοξη μαρτυρία τους.

  Σήμερα, Κυριακή των Αγίων Πάντων, η Εκκλησία μας τιμά την ιερά μνήμη όλων «των απ’ αιώνος ευαρεστησάντων αγίων». Επειδή υπάρχουν και πρόσωπα που δεν έγιναν γνωστά και δεν συμπεριλήφθηκαν τα ονόματά τους στο επίσημο αγιολόγιο, με τη σημερινή εορτή, όλες οι μορφές που καταξιώθηκαν του αγιασμού εν Πνεύματι Αγίω, απολαμβάνουν της κοινής τιμής που προσφέρει η Εκκλησία.

Εμπειρία του μαρτυρίου

  Με το μαρτύριο, το οποίο αποτυπώνεται μέσα από μια πορεία που τη χαρακτηρίζει το θυσιαστικό ήθος και ύφος, ο άγιος εκφράζει μια ζωντανή εμπειρία. Η θυσία του — μέσα από κόπους, ιδρώτες, θλίψεις, ακόμα και τον θάνατο — ως έκφραση της παντοδύναμης αγάπης του Θεού, «κατηγωνίσατο» τις ισχυρότερες εγκόσμιες εξουσίες. Καμία δύναμη δεν μπόρεσε να λυγίσει τις άγιες αυτές μορφές, επειδή η αγάπη τους αγκάλιασε ακόμα και αυτούς τους διώκτες και τους δημίους που ορθώνονταν απειλητικά μπροστά τους.

  Ο δυναμισμός της μεγάλης πίστης των αγίων ξεπερνούσε κάθε εμπόδιο και τους καθιστούσε ικανούς να ορθώνουν το αγέρωχο ανάστημά τους μπροστά στα μαρτύρια των διωγμών. Όπως μας βεβαιώνει το αποστολικό ανάγνωσμα της ημέρας, «έφραξαν στόματα λεόντων, έσβεσαν δύναμιν πυρός, έφυγον στόματα μαχαίρας, ενεδυναμώθησαν από ασθενείας, εγεννήθησαν ισχυροί εν πολέμω».

   Εδώ ακριβώς, ο άνθρωπος της πίστεως ενώνεται με τον Θεό και ανακαινίζεται εν Χριστώ η ύπαρξή του. Ακόμη και στην Παλαιά Διαθήκη βλέπουμε τη δύναμη της πίστης να μεγαλουργεί. Είναι γνωστή η ιστορία του προφήτη Δανιήλ, τον οποίο ο βασιλιάς Δαρείος έριξε στον λάκκο των λεόντων, και εκείνος διεσώθη με τρόπο θαυμαστό χάρη στη ζωντανή του πίστη. Άλλωστε, ο ίδιος ο Κύριος διαβεβαιώνει: «εάν έχητε πίστιν ως κόκκον σινάπεως, ερείτε τω όρει τούτω, μετάβηθι εντεύθεν εκεί, και μεταβήσεται, και ουδέν αδυνατήσει υμίν».

Ζωή εν Χριστώ

  Το νέφος των αγίων της Εκκλησίας παραπέμπει σε μια μεγάλη αλήθεια, η οποία επιβάλλεται να διαποτίζει και τη δική μας ζωή: ότι, δηλαδή, η πίστη δεν συνιστά μια αφηρημένη έννοια, αλλά μια βιωματική πραγματικότητα, η οποία εκπηγάζει από την οργανική ένωση του ανθρώπου με τον Χριστό.

  Συνήθως, υπό την επίδραση του εκκοσμικευμένου πνεύματος που επικρατεί σήμερα, αποκομίζουμε την εντύπωση ότι πίστη είναι απλώς η θεωρητική παραδοχή μερικών αληθειών ή ένα ιδεολογικό σύστημα, το οποίο πρέπει να αποδεχθούμε και ίσως να κατανοήσουμε διανοητικά.

