Με το βλέμμα στον Ουρανό: Ένα ντοκιμαντέρ για τον Άγιο Νεκτάριο Πενταπόλεως

 ΠΗΓΗ :ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ

Εορτή του Αγίου Νεκταρίου

 

Τη μνήμη του Αγίου Νεκταρίου του Μητροπολίτου Πενταπόλεως τιμά σήμερα, 9 Νοεμβρίου, η Εκκλησία μας. Γεννήθηκε τη 1η Οκτωβρίου του 1846 μ.Χ. στη Σηλυβρία της Θράκης από τον Δήμο και τη Βασιλική Κεφάλα και ήταν το πέμπτο από τα έξι παιδιά τους. Το κοσμικό του όνομα ήταν Αναστάσιος.

Μικρός, 14 ετών, πήγε στην Κωνσταντινούπολη, όπου εργάστηκε ως υπάλληλος και κατόπιν ως παιδονόμος στο σχολείο του Μετοχίου του Παναγίου Τάφου. Κατόπιν πήγε στη Χίο, όπου, από το 1866 μ.Χ. μέχρι το 1876 μ.Χ. χρημάτισε δημοδιδάσκαλος στο χωριό Λίθειο.

Το 1876 μ.Χ. εκάρη μοναχός στη Νέα Μονή Χίου με το όνομα Λάζαρος και στις 15 Ιανουαρίου 1877 μ.Χ. χειροτονήθηκε διάκονος ονομασθείς Νεκτάριος, από τον Μητροπολίτη Χίου Γρηγόριο (1860 – 1877 μ.Χ.), και ανέλαβε τη Γραμματεία της Μητροπόλεως.

Το 1881 μ.Χ. ήλθε στην Αθήνα, όπου με έξοδα του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Σωφρονίου Δ’ (1870 – 1899 μ.Χ.), σπούδασε Θεολογία και πήρε το πτυχίο του το 1885 μ.Χ. Έπειτα, ο ίδιος προαναφερόμενος Πατριάρχης, τον χειροτόνησε το 1886 μ.Χ. πρεσβύτερο και του έδωσε τα καθήκοντα του γραμματέα και Ιεροκήρυκα του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. Διετέλεσε επίσης πατριαρχικός επίτροπος στο Κάιρο.

Στις 15 Ιανουαρίου 1889 μ.Χ., χειροτονήθηκε Μητροπολίτης Πενταπόλεως. Η δράση του ως Μητροπολίτου ήταν καταπληκτική και ένεκα αυτού ήταν βασικός υποψήφιος του πατριαρχικού θρόνου Αλεξανδρείας. Λόγω όμως φθονερών εισηγήσεων (αισχρών συκοφαντιών), προς τον Πατριάρχη Σωφρόνιο, ο ταπεινόφρων Νεκτάριος, για να μη λυπήσει τον γέροντα Πατριάρχη, επέστρεψε στην Ελλάδα (1889 μ.Χ.).

Διετέλεσε Ιεροκήρυκας (Ευβοίας) (1891 – 1893 μ.Χ.), Φθιώτιδος και Φωκίδας (1893 – 1894 μ.Χ.) και διευθυντής της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής στην Αθήνα (1894 – 1904 μ.Χ.).

Μετά τον θάνατο του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Σωφρονίου (1899 μ.Χ.), ο Νεκτάριος εκλήθη να τον διαδεχθεί, αλλά ο Άγιος αρνήθηκε.

Στα κηρύγματα του, πλήθος λαού μαζευόταν, για να «ρουφήξει» το νέκταρ των Ιερών λόγων του.

Το 1904 μ.Χ. ίδρυσε γυναικεία Μονή στην Αίγινα, της οποίας ανέλαβε προσωπικά τη διοίκηση, αφού εγκαταβίωσε εκεί το 1908 μ.Χ., μετά την παραίτηση του από τη Ριζάρειο Σχολή.

Έγραψε αρκετά συγγράμματα, κυρίως βοηθητικά του θείου κηρύγματος. Η ταπεινοφροσύνη του και η φιλανθρωπία του υπήρξαν παροιμιώδεις.

Πέθανε το απόγευμα της 8ης Νοεμβρίου 1920 μ.Χ. Τόση δε ήταν η αγιότητά του, ώστε επετέλεσε πολλά θαύματα, πριν αλλά και μετά τον θάνατο του. Ενταφιάστηκε στην Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος στην Αίγινα.

Η ανακομιδή των Ιερών λειψάνων του έγινε στις 3 Σεπτεμβρίου του 1953 μ.Χ. και στις 20 Απριλίου του 1961 μ.Χ. με Πράξη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, διακηρύχτηκε Άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Απολυτίκιο:
Ήχος α’. Της ερήμου πολίτης.
Σηλυβρίας τον γόνον και Αιγίνης τον έφορον, τον εσχάτοις χρόνοις φανέντα αρετής φίλον γνήσιον, Νεκτάριον τιμήσωμεν πιστοί, ως ένθεον θεράποντα Χριστού, αναβλύζει γαρ ιάσεις παντοδαπάς τοις ευλαβώς κραυγάζουσι. Δόξα τω σε δοξάσαντι Χριστώ, δόξα τω σε θαυματώσαντι, δόξα τω ενεργούντι διά σού πάσιν ιάματα.

Ταξιαρχών: ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΙ ΓΑΒΡΙΗΛ

 

Η Εκκλησία γιορτάζει σήμερα 8 Νοεμβρίου τους Αγίους Αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ.

Κατά την Άγια Γραφή οι άγγελοι στέλνονται από το Θεό με μορφή ορατή (οι άγγελοι είναι αόρατα αγαθά πνεύματα κοντά στο, Θεό) σε σπουδαίες ιστορικές περιστάσεις, που πρόκειται να εκδηλωθεί ή να εκτελεσθεί κάποια μεγάλη θεία θέληση.

Δείτε ποιοι γιορτάζουν σήμερα, χρόνια πολλά.