 Βεβαίως, είναι και αυτά, αλλά η αληθινή πίστη είναι κάτι βαθύτερο και ουσιαστικότερο. Υποδηλώνει μια βαθιά υπαρκτική κατάσταση· προσφέρει ένα μοναδικό βίωμα και μια εμπειρία ζωής που υφαίνεται μέσα στη λειτουργική πράξη της Εκκλησίας, η οποία είναι το Σώμα του Χριστού.

   Ο Απόστολος Παύλος, δίνοντας τον ορισμό της πίστεως, λέγει: «Έστι δε πίστις ελπιζομένων υπόστασις, πραγμάτων έλεγχος ου βλεπομένων». Τα κύρια γνωρίσματα της πίστεως στον ορισμό αυτόν είναι η «υπόστασις» και ο «έλεγχος». Αυτή η υπόσταση και ο έλεγχος, πέρα από κάθε άλλη ερμηνεία, είναι ο ίδιος ο Χριστός και η ένωση μαζί του. Το χωρίο αυτό, κάτω από το πρίσμα της διδασκαλίας των αγίων Πατέρων, αποκαλύπτει και προβάλλει την πραγματική σημασία της πίστεως. 

  Ο άγιος Ιγνάτιος τονίζει ότι «τελεία πίστις εστίν ο Χριστός», ο δε άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής επιγραμματικά σημειώνει: «Χριστόν είναι φαμέν την ενυπόστατον πίστιν».

Αγαπητοί αδελφοί, μπορεί σήμερα ως μέλη της Εκκλησίας να ονομαζόμαστε πιστοί, αλλά πολλοί από εμάς όχι μόνο δεν έχουμε ζωντανή κοινωνία με τον Χριστό, αλλά ούτε καν γνωρίζουμε τις αλήθειες που μας αποκάλυψε.

 Αγνοούμε βασικές διδασκαλίες της Εκκλησίας, τελούμε υπό πνευματική άγνοια και, ταυτόχρονα, αδυνατούμε να συναισθανθούμε την αδυναμία μας αυτή. Δεν διαθέτουμε τον απαιτούμενο ζήλο για να ζήσουμε την αλήθεια που μας σώζει.

   Οι άγιοι είχαν αυτή την πίστη, και γι’ αυτό διέθεταν πλούσιες εσωτερικές δυνάμεις, επιτελούσαν θαύματα, ανεδείχθησαν «ισχυροί εν πολέμω» και «επέτυχον επαγγελιών». Πνευματικό ανάστημα που μας καθοδηγεί με τη ζωή και το παράδειγμά του είναι και ο ιερομάρτυρας Θεόδοτος, του οποίου τη μνήμη επίσης τιμούμε σήμερα. Η αγιασμένη αυτή μορφή εκπέμπει σε ενατενίσεις ουράνιες και αιώνιες.

  Ας τον παρακαλέσουμε, λοιπόν, μαζί με όλους τους Αγίους Πάντες, να πρεσβεύει υπέρ ημών, ώστε να εγκολπωθούμε τη ζωντανή πίστη, συμπορευόμενοι σε μια επίγεια πορεία στολισμένη με ψηφίδες αληθινής και αιώνιας ζωής. Γένοιτο.

Χριστάκης Ευσταθίου,

Θεολόγος

Κυριακὴ τῶν Ἁγίων Πάντων – Εὐαγγελικὸ καί Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 7 Ἰουνίου 2026

 

Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 7 Ἰουνίου 2026, Α΄ Ματθαίου – Κυριακή τῶν Ἁγίων Πάντων (Ματθ. ι΄ 32-33, 37-38, ιθ΄ 27-30)

32 Πᾶς οὖν ὅστις ὁμολογήσει ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὁμολογήσω κἀ­γὼ ἐν αὐτῷ ἔμπροσθεν τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρα­νοῖς· 33 ὅστις δ᾿ ἂν ἀρνήσηταί με ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ἀρνήσομαι αὐτὸν κἀγὼ ἔμ­προσθεν τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς., 37 Ὁ φιλῶν πατέρα ἢ μητέ­ρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστι μου ἄ­­­ξιος· καὶ ὁ φιλῶν υἱὸν ἢ θυ­­γατέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστι μου ἄξιος· 38 καὶ ὃς οὐ λαμβάνει τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολου­θεῖ ὀπίσω μου, οὐκ ἔστι μου ἄξιος. 