Γιορτή Αγίων Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ, γιορτάζουν σήμερα οι: Άγγελος, Αγγελική, Γαβριήλ, Γαβριηλία, Γαβριέλα, Ελεημονήτρια, Ευταξία, Λεμονιά, Μεταξάς, Μεταξία, Μιχαήλ, Μηχαηλία, Μιχαέλα, Πανορμίτης, Πανορμίτα, Σεραφείμ, Σεραφειμία, Σταμάτιος, Σταματίνα, Σταματία, Στρατηγός, Στρατηγώ, Ταξιάρχης, Ταξιαρχία.

Τη σχέση, τώρα, που έχουν οι άγγελοι με το Θεό και τους ανθρώπους, καθώς και την αποστολή τους, βλέπουμε επίσης μέσα στην Αγία Γραφή. Και ιδιαίτερα, στους Ψαλμούς 33, στίχ. 8 και 90, στίχ. 10-12, στη δε Καινή Διαθήκη, Ματθ. ιη’ στίχ. 10, καθώς επίσης και στην προς Εβραίους επιστολή, κεφ. α’ στίχ. 14, όπου ο συγγραφέας αναφωνεί: «οὐχὶ πάντες εἰσὶ λειτουργικὰ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν;».

Δηλαδή, δεν είναι όλοι οι άγγελοι πνεύματα υπηρετικά, τα όποια ενεργούν όχι από δική τους πρωτοβουλία, αλλά αποστέλλονται από το Θεό για να υπηρετήσουν εκείνους που μέλλουν να κληρονομήσουν την αιώνια ζωή;

Επικεφαλής των αγγελικών δυνάμεων είναι οι αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ. Τον Μιχαήλ συναντάμε στην Παλαιά Διαθήκη. π.χ. όταν ο Αβραάμ μέλλει να θυσιάσει τον Ισαάκ, στον Ιησού του Ναυή, στον Ηλία, στον Λώτ, για να τον σώσει όταν ο Θεός αποφάσισε να καταστρέψει τα Γόμορα, στον Πατριάρχη Ιακώβ, στον μάντη Βαρλαάμ και άλλου.

Χρόνια πολλά σε όλους για σήμερα.

Επίσης ο Μιχαήλ, ήταν αυτός που οδήγησε το λαό του Ισραήλ στη φυγή από την Αίγυπτο.

Τον Γαβριήλ συναντάμε στην Καινή Διαθήκη, όπως στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και άλλου.

Τη μνήμη τους τιμούμε στις 8 Νοεμβρίου.

Η λαϊκή παράδοση και οι Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ

Η λαϊκή παράδοση στην Ελλάδα και στις γύρω περιοχές είναι γεμάτη από πλούσιες ιστορίες και έθιμα που συνδέονται με τους αγγέλους και ιδιαίτερα με τον Αρχάγγελο Μιχαήλ, ο οποίος θεωρείται ο ψυχοπομπός άγγελος. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Μιχαήλ έχει τον ρόλο του οδηγού των ψυχών, μεταφέροντάς τες στον ουρανό. Οι λαϊκές πεποιθήσεις γύρω από τον Αρχάγγελο Μιχαήλ είναι ιδιαίτερα έντονες και ποικίλουν ανάλογα με την περιοχή.

Ο Μιχαήλ και η Ψυχή
Στον Πόντο, για παράδειγμα, την παραμονή της γιορτής των Ταξιαρχών, υπήρχε η πεποίθηση ότι ο Αρχάγγελος Μιχαήλ βγαίνει και παίρνει τις ψυχές όσων τα ρούχα τους ήταν κρεμασμένα έξω από το σπίτι. Έτσι, οι κάτοικοι φρόντιζαν να μην αφήνουν ρούχα να στεγνώνουν έξω το βράδυ της παραμονής. Στη Θράκη, αντίστοιχα, υπήρχε η συνήθεια να μην αφήνουν τα παπούτσια τους έξω από το σπίτι για να μην τα δει ο Μιχαήλ και να «ενθυμηθεί» αυτούς, παίρνοντάς τους.

Η Νηστεία των Ταξιαρχών
Στην περιοχή των Κοτυώρων του Πόντου, οι γυναίκες μεγάλης ηλικίας ακολουθούσαν μια αυστηρή νηστεία από τις 1 έως τις 8 Νοεμβρίου, την περίοδο της γιορτής των Ταξιαρχών. Πίστευαν ότι αυτή η νηστεία θα τους βοηθούσε να περάσουν πιο ήρεμα στο «τέλος τους», όταν θα έφτανε η ώρα να αποχωρήσουν από τη ζωή. Οι γυναίκες νήστευαν στην χάρη του Αρχάγγελου Μιχαήλ, για να τους πάρει την ψυχή με ευκολία και χωρίς ταλαιπωρία. Μόλις ολοκληρωνόταν η νηστεία, κοινωνούσαν την ημέρα της θείας λειτουργίας.

Ο Μιχαήλ στην Τραπεζούντα
Στην Τραπεζούντα, η πίστη στον Αρχάγγελο Μιχαήλ ήταν εξίσου έντονη. Εκεί, οι μητέρες πήγαιναν τα παιδιά τους στην εκκλησία την ημέρα της γιορτής του και τύλιγαν στο λαιμό τους την άκρη από το παραπέτασμα της ωραίας πύλης για να προστατεύσουν τα παιδιά τους από τον πονόλαιμο.

Ο Αρχάγγελος Κουρκουνάς
Στην περιοχή της Σαμψούντας, στο χωριό Αντρεάντων (Αμισού), ο Αρχάγγελος Μιχαήλ ήταν γνωστός και ως Κουρκουνάς, όνομα που προέρχεται από τη λέξη «κουρκούνι» που σημαίνει «χτυπάω την πόρτα». Σύμφωνα με την παράδοση, ο Αρχάγγελος Μιχαήλ χτυπάει την πόρτα ζητώντας την ψυχή του ανθρώπου.

Το Θαύμα του Αρχάγγελου Μιχαήλ
Μια από τις πιο γνωστές ιστορίες γύρω από τον Αρχάγγελο Μιχαήλ αφορά το θαύμα του στην περιοχή των Κολοσσών στη Φρυγία. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, εκεί υπήρχε μια ιερή πηγή που ανέβλυζε αγιασμένο νερό και θεράπευε κάθε ασθένεια. Οι ειδωλολάτρες, ωστόσο, επιχείρησαν να καταστρέψουν το ναό και να πνίξουν τον ιερέα του. Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ επενέβη με τη ρομφαία του και με μια κίνηση άνοιξε τη γη, καταπίνωντας τα νερά και σώζοντας τον ιερέα και το ναό. Το μέρος ονομάστηκε Χώναι (από τη λέξη «χωνεύεται»), καθώς τα νερά των ποταμών χωνεύονται μέσα στη γη.

 Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ
Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ, αν και λιγότερο γνωστός σε κάποιες περιοχές, έχει εξίσου σημαντική θέση στη χριστιανική παράδοση. Το όνομά του σημαίνει «ήρωας του Θεού» και εμφανίζεται σε πολλές βιβλικές ιστορίες. Ο Γαβριήλ είναι ο άγγελος που αναγγέλλει τη γέννηση σημαντικών προσώπων, όπως ο Σαμψών, η Παναγία και ο Ιωάννης ο Πρόδρομος. Στη λαϊκή παράδοση, ο Αρχάγγελος Γαβριήλ θεωρείται ο προάγγελος των γεννήσεων και συνδέεται με την παρουσία του σε σημαντικά θρησκευτικά γεγονότα.

Η λαϊκή παράδοση γύρω από τους αγγέλους, και ιδιαίτερα τον Αρχάγγελο Μιχαήλ, αντικατοπτρίζει την ανάγκη του ανθρώπου για προστασία και καθοδήγηση, αλλά και την πίστη ότι υπάρχουν υπερφυσικές δυνάμεις που βοηθούν και καθοδηγούν τις ψυχές στις πιο κρίσιμες στιγμές της ζωής.

ΚΥΡΙΑΚΗ 8 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2026 – Ζ΄ ΛΟΥΚΑ (Λουκ. η΄ 41-56) (Εβρ. β΄ 2-10)

 

 "Ο Λόγος του Θεού στον Λαό του Θεού".

Πίστεως αναβάσεις

«Και παραχρήμα έστη η ρύσις του αίματος»

   Πολλοί ήταν οι άνθρωποι που έτρεχαν κοντά στον Χριστό για να τον δουν, να τον ακούσουν και να δεχθούν κάποια ευεργετική δωρεά Του. Αρκετοί πίστευαν ότι και με ένα άγγιγμα στα ενδύματά Του, θα γίνονταν δέκτες της ευλογίας Του. Και πραγματικά «όσοι αν ήπτοντο αυτού εσώζοντο». Το βλέπουμε και στην αιμορροούσα γυναίκα του σημερινού Ευαγγελίου. Η δυστυχισμένη εκείνη ύπαρξη υπέφερε δώδεκα ολόκληρα χρόνια. Ακόμα και η επιστήμη ύψωνε τα χέρια στην περίπτωσή της. Οι γιατροί δεν μπορούσαν να την θεραπεύσουν. Μόνο μια ελπίδα απέμενε.

 Ο παντοδύναμος Ιησούς για τον οποίο τόσα πολλά ακούγονταν, ότι δηλαδή θαυματουργούσε και πρόσφερε ζωή στους ανθρώπους. Έτσι, λοιπόν, όταν ο Κύριος επισκέφθηκε τον τόπο της, αυτή δεν παρέλειψε να αδράξει την ευκαιρία. Αποφάσισε να τον πλησιάσει. Αυτή τολμούσε, αλλά το πλήθος του κόσμου που τον είχε κυκλώσει και συμπορευόταν μαζί Του, δεν της επέτρεπε να πάει πιο κοντά. Φάνταζε αδύνατο να μπορέσει να του μιλήσει. Η πίστη όμως πάντοτε και ιδιαίτερα σε τέτοιες κρίσιμες στιγμές, δίνει διεξόδους ζωής. Καθώς, λοιπόν, ο Χριστός βάδιζε ανάμεσα στο συνωθούμενο πλήθος, εκείνη κατάφερε να πλησιάσει και να αγγίξει στο πίσω μέρος ένα άκρο του ενδύματός Του.

  Τη στιγμή αυτή ένιωσε σαν να την άγγιξε ηλεκτροφόρο καλώδιο. Αισθάνθηκε κάτι παράξενο και κατάλαβε ότι έλαβε το ποθούμενο. Ότι θεραπεύθηκε. Ίσχυσε και στην περίπτωσή της το αποστολικό λόγιο «εγγίσατε τω Θεώ και εγγιεί υμίν». Αγγίζουμε τον Θεό όταν έχουμε πίστη. Όταν εναρμονίζουμε τη ζωή μας με το θέλημά Του. Όταν εκφράζουμε εμπιστοσύνη για τις δωρεές Του.

Το σωτήριο άγγιγμα

Όπως μας πληροφορεί ο ευαγγελιστής Λουκάς, καθώς πορευόταν ο Χριστός και τον «συνέθλιβε» πλήθος κόσμου, όλοι έμειναν σαστισμένοι όταν ρώτησε: «Ποιος με άγγιξε;». Το ερώτημά του τη μεγάλη αυτή στιγμή του συνωστισμού φάνηκε να ήταν μάλλον ακατανόητο. Και όμως ο Κύριος επέμενε: «Κάποιος με άγγιξε». Τότε η πιστή γυναίκα, έντρομη, πλησίασε, ομολόγησε την ενέργειά της και δημοσιοποίησε το θαυμαστό αποτέλεσμα που είχε.

Όμως κάτι που θα πρέπει να προσέξουμε, αγαπητοί αδελφοί, είναι ότι το άγγιγμά της στο ρούχο του Ιησού δεν ήταν μόνο εξωτερικό, αλλά ήταν κυρίως εσωτερικό. Τι σημαίνει αυτό; Ήταν άγγιγμα με πίστη. Γι’ αυτό, άλλωστε, υπήρξε και το θαυμαστό αποτέλεσμα. Η αιμορροούσα γυναίκα γίνεται αιώνιο παράδειγμα για κάθε άνθρωπο που καταλαμβάνεται από τον ευλογημένο πόθο να «αγγίξει» το πρόσωπο του Χριστού, η παρουσία του οποίου αποκαλύπτεται αυθεντικά στο Σώμα του, την Εκκλησία.