ιθ΄ 27 Τότε ἀποκριθεὶς ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ· ἰδοὺ ἡμεῖς ἀφήκαμεν πάντα καὶ ἠκο­λου­θήσαμέν σοι· τί ἄρα ἔ­­­σται ἡμῖν; 28 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς·­ ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ὑ­­­μεῖς οἱ ἀκολουθήσαντές μοι, ἐν τῇ παλιγγενεσίᾳ, ὅ­­­ταν καθίσῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀν­­­θρώπου ἐπὶ θρόνου δόξης­ αὐτοῦ, καθίσεσθε καὶ ὑμεῖς ἐπὶ δώδεκα θρόνους κρί­νοντες τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ. 29 καὶ πᾶς ὃς ἀφῆκεν οἰκίας ἢ ἀδελφοὺς ἢ ἀδελφὰς ἢ πα­­τέρα ἢ μητέρα ἢ γυναῖκα­ ἢ τέκνα ἢ ἀγροὺς ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός μου, ἑκατονταπλασίονα λήψεται καὶ ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσει. 30 Πολλοὶ δὲ ἔσονται πρῶτοι ἔσχατοι καὶ ἔσχατοι πρῶ­τοι.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

32 Μή λογαριάζετε λοιπόν τούς διωγμούς καί τούς κινδύνους, ἀλλά νά λογαριάζετε τίς μεγάλες ἀμοιβές πού σᾶς περιμένουν. Καθένας πού θά μέ ὁμολογήσει ὡς Σω­τήρα του καί Θεό του μπροστά στούς ἀνθρώπους πού καταδιώκουν τήν πίστη μου, θά τόν ὁμολογήσω κι ἐγώ ὡς δικό μου πιστό μπροστά στόν Πατέρα μου πού εἶναι στούς οὐρανούς. 33 Ἐκεῖνος ὅμως πού θά μέ ἀρνηθεῖ ὡς Θεάνθρωπο Σωτήρα μπροστά στούς ἀνθρώπους, αὐτόν θά τόν ἀρ­νη­θῶ κι ἐγώ καί δέν θά τόν ἀναγνωρίσω ὡς δικό μου μπροστά στόν Πατέρα μου πού εἶναι στούς οὐρανούς. 37 Ἐκεῖνος πού ἀγαπᾶ τόν πατέρα του ἤ τή μητέρα του περισσότερο ἀπό μένα, καί μέ ἀρνεῖται γιά νά μή χωρισθεῖ ἀπό τούς γονεῖς του, δέν ἀξίζει γιά μένα. Κι ἐκεῖνος πού ἀγαπᾶ τό γιό του ἤ τήν κόρη του περισσότερο ἀπό μένα, δέν εἶναι ἄξιος νά λέγεται μαθητής μου. 38 Κι ἐκεῖνος πού δέν παίρνει τήν ἀπόφαση νά ὑποστεῖ σταυρικό θάνατο καί δέν ἀκολουθεῖ πίσω μου μέ τήν ἀπόφαση αὐτή, δέν μιμεῖται δηλαδή σέ ὅλα τό παράδειγμά μου, δέν ἀξίζει γιά μένα.