 Η μετοχή στη μυστηριακή ζωή της, μεταβάλλεται σ’ ένα σωτήριο «άγγιγμα» που αποκαθιστά την προσωπικότητα του ανθρώπου και τον αφήνει να γεύεται το χώρο της θείας θαυματουργίας στη ζωή του. Αρκεί ο άνθρωπος να μην μένει εγκλωβισμένος στον εαυτό του. Να μην απολυτοποιεί τις εγωτικές του δυνάμεις, αλλά να εγκολπώνεται την αγάπη και την χάρη του Χριστού. Είναι χαρακτηριστική η αναφορά του αποστόλου Παύλου, ο οποίος λέει ότι ο σκοπός του πνευματικού μας αγώνα στην Εκκλησία είναι «ίνα μη ώμεν πεποιθότες εφ’ εαυτοίς, αλλ’ επί τω Θεώ τω εγείροντι τους νεκρούς».

Αγαπητοί αδελφοί, η ευαγγελική αλήθεια υπαγορεύει στη ζωή μας να προσεγγίσουμε κι εμείς το Σωτήρα Χριστό για να δεχθούμε τη σωτήρια αλήθεια του. Ας μη λησμονούμε ότι και εμείς σήμερα, όπως η αιμορροούσα γυναίκα τότε, υποφέρουμε από διάφορες «ασθένειες» που δεν μας επιτρέπουν να ζούμε στην χάρη και την αγάπη του Θεού. 

Γι’ αυτό, ας τολμήσουμε όπως η γυναίκα τότε να πλησιάσουμε τον Κύριο για να καταστούμε και εμείς δέκτες της θεραπευτικής ενέργειάς Του, η οποία είναι η μόνη που μπορεί να μας απαλλάξει από τα σημερινά τραγικά αδιέξοδα που τόσο οδυνηρά βιώνουμε. Η ευαγγελική περικοπή σήμερα αναφέρεται και στο θαύμα της ανάστασης της θυγατέρας του Ιαείρου.

 Ο λόγος του Χριστού που απηύθυνε στον Ιάειρο «μη φοβού, μόνον πίστευε και σωθήσεται», ας γίνει ο πιο ισχυρός δείκτης και στη δική μας ζωή. Η Σύναξη επίσης των αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ που τιμά σήμερα η Εκκλησία μας, προσφέρεται ως ακόμα μια ευκαιρία για πνευματικές αναβάσεις, οι οποίες μάς καθιστούν ικανούς ν’ ατενίζουμε κι εμείς στη ζωή μας τις κορυφογραμμές της πίστεως. Γένοιτο!

Χριστάκης Ευσταθίου,

Θεολόγος

Κυριακὴ Z΄ Λουκᾶ – Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 8 Νοεμβρίου 2026

 

Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 8 Νοεμβρίου 2026, Κυριακὴ Z΄ Λουκᾶ (Λουκ. η΄ 41-56)

41 καὶ ἰδοὺ ἦλθεν ἀνὴρ ᾧ ὄνομα Ἰάειρος, καὶ αὐτὸς ἄρ­χων τῆς συναγωγῆς ὑπῆρ­χε· καὶ πεσὼν παρὰ τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ παρεκάλει αὐτὸν εἰσελθεῖν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, 42 ὅτι θυγάτηρ μονογενὴς ἦν αὐτῷ ὡς ἐτῶν δώδεκα, καὶ αὕτη ἀπέθνησκεν. Ἐν δὲ τῷ ὑπάγειν αὐτὸν οἱ ὄ­χλοι συνέπνιγον αὐτόν. 43 καὶ γυνὴ οὖσα ἐν ρύσει αἵματος ἀπὸ ἐτῶν δώδεκα,­ ἥτις ἰατροῖς προσαναλώ­σασα ὅλον τὸν βίον οὐκ ἴ­­­­σχυ­σεν ὑπ᾿ οὐδενὸς θερα­πευ­θῆναι, 44 προσελθοῦσα ὄπισθεν ἥψατο τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ, καὶ παραχρῆμα ἔστη ἡ ρύσις τοῦ αἵ­ματος αὐτῆς. 45 καὶ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς· τίς ὁ ἁψάμενός μου; ἀρνουμένων δὲ πάντων εἶπεν ὁ Πέτρος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ· ἐπιστάτα, οἱ ὄχλοι συνέχουσί σε καὶ ἀ­­­ποθλίβουσι, καὶ λέγεις τίς ὁ ἁψάμενός μου;
46 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν· ἥ­ψα­τό μού τις· ἐγὼ γὰρ ἔγνων δύναμιν ἐξελθοῦσαν ἀπ᾿ ἐ­­­­μοῦ. 47 ἰδοῦσα δὲ ἡ γυνὴ ὅτι οὐκ ἔλαθε, τρέμουσα ἦλθε καὶ προσπεσοῦσα αὐτῷ δι᾿ ἣν αἰτίαν ἥψατο αὐτοῦ ἀπήγ­γειλεν αὐτῷ ἐνώπιον παν­τὸς τοῦ λαοῦ, καὶ ὡς ἰάθη παραχρῆμα. 48 ὁ δὲ εἶπεν αὐτῇ· θάρσει,­ θύγατερ, ἡ πίστις σου σέ­­σωκέ σε· πορεύου εἰς εἰρή­νην. 49 Ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος ἔρ­­χεταί τις παρὰ τοῦ ἀρχισυν­αγώγου λέγων αὐτῷ ὅτι τέθνηκεν ἡ θυγάτηρ σου· μὴ σκύλλε τὸν διδάσκαλον. 50 ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀκούσας ἀ­­­πεκρίθη αὐτῷ λέγων· μὴ φο­βοῦ· μόνον πίστευε, καὶ σω­θήσεται. 51 ἐλθὼν δὲ εἰς τὴν οἰκίαν οὐκ ἀφῆκεν εἰσελθεῖν οὐδέ­να εἰ μὴ Πέτρον καὶ Ἰω­άννην καὶ Ἰάκωβον καὶ τὸν πα­­­τέρα τῆς παιδὸς καὶ τὴν μητέρα. 52 ἔκλαιον δὲ πάντες καὶ ἐκόπτοντο αὐτήν. ὁ δὲ εἶπε· μὴ κλαίετε· οὐκ ἀπέθανεν, ἀλλὰ καθεύδει. 53 καὶ κατεγέλων αὐτοῦ, εἰ­­δότες ὅτι ἀπέθανεν. 54 αὐτὸς δὲ ἐκβαλὼν ἔξω πάντας καὶ κρατήσας τῆς χειρὸς αὐτῆς ἐφώνησε λέγων· ἡ παῖς, ἐγείρου. 55 καὶ ἐπέστρεψε τὸ πνεῦμα αὐτῆς, καὶ ἀνέστη παραχρῆμα, καὶ διέταξεν αὐτῇ δοθῆναι φαγεῖν. 56 καὶ ἐξέστησαν οἱ γονεῖς αὐτῆς. ὁ δὲ παρήγγειλεν αὐ­­τοῖς μηδενὶ εἰπεῖν τὸ γεγονός.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

41 Τότε ἦλθε στόν Ἰησοῦ κάποιος ἄνθρωπος πού ὀνο­μα­ζόταν Ἰάειρος καί ἦταν ἄρχοντας τῆς συναγωγῆς. Κι ἀφοῦ ἔπεσε γονατιστός κοντά στά πόδια του, τόν παρακαλοῦσε νά πάει στό σπίτι του, 42 διότι εἶχε μία μονάκριβη κόρη περίπου δώδεκα χρόνων πού βρισκόταν στά τελευταῖα της καί πέθαινε. Καί τήν ὥρα πού ὁ Ἰησοῦς πήγαινε στό σπίτι τοῦ Ἰαείρου, τά πλήθη τοῦ λαοῦ τόν περιέβαλλαν ἀσφυκτικά καί τόν πίεζαν. 43 Τότε λοιπόν κάποια γυναίκα πού ὑπέφερε ἀπό αἱμορραγία ἐδῶ καί δώδεκα χρόνια, ἡ ὁποία μαζί μέ τά ἄλλα βάσανα τῆς ἀρρώστιας της εἶχε ξοδέψει καί ὅλη τήν περιουσία της σέ γιατρούς καί δέν μπόρεσε νά θεραπευθεῖ ἀπό κανέναν, 44 ἀφοῦ πλησίασε τόν Ἰησοῦ ἀπό πίσω, ὥστε νά μήν τήν ἀντιληφθεῖ κανείς, ἐπειδή ντρεπόταν νά γίνει φανερή ἡ ἀρρώστια της, ἄγγιξε τήν ἄκρη τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐν­δύματός του κι ἀμέσως σταμάτησε ἡ αἱμορραγία της. 

45 Τότε εἶπε ὁ Ἰησοῦς: Ποιός μέ ἄγγιξε; Κι ἐπειδή ὅλοι οἱ τριγύρω ἀρνοῦνταν, εἶπε ὁ Πέτρος καί οἱ ἄλλοι μαθητές πού ἦταν μαζί του: Διδάσκαλε, τά πλήθη τοῦ λαοῦ σέ περικύκλωσαν καί σέ πιέζουν ἀσφυκτικά· καί σύ λές, ποιός μέ ἄγγιξε; 46 Ὁ Ἰησοῦς ὅμως εἶπε: Κάποιος μέ ἄγγιξε. Διότι ἐγώ κατάλαβα ὅτι βγῆκε ἀπό πάνω μου δύναμη θαυματουργική. 47 Ὅταν λοιπόν ἡ γυναίκα εἶδε ὅτι δέν μπόρεσε νά κρυ­φτεῖ καί δέν ξέφυγε ἀπό τόν Ἰησοῦ αὐτό πού ἔκανε, ἦλ­θε τρέμοντας ἀπό τό φόβο της, κι ἀφοῦ ἔπεσε γονατιστή μπροστά του, τοῦ διηγήθηκε μπροστά σ’ ὅλο τό πλῆθος τοῦ λαοῦ γιά ποιά αἰτία τόν ἄγγιξε καί πῶς θεραπεύθηκε ἀμέσως. 48 Τότε ὁ Ἰησοῦς τῆς εἶπε: Ἔχε θάρρος, κόρη μου, ἡ πεποίθηση πού εἶχες ὅτι θά ἔβρισκες τήν ὑγεία σου ἄν μέ ἄγγιζες, αὐτή ἡ πίστη σου σ’ ἔχει θεραπεύσει. Πήγαινε στό καλό, εἰρηνική καί ἐλεύθερη ἀπό κάθε ἀνησυχία πού δοκίμαζες πιό πρίν ἐξαιτίας τῆς ἀσθενείας σου. 

49 Κι ἐνῶ μιλοῦσε ἀκόμη ὁ Ἰησοῦς, ἦλθε κάποιος ἀπό τό σπίτι τοῦ ἀρχισυναγώγου καί τοῦ εἶπε: Πέθανε ἡ κό­ρη σου· μήν κουράζεις ἄλλο καί μήν ἐνοχλεῖς πιά τόν διδάσκαλο. 50 Ὁ Ἰησοῦς ὅμως, μόλις ἄκουσε τήν εἴδηση αὐτή, τοῦ εἶπε: Μή φοβᾶσαι, μόνο συνέχισε νά πιστεύεις, καί θά σωθεῖ ἡ κόρη σου ἀπ’ τό θάνατο. 51 Κατόπιν, ὅταν ἔφθασε στό σπίτι τοῦ Ἰαείρου, δέν ἄφη­σε νά μπεῖ κανείς ἄλλος στό δωμάτιο τῆς νεκρῆς παρά μόνο ὁ Πέτρος, ὁ Ἰωάννης, ὁ Ἰάκωβος καί ὁ πατέρας τοῦ κοριτσιοῦ καί ἡ μητέρα. 52 Στό μεταξύ ὅλοι ἔκλαιγαν καί χτυποῦσαν τά στήθη τους καί τά κεφάλια τους γιά τή νεκρή. Ὁ Ἰησοῦς ὅμως τούς εἶπε: Μήν κλαῖτε· δέν πέθανε, ἀλλά κοιμᾶται. 53 Καί ἐκεῖνοι τόν περιγελοῦσαν, διότι ἦταν βέβαιοι ὅτι τό κοριτσάκι εἶχε πεθάνει. 54 Αὐτός ὅμως, ἀφοῦ τούς ἔβγαλε ὅλους ἔξω, ἔ­πια­σε τό χέρι της καί τῆς φώναξε δυνατά: Κόρη, σήκω ἐ­πά­νω.