ιθ΄ 27 Τότε τοῦ ἀποκρίθηκε ὁ Πέτρος: Νά, ἐμεῖς ὅλα τά ἀφήσαμε καί σέ ἀκολουθήσαμε. Τί ἄραγε θά μᾶς δοθεῖ ὡς ἀμοιβή; 28 Κι ὁ Ἰησοῦς τούς εἶπε: Ἀληθινά σᾶς λέω ὅτι ἐσεῖς πού μέ ἀκολουθήσατε, ὅταν ξαναγεννηθεῖ ὁ κόσμος καί θά ἔχει συντελεσθεῖ ἡ ἀνάσταση τῶν νεκρῶν, ὁπότε θά καθίσει ὁ υἱός τοῦ ἀνθρώπου σέ θρόνο λαμπρό, ἀν­­­­τά­ξιο τῆς δόξας του, θά καθίσετε κι ἐσεῖς σέ δώδεκα θρόνους δικάζοντας τίς δώδεκα φυλές τοῦ Ἰσραήλ. 29 Καί καθένας πού ἄφησε σπίτια ἤ ἀδελφούς ἤ ἀδελφές ἤ πατέρα ἤ μητέρα ἤ γυναίκα ἤ παιδιά ἤ χωράφια γιά νά μείνει ἑνωμένος καί νά μή χωρισθεῖ ἀπό μένα, θά πάρει ἑκατό φορές περισσότερα σ’ αὐτή τή ζωή καί θά κληρονομήσει καί τήν αἰώνια ζωή. 30 Πολλοί μάλιστα πού εἶναι στόν κόσμο αὐτό πρῶτοι, θά εἶναι στόν ἄλλο κόσμο τελευταῖοι, καί πολλοί τε­λευ­ταῖ­οι θά εἶναι ἐκεῖ πρῶτοι.

Αποστολικό Ανάγνωσμα: Εβρ. ια΄ 33 – ιβ΄ 2

33 οἳ διὰ πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας, εἰργάσαντο δικαιοσύνην, ἐπέτυχον ἐπαγγελιῶν, ἔφραξαν στόματα λεόντων, 34 ἔσβεσαν δύναμιν πυρός, ἔφυγον στόματα μαχαίρας, ἐνεδυναμώθησαν ἀπὸ ἀσθενείας, ἐγενήθησαν ἰσχυροὶ ἐν πολέμῳ, παρεμβολὰς ἔκλιναν ἀλλοτρίων· 35 ἔλαβον γυναῖκες ἐξ ἀναστάσεως τοὺς νεκροὺς αὐτῶν· ἄλλοι δὲ ἐτυμπανίσθησαν, οὐ προσδεξάμενοι τὴν ἀπολύτρωσιν, ἵνα κρείττονος ἀναστάσεως τύχωσιν· 36 ἕτεροι δὲ ἐμπαιγμῶν καὶ μαστίγων πεῖραν ἔλαβον, ἔτι δὲ δεσμῶν καὶ φυλακῆς· 37 ἐλιθάσθησαν, ἐπρίσθησαν, ἐπειράσθησαν, ἐν φόνῳ μαχαίρας ἀπέθανον, περιῆλθον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασιν, ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι, 38 ὧν οὐκ ἦν ἄξιος ὁ κόσμος, ἐπὶ ἐρημίαις πλανώμενοι καὶ ὄρεσι καὶ σπηλαίοις καὶ ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς. 39 Καὶ οὗτοι πάντες μαρτυρηθέντες διὰ τῆς πίστεως οὐκ ἐκομίσαντο τὴν ἐπαγγελίαν, 40 τοῦ Θεοῦ περὶ ἡμῶν κρεῖττόν τι προβλεψαμένου, ἵνα μὴ χωρὶς ἡμῶν τελειωθῶσι.