 55 Τότε ἡ ψυχή της ἐπέστρεψε στό σῶμα καί ἀναστή­θηκε ἀμέσως. Καί ὁ Ἰησοῦς διέταξε νά τῆς δώσουν φα­­γητό νά φάει, γιά νά πάρει δυνάμεις μετά ἀπό τήν ἐξάν­­­τληση πού τῆς εἶχε φέρει ἡ χρόνια καί θανατη­φόρα ἀσθέ­­νειά της. 56 Οἱ γονεῖς της ἔμειναν ἐκστατικοί καί κυριεύτηκαν ἀπό βαθύ καί μεγάλο θαυμασμό. Ὁ Ἰησοῦς ὅμως τούς ἔδωσε τήν ἐντολή νά μήν ποῦν σέ κανέναν αὐτό πού ἔγινε, γιά νά μήν ἐρεθίζεται ὁ φθόνος τῶν ἐχθρῶν του.

Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 8 Νοεμβρίου 2026, Τῶν Ταξιαρχῶν (Ἑβρ. β΄ 2-10)

Ἀδελφοί, εἰ ὁ δι’ ἀγγέλων λαλη­θεὶς λόγος ἐγένετο βέβαιος, καὶ πᾶσα παράβασις καὶ παρα­κοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν, πῶς ἡ­μεῖς ἐκφευξόμεθα τηλικαύτης ἀμελή­σαντες σωτηρίας; ἥτις ἀρχὴν λαβοῦσα λα­λεῖσθαι διὰ τοῦ Κυρίου, ὑπὸ τῶν ἀ­κου­σάντων εἰς ἡμᾶς ἐβεβαιώθη, συνεπι­μαρ­τυροῦντος τοῦ Θεοῦ σημείοις τε καὶ τέρασι καὶ ποικίλαις δυνάμεσι καὶ Πνεύ­ματος Ἁγίου μερισμοῖς κατὰ τὴν αὐτοῦ θέλησιν. Οὐ γὰρ ἀγγέλοις ὑπέταξε τὴν οἰκουμένην τὴν μέλλουσαν, περὶ ἧς λα­λοῦμεν, διεμαρτύρατο δέ πού τις λέ­γων· τί ἐστιν ἄνθρωπος ὅτι μιμνήσκῃ αὐ­­τοῦ, ἢ υἱὸς ἀνθρώπου ὅτι ἐπισκέπτῃ αὐτόν; ἠλάττωσας αὐτὸν βραχύ τι παρ’ ἀγγέλους, δόξῃ καὶ τιμῇ ἐστεφάνωσας αὐτόν, πάντα ὑπέταξας ὑποκάτω τῶν ποδῶν αὐτοῦ· ἐν γὰρ τῷ ὑποτάξαι αὐτῷ τὰ πάντα οὐδὲν ἀφῆκεν αὐτῷ ἀν­υπό­τακτον. νῦν δὲ οὔπω ὁρῶμεν αὐτῷ τὰ πάντα ὑποτεταγμένα· τὸν δὲ βραχύ τι παρ’ ἀγγέλους ἠλαττωμένον βλέπομεν Ἰησοῦν διὰ τὸ πάθημα τοῦ θανάτου δόξῃ καὶ τιμῇ ἐστεφανωμένον, ὅπως χάριτι Θεοῦ ὑπὲρ παντὸς γεύσηται θανάτου. ἔπρεπε γὰρ αὐτῷ, δι’ ὃν τὰ πάντα καὶ δι’ οὗ τὰ πάντα, πολλοὺς υἱοὺς εἰς δόξαν ἀγαγόντα, τὸν ἀρχηγὸν τῆς σωτηρίας αὐτῶν διὰ παθημάτων τελειῶσαι.