1 Τοιγαροῦν καὶ ἡμεῖς, τοσοῦτον ἔχοντες περικείμενον ἡμῖν νέφος μαρτύρων, ὄγκον ἀποθέμενοι πάντα καὶ τὴν εὐπερίστατον ἁμαρτίαν, δι’ ὑπομονῆς τρέχωμεν τὸν προκείμενον ἡμῖν ἀγῶνα, 2 ἀφορῶντες εἰς τὸν τῆς πίστεως ἀρχηγὸν καὶ τελειωτὴν Ἰησοῦν, ὃς ἀντὶ τῆς προκειμένης αὐτῷ χαρᾶς ὑπέμεινε σταυρὸν, αἰσχύνης καταφρονήσας, ἐν δεξιᾷ τε τοῦ θρόνου τοῦ Θεοῦ κεκάθικεν.

Νεοελληνική Απόδοση

33 Αυρτοί, χάρις εις την πίστιν των, ηγωνίσθησαν και κατενίκησαν βασίλεια, ήσκησαν δικαιοσύνην, επέτυχαν την πραγματοποίησιν των υποσχέσεων του Θεού, έφραξαν τα στόματα των αγρίων λεόντων, όπως ο Δανιήλ, 34 έσβησαν την φοβεράν δύναμιν της φωτιάς, όπως οι τρεις παίδες, διέφυγαν τον κίνδυνον να σφαγούν με μαχαίρια, όπως ο Ηλίας, εδυναμώθησαν και έγιναν καλά από αρρώστιες, ανεδείχθησαν κραταιοί και δυνατοί στον πόλεμον, έκαμψαν και έτρεψαν εις φυγήν πολυάριθμα στρατεύματα ξένων εχθρών. 35 Μερικές γυναίκες, χάρις εις αυτήν την πίστιν, επήραν πάλιν ζωντανούς, δια της αναστάσεως τους νεκρούς των. Αλλοι δε εδέθησαν στο τύμπανον, στο φοβερά βασανιστικόν εκείνον όργανον, χωρίς να δεχθούν την απελευθέρωσιν, που τους επρότειναν οι βασανισταί των, εάν ηρνούντο την πίστιν των, και υπέμειναν το φοβερόν μαρτύριον μέχρι θανάτου, δια να επιτύχουν και πάρουν ανάστασιν ασυγκρίτως καλυτέραν από την παρούσαν ζωήν. 36 Αλλοι δε εδοκίμασαν εμπαιγμούς και μαστιγώσεις, ακόμη δε δεσμά και φυλακήν. 37 Ελιθοβολήθησαν, επριονίσθησαν, επέρασαν μέσα από πολλούς πειρασμούς, απέθαναν σφαγέντες με μάχαιραν, περιήρχοντο εδώ και εκεί φορούντες, αντί για ενδύματα, προβιές και δέρματα γιδιών, στερούμενοι, θλιβόμενοι, υποβαλλόμενοι εις πολλάς κακουχίας. 38 Τετοιους αγίους δεν ήτο άξιος να τους έχη ο αμαρτωλός κόσμος. Επεριπλανώντο εις τις ερημίες, εις τα όρη, εις τα σπήλαια, εις τις τρύπες της γης. 39 Και όλοι αυτοί, μολονότι έλαβαν την καλήν και τιμίαν μαρτυρίαν, ότι ευηρέστησαν στον Θεόν χάρις εις την πίστιν των, δεν απήλαυσαν πλήρως την υπόσχεσιν της λυτρώσεως και της ουρανίου βασιλείας. 40 Διότι ο Θεός επρόβλεψε δι’ ημάς κάτι καλύτερον· δηλαδή να μη απολαύσουν αυτοί πλήρη την τελείωσιν και την μακαριότητα χωρίς ημάς (αλλ’ όλοι μαζή σαν ένα πνευματικόν σώμα να απολαύσωμεν κατά την δευτέραν παρυσίαν την μακαριότητα της βασιλείας των ουρανών).

1 Δια τούτο, λοιπόν, και ημείς, αφού έχομεν ολόγυρά μας τόσον μεγάλο νέφος αναριθμήτων αγίων, που εμαρτύρησαν και εμαρτυρήθησαν δια την πίστιν των, ας πετάξωμεν μακρυά από επάνω μας κάθε βάρος από τας καταθλιπτικάς μερίμνας του βίου και προπαντός την αμαρτίαν, η οποία από όλα τα σημεία κατά τρόπον δελεαστικόν και προκλητικόν εύκολα μας περιβάλλει, και ας τρέχωμεν με επιμονήν και υπομονήν τον αγώνα, που ευρίσκεται ενώπιον μας. 2 Δια να αντλούμεν δε θάρρος και δύναμιν, ας έχωμεν προσηλωμένα με πίστιν τα βλέμματά μας στον Χριστόν, τον αρχηγόν και ιδρυτήν της πίστεώς μας, ο οποίος με την χάριν του μας χειραγωγεί στον δρόμον της τελειότητος. Αυτός αντί της μακαριότητος, την οποίαν είχε πάντοτε εμπρός του ως Θεός και αντί της χαράς την οποίαν εδικαιούτο να απολαμβάνη και ως άνθρωπος αναμάρτητος ευαρεστήσας κατά πάντα στον Πατέρα, επροτίμησε και υπέμεινε τον σταυρικόν θάνατον και κατεφρόνησε την εντροπήν και τον εξευτελισμόν προς χάριν ημών. Και δια τούτο έχει καθίσει τώρα εις τα δεξιά του θρόνου του Θεού.

***************************************************

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Μ ιὰ ἡρωικὴ παράταξη Ἁγίων παρελαύνει σήμερα μπροστά μας. Μιὰ μεγάλη χορεία πνευματικῶν ἀθλητῶν, οἱ ὁποῖοι, ἀφοῦ ἀγωνίσθηκαν στὸν ἐπίγειο βίο τους, ἔλαβαν τὸ στεφάνι τῆς νίκης ἀπὸ τὸν ἀθλοθέτη Χριστό. Εἶναι οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ Ἀδὰμ μέχρι τὴν ἐποχή μας, οἱ ὁποῖοι συγκροτοῦν τὴ θριαμβεύουσα Ἐκκλησία. Αὐτοὺς τιμοῦμε σήμερα, τὴν Κυριακὴ τῶν Ἁγίων Πάντων.

1. Σύντριψαν τὰ βασίλεια τοῦ κόσμου

Ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ τῆς θείας Λειτουργίας, ἀπὸ τὴν πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολή, μᾶς περιγράφει τὰ κατορθώματα τῶν Δικαίων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Μεταξὺ τῶν ἄλλων μᾶς ἐπισημαίνει ὅτι οἱ Ἅγιοι «διὰ πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας». Δηλαδή, μὲ τὴ δύναμη τῆς πίστεως καταπολέμησαν καὶ ὑπέταξαν ὁλόκληρα βασίλεια. Στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ἀναφέρονται οἱ νίκες τοῦ Γεδεών, τοῦ Βαράκ, τοῦ Σαμψών, τοῦ Ἰεφθάε, τοῦ Δαβίδ, τοῦ Σαμουὴλ καὶ πολλῶν ἄλλων ἐναντίον τῶν ἀλλοφύλων. Ἀλλὰ καὶ στὴν ἐποχὴ τῆς Καινῆς Διαθήκης οἱ ἅγιοι Μάρτυρες ἀντιτάχθηκαν σὲ βασιλεῖς καὶ ἡγεμόνες ποὺ δίωκαν τὴν Ἐκκλησία. Στάθηκαν ἀκλόνητοι στὶς ἀπειλές τους. Δὲν δείλιασαν στὰ βασανιστήρια. Δὲν φοβήθηκαν τὸν μαρτυρικὸ θάνατο.