Νεοελληνική Απόδοση

2 Διότι εάν ο παλαιός νόμος, που ελέχθη στον Μωϋσήν δια μέσου των αγγέλων, απεδείχθη έγκυρος και ισχυρός και κάθε παράβασις αυτού και παρακοή έλαβε σαν μισθόν της την δικαίαν τιμωρίαν, 3 πως ημείς θα διαφύγωμεν την τιμωρίαν, εάν παραμελήσωμεν μίαν τόσον μεγάλην και ανεκτίμητον σωτηρίαν; Η σωτηρία δε αυτή ήρχισε να διδάσκεται από αυτόν τούτον τον Κυριον, παρεδόθη δε εις ημάς ως κατά πάντα βεβαία και αξιόπιστος από εκείνους, που την ήκουσαν κατ’ ευθείαν από το στόμα του Κυρίου, δηλαδή από τους Αποστόλους. 4 Επεβεβαίωνε δε το κήρυγμα των Αποστόλων και αυτός ο Θεός με θαύματα, με καταπληκτικά γεγονότα και με ποικίλας υπερφυσικάς δυνάμεις και με θεία χαρίσματα, τα οποία το Πνεύμα το Αγιον εμοίραζεν στους πιστούς κατά την θέλησιν του Θεού. 5 Η υπεροχή του Χριστού φαίνεται και εκ του γεγονότος, ότι ο Θεός δεν υπέταξεν στους αγγέλους τον μέλλοντα κόσμον, που θα εγκαθιδρύετο από τον Μεσσίαν και περί του οποίου κόσμου κάμνομεν τώρα λόγον, αλλά τον υπέταξεν στον Χριστόν. 6 Παραστατικά δε κάποιος εμαρτύρυσεν εις ένα χωρίον της Γραφής, λέγων· “τι αξίαν έχει ο άνθρωπος, ώστε να τον ενθυμήσαι η το τέκνον του ανθρώπου, ώστε να τον επισκέπτεσαι με την πατρικήν σου φροντίδα; 7 Τον έκαμες κατά τι κατώτερον από τους αγγέλους, με δόξαν και τιμήν ως βασιλέα της κτίσεως τον εστεφάνωσες. 8 Ολα υπέταξες κάτω από τους πόδας του”. Και εφ’ όσον ο Θεός Πατήρ υπέταξε εις αυτόν τα πάντα, δεν αφήκε τίποτε, που να του μένη ανυπότακτον. Τωρα όμως δεν βλέπομεν ακόμη να είναι όλα απολύτως υποταγμένα στον ενανθρωπήσαντα Υιόν του Θεού. 9 Τον δε Ιησούν, ο οποίος επί μικρόν χρονικόν διάστημα έγινε κατώτερος από τους αγγέλους, (εφ’ όσον έπαθε και απέθανεν επί του σταυρού) τον βλέπομεν, ότι ακριβώς λόγω του παθήματος του θανάτου, έχει στεφανωθή με δόξαν και τιμήν· έπαθε δε και εγεύθη το πικρόν ποτήριον του θανάτου δια την χάριν, που ηυδόκησε να κάμη ο Θεός υπέρ της σωτηρίας του κάθε ανθρώπου. 10 Διότι έπρεπεν στον Θεόν, τον δημιουργόν του παντός, προς τον οποίον αποβλέπουν τα πάντα και δια του οποίου κατευθύνονται και κυβερνώνται τα πάντα, να αναδείξη και αποδείξη τέλειον, δια μέσου των παθημάτων, τον αρχηγόν και αίτιον της σωτηρίας των, δηλαδή τον Χριστόν, εφ’ όσον είχε την πανάγαθον απόφασιν πολλούς ανθρώπους να οδηγήση εις την δόξαν.

***************************************************

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

1. Ἡ Σύναξη τῶν ἁγίων Ἀγγέλων

Ἡ Σύναξη τῶν ἀρχιστρατήγων Μιχαὴλ καὶ Γαβριὴλ καὶ τῶν λοιπῶν ἀσωμάτων δυνάμεων ἑορτάζεται στὶς 8 Νοεμβρίου κάθε ἔτους. Σύμφωνα μὲ τὴ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας, ὁ Θεὸς δημιούργησε τοὺς ἀγγέλους πρὶν δημιουργήσει τὸν ὑλικὸ κόσμο καὶ φέρει στὴν ὕπαρξη τὸν πρῶτο ἄνθρωπο. Δημιούργησε δέκα ἀγγελικὰ Τάγματα. Ἐξέχουσα θέση μεταξὺ τῶν ἀγγέλων εἶχε ὁ Ἑωσφόρος. Τὸ ὄνομα αὐτὸ σημαίνει «αὐτὸς ποὺ φέρνει τὴν αὐγή, τὸ φῶς». Ὁ Ἑωσφόρος ὅμως ὑπερηφανεύθηκε. Θέλησε νὰ ὑψώσει τὸν θρόνο του δίπλα στὸν θρόνο τοῦ Θεοῦ. Γι᾿ αὐτὸ ἐξέπεσε ἀπὸ τὸ ἀξίωμά του καὶ ἔγινε ὁ ἄρχοντας τοῦ σκότους. Στὴν πτώση του μάλιστα παρέσυρε πλῆθος ἀγγέλων. 

Τότε ὁ ἀρχάγγελος Μιχαήλ, ποὺ τὸ ὄνομά του σημαίνει «δύναμη τοῦ Θεοῦ», σύναξε τοὺς ἀγγέλους ποὺ παρέμεναν ἀκόμη πιστοὶ καὶ φώναξε: «Πρόσχωμεν! Στῶμεν καλῶς!» Δηλαδή, ἂς προσέξουμε! Ἂς σταθοῦμε ὅπως πρέπει! Ἂς ἀναγνωρίσουμε ὅτι εἴμαστε λειτουργοὶ καὶ ὑπηρέτες τοῦ Θεοῦ. Ἂς προσέξουμε μήπως πέσουμε καὶ ἀπομακρυνθοῦμε ἀπὸ τὸν Θεό, ὅπως οἱ ἄγγελοι ποὺ ὑπερηφανεύθηκαν. Μὲ βάση τὴ διδασκαλία αὐτὴ τῆς Ἐκκλησίας μας, οἱ ἅγιοι Πατέρες θέσπισαν τὴ σημερινὴ ἑορτή, σὲ ἀνάμνηση τῆς Συν­άξεως τῶν ἁγίων Ἀγγέλων μετὰ τὴν πρόσ­κληση τοῦ ἀρχαγγέλου Μιχαήλ.

2. Φροντίδα γιὰ τὴ σωτηρία μας

  Ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ τῆς θείας Λειτουργίας εἶναι ἀφιερωμένη στοὺς ἁγίους Ἀγγέλους καὶ ἀναγινώσκεται ἀπὸ τὴν πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολή. Μεταξὺ τῶν ἄλλων ὁ ἱερὸς συγγραφέας ἐπισημαίνει ὅτι, ἐνῶ στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ὁ Θεὸς φανέρωνε τὸ θέλημά του στοὺς ἀνθρώπους μέσω τῶν Ἀγγέλων ἢ τῶν Προφητῶν, στὴν Καινὴ Διαθήκη ὁ ἴδιος ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς ἀποκαλύπτει τὸ θέλημά του γιὰ τὴ σωτηρία μας. Ἐκεῖνος μᾶς δίδαξε καὶ οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι μᾶς παρέδωσαν τὴ διδασκαλία του, ποὺ τὴν ἄκουσαν κατευθείαν ἀπὸ τὸν Χριστό. Συνεπῶς, «πῶς ἡμεῖς ἐκφευξόμεθα τηλικαύτης ἀμελήσαντες σωτηρίας;» 

 