Ἐπιπλέον ὅλων αὐτῶν, οἱ Ἅγιοι σύν­τριψαν καὶ τὰ πνευματικὰ βασίλεια τῶν δαιμόνων. Ἐκεῖ ἔδωσαν τὶς πιὸ σκληρὲς μάχες. Περιφρόνησαν τὰ βασίλεια τοῦ κόσμου, τὰ θέλγητρα τῆς ἁμαρτίας, τὶς ἀναπαύσεις, τὸν πλοῦτο, τὶς ἁμαρτωλὲς ἀπολαύσεις, τὶς τιμές, μὲ τὰ ὁποῖα ὁ διάβολος καὶ τὰ ὄργανά του προσπαθοῦσαν νὰ κλέψουν τὴν καρδιά τους. Ἔμειναν ἀνίκητοι στὶς παγίδες τοῦ διαβόλου, πιστοὶ ὑπήκοοι στὸν «Βασιλέα τῶν βασιλευόντων καὶ Κύριον τῶν κυριευόντων» (Χερουβικὸς ὕμνος Μεγάλου Σαββάτου).
Τὸ θυσιαστικὸ καὶ γενναῖο φρόνημά τους ἂς μᾶς συγκινεῖ κι ἂς μᾶς ἐμπνέει, ὥστε νὰ μὴ μᾶς ἑλκύουν τὰ ἐφήμερα βασίλεια τοῦ κόσμου, ἀλλὰ νὰ ὑποτασσόμαστε στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἐκεῖνον νὰ ἀναγνωρίζουμε Κύριο καὶ πνευματικὸ Βασιλιά μας.

2. Τὸ παράδοξο σύννεφο ποὺ μᾶς περιβάλλει

Ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος στὴ συν­έχεια ὀνομάζει «νέφος μαρτύρων» ὅλο αὐτὸ τὸ σύνολο τῶν γενναίων ἀθλητῶν τῆς πίστεως, δηλαδὴ πυκνὸ σύννεφο Ἁγίων. Ἡ λέξη «νέφος» εἶναι πολὺ παραστατική. Ὁ θεῖος Ἀπόστολος ἀ­να­φέρεται μὲ αὐτὴ στὸ μεγάλο πλῆθος τῶν Προφητῶν καὶ τῶν Δικαίων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Καὶ στὴν Καινὴ Δια­θήκη ἀσφαλῶς οἱ Ἅγιοί μας εἶναι δυσεξαρί­θμητοι: Ἀπόστολοι, Μάρτυρες, Ἱεράρχες, Ὅσιοι, ἄνδρες καὶ γυναῖκες, βρέφη καὶ γέροντες, μορφωμένοι καὶ ἀγράμματοι, πλούσιοι καὶ φτωχοί, γνωστοὶ καὶ ἄγνωστοι. Ἕνα πραγματικὸ σύννεφο εἶναι τὸ πλῆθος τῶν Ἁγίων μας.

Καὶ ὅπως ἕνα σύννεφο στέκεται μεταξὺ οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ μὲ τὴ σκιά του ἀνακουφίζει ἀπὸ τὸν καύσωνα, ἀντίστοιχα καὶ οἱ Ἅγιοι μᾶς παρηγοροῦν στὶς δοκιμασίες, στὶς θλίψεις, στοὺς πειρασμούς. Πρεσβεύουν γιὰ ἐμᾶς. Κον­τά τους βρίσκουμε ἀναψυχή. Μάλιστα τὸ παράδοξο αὐτὸ σύννεφο βρίσκεται πολὺ κοντά μας. Μᾶς περιβάλλει. Εἶναι «περικείμενον ἡμῖν». Βρισκόμαστε μέσα στὸ σύννεφο αὐτό. Τόσο κοντά μας εἶναι οἱ Ἅγιοι. Μᾶς κυκλώνουν, μᾶς περιβάλλουν, μᾶς συνοδεύουν.

Αὐτὸς εἶναι ὁ χορὸς τῶν Ἁγίων μας· ἕνα πυκνὸ σύννεφο, ποὺ βρίσκεται δίπλα μας καὶ μᾶς προστατεύει. Αὐτὸς εἶναι ὁ θησαυρὸς τῆς Ἐκκλησίας μας, «νέους καὶ παλαιοὺς ἔχων μαργαρίτας· ἀλλ᾿ ἓν ἁπάντων τὸ κάλλος» (PG 50, 571), σχολιάζει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Διαθέτει νέα καὶ παλιὰ μαργαριτάρια·ὅλα ὅμως ἔχουν τὴν ἴδια ὀμορφιά. Ἂς δοξάζουμε τὸν Θεὸ γιὰ τὰ πολύτιμα αὐτὰ μαργαριτάρια, ποὺ μᾶς στέλνει σὲ κάθε ἐποχὴ γιὰ νὰ μᾶς στρέφουν στὸν οὐρανὸ μὲ τὴ ζωὴ καὶ τὸ παράδειγμά τους.

3. Μὲ ὑπομονὴ στὸν ἀγώνα

Στὸ τέλος τῆς περικοπῆς ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος μᾶς δίνει καὶ μιὰ πολὺ σοφὴ καὶ πρακτικὴ προτροπή: «Δι᾿ ὑπομονῆς τρέχωμεν τὸν προκείμενον ἡμῖν ἀγῶνα». Ἂς τρέχουμε μὲ ὑπομονὴ τὸν ἀγώνα ποὺ ἀνοίγεται μπροστά μας. Ποιός εἶναι ὁ ἀγώνας αὐτός; Εἶναι ἡ ἐπίγεια ζωή μας. Ἕνας ἀγώνας μετ᾿ ἐμποδίων, μὲ δυσκολίες, προβλήματα, πειρασμούς, ποὺ ξεπροβάλλουν στὸ διάβα μας καὶ ἀπειλοῦν τὴν ψυχή μας. Γιὰ νὰ νικήσουμε καὶ νὰ στεφθοῦμε νικητὲς στὸν ἀγώνα αὐτὸ εἶναι ἀπαραίτητο νὰ κάνουμε ὑπομονή. Μακάριος καὶ παν­ευτυχὴς εἶναι ἐκεῖνος, ποὺ σηκώνει μὲ ὑπομονὴ τὴ δοκιμασία του, «ὅτι δόκιμος γενόμενος λήψεται τὸν στέφανον τῆς ζωῆς» (Ἰάκ. α΄ 12), γράφει ὁ ἅγιος Ἰάκωβος ὁ Ἀδελφόθεος. Μὲ τὴ δοκιμασία θὰ γίνει σταθερὸς καὶ θὰ λάβει τὸ λαμπρὸ καὶ ἔνδοξο στεφάνι τῆς αἰώνιας ζωῆς.

Ὑπομονὴ ἔκαναν καὶ ὅλοι οἱ Ἅγιοί μας στὸν ἐπίγειο βίο τους. Δὲν ἔ­ζησαν ἄνετη ζωή, ἀλλὰ πάλεψαν σκληρά, κοπίασαν, μάτωσαν, ἵ­δρω­σαν, δάκρυσαν, ἔχοντας τὴ βεβαιότητα ὅτι ὁ Θεὸς τοὺς «ἐξάγει εἰς ἀναψυχήν» (Ψαλ. ξε΄ [65] 12), τοὺς λυτρώνει. Τὰ δικά τους ἴχνη κα­λούμαστε ν᾿ ἀκολουθήσουμε κι ἐμεῖς. Ἂς τρέχουμε μὲ ὑπομονὴ στὴ ζωή μας. Διότι ἡ ὑπομονὴ εἶναι ἡ μυστικὴ δύναμη τῆς ψυχῆς. Αὐτὴ θὰ φέρει μὲ τὴ Χάρι τοῦ Θεοῦ τὴ νίκη.

***************************************************