   Πῶς θὰ γλυτώσουμε τὴν τιμωρία, ἂν ἀδιαφορήσουμε γιὰ μιὰ τόσο μεγάλη καὶ σπουδαία σωτηρία; Τί θὰ ἀπολογηθοῦμε στὸν Κύριο, ὁ Ὁποῖος θυσιάσθηκε γιὰ τὴ δική μας σωτηρία;

Χρειάζεται, λοιπόν, διαρκὴς ἐγρήγορση. Διότι, ἂν δὲν προσέξουμε, κινδυνεύουμε νὰ βυθισθοῦμε στὴν τύρβη τῆς καθημερινότητας καὶ νὰ λησμονήσουμε τὸν Θεό· νὰ παρασυρθοῦμε ἀπὸ τὰ θέλγητρα τοῦ κόσμου καὶ νὰ τραυματισθοῦμε ἀπὸ τὰ «πεπυρωμένα βέλη» τοῦ διαβόλου, ὁ ὁποῖος, ὅπως τότε παρέσυρε πλῆθος ἀγγέλων στὴν πτώση, ἔτσι καὶ τώρα, κρυμμένος καὶ ἀθέατος, πασχίζει νὰ ρίξει κι ἐμᾶς στὴν ἁμαρτία.

 

  «Στῶμεν καλῶς!» Αὐτὸς ὁ ἀφυπνιστικὸς λόγος, ποὺ ἀκούσθηκε ἀπὸ τὸν ἀρχάγγελο Μιχαήλ, ἀπευθύνεται σήμερα καὶ σ’ ἐμᾶς. Χρειάζεται κι ἐμεῖς νὰ φροντίζουμε γιὰ τὴν αἰώνια σωτηρία μας. Ὁ Κύριος μᾶς ἔδωσε ὅλα τὰ μέσα. Τώρα ἀπαιτεῖται ἡ δική μας συνέργεια, ἡ ἐπιμέλεια γιὰ τὴν ψυχή μας, ὥστε νὰ φανοῦμε, κατὰ τὸ δυνατόν, ἀντάξιοι τῆς ὕψιστης τιμῆς ποὺ μᾶς ἔκανε ὁ Κύριος, νὰ γίνει ἄνθρωπος, νὰ μᾶς παραδώσει ὁ Ἴδιος τὸ Εὐαγγέλιό του καὶ νὰ θυσιασθεῖ Ἐκεῖνος, ὁ ἀναμάρτητος Θεός, γιὰ τὴ δική μας σωτηρία.

3. Ὁ βασιλιὰς τῆς κτίσεως

  Στὴ συνέχεια τῆς περικοπῆς ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος τονίζει καὶ τὸ μεγαλεῖο τοῦ ἀνθρώπου. «Ἠλάττωσας αὐτὸν βραχύ τι παρ᾿ ἀγγέλους, δόξῃ καὶ τιμῇ ἐστεφάνωσας αὐτόν… πάντα ὑπέταξας ὑποκάτω τῶν ποδῶν αὐτοῦ», γράφει. Δηλαδή, ἔπλασες τὸν ἄνθρωπο λίγο κατώτερο ἀπὸ τοὺς ἀγγέλους καὶ τὸν στεφάνωσες μὲ δόξα καὶ τιμὴ ὡς βασιλιὰ τῆς Δημιουργίας. Ὅλα τὰ ὑπέταξες κάτω ἀπὸ τὰ πόδια του.

  Αὐτὸς εἶναι ὁ ἄνθρωπος: ὁ βασιλιὰς ὅλης τῆς ὑλικῆς δημιουργίας. Κι ἐνῶ, ὅπως ἀκούσαμε, ὁ Θεὸς τὸν ἔπλασε κατώτερο ἀπὸ τοὺς ἀγγέλους, ὅρισε τοὺς ἀγγέλους νὰ διακονοῦν τὴ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Ἐπιπλέον ἔγινε ἄνθρωπος ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς γιὰ νὰ θυσιασθεῖ, ὅπως ἀναφέραμε, γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου· γιὰ νὰ ἀνεβάσει μὲ τὴ θεία Ἀνάληψή του τὸν ἄνθρωπο πιὸ ψηλὰ ἀπὸ τοὺς ἀγγέλους καὶ νὰ τοῦ χαρίσει τὴν οὐράνια Βασιλεία του. Πόση ἱερότητα, τί μεγαλεῖο κρύβει ὁ ἄνθρωπος! «Θεοῦ κτίσμα τυγχάνων καὶ θεὸς εἶναι κεκελευσμένος» (ΕΠΕ 6, 210), εἶπε ὁ Μέγας Βασίλειος.

    Ὁ ἄνθρωπος, τὸ δημιούργημα αὐτὸ τοῦ Θεοῦ, ἔχει ἐντολὴ νὰ γίνει ἕνας θεὸς κατὰ Χάριν. Μὲ πόση τιμὴ καὶ δόξα τὸν ἔχει περιβάλει ὁ Θεός!

  Ἀλλὰ καὶ πόση εὐθύνη ἔχουμε οἱ ἄνθρωποι! Ἐφόσον εἴμαστε πλασμένοι μὲ αὐτὴ τὴν οὐράνια προοπτική, ἀνάλογη πρέπει νὰ εἶναι καὶ ἡ ἐπίγεια ζωή μας· νὰ εἶναι πνευματική, καθαρή, ἁγία. Ἂς μὴν ἀσχολούμαστε μόνο μὲ τὸ τί θὰ φᾶμε, τί θὰ πιοῦμε, μὲ τί θὰ ντυθοῦμε καὶ πόσα χρήματα θὰ ἀποκτήσουμε. Ἀλλὰ ἂς ζοῦμε ὡς ἐπίγειοι ἄγγελοι καὶ οὐράνιοι ἄνθρωποι, ὥστε νὰ ἀξιωθοῦμε νὰ βρεθοῦμε ἐκεῖ, ὅπου θὰ συγχορεύει ὁ οὐρανὸς μὲ τὴ γῆ· ἐκεῖ, ὅπου μαζὶ μὲ τοὺς ἁγίους Ἀγγέλους θὰ δοξάζουμε αἰώνια τὸν Κύριο καὶ Θεό μας